bài thường được sắp xÕp theo thø tù tuú - Néi dung phÇn th©n bµi thuéc vµo kiÓu v¨n thường được sắp xếp theo thứ bản, chủ đề văn bản, tự tuỳ thuộc vào kiểu văn bản, ý đồ giao tiếp của ng[r]
Trang 1Ngày soạn: 03/ 9/ 2008
Tuần: 2
Tiết: 8
tập làm văn
bố cục của văn bản
a.mục tiêu
giúp h/s:
- Nắm được bố cục văn bản, đặc biệt là cách sắp xếp các nội dung trong phần thân bài
- Biết xây dựng bố cục văn bản mạch lạc, phù hợp với đối tượng và nhận thức của người đọc
b chuẩn bị.
- GV: Giáo án, bảng phụ
- HS: Trả lời các câu hỏi phần tìm hiểu bài
c lên lớp.
I ổn định tổ chức
II Kiểm tra bài cũ 5’
- Chủ đề của văn bản là gì? Một văn bản có tính thống nhất về chủ đề phải đảm bảo những yêu cầu gì?
- Kiểm tra bài tập 3 của h/s
III Bài mới
1 Giới thiệu bài 2’
Trong tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu về chủ đề của văn bản Vậy chủ đề của văn bản có liên quan gì đến bố cục của văn bản Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về mối quan hệ ấy và ôn tập lại bố cục trong văn bản
2 Tiến trình bài dạy 33’
Thời
10’ Hoạt động 1: Hướng dẫn ôn
tập lại bố cục của văn bản
? Gọi h/s đọc văn bản
''Người thầy đạo cao đức
trọng''
? Văn bản trên có thể chia
làm mấy phần? Chỉ ra cụ
thể từng phần?
? Hãy cho biết nhiệm vụ của
- HS đọc văn bản Nhận xét cách đọc
- Chia làm ba phần:
+ P1: Từ đầu không màng danh lợi
+ P2: không cho vào thăm
+ P3: Còn lại
- P1: Giới thiệu về Chu Văn
I Bố cục của văn bản
Trang 2từng phần trong văn bản
trên ?
? Phân tích mối quan hệ
giữa các phần trong văn
bản?
? Qua việc phân tích hãy
cho biết bố cục của văn bản
gồm mấy phần? Nhiệm vụ
của từng phần? Mối quan hệ
giữa các phần trong văn
bản?
- Gọi h/s đọc ghi nhớ 1-2
An
- P2: Công lao, uy tín, tính cách của Chu Văn An
- P3: Tình cảm của mọi người
đối với Chu Văn An
- Các phần luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, phần trước là tiền đề cho phần sau, phần sau là sự nối tiếp phần trước
- Các phần đều tập trung làm
rõ chủ đề của văn bản là ''Người thầy đạo cao đức trọng''
- Bố cục của văn bản gồm 3 phần: MB, TB, KB Mở bài có nhiệm vụ nêu ra chủ đề của văn bản Thân bài có nhiệm
vụ làm rõ nội dung mà chủ đề nêu ra Kết bài tổng kết chủ
đề của văn bản
- Các phần có quan hệ chặt chẽ với nhau để tập trung làm
rõ chủ đề của văn bản
Hs đọc ghi nhớ
- Bố cục của văn bản gồm 3 phần: MB, TB,
KB Mở bài có nhiệm
vụ nêu ra chủ đề của văn bản Thân bài có nhiệm vụ làm rõ nội dung mà chủ đề nêu
ra Kết bài tổng kết chủ đề của văn bản
- Các phần có quan
hệ chặt chẽ với nhau
để tập trung làm rõ chủ đề của văn bản
10’ Hoạt động 2: Hướng dẫn
cách bố trí, sắp xếp nội
dung phần thân bài
? Phần thân bài văn bản ''Tôi
đi học'' của Thanh Tịnh kể
về những sự kiện nào? Các
sự kiện ấy được sắp xếp
theo thứ tự nào?
- Phần thân bài của văn bản
kể về 2 sự kiện: cảm xúc của tác giả trong thời điểm hiện tại và hồi ức về buổi đầu tiên
đi học
- Sự hồi tưởng về buổi đầu tiên đi học được sắp xếp theo trình tự thời gian, cảm xúc khi cùng mẹ trên đường đến trường, cảm xúc khi đứng trong sân trường, cảm xúc khi rời bàn tay mẹ bước vào lớp
II Cách bố trí, sắp
xếp nội dung phần thân bài của văn bản
Trang 3? Văn bản ''Trong lòng mẹ ''
của Nguyên Hồng chủ yếu
trình bày diễn biến tâm
trạng của bé Hồng Hãy chỉ
ra diễn biến tâm trạng của
cậu bé trong phần thân bài?
? Khi tả người, vật, con vật,
phong cảnh em sẽ lần lượt
miêu tả theo trình tự nào?
Hãy kể một số trình tự
thường gặp mà em biết?
? Phần thân bài của văn bản
''Người thầy đạo cao '' nêu
các sự việc để thể hiện chủ
đề ''Người thầy đạo cao đức
trọng'' Hãy cho biết trình tự
sắp xếp các sự việc ấy?
? Qua bài tập trên hãy cho
biết cách sắp xếp nội dung
phần thân bài của văn bản?
- Gọi h/s đọc ghi nhớ
học và bắt đầu buổi học đầu tiên
* Cảm xúc trong thời điểm hiện tại của tác giả được sắp xếp theo sự liên tưởng đối lập với cảm xúc cùng về mùa thu trong buổi tựu trường trước
đây
- Tình thương mẹ và thái độ căm ghét cực độ những cổ tục
đã đày đoạ mẹ của bé Hồng khi nghe bà cô cố tình bịa chuyện nói xấu mẹ em
- Niềm vui sướng cực độ của cậu bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ
- Tả người, vật, con vật theo trình tự thời gian, theo quan
hệ tình cảm, cảm xúc, quan
hệ chủ thể - bộ phận
- Tả phong cảnh: sắp xếp theo thứ tự không gian
- Các sự việc nói về Chu văn
An là người tài cao
- Các sự việc nói về Chu văn
An là người đạo đức, được học trò kính trọng
- Nội dung phần thân bài thường được sắp xếp theo thứ
tự tuỳ thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề văn bản, ý đồ giao tiếp của người viết
- Các ý trong phần thân bài thường sắp xếp theo trình tự thời gian, không gian, sự phát triển của sự việc
- Hs đọc ghi nhớ
- Nội dung phần thân bài thường được sắp xếp theo thứ tự tuỳ thuộc vào kiểu văn bản, chủ đề văn bản,
ý đồ giao tiếp của
ng-ười viết
- Các ý trong phần thân bài thường sắp xếp theo trình tự thời gian, không gian, sự phát triển của sự việc
* Ghi nhớ
13’ Hoạt động 3: Hướng dẫn
h/s luyện tập
? Đọc yêu cầu bài 1 Phân
III Luyện tập
Trang 4tích cách trình bày các ý
trong đoạn trích
Chia nhóm, mỗi nhóm một
phần
? Trình bày lòng thương mẹ
của chú bé Hồng ở văn bản
''Trong lòng mẹ''?
Các nhóm lần lượt trình bày
N1: a, Trình bày theo thứ tự
không gian: nhìn xa - đến gần
- đến tận nơi - đi xa dần
N2: b, Trình bày theo thứ tự
thời gian: về chiều, lúc hoàng hôn
N3 : c, Các ý trong đoạn trích
được sắp xếp theo cách diễn giải: ý sau làm rõ bổ sung cho
ý trước
- Bàn về mối quan hệ giữa sự thật lịch sử và truyền thuyết
- Luận chứng về lời bàn trên
- Phát triển lời bàn và luận chứng
- MB: Nêu khái quát tình cảm của chú bé Hồng đối với mẹ
- TB: - Hình ảnh đáng thương của chú bé Hồng và sự khao khát tình yêu thương của mẹ
- Sự cay nghiệt của bà cô và phản ứng quyết liệt của chú
bé Hồng trước thái độ của bà cô khi nói về mẹ mình
- Niềm sung sướng hạnh phúc của bé Hồng khi được ở trong lòng mẹ
Bài 1:
Bài 2:
IV Củng cố và hướng dẫn về nhà 5’
1 Củng cố: 3’
- Thế nào là bố cục trong văn bản? Bố cục văn bản có mấy phần?
- Cách bố trí, sắp xếp nội dung các phần trong văn bản như thế nào?
2 Hướng dẫn về nhà: 2’
- học thuộc phần ghi nhớ
- Làm tiếp bài tập 3
- chuẩn bị bài mới: ''Xây dựng đoạn văn trong văn bản''