trong các phương thức mỗi con người những kĩ niệm thời ấu thơ, đặc biệt là buổi tựu trường đầu tiên có sức mạnh ám ảnh và lưu giữ sâu sắc trong kí ức như thế nào - Truyện được bố cục the[r]
Trang 1Trường THCS Tam Hồng Giỏo ỏn Ngữ văn 8
Ngày giảng:
Tiết 1
TễI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
-I Mục tiờu cần đạt
1 Kiến thức
- Cảm nhận được tõm trạng, cảm giỏc của nhõn vật tụi trong buổi tựu trường đầu tiờn
trong một đoạn trớch truyện cú sử dụng kết hợp cỏc yếu tố miờu tả và biểu cảm
- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch “ Tụi đi học”
- Nghệ thuật miờu tả tõm lớ trẻ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngũi bỳt Thanh Tịnh
2 Kĩ năng
- Đọc hiểu đoạn trớch tự sự cú yếu tố miờu tả và biểu cảm
- Trỡnh bày những suy nghĩ tỡnh cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thõn
3 Thỏi độ
- Giỏo dục HS biết rung động, cảm xỳc với những kỉ niệm thời học trũ và biết trõn trọng, ghi nhớ những kỉ niệm ấy
II Cỏc kĩ năng cơ bản được giỏo dục
1.Giao tiếp: Trỡnh bày suy nghĩ, trao đổi, ý tưởng của bản thõn về giỏ trị nội dung và nghệ thuật của văn bản
2.Suy nghĩ sỏng tạo: Phõn tớch bỡnh luận những cảm xỳc của nhõn vật chớnh trong ngày đầu đi học
3.Tự nhận thức :Trõn trong kỉ niệm, sống cú trỏch nhiệm với bản thõn
III Cỏc phương phỏp kĩ thuật dạy học
1 Động nóo
2.Thảo luận nhúm
3 Viết sỏng tạo
IV Chuẩn bị
1/ GV: Nghiờn cứu tài liệu, soạn giỏo ỏn.
2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK.
V.Tiến trỡnh tổ chức hoạt động dạy học
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới:
ĐVĐ: Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm của tuổi học trũ thường
được lưu giữ bền lõu trong trớ nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trường đầu tiờn Tiết học đầu tiờn của năm học mới này, cụ và cỏc em sẽ tỡm hiểu một truyện ngắn rất hay của nhà văn Thanh Tịnh Truyện ngắn " Tụi đi học " Thanh Tịnh đó diễn tả những kỉ niệm mơn man, bõng khuõng của một thời thơ ấy
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1 : Hướng dẫn đọc và
tỡm hiểu chỳ thớch
Nội dung bài học
I Đọc và tỡm hiểu chỳ thớch :
Trang 2G/v đọc mẫu, 2 – 3 h/s nối nhau đọc
toàn bài
- Nhận xét cách đọc
? Hãy trình bày ngắn gọn về tác giả
Thanh Tịnh ?
H/s đọc chú thích, giải thích các từ
? Văn bản “Tôi đi học” đươc viết theo
thể loại nào ?
Hoạt động 2 : Hướng dẫn đọc hiểu
văn bản
? Cảm nhận đầu tiên của em về văn
bản là gì ?
? Kể tên những nhân vật được nói đến
trong tác văn bản ? Hãy cho biết nhân
vật chính là ai ? Vì sao đó là nhân vật
chính ?
? Kỷ niệm ngày đầu đến trường của
“Tôi” được kể theo trình tự không
gian và thời gian nào ? Tương ứng với
đoạn nào của văn bản ?
Theo dõi phần đầu văn bản và cho
biết :
? Nỗi nhớ buổi tưu trường của tác giả
được khỏi nguồn từ thời điểm nào ?
Vì sao ?
1, Đọc :
2, Tác giả - tác phẩm:
- Thanh Tịnh (1911–1988)
- Quê : Huế
- Tên thật : Trần văn Ninh
- Tác phẩm chính : Quê mẹ, Đi giữa một mùa sen
- Sáng tác của ông đậmm chất trữ tình, toát lên vẽ đằm thắm, nhẹ nhàng mà lắng sâu, tình cảm êm dịu, trong trẻo
- “Tôi đi học” in trong tập “Quê mẹ” (1941)
3, Giải thích từ khó :
- Ông đóc, lạm nhận, lớp 5
II.T ìm hiểu văn bản
1, Thể loại :
- Truyện ngắn trữ tình H/s tự bộc lộ
2, Bố cục :
- Nhân vật : Tôi, mẹ, ông đốc
- Cậu học trò
- Nhân vật chính “Tôi”
+ Cảm nhận của “Tôi” trên dường tới trường
từ đầu… ngọn núi + Cảm nhận của “Tôi” lúc ở sân trường tiếp theo… nghĩ cả ngày nữa
+ Cảm nhận của “Tôi” trong lớp học còn lại
3, Phân tích
3.1, Cảm nhận của “Tôi” trên đường tới
trường
* Thời điểm gợi nhớ : Cuối thu_ thời điểm khai trường
- Thiên nhiên : Lá rụng nhiều, mây bang bạc
- Cảnh sinh hoạt : Mấy em bé rụt rè cùng, mẹ đến trường
=> Đó là không gian : trên con đường dài và hẹp
=> Đó là thời điểm, nơi chốn quen thuộc gần gủi, gắn liền với tuổi thơ của tác giả ở quê hương Đó là lần đầu tiên được cắp sách tới trường => Đó là sự liên tưởng giữa hiện tại
và quá khứ của bản thân
=> Điều đó chứng tỏ tác giả là người yêu quê
Trang 3? Tâm trạng của “Tôi” khi nhớ lại kỉ
niệm cũ như thế nào ?
Hãy phân tích giá trị biểu đạt cảu các
từ ngữ ấy ?
? Câu văn “Con đường này tôi… tự
nhiên thấy lạ”, cảm giác quen mà lạ
của nhân vật tôi có ý nghĩa gì ?
Chi tiết “tôi không còn lội qua sông
thả diều như như thường ngày… sơn
nữa” có ý nghĩa gì ?
? Việc học hành gắn liền với sách vở,
bút thước bên mình học trò Điều này
được tác giả nhớ lại bằng đoạn văn
nào ?
? Có thể hiểu gì về nhân vật “Tôi” qua
chi tiết “ghì thật chặt 2 cuốn vở mới
trên tay và muốn thử sức mình tự cầm
bút thước”
? Trong những cảm nhận mới mẽ trên
con đường làng =>trường“Tôi” đã
bộc lộ đức tính gì của mình ?
H/s thảo luận nhóm để trả lời câu
hỏi:
? Khi nhớ lại ý nghĩ chỉ có người thạo
mới cầm nổi bút thước, tác giả viết “ý
nghĩa… ngọn núi”
Hãy phát hiện và phân tích ý nghĩa
của biện pháp nghệ thuật được sử
dụng trong câu văn trên
hương tha thiết
* Tâm trạng của “Tôi” : Náo nức, mơn man, tưng bừng, rộn rã => Từ láy diễn tả 1 cách cụ thể tâm trạng khi nhớ lại cảm xúc thực của
“Tôi” khi ấy => góp phần rút gắn thời gian giữa quá khứ và hiện tại
* Các cảm nhận của “Tôi’ trên đường tới trường :
- Cảm nhận về con đường : Quen đi lại lắm lần => thấy lạ, cảnh vật đều thay đổi => dấu hiệu đổi khác trong tình cảm và nhận thức của cậu bé ngày đầu đến trường
- Thay đổi hành vi : Lội qua sông thả diều, đi
ra đồng nó đùa => đi học => cậu bế tự thấy mình lớn lên, nhận thức của cậu bé về sự nghiêm túc học hành
- Đoạn văn “Trong… ngọn núi”
- Có chí học ngay từ đàu muốn tự mình đảm nhiệm việc học tập, muốn được chững chạc như bạn bè, không thua kém họ …
=> Yêu học, yêu bạn bè, mái trường quê hương
- Nghệ thuật so sánh
- Kĩ niệm đẹp, cao siêu
- Đề cao sự học của con người
4 : Củng cố:
? Những cảm giác trong sang nảy nở trong long tôi là những cảm giác nào ? (Tình yêu, niềm trân trọng sách vở, bàn ghế, lớp học, thầy giáo gắn liền với mẹ
và quên hương)
? Từ đó em cảm nhận những điều tốt đẹp nào từ nhân vật tôi và cũng chính là tác giả
(Giàu cảm xúc với tuổi thơ, mái trường, quê hương)
5: Hướng dẫn học ở nhà
Trang 4-Tình cảm nào được khơi gợi, bồi đắp khi em đọc truyện ngắn
- Soạn phần còn lại
Ngày giảng:
Tiết 2
TÔI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
-I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
- Cảm nhận được tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên
trong một đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “ Tôi đi học”
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh
2 Kĩ năng
- Đọc hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
3 Thái độ
- Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và biết trân trọng, ghi nhớ những kỉ niệm ấy
II Các kĩ năng cơ bản được giáo dục
1.Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, trao đổi, ý tưởng của bản thân về giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản
2.Suy nghĩ sáng tạo: Phân tích bình luận những cảm xúc của nhân vật chính trong ngày đầu đi học
3.Tự nhận thức :Trân trong kỉ niệm, sống có trách nhiệm với bản thân
III Các phương pháp kĩ thuật dạy học
1 Động não
2.Thảo luận nhóm
3 Viết sáng tạo
IV Chuẩn bị
1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.
2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK.
V.Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học
1 Ổn định:
2 Kiểm tra bài cũ :
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới:
ĐVĐ: Trong cuộc đời mỗi con người, những kỉ niệm của tuổi học trò thường
được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến trường đầu tiên Tiết học đầu tiên của năm học mới này, cô và các em sẽ tìm hiểu một truyện ngắn rất hay của nhà văn Thanh Tịnh Truyện ngắn " Tôi đi học " Thanh Tịnh đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấy
Trang 5Hoạt động của thầy và trò
Quan sỏt phần văn bản tiếp theo cho
biết
? Cảnh trước sõn trường làng Mĩ Lớ
lưu lại trong tõm trớ tỏc giả cú gỡ nổi
bật
? Cảnh tượng được nhớ lại cú ý nghĩa
gỡ ?
? Nhõn vật “Tụi” đó cảm nhận như thế
nào về ngụi trường Mĩ Lớ của mỡnh
trong lần đầu tiờn đến trường?
? Em hiểu như thế nào về hỡnh ảnh so
sỏnh này ?
? Khi tả những học trũ nhỏ tuổi lần
đầu đến trường, tỏc giả dung hỡnh ảnh
so sỏnh nào ?
? Em hiểu gỡ qua hỡnh ảnh so sỏnh này
?
? Hỡnh ảnh mỏi trường gắn liền với
ụng đốc Em hóy cho biết hỡnh ảnh
ụng đốc được nhớ lại qua chi tiết nào
?
? Qua đú cho thấy tỏc giả nhớ đến ụng
đốc bằng tỡnh cảm nào ?
- H/s đọc đoạn văn : Cỏc cậu lưng
lẻo… trong cổ
? Em nghĩ gỡ về tiếng khúc của cậu
học trũ
? Đến đõy em hiểu thờm gỡ về nhõn
vật “Tụi” ?
H/s đọc đoạn cuối
? Vỡ sao trong khi xếp hang đợi vào
Nội dung bài học II.T ỡm hiểu văn bản
3, Phõn tớch 3.1, Cảm nhận của “Tụi” trờn đường tới trường
3.2, Cảm nhận của “Tụi” lỳc ở sõn trường
- Trường Mĩ Lớ : Rất đụng người, ngời nào cũng đẹp
=> Phong cảnh khụng khớ đặc biệt của ngày hội khai trường Thể hiện tư tưởng hiếu học của nhõn ta, bộc lộ tỡnh cảm sõu nặng của tỏc giả đối với mỏi trường tuổi thơ
- Trường Mĩ Lớ : Cao rỏo, sạch sẽ hơn cỏc nhà trường trong làng => xinh xắn, oai nghiờm như đỡnh làng… khiến tụi lo sợ vẩn vơ
=> Hỡnh ảnh so sỏnh : Lớp học => đỡnh làng nơi thờ cỳng tế lễ, thiờng liờng, cất giấu những điều bớ ẩn
=> Diễn tả cảm xỳc trang nghiờm của tỏc giả
về mỏi trường, đề cao tri thức của con người trong trường học…
- Hỡnh ảnh so sỏnh : “Họ như con chim con đứng bờn bờ tổ… e sợ”
=> miờu tả sinh động hỡnh ảnh, tõm trạng cỏc
em nhỏ lần đầu tới trường
- Đề cao sức hấp dẫn của nhà trường
- Thể hiện khỏt vọng bay bổng của tỏc giả đối với trường học
- Quớ trọng tin tưởng biết ơn
- Khúc, một phần vỡ lo sợ, một phần vỡ sung sướng
- Đú là những giọt nước mắt bỏo hiệu sự trưởng thành
=> Nhõn vật tụi là người giàu xỳc cảm với trường, lớp, người than, cú dấu hiệu trưởng thành trong nhận thức và tỡnh cảm ngay từ ngày đầu tiờn đi học
Trang 6lớp, nhân vật “Tôi ” lại cảm thấy
“trong thời thơ ấu tôi chưa lần nào
thấy xa mẹ tôi như lần này” ?
? Những cảm giác của nhân vật tôi
nhận được khi bước vào lớp học là gì
?
? Những cảm giác ấy cho thấy tình
cảm nào của nhân vật “Tôi” đối với
lớp học của mình ?
? Đoạn cuối văn bản có 2 chi tiết
- “Một con chim con liệng đến
trường… cánh chim”
- Và “những tiếng phấn… vần đọc”
? Dòng chữ “Tôi đi học” kết thúc
truyện có ý nghĩa gì ?
G/v bình
Hoạt động 3: Hướng dẫn tổng kết
Văn bản đã sử dụng các phương thức
biểu đạt nào ? trong các phương thức
Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật và sức
cuốn hút của tác phẩm
3.3, Cảm nhận của “Tôi” trong lớp học
- Cảm nhận xa mẹ vì tôi bát đầu cảm nhận được sự độc lập của mình khi đi học Bước vào lớp học là thế giới riêng của mình, phải
tự làm tất cả, không có mẹ bên cạnh như ở nhà
- Nhìn cái gì cũng thấy mới lạ và hay hay, lạm nhận chổ ngồi… là của riêng mình, nhìn người bạn mới quen mà thấy quyến luyến…
=> Sự biến đổi tự nhiên của tâm lí vì lần đầu được học ở lớp, trường sạch sẽ, ý thức được gắn bó với bạn bè, mái trường
=> tình cảm trong sang tha thiết
- Chi tiết : Con chim non… bay cao gợi nhớ, gợi tiếc, một chút buồn khi từ giã tuổi thơ Thể hiện sự bắt đầu trong nhận thức và việc học hành của bản than
- Chi tiết : “Những tiếng phấn… vần đọc” => yêu thiên nhiên, yêu tuổi thơ, nhưng yêu cả
sự học hành để trưởng thành
* Cách kết thúc tự nhiên, bất ngờ “Tôi đi học” vừa khép lại bài văn và mở ra một thế giới nới, một bầu trời mới, một giai đoạn mới trong cuộc đời đứa trẻ Dòng chữ chậm chạp, chập chững xuất hiện lần đầu trên trang giấy trắng tinh, thơm tho tinh khiết như niềm tự hào hồn nhiên và trong sang của “Tôi” và của nổi long ta khi hồi nhớ lại buổi thiếu thời => thể hiện chủ đề của truuyện ngắn này
III Tổng kết :
- Phương thức biểu cảm Truyện ngắn đậm chất trữ tình Tôi đi học cho thấy : Đối với mỗi con người những kĩ niệm thời ấu thơ, đặc biệt là buổi tựu trường đầu tiên có sức mạnh
ám ảnh và lưu giữ sâu sắc trong kí ức như thế nào
- Truyện được bố cục theo dòng hồi tưởng, cảm nghĩ của nhân vật tôi theo trình tự thời gian của một buổi tựu trường, không có cốt truyện
- Kết hợp hài hoà : Tự sự, miêu tả, biểu cảm
=> Tạo nên chất trữ tình cảu tác phẩm
* Sức cuốn hút của tác phẩm
- Tình huống truyện
- Tình cảm ấm áp, trìu mến của những
Trang 7người lớn đối với các em nhỏ lần đầu tiên đến trường
- Hình ảnh thiên nhiên, ngôi trường, các so sánh giàu sức gợi cảm của tác giả
- Toàn bộ truyện ngắn toát lên chất trữ tình thiết tha
4 : Củng cố:
? Hãy tìm và phân tích các hình ảnh so sánh được nhà văn sử dụng trong trưyện ngắn
H/s làm theo nhóm
- H/s tự tìm các hình ảnh so sánh
- Các so sánh xuất hiện ở các thời điểm khác nhau để diễn tả tâm trạng cảm xúc của nhân vật => Đây là các so sánh giàu hình ảnh, giàu gợi cảm được gắn với cảnh thiên nhiên tươi sang, trữ tình => nhờ đó mà chúng ta cảm nhận cụ thể, rõ ràng cảm giác ý nghĩ của nhân vật tôi => làm cho truyện ngắn them man mác chất trữ tình trong trẻo
5: Hướng dẫn học ở nhà
Câu 1 : Chất thơ của truyện thể hiện ở những yếu tố nào ?
Câu 2 : Em học tập được gì từ nghệ thuật kể truyện của tác giả ?
Câu 3 : Tình cảm nào được khơi gợi, bồi đắp khi em đọc truyện ngắn
Làm bài tập 1, 2 sgk
Soạn bài “Trong long mẹ”
-Ngày dạy:
Tiết 3
Tự học có hướng dẫn CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
I Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức
- Phân biệt được các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ
- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ vào đọc- hiểu và tạo lập văn bản
- Hiểu rõ các cấp độ khái quát của nghĩa từ
2 Kĩ năng
- Thực hành so sánh ,phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ
3 Thái độ
- Giáo dục HS ý thức tự học
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục
1.Ra quyết định : Nhận ra và biết sử dụng từ đúng nghĩa theo mục đích giao tiếp cụ thể
III Các phương pháp kĩ thuật dạy học
1.Phân tích các tình huống
2 Động não
3.Thực hành có hướng dẫn
Trang 8IV Chuẩn bị
1/ GV: Bảng phụ, soạn giỏo ỏn.
2/ HS:Xem trước bài mới.
V Tiến trỡnh tổ chức hoạt động dạv và học
1 Ổn định
2 Bài Cũ
ở lớp 7 cỏc em đó học về từ đồng nghĩa, trỏi nghĩa, hóy lấy một số vớ dụ về 2 loại
từ nay
3.Bài mới
Hụm nay chỳng ta học bài “Cấp độ khỏi quỏt của nghĩa từ ngữ” Nghĩa của từ cú tớnh chất khỏi quỏt nhưng trong một ngụn ngữ, phạm vi khỏi quỏt nghĩa của từ khụng giống nhau
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1 : Hỡnh thành khỏi niệm
từ nghĩa rụng, từ nghĩa hẹp
* G/v phúng to sơ đồ trong sgk vào
bảng phụ, treo lờn bảng và hỏi
? Nghĩa của từ “động vật” rộng hơn
hay hẹp hơn của cỏc từ thỳ, chim,
cỏ…? Tại sao ?
? Nghĩa của từ “thỳ” rộng hơn hay hẹp
hơn nghĩa của cỏc từ voi, hưu…? Của
“chim” rộng hơn hay hẹp hơn “tu hỳ,
sỏo…” ? Tại sao ? Của “cỏ” rộng hơn
hay hẹp hơn cỏ rụ, cỏ thu…? Tại sao ?
? Nghĩa cỏc từ thỳ chim, cỏ rộng hơn
nghĩa của cỏc từ nào, đồng thời hẹp
hơn nghĩa của từ nào ?
* Bõy giờ cụ cú cỏc từ : cõy, cỏ, hoa
? Tỡm cỏc từ cú phạm vi nghĩa hẹp hơn
và rộng hơn ba từ đú
? Qua phõn tớch vớ dụ, em hiểu thế nào
là một từ ngữ cú nghĩa rộng ?
? Thế nào là một từ ngữ cú nghĩa hẹp ?
? Một từ ngữ vừa cú nghĩa rộng, vừa
cú nghĩa hẹp được khụng ? Vỡ sao ?
Hoạt động 2 : Hướng dẫn luyện tập
Bài tập 1 : G/v hướng dẫn h/s
Nội dung bài học
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
1 Bài tập:
* Nghĩa từ : Động vật > thỳ, chim, cỏ
=> Vỡ phạm vi ngữ nghĩa của từ “động vật” bao hàm nghĩa của 3 từ thỳ, chim, cỏ
* Nghĩa từ thỳ, chim, cỏ > voi, hươu, tu
hỳ, sỏo, cỏ rụ, cỏ thu
Nghĩa từ : Động vật > thỳ, chim, cỏ >voi, hươu, tu hỳ, sỏo, cỏ rụ, cỏ thu
- Thực vật > cõy, hoa, cỏ > cõy cam, cõy lim, cõy dừa, cỏ gấu, cỏ gà, cỏ mật, hoa cỳc, hoa lan, hoa hụờ…
2 Kết luận:
1, Từ ngữ nghĩa rộng là phạm vi nghĩa của từ ngữ đú, bao hàm phạm vi của một
số từ ngữ khỏc
2, Từ ngữ cú nghĩa hẹp : phạm vi nghĩa của từ ngữ đú được bao hàm trong phạm
vi ngió của từ ngữ khỏc
3, Một từ vừa cú nghĩa rộng vừa cú nghĩa hẹp => tớnh chất hẹp, rộng của từ ngữ chỉ
là tương đối
II Luyện tập
Bài tập 1 :
Trang 9tự làm
Bài tập 2 :
Bài tập 3 :
Bài tập 4:
Bài tập 5 :
Bài tập 2 : Các từ là : chất đốt, nghệ thuật, thức ăn, nhìn, đánh
Bài tập 3 :
a, Từ xe cộ : Xe đạp, xe máy, xe hơi
b, Kim loại : Sắt, đồng, nhôm
c, Họ hang : Họ nội, họ ngoại, chú, bác, cô, dì
d, Hoa quả : Chanh, cam, chuối…
e, Mang : Xách, khiêng, gánh
Bài tập 4:
a, Thuốc lào
b, Thủ quỹ
c, Bút điện
d, Hoa tai Bài tập 5 :
- Động từ có nghĩa rộng : Khóc
- Động từ có nghĩa hẹp : Nức nở, sụt sùi
4 Hướng dẫn học ở nhà
Bài tập :
Của ta, trời đất, đêm ngày Núi kia, đồi nọ, sông này của ta !
(Tố Hữu)
Hãy tìm các từ ngữ theo 2 phạm vi nghĩa chỉ không gian, thời gian trong 2 câu trên
==============================================================
Ngày dạy:
Tiết 4
TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
I.Mục tiêu cần đạt
1/ Kiến thức
- Nắm được chủ đề của văn bản
- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản
2/ Kĩ năng
- Đọc hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản
-Trình bày một văn bản(nói,viết) thống nhất về chủ đề
3/ Thái độ
- Có ý thức xác định chủ đề và có tính nhất quán khi xác định chủ đề của văn bản
II.Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục
1.Giao tiếp : Phản hồi ,lắng nghe tích cực ,trình bày suy nghĩ ,ý tưởng về chủ đề của văn bản
Trang 102.Suy nghĩ sỏng tạo : nờu vấn đề ,phõn tớch đối chiếu văn bản để xỏc định chủ đề và tớnh thống nhất về chủ đề
III.Cỏc phương phỏp kĩ thuật dạy học
1.Thực hành cú hướng dẫn
2.Động nóo
IV Chuẩn bị
1/ GV: Soạn giỏo ỏn
2/ HS:Học bài cũ và xem trước bài mới
V.Tiến trỡnh tổ chức hoạt động dạy
1/ ổn định:
2/ Bài cũ:
- Nờu nội dung chớnh của văn bản " Tụi đi học"
3/ Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò
Hoạt động 1 : Tỡm hiểu khỏi niệm chủ
đề của văn bản
Đọc thầm văn bản “Tụi đi học” và trả
lời cõu hỏi
? Văn bản miờu tả những việc đang xảy
ra, hay đó xảy ra ?
? Tỏc giả đó nhớ lại những kĩ niệm sõu
sắc nào của thời thơ ấu của mỡnh ?
? Tỏc giả viết văn bản này nhằm mục
đớch gỡ ?
Vậy vấn đề chớnh, đối tượng được tỏc
giả nờu lờn trong văn bản người ta gọi là
chủ đề
Hóy phỏt biểu chủ đề của văn bản “Tụi đi
học”
? Em hiểu chủ đề của văn bản là gỡ?
* H/s đọc ghi nhớ, sgk
G/v cho h/s phõn biệt chủ đề với đại ý
qua một vớ dụ cụ thể
VD : “Qua đốo ngang” của bà Huyện
Thanh Quan
- 6 cõu thơ đầu : Đại ý là tả cảnh đốo
ngang lỳc xế tà
- 4 cõu thơ cuối : Đại ý là nỗi buồn cụ
đơn của nữ sĩ
* Chủ đề : Tõm trạng buồn, cụ đơn của
li khỏch khi bước tới đốo ngang lỳc xế tà
Hoạt động 2 : Hỡnh thành khỏi niệm
Nội dung bài học
I Chủ đề của văn bản :
1 Bài tập:
- Văn bản miờu tả những việc đó xóy ra
- Kỹ niệm sõu sắc trong thời thơ ấu của mỡnh là buổi đầu tiờn đi học
=> Đố tượng mà văn bản biểu đạt
- Nhằm phỏt biểu ý kiến và bộc lộ cảm xỳc của mỡnh về một kỷ niệm thuở thiếu thời => vấn đề chủ yếu là tư tưởng xuyờn suốt trong tỏc phẩm
- Chủ đề văn bản “Tụi đi học” : Là những kỷ niệm sõu sắc về buổi tựu trường đầu tiờn
2 Kết luận:
1, Chủ đề là đối tượng và vấn đề chủ yếu (chớnh) mà văn bản biểu đạt
+ Đối tượng của văn bản : Cú thể là cú thật, tưởng tượng, người, vấn đề nào đú + Chủ đề của văn bản là ý đồ, ý kiến cảm xỳc của tỏc giả
2, Phõn biệt chủ đề với đại ý :
- Đại ý : í lớn trong một đoạn thơ, 1 tỡnh tiết, 1 đoạn, 1 phần của truyện