Giáo án Ngữ văn 8 tuần 4 - Trường THCS Phúc Sơn

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực.. CHUẨN BỊ: - Thày: ảnh chân dung Nam Cao , t[r]

Tiết 13

LÃO HẠC (Nam Cao)

I MỤC TIấU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

- Nhõn vật, sự kiện, cốt truyện trong tỏc phẩm viết theo khuynh hướng hiện

thực

- Sự thể hiện tinh thần nhõn đạo của nhà văn

- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xõy dựng tỡnh

huống truyện, miờu tả, kể chuyện, khắc hoạ hỡnh tượng nhõn vật

2 Tư tưởng:

- Giỏo dục lũng yờu thương con người

3.Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm, hiểu, túm tắt được tắc phẩm truyện viết theo khuynh hướng

hiện thực

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự

sự để phõn tớch tỏc phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

II CHUẨN BỊ:

- Thày: ảnh chõn dung Nam Cao , tập truyện ngắn Nam Cao ,soạn bài

- Trũ:túm tắt truyện ngắn ''Lóo Hạc'',soạn trước bài ở nhà

III TIẾN TRèNH DẠY VÀ HỌC :

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Từ cỏc nhõn vật chị Dậu, anh Dậu, bà lóo hàng xúm, em cú thể khỏi quỏt gỡ về

số phận và phẩm cỏch của người nụng dõn Việt Nam trước cỏch mạng thỏng

Tỏm ?

-Từ cỏc nhõn vật cai lệ , người nhà lý trưởng , khỏi quỏt về bản chất của chế độ

thực dõn nửa phong kiến Việt Nam trước cỏch mạng thỏng Tỏm?

- Em hiểu gỡ về nhan đề ''Tức nước vỡ bờ''?

- G/v cho học sinh nhậ xột.G/v nhận xột cho điểm

3 Bài mới:

- Giới thiệu bài :cho học sinh xem ảnh Nam Cao và tập truyện ngắn của ụng

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRề NỘI DUNG

Gọi học sinh đọc chú thích * trong

SGK

? Nêu vài nét về tiểu sử của nhà văn

Nam Cao

?Vị trí của ông trong dòng văn học

hiện thực

I Tác giả, tác phẩm :

1 Tác giả:

-Nam Cao(1915-1951)(SGKt45) -Ông là nhà văn hiện thực xuất sắc viết

về người nông dân và trí thức nghèo trong xã hội cũ

2 Tác phẩm :

- Là truyện ngắn xuất sắc viết về người

Ngày giảng:

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

- Vì sao lão Hạc đành phải bán cậu

Vàng?

(Tình cảnh : nghèo, cô độc, túng quẫn)

- Vì sao nói : con Vàng có vị trí quan

trọng trong cuộc đời lão Hạc?

(Vàng – kỷ vật duy nhất của con trai,

là người bạn thân thiết của lão Hạc)

- Phân tích diễn biến tâm trạng của lão

Hạc xung quanh việc bán chó?

+ Qua lời kể

+ Qua diễn biến trên khuôn mặt Các

chitiết đó có ý nghĩa gì? (diễn tả nội

tâm)

+ Những lời nói của lão Hạc với ông

giáo giúp em hiểu gì về tâm trạng của

lão Hạc?

- Qua tâm trạng đó, em thấy lão Hạc là

người ntn?

- Tại sao lão Hạc lại tử tự bằng cách ăn

bả chó?

(một ý muốn tự trừng phạt ghê gớm)

- Em hiểu ntn về nguyên nhân cái chết

của lão Hạc?

- Từ đó, em có suy nghĩ gì về số phận

người nông dân? (cơ cực, đáng thương

ở những năm đen tối trước CMT8)

+ Vì sao còn tiền (30 đồng), vườn (3

sào) mà lão Hạc phải tìm đến cái chết?

+ Qua việc lão Hạc thu xếp, nhờ cậy

ông giáo, em có suy nghĩ gì về tính

cách của lão

- Suy nghĩ của em về NV lão Hạc?

1 Đọc và tìm hiểu từ khó:

2 Bố cục:

-Phần 1:Những việc làm của lão Hạc trước khi chết

- Phần 2: Cái chết của lão Hạc

3.Thể loại : Truyện ngắn

4 Tóm tắt

II Phân tích

1 NV lão Hạc

a Tình cảnh :

- Nghèo khổ, cô độc, túng quẫn

b Diễn biến tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán “ cậu Vàng ”

- Suy tính, đắn đo nhiều lắm  việc rất

hệ trọng

- Cõi lòng vô cùng đau đớn, xót xa, ân hận

- Băn khoăn, day dứt

* Là người sống rất tình nghĩa, thuỷ chung, trung thực, thương con sâu sắc

c Cái chết của lão Hạc

- Nguyên nhân : + Đói khổ, túng quẫn

+ Lòng thương con âm thầm

+ Lòng tự trọng cao

4 Củng cố:

? Kể tóm tắt truyện ''Lão Hạc''

? Nêu và phân tích những nét tâm trạng chính của lão Hạc sau khi bán con chó

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Học lại bài cũ

- Đọc và kể tóm tắt lại truyện “lão Hạc”

- Soạn tiếp phần bài còn lại của truyện theo câu hỏi

- Đọc –Hiểu văn bản SGK

Tiết 14

LÃO HẠC (Tiếp)

(Nam Cao)

I MỤC TIấU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

- Nhõn vật, sự kiện, cốt truyện trong tỏc phẩm viết theo khuynh hướng hiện thực

- Sự thể hiện tinh thần nhõn đạo của nhà văn

- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xõy dựng tỡnh huống truyện, miờu tả, kể chuyện, khắc hoạ hỡnh tượng nhõn vật

2 Tư tưởng:

- Giỏo dục lũng yờu thương con người

3.Kĩ năng:

- Đọc diễn cảm, hiểu, túm tắt được tắc phẩm truyện viết theo khuynh hướng hiện thực

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự

sự để phõn tớch tỏc phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

II CHUẨN BỊ:

- Thày: Soạn giỏo ỏn

- Trũ:Soạn trước bài ở nhà

III TIẾN TRèNH DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra bài cũ: (kết hợp trong tiết học)

3.Bài mới

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRề NỘI DUNG

-Em thấy thái độ, tình cảm của NV “

tôi ” đối với lão Hạc ntn?

(Khi nghe lão Hạc kể chuyện, cách cư

xử, những ý nghĩ về tình cảnh, nhân

cách lão Hạc)

- Em hiểu thế nào về ý nghĩ của NV “

tôi ” qua đoạn “ Chao ôi! … che lấp

mất”

- Hai lần NV “ tôi ” cảm thấy cuộc đời

đáng buồn Điều đó có ý nghĩa gì?

(vừa có giá trị tố cáo sâu sắc lại mang ý

nghĩa nhân đạo cao cả)

- Theo em, cái hay của truyện thể hiện

rõ nhất ở điểm nào?

+ Truyện được kể bằng lời của NV “

tôi ” có hiệu quả NT gì?

2 Nhân vật ông Giáo

- Thông cảm sâu sắc, kính trọng và sẵn sàng giúp đỡ khi lão Hạc nhờ cậy

- Thương yêu chân thành, tìm cách giúp đỡ ngầm

- Luôn thương yêu và trân trọng những người lao động nghèo khổ

- Cách nhìn người đúng đắn

* Là người có tấm lòng nhân đạo cao cả

3 Nghệ thuật kể chuyện của tác giả

- Kể bằng ngôi thứ nhất khiến câu

Ngày giảng:

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

- Việc tạo dựng tình huống truyện bất

ngờ (chi tiết lão Hạc ăn bả chó) có tác

dụng gì?

- Qua truyện, em nhận thức về số phận

và phẩm chất của người nông dân lao

động trong XH cũ ntn?

- NV ông Giáo giúp em hiểu gì về tác

giả? Nét đặc sắc về NT của truyện là

gì?

- Đọc phân vai

ngữ

- Tạo dựng tình huống bất ngờ gây hứng thú, lôi cuốn

IV Tổng kết

1 ND : -Số phận đau thương và phẩm chất cao

đẹp của người nông dân trong XH cũ

2 NT :

- Khắc hoạ NV tài tình

- Cách kể chuyện tự nhiên, hấp dẫn

V Luyện tập

4 Củng cố:

?Cái chết của lão Hạc đã thể hiện phẩm chất cáo quý nào của người nông dân bàn cùng trước cách mạng tháng 8/1945

?Em hãy nêu những nét chính về nội dung nghệ thuật của truyện ngắn lão Hạc

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Nắm được nội dung, nghệ thuật của truyện, phát biểu cảm nghĩ về nhân vật lão Hạc, nhận xét về tác giả Nam Cao

-Soạn văn bản ''Cô bé bán diêm''

Tiết 15,16

VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1

VĂN TỰ SỰ

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kĩ năng:

- Học sinh ôn lại kiểu bài tự sự đã học ở lớp 6, có kết hợp với kiểu bài biểu cảm

đã học ở lớp 7: chú ý tả người, kể việc, kể những cảm xúc của tâm hồn mình

2 Tư tưởng

Có ý thức làm bài nghiêm túc

3 Kĩ năng:

-Học sinh luyện tập viết bài văn và đoạn văn

II CHUẨN BỊ:

Thầy:Tham khảo các đề tập làm văn trong SGK , xem lại kiểu bài tự sự , biểu cảm Trò:Ôn lại kiểu bài tự sự , biểu cảm

III TIẾN TRÌNH TIẾT KIỂM TRA

1 Ổn định tổ chức:

2 Kiểm tra việc chuẩn bị của học sinh

3 Tiến hành viết bài :

1 Đề bài : Em hãy kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học của mình

2 Yêu cầu cần đạt :

a Mở bài :

- Nêu lí do nhớ lại ngày tựu trường đầu tiên

- Ấn tượng sâu đậm về buổi tựu trường

b Thân bài :

-Những kỉ niệm có thể kể lại( Những cảm xúc của bản thân khi chuẩn bị đi; Khi

đi trên đường đến trường; Khi đứng trên sân trường; Khi xếp hàng cùng các bạn; Khi nhận thày giáo chủ nhiệm; Khi vào lớp; Khi ngồi vào ghế trong lớp học bài đầu tiên.)

-Những kỉ niệm có thể được kể theo trình tự:

+Thời gian, không gian

+ Diễn biến tâm trạng

+ Mỗi kỉ niệm để lại ấn tượng cảm xúc sâu đậm được trình bày thành một đoạn

c Kết bài :

-Kết thúc những kỉ niệm bằng dòng cảm xúc của bản thân về ngày đầu đi học

3 Biểu điểm: Bài viết đúng thể loại tự sự có kết hợp yếu tố miêu tả, biểu cảm

nhuần nhuyễn, khéo léo, giàu cảm xúc, văn viết mạch lạc (điểm giỏi).

-Đảm bảo đúng thể loại, có cảm xúc, diễn đạt có chỗ chưa mạch lạc, sai một số

lỗi (điểm khá).

-Đúng thể loại ,ít yếu tố cảm xúc, sai nhiều lỗi diễn đạt và chính tả (điểm trung

bình).

Ngày giảng:

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN

TRONG VĂN BẢN

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Kiến thức:

- Sự liên kết giữa các đoạn, các phương tiện nliên kết đoạn( từ liên kết và câu

nối)

- Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong quá trình tạo lập văn bản

2 Tư tưởng:

- Nhân biết điều cần thiết phải liên kết đoạn văn

3 Kỹ năng:

- Nhận biết, sử dụng được các câu, các từ có chức năng, tác dụng liên kết các đoạn trong một văn bản

II CHUẨN BỊ:

- Giáo viên: Xem lại bài ''Liên kết trong đoạn văn'' trong SGK Tiếng Việt (cũ) để liên hệ với kiến thức của bài

- Học sinh: đọc trước bài ở nhà và suy nghĩ trả lời câu hỏi trong SGK

III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là đoạn văn? Từ ngữ chủ đề? Câu chủ đề

? Có mấy cách trình bày nội dung trong một đoạn văn ? Nêu đặc điểm từng cách

? Giải bài tập 4(tr37- SGK); bài tập 5(tr18- SBT)

3 Bài mới.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG

Hoạt động 1 :

- HS đọc VD 1, 2 (SGK)

- So sánh mối quan hệ ý nghĩa giữa hai

đoạn văn trong hai VD (trước và sau

khi thêm cụm từ “ Trước đó mấy hôm

”)

- Em có nhận xét gì về tác dụng của

I Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản

1 VD (1) :

- Đoạn 1 : tả cảnh ngôi trường hiện tại

- Đoạn 2 : cảm giác về ngôi trường trước đây

 Hai đoạn không có sự gắn kết

(2) :

- Đầu đoạn 2 thêm cụm từ “ Trước đó mấy hôm ” (đó : phép thế, tạo sự liên kết với đoạn 1)

 tạo sự gắn kết về nội dung

8a / /2012 8b / /2012 8c / /2012

cụm từ liên kết?

- Qua phân tích VD, em thấy việc sử

dụng đoạn trong VB có tác dụng gì?

Hoạt động 2 :

- Thảo luận : Chia 4 nhóm Mỗi nhóm

1 BT

+ BT1a (trả lời câu hỏi)

+ Tìm thêm các từ ngữ chuyển đoạn có

tác dụng liệt kê?

+ BT1b

+ Tìm thêm các từ ngữ chuyển đoạn có

tác dụng đối lập tương phản?

+ BT1c

+ BT1d

- Đọc VD mục II2/tr.53

- Tìm câu liên kết giữa hai đoạn và cho

biết vì sao câu đó có tác dụng liên kết?

- Qua phân tích, ta thấy có thể sử dụng

phương tiện liên kết nào để thể hiện

quan hệ giữa các đoạn văn?

Hoạt động 3 :

- Cá nhân suy nghĩ, trả lời

2 Ghi nhớ 1 (SGK)

II Tách liên kết các đoạn văn trong văn bản

1 Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn

a Từ ngữ chỉ quan hệ liệt kê : trước hết, đầu tiên, bắt đầu, tiếp theo, sau đó, sau

nữa; một là, hai là…

b.Từ ngữ chỉ quan hệ đối lập tương phản : nhưng, song, trái lại, ngược lại, đối lập với…

c Dùng đại từ và các từ ngữ có tác dụng thay thế : đó, này, đây…

d Dùng từ ngữ có tính chất khái quát, tổng kết : tóm lại, nhìn chung, kết luận lại, khái quát lại…

2 Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn

3 Ghi nhớ 2 (SGK) III Luyện tập

Bài 1 :

a Cụm từ : Nói như vậy  thay thế cho đoạn 1

b Từ : thế mà  chỉ sự đối lập, tương phản giữa đoạn trước (nóng bức),đoạn sau (rét)

c Từ : cũng (nối đoạn 2 với đoạn 1), tuy nhiên (nối đoạn 3 với đoạn 2)

Bài 2 :

a Từ đó

b Nói tóm lại

c Tuy nhiên

d Thật khó trả lời

4 Củng cố:

? Nhắc lại các ý chính của bài

5 Hướng dẫn học ở nhà:

- Học thuộc ghi nhớ; làm bài tập 3 (tr55- SGK)

vì quá yêu nhân vật của mình mà tác giả để cho chị Dậu đánh phủ đầu tên cai lệ chẳng hạn thì câu chuyện sẽ giảm đi sức thuyết phục rất nhiều Đằng này chị Dậu đã cố gắng nhẫn nhịn hết mức, chỉ đến khi chị không thể cam tâm nhìn chồng đau ốm mà vẫn bị tên cai lệ nhẫn tâm hành hạ thì chị mới vùng lên Chị

đã chiến đấu và chiến thắng bằng sức mạnh của lòng căm thù sâu sắc

Miêu tả khách quan và chân thực cái đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ như vậy, tác giả đã khẳng định tính đúng đắn của quy luật tức nước vỡ bờ Đó là cái tài của ngòi bút Ngô Tất Tố Nhưng gốc của cái tài ấy lại là cái tâm ngời sáng của ông khi ông đặc biệt nâng niu trân trọng những suy nghĩ và hành động của người nông dân tuy nghèo nhưng không hèn, có thể bị cường quyền ức hiếp nhưng không bao giờ chịu khuất phục.”

- Xem trước bài ''Tóm tắt văn bản tự sự''