Khám phá ẩm thực phố cổ Hà Nội - Du lịch Hà Nội Didau.Org

-> Cô gái cũng nghèo và rất thông cảm với cảnh nghèo của chàng trai bằng lời thách cưới rất dí dỏm và đáng yêu... Đằng sau tiếng cười, em có cảm nhận gì về nét đẹp trong tâm hồn c[r]

CA DAO HÀI HƯỚC

TIẾT 29

I Đọc – Tìm hiểu chung Tìm hiểu chung

1 Đọc c

2 Tìm hiểu chung

- Bài ca dao số 1: Tiếng c ời tự trào Đây là tiếng c ời lạc quan yêu đời của ng ời lao động dù phải sống

trong bất kì hoàn cảnh khó khăn nào.

- Bài ca dao số 2,3,4: Tiếng c ời châm biếm,

phê phán những thói h , tật xấu trong nội bộ nhân dân

II Tìm hiểu văn bản:

1 Bài 1:

Lời đối đáp trong bài ca dao này là ai nói với ai? Nội dung đề cập đến vấn đề gì?

- Lời đối đáp của chàng trai và cô gái nói

về việc dẫn cưới và thách cưới.

Người con trai nói về việc dẫn cưới có gì Người con trai nói về việc dẫn cưới có gì

khác thường? Sau tiếng cười ấy, biểu hiện

cảnh ngộ gì và tình cảm gì của chàng trai

này?

này?

- Chàng trai nói về việc dẫn cưới:

+ Dẫn voi/ sợ quốc cấm.

+ Dẫn trâu/ sợ họ nhà gái máu hàn.

+ Dẫn bò/ sợ họ nhà nàng co gân.

+ Cuối cùng dẫn cưới bằng con chuột béo

->Vật dẫn cưới rất đặc biệt và khác thường.

- Cảnh ngộ của chàng trai rất nghèo Nhưng tình cảm bày tỏ lại rất lạc quan, thoải mái không

chút mặc cảm.

Đáp lời chàng trai, cô gái thách cưới như thế nào?

- Cô gái nói về việc thách cưới:

+ Thách cưới một nhà khoai lang

+ Để cô gái :

* mời làng

* mời họ hàng ăn chơi

* con trẻ ăn giữ nhà

* con lợn, con gà ăn

-> Cô gái cũng nghèo và rất thông cảm

thách cưới rất dí dỏm và đáng yêu

Đằng sau tiếng cười, em có cảm nhận gì

về nét đẹp trong tâm hồn của người lao động nghèo?

Tóm lại: Dù trong cảnh nghèo, người lao động vẫn luôn lạc quan, yêu đời, ham

sống Bài ca dao còn thể hiện một triết lí nhân sinh cao đẹp: đặt tình nghĩa cao

hơn của cải.

Bài ca dao có giọng điệu hài hước, dí dỏm,

đáng yêu là nhờ những yếu tố nghệ thuật

nào?

nào?

NghÖ thuËt:

+ Lối nói khoa trương, phóng đại: dẫn voi, dẫn trâu, dẫn bò

+ Lối nói giảm dần:

* Voi -> trâu -> bò -> chuột.

+ Chi tiết hài hước: “ Miễn là có thú bốn chân

dẫn con chuột béo mời dân mời làng”

=> Bài ca dao có giọng điệu hài hước, dí dỏm

và đáng yêu.

… Cưới em có cánh con gà, Có dăm sợi bún, có vài hạt xôi.

Cưới em còn nữa anh ơi, Có một đĩa đậu, hai môi rau cần.

Có xa dịch lại cho gần Nhà em thách cưới có ngần ấy thôi.

Hay là nặng lắm anh ơi!

Để em bớt lại một môi rau cần.

Mét sè bµi ca dao hµi h íc vỊ th¸ch c íi:

…C ới em chín chĩnh mật ong

M ời cót xôi trắng, m ời nong xôi vò.

C ới em tám vạn trâu bò, Bảy vạn dê lợn, chín vò r ợu tăm.

Lá đa mặt nguyệt đêm rằm Răng nanh thằng Cuội, râu cằm Thiên Lôi.

Gan ruồi, mỡ muỗi cho t ơi Xin chàng chín chục con dơi goá chồng.

Thách thế mới thoả tấm lòng, Chàng mà lo đ ợc, thiếp cùng theo chân.

2 BÀI 2,3:

- Chế giễu loại đàn ông yếu đuối, l ời nhác

trong xã hội.

+ Bài 2: Đối t ợng châm biếm là loại đàn ông

yếu đuối, không đáng sức trai, không đáng nên trai

+ Bài 3: Đối t ợng châm biếm là đức ông chồng

vô tích sự, ơn hèn, l ời nhác, không có chí lớn, chỉ ru rú ở xó bếp, ăn bám vợ

Tác giả dân gian đã c ời những đối t ợng nào?

Biện pháp nghệ thuật chủ yếu nào đã làm bật lên tiếng

c ời đó?

-Thủ pháp nghệ thuật:

kết hợp giữa đối lập và cách nói ngoa dụ.

Làm trai sức trai>< khom l ng gánh hai hạt vừng

để sống xứng đỏng với gia đỡnh và xó hội

một số bài ca dao : châm biếm, chế giễu

về loại đàn ông lười biếng:

- Chồng người bể Sở sông Ngô

Chồng em ngồi bếp rang ngô cháy quần.

- Làm trai cho đáng nên trai

Ăn cơm với vợ lại nài vét niêu.

- Làm trai cho đáng nên trai Vót đũa cho dài ăn vụng cơm con.

- Ăn no rồi lại nằm khoèo Nghe giục trống chèo bế bụng đi xem.

3 BÀI 4:

Bài ca dao số (4) chế giễu loại người nào trong xã hội? Theo em những chi tiết ấy có thực không ?

Và những chi tiết đó nhằm chế giễu điều gì?

- Đối tượng chế giễu: em -> phụ nữ

- Nội dung chế giễu:

* mũi mười tám gánh lông

** Tóm lại: Bài ca dao không chỉ phê phán những thói xấu của người phụ nữ mà

còn nhằm mục đích giáo dục phụ nữ

phải đằm thắm, ý tứ, sạch sẽ, dịu dàng, khéo léo.

III Tæng kÕt :

** Bằng nghệ thuật trào lộng thông minh, hóm hỉnh, những tiếng cười đặc sắc

trong ca dao thể hiện tâm hồn lạc

quan yêu đời và triết lí nhân sinh lành mạnh trong cuộc sống còn nhiều vất

vả, lo toan của người bình dân.

IV LUYỆN TẬP

Bài tập : Nêu cảm nhận về lời thách cưới của cô

gái: “Nhà em thách cưới một nhà khoai lang”

Qua đó em thấy tiếng cười tự trào của người lao động trong cảnh nghèo đáng yêu, đáng trân

trọng ở chỗ nào?

Tiếng cười tự trào của người lao động đáng yêu, đáng trân trọng ở chỗ:

- Cô gái không mặc cảm mà còn bằng lòng với

cảnh nghèo, vui và thích thú trong lời thách

cưới.

- Lời thách cưới thật khác thường (chỉ là khoai

lang) mà vô tư, hồn nhiên, thanh thản nói lên tâm

Câu 1: Trong bài ca dao “Cưới nàng

anh toan dẫn voi”, chàng trai không

định dẫn con vật nào dưới đây?

A.Voi B.Lợn

C.Trâu D.Chuột

E.Bò

Trắc nghiệm:

Câu 2 : Tại sao chàng trai không

dẫn cưới bằng trâu bò mà lại dẫn

cưới bằng con “chuột béo”?

A.Vì chúng đều là “Thú bốn

chân”

B.Vì họ nhà gái kiêng trâu bò

C.Vì chàng trai nghèo

D.Cả A,B và C

Câu 3: Lời lẽ của chàng trai và cô gái có

ý nghĩa gì?

A.Chua chát cho cảnh nghèo

B.Nói cho vui trong cảnh nghèo

C.Bộc lộ tâm hồn lạc quan, yêu đời của người lao động

D.Câu Avà B

E.Câu B và C

2 Đọc - hiểu văn bản

a) Nội dung

-Niềm xót th ơng của chàng trai và nỗi đau khổ

tuyệt vọng của cô gái

- Khát vọng hạnh phúc và tình yêu chung thuỷ

của chàng trai, cô gái

b) Nghệ thuật

- Lựa chọn từ ngữ, hình ảnh thể hiện đặc tr ng, gần gũi với đồng bào Thái

- Cách miêu tả tâm trạng nhân vật chi tiết, cụ thể

c) ý nghĩa văn bản

Đoạn trích thể hiện tâm trạng của

chàng trai, cô gái ; tố cáo tập tục hôn nhân ngày x a, đồng thời là tiếng nói chứa chan

tình cảm nhân đạo, đòi quyền yêu đ ơng cho con ng ời