Giáo án môn Sinh học 8 - Bài 43 đến bài 54

-Quan saùt chæ tranh TK: Nôron laø ñôn vò caáu taïo neân heä TK Cấu tạo: nơron bao gồm 1 thân chứa nhân nhiều sợi nhánh và 1 sợi trục , sợi trục thường có bao miêlin tận cùng sợi truïc c[r]

Trang 1

Chương VI: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN

Bài 43: GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH

I Mục tiêu

* Kiến thức : Trình bày được cấu tạo và chức năng của nơron đồng thời xác định rõ nơron

là đơn vị cấu tạo cơ bản của HTK

Phân biệt được thành phần cấu tạo của HTK ( bộ phận TW và ngoại biên )

Phân biệt được chức năng của HTK vận động và HTK sinh dưỡng

* Kỹ năng : Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích kênh hình, hoạt động nhóm.

* Thái độ : Yêu thích môn học, hăng say tìm hiểu khoa học.

II Chuẩn bị :

1 Tài liệu tham khảo: Sgk, Sgv, Sách thiết kế bài giảng sinh học 8

2 Phương pháp : Biểu diễn trực quan, hoạt động nhóm, làm việc tích cực.

3 Đồ dùng dạy học : Tranh 43.1, 43.2, bảng phụ.

III Các bước lên lớp:

1 Ổn định : .

2 Kiểm tra bài cũ:

2.1 Hãy nêu các phương pháp giữ vệ sinh da và giải thích cơ sở khoa học của chúng?

2.2: Rửa mặt tay chân, tắm giặt thường xuyên, tắm nắng lúc 8-9h sáng có tác dụng gì?

3 Bài mới : Hệ thần kinh là hệ cơ quan có vai trò to lớn trong tổ chức cơ thể Vậy HTK

có cấu tạo như thế nào, có chức gì? Đó là nội dung bài hôm nay

Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh

Cho hs đọc thông tin đầu bài

(?) Nêu chức năng hệ thần kinh?

Nhận xét tổng kết

Treo hình 43.1 sgk cho hs quan sát trả lời

câu hỏi

Mô tả cấu tạo và chức năng của nơron?

-Gọi hs khác nhận xét

-Nhận xét

-Gọi 1 số hs nhắc lại

I/ Chức năng hệ thần kinh

Đọc thông tin Trả lời

TK: Điều khiển, điều hòa và phối hợp

mọi hoạt động của cơ quan, hệ cơ quan trong cơ thể thành 1 thể thống nhất Dảm bảo sự thích nghi của cơ thể với môi trường

II/ Nơron đơn vị cấu tạo của hệ thần kinh

-Quan sát hình 43.1 nhớ lạikiến thức đã học hoàn thành câu hỏi

-Nghe câu hỏi phát biểu trả lời -Phát biểu nhận xét bổ sung -Nghe

-Phát biểu nhắc lại cấu tạo và chức năng của nơron

Tuần : ……24……

Ppct : …45……

NS…….… ND………

Trang 2

-Chỉ tranh cho hs thấy cấu tạo của nơron

-Treo hình 43.2 cho hs quan sát đọc sgk

thảo luận điền vào chỗ trống

Lựa chọn cụm từ…………điền vào chỗ trống

cho phù hợp

-Gọi hs lên bảng điền

-Gọi hs khác nhận xét bổ sung

-Nhận xét nhắc lại thông báo đáp án

-Chỉ tranh phân biệt thần kinh trung ương

và thần kinh ngoại biên

(?) HTK gồm những phần nào?

-Chốt lại cho ghi

-Yêu cầu hs đọc thông tin ở sgk kết luận

-Gọi hs phát biểu chức năng của hệ TK

-Gọi hs phát biểu trả lời

-chốt lại cho ghi

-Quan sát chỉ tranh

TK: Nơron là đơn vị cấu tạo nên hệ TK

Cấu tạo: nơron bao gồm 1 thân (chứa nhân) nhiều sợi nhánh và 1 sợi trục , sợi trục thường có bao miêlin tận cùng sợi trục có các xináp

Chức năng cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh

III/ Các bộ phận của hệ thần kinh

-Quan sát hình 43.2 đọc sgk hoàn thành bài tập

-Nghe câu hỏi thảo luận thống nhất phát biểu

-Phát biểu điền vào bảng phụ -Phát biểu nhận xét sửa sai -Nghe

-Quan sát tranh chỉ hình 43.2

Hs phát biểu

TK: 1-Cấu tạo

Hệ thần kinh gồm não bộ và tuỷ sống ( bộ phận trung ương) cac dây thần kinh và hạch thần kinh ( bộ phận ngoại biên)

- Đọc sgk rút ra kết luận -Phát biểu trả lời chức năng của hệ TK -Phát biểu

TK: 2- Chức năng

Dựa vào chức năng hệ thần kinh được chia thành:

* Hệ thần kinh vận động điều khiển các hoạt động có ý thức

* Hệ thần kinh sinh dưỡng điều khiển các hoạt động không có ý thức

4 Củng cố :

- Nêu cấu tạo và chức năng củ nơron

- Nêu cấu tạo và chức năng của hệ thần kinh

5 Dặn dò : Học bài cũ, soạn trước bài 44

6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … …

… … … … … …

Trang 3

Bài 44: THỰC HÀNH:

TÌM HIỂU CHỨC NĂNG CỦA TUỶ SỐNG

I Mục tiêu

* Kiến thức : -Tiến hành thành công các thí ngiệm qui định từ kết quả quan sát qua thí

nghiệm Nêu được chức năng của tuỷ sống Đối chiếu với cấu tạo của tuỷ sống để khẳng định mối quan hệ giữa cấu tạo và chức năng

* Kỹ năng : -Rèn luyện kỹ năng thực hành

* Thái độ : -GD tính kỷ luật, ý thức vệ sinh.

2 Phương pháp : Thực hành, hoạt động nhóm.

3 Đồ dùng dạy học : Ếch 1 con, đồ mổ dung dịch HCl, giá treo.

1 Ổn định : .

2.1 :Trình bày cấu tạo và chức năng của nơron?

2.2 : Trình bày cấu tạo của hệ thần kinh và thành phần cấu tạo của chúng( sơ đồ)

3 Bài mới : Tuỷ sống có chức năng gì ta tiến hành vào thực hành

-Chia lớp theo nhóm

-Kiểm tra dụng cụ, mẫu vật , đồ dùng hs

-Cho hs đọc sgk trả lời câu hỏi

Yêu cầu của bài thực hành này là gì?

-Gọi hs khác nhắc lại yêu cầu

-Nhắc lại

1-Tìm hiểu chức năng của tuỷ sống

B1: cho mỗi hs tiến hành thí nghiệm 1, 2, 3

trên ếch đã huỷ não

-Quan sát cách phản ứng của ếch trong

mỗi thí nghiệm và ghi kết quả vào bảng 44

Em có dự đoán gì về chức năng của tuỷ

sống

-Cho hs tiến hành bước 2 làm thí nghiệm

4,5 ghi kết quả tiếp vào bảng 44

-Đặt câu hỏi cho hs trả lời

I./ Yêu cầu của bài thực hành

-Chia lớp ra theo yêu cầu gv -Bỏ dụng cụ mẫu vật ra bàn -Đọc sgk trả lời câu hỏi -Thảo luận trả lời

-Phát biểu nhắc lại -Nghe

II./ hướng dẫn thực hành

1-Tìm hiểu chức năng của tuỷ sống

B1 : tiến hành thí nghiệm 1, 2, 3 ghi kết quả vào bảng 44

-Nghe câu hỏi thảo luận trả lời

-Tiến hành thí nghiệm 4, 5 ghi tiếp kết qua ûvào bảng 44

Tuần : ……24……

Ppct : …46……

NS…….… ND………

Trang 4

Thí nghiệm này nhằm mục đích gì?

B3 : Làm mẫu thí nghiệm 6, 7 cho hs quan

sát làm theo

-Cho hs ghi kết quả vào bảng 44

Kết quả thí nghiệm này khẳng định điều

gì?

-Nhận xét

2-Nghiên cứu cấu tạo của tuỷ sống

-Cho hs các kết quả của 3 câu trên liên hệ

với câu tạo của tuỷ sống qua hình 44.1, 2

nêu rõ chức năng của từng thành phần

( chất xám, chất trắng)

-Chốt lại cho hs nghe

-Cho hs ghi lại kết quả như đã ghi ở thí

nghiệm

-Đánh giá giờ thực hành

Sự chuẩn bị và ý thức của hs

-Cho hs thu dọn vệ sinh

-Nghe câu hỏi trả lời -Quan sát gv làm mẫu thí nghiệm 6, 7 làm theo

-ghi tiếp kết quả vào bảng 44 -Đại diện phát biểu

-Nhận xét -Nghe

2-Nghiên cứu cấu tạo của tuỷ sống

-Đối chiếu các kết quả thí nghiệm với hình 44.1, 2 thảo luận để nêu rõ chức năng của các thành phần

-Nghe gv chốt lại

III./ Thu hoạch

Hs làm bài thu hoạch -Ghi lại kết nquả thí nghiệm ở bảng 44 theo yêu cầu gv

-Nghe gv đánh giá giờ thực hành -Dọn vệ sinh

4 Củng cố : Nhắc lại vai trò của tủy sống

6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … …

… … … … … …

Bài 45: DÂY THẦN KINH TUỶ

I Mục tiêu

* Kiến thức : -Trình bày được cấu tạo và chức năng của dây thần kình tuỷ giải thích

được tại sao dây thần kinh tuỷ là dây pha?

* Kỹ năng : -Rèn luyện kỹ năng quan sát phân tích tình hình, kỹ năng hoạt động nhóm.

* Thái độ : Yêu quý môn học.

2 Phương pháp : hoạt động nhóm, đàm thoại, thuyết trình, biểu diễn trực quan.

3 Đồ dùng dạy học : Bảng phụ, tranh 51.1,2.

Tuần : ……25……

Ppct : …47……

NS…….… ND………

Trang 5

1 Ổn định : .

2 Kiểm tra bài cũ: ( không kiểm tra)

3 Bài mới : dây thần kinh tuỷ có cấu tạo như thế nào và nó có chức năng gì? đó là nội

dung bài 45

tuỷ

-Treo hình 45.1, 2 cho hs quan sát

(?) Nêu các thành phần của tủy sống?

(?) Dây TK tuỷ có cấu tạo như thế nào?

-Gọi nhóm khác nhận xét

-Nhận xét, chỉ vào tranh

-Gọi hs khác chỉ lại vào tranh

kinh tuỷ

-treo bảng 45 cho hs thảo luận giải thích

hiện tượng

-Treo hình 45.2 cho hs quan sát và đọc sgk

trả lời câu hỏi

(?) Rễ tuỷ có chức năng gì?

-Gọi hs khác nhắc lại

-Rút ra tuỷ sống có chức năng gì?

I/ Cấu tạo dây thần kinh tuỷ

-Quan sát hình 45.1, 2 trả lời câu hỏi -HS phát biểu đônmg2 thời lên chỉ vào tranh

-HS phát biểu nhận xét

-Chú ý nghe gv nhận xét quan sát hình 45.1

-Phát biểu

TK: Dây thần kinh có cấu tạo gồm 31 đôi

dây thần kinh tuỷ là các dây pha gồm các sợi dây thần kinh hướng tâm ( cảm giác) và các bó sợi thần kinh ly tâm

II/ Chức năng của dây thần kinh tuỷ

-Quan sát hình 45.2 đọc bảng 45 và thí nghiệm thảo luận trả lời

-Nghe câu hỏi thảo luận trả lời : rễ tuỷ có chức năng Rễ tuỷ có rễ trước và rễ sau rễ trước dẫn truyền xung thần kinh… rễ sau…

-Nhận xét -Phát biểu nhắc lại -Dây thần kinh tuỷ có chức năng

TK: Dây thnầ kinh tuỷ có chức năng dẫn

truyền xung thần kinh từ cơ quan cảm giác tới trung ương thần kinh và ngược lại.

4 Củng cố :

4.1 Nêu cấu tạo dây TK tủy

4.2 Nêu chức năngh của dây TK tủy? Tại sao nói dây TK tủy là dây pha?

Trang 6

6 Ruùt kinh nghieäm … … … … … … … … …

… … … … … …

Trang 7

Bài 46: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO

NÃO TRUNG GIAN

I Mục tiêu

* Kiến thức : X ác định được vị trí và các thành phần của trụ não trình bày được chức

năng chủ yếu của trụ não Xác định được vị trí và chức năng của tiểu não Xác định được

vị trí và chức năng của não trung gian

* Kỹ năng: Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích kênh hình, kỹ năng hoạt động nhóm

* Thái độ : GD ý thức bảo vệ bộ não

2 Phương pháp: Đồ dùng trực quan, hoạt động nhóm, thông báo

3 Đồ dùng dạy học : Mô hình não bộ, tranh vẽ 46-1,2,3 bảng phụ.

1 Ổn định : .

2.1:Tại sao nói dây thần kinh tuỷ là dây pha?

2.2: Dây thần kinh tuỷ có chức năng gì?

3 Bài mới : Tiếp theo tuỷ sống là não bộ bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu vị trí và các

thành phần của não bộ cũng như chức năng của chúng

của não bộ

-Treo hình 46.1 cho hs quan sát hoàn

thành câu hỏi 

-Tìm hiểu hình 46.1 để hoàn chỉnh thông

tin …( treo bảng phụ)

-Thông báo đáp án Chỉ vào hình 46.1 để

hs quan sát

(?) Nêu các thành phần của não bộ

trụ não và tuỷ sống

-Treo hình 46.2 và bảng 46 cho hs quan sát

đọc thông tin thảo luận để so sánh cấu tạo

và chức năng của trụ não và tuỷ sống

-Gọi nhóm khác nhận xét bổ sung

I/ Vị trí và thành phần của não bộ

-Quan sát hình 46 trả lời câu hỏi  -Phát biểu điền vào bảng phụ

-Phát biểu nhận xét -Nghe gv thông báo -Chú ý nhìn hình 46.1

TK: Ở não bộ kể từ dưới lên gồm : trụ

não, não trung gian, đại não Tiểu não nằm sau trụ não

II/ Cấu tạo và chức năng cuả trụ não

-Quan sát hình 46.2 đọc thông tin thảo luận phát biểu trả lời

-Phát biểu nhận xét bổ sung

Tuần : ……25……

Ppct : …48……

NS…….… ND………

Trang 8

-Gọi hs nhắc lại chức năng và cấu tạo của

tuỷ sống

não trung gian

-Treo hình 46.1 cho hs quan sát lại đọc

thông tin trả lời câu hỏi

Vị trí não trung gian và có chức năng gì?

-Nhận xét chỉ vào hình 46.1

-Gọi hs khác nhắc lại

-Treo hình 46.3 cho hs quan sát đọc thông

tin thảo luận trả lời câu hỏi

Có thể rút ra kết luận gì về chức năng của

tiểu não từ thí nghiệm

-Nhận xét bổ sung

-Chốt lại cho hs ghi

-Phát biểu nhắc lại

TK: Trụ não có cấu tạo gồm chất trắng

ở ngoài và chất xám ở trong Chất xám ở trụ não tập trung thành các nhân xám Chức năng chủ yếu của trụ não là điều hoà các hoạt động của các nội quan, đặc biệt là hoạt động tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá

III/ Não trung gian

-Quan sát lại hình 46.1 đọc thông tin thảo luận trả lời câu hỏi

-Hs phát biểu trả lời -Phát biểu nhận xét -Chú ý gv chỉ vào hình -Phát biểu nhắc lại

TK:+Não trung gian nằm giữa trụ não và

đại não gồm đồi thị và vùng dưới đồi thị +Não trung gian có chức năng điều khiển quá trình TĐC và điều hoà thân nhiệt

III/ Tiểu não

-Quan sát hình 46.3 đọc thông tin thảo luận trả lời

-Thống nhất đáp án trả lời

-Phát biểu nhận xét -Nghe

TK:Tiểu não gồm 2 phần là chất trắng

và chất xám, chức năng của tiểu não là : điều hoà và phối hợp các hoạt động phức tạp của cơ thể

4 Củng cố : Nêu tóm tắt vị trí và chức năng của tiểu não, trụ não, và não trung gian.

6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … …

… … … … … …

Trang 9

Bài 47: ĐẠI NÃO

I Mục tiêu

* Kiến thức : - Nêu rõ được đặc điểm cấu tạo của đại não Đặc biệt là vỏ đại não thể hiện

sự tiến hoá so với động vật thuộc lớp thú Xác địmh được các vùng chức năng của vỏ đại não ở người

* Kỹ năng : - Phát triiển kỹ năng quan sát, phân tích kênh hình, vẽ hình, hoạt động nhóm.

* Thái độ : - Giáo dục ý thức bảo vệ bộ não.

2 Phương pháp : Đồ dùng trực quan, hoạt động nhóm, thuyết trình, thông báo

3 Đồ dùng dạy học : tranh 47-1,2,3,4, tranh não thú, bảng phụ, phiếu học tập.

1 Ổn định : .

2.1 Nêu cấu tạo và chứ năng của trụ não?

2.2 Giải thích vì sao người say rượu thường có biểu hiện chân này đá chân kia?

3 Bài mới : Đại não có cấu tạo như thế nào Và có chức năng gì? Trong bài học ngày

hôm nay chúng ta sẽ được tìm hiểu

-Treo hình 47.1, 2, 3 cho hs quan sát để

hoàn thành yêu cầu sgk

-Phát phiếu học tập  cho hs

Treo bảng phụ, gọi hs lên hoàn thành

-Nhận xét sửa sai

-Thu phiếu học tập của từng nhóm

- Gọi hs nêu cấu tạo ngoài, cấu tạo trong

của đại não

I/ Cấu tạo của đại não

-Quan sát hình 47.1, 2, 3 thảo luận hoàn thành yêu cầu gv

-Nhận phiếu học tập -Nghe câu hỏi thảo luận thống nhất đọc phiếu học tập

-Phát biểu nhận xét -Nghe

-Hs phát biểu

- Nộp phiếu học tập

TK: Cấu tạo ngoài : Đại não được chia

đôi bởi rãnh liên cầu thành 2 nửa gọi là

2 bán cầu đại não.

Mỗi bán cầu đại não chia làm 4 thuỳ:

thuỳ trán, thái dương, đỉnh, chẩm Khe và rãnh tạo thành trục cuộn não  tăng diện tích bề mặt não.

Tuần : ……26……

Ppct : …49……

NS…….… ND………

Trang 10

Hđ2: Tìm hiểu Sự phân vùng chức năng

của đại não

-Treo hình 47.4 cho hs quan sát đọc thông

tin

-Phát phiếu học tập cho hs

-Treo bảng phụ

-Gọi đại diện nhóm điền vào bảng phụ

-Thu phiếu học tập của hs

-Sửa sai thông báo đáp án đúng đến hos

Cấu tạo trong: đại não gồm +Chất xám (ngoài) làm thành vỏ não dày 2 – 3 mm gồm 6 lớp

+Chất trắng là cácdây thần kinh, các đường này chủ yếu bắt chéo từ hành tuỷ hoặc tuỷ sống

II/ Sự phân vùng chức năng của đại não

-Quan sát hình 47.2 đọc sgk

-Nhận phiếu học tập -Quan sát bảng phụ -Điền vào bảng phụ -Phát biểu

-Nộp phiếu học tập -Nghe sửa sai

TK: Vỏ đại não là trung ương thần kinh

của các phản xạ có điều kiện Vỏ não có nhiều vùng: vùng cảm giác, vùng vận động, thị giác, thính giác, vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu tiếng nói và vùng hiểu chữ viết.

4 Củng cố : HS đọc mục ghi nhớ và mục “em có biết “

(?)Nêu hình dạng ngoài và cấu tạo trong của đại não cùng các vùng chức năng của vỏ não

(?0 nêu các đặc điểm cấu tạo chứng tỏ não người tiến hóa hơn so với động vật?

6 Rút kinh nghiệm … … … … … … … … …

… … … … … …

Bài 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG

I Mục tiêu

* Kiến thức: Phân biệt phản xạ sinh dưỡng với phản xạ vận động Phân biệt được bộ phận

giao cảm với bộ phận phó giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng về cấu tạo và chức năng

* Kỹ năng : -Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích, so sánh, hoạt động nhóm

* Thái độ : -GD ý thức vệ sinh hệ thần kinh

Tuần : ……26……

Ppct : …50……

NS…….… ND………

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	161,61 KB