Hàng dọc 2 :suy luận tương đồng Hàng dọc 3 : quan hệ nhân quả so sánh suy lí Mỗi quan hệ giữa bố cục và lập luận đã tạo thành mạng lưới liên lết của văn bản nghị luận trong đó phương p[r]
Trang 1G:
Tiết 83
BỐ CỤC VÀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A.Mục tiêu bài học:
*KT: Biết cỏch lập bố cục và lập luận trong bài văn nghị luận
Nắm được mối quan hệ giữa bố cục và phương phỏp lập luận của bài văn nghị luận
*Kĩ năng : lập luận trong bài văn nghi luận
*Thái độ: có ý thức viết văn nghị luận
B.Phương pháp:Nêu và giải quyết vấn đề,thảo luận trao đổi.
C.Cbị:-G:SGK,G.A
-H:SGK,cbb
D.Tiến trình bài dạy:
I.ổn định:
II.KTBC:
III.Bài mới:
HS đọc bài “tinh thần yờu nước của nhõn dõn ta”
và trả lời cõu hỏi SGK trang 30
?Bài văn cú mấy phần?Mỗi phần cú mấy
đoạn?Mỗi đoạn cú những luận điểm nào?
Bài văn gồm cú 3 phần:
a ĐVĐ:3 cõu
_ Cõu 1: nờu vấn đề trực tiếp
_ Cõu 2 : khẳng định giỏ trị vấn đề
_ Cõu 3 : so sỏnh,mở rộng và xỏc định phạm vi
của vấn đề trong cỏc cuộc khỏng chiến chống
ngoại xõm
b GQVĐ :chứng minh truyền thống yờu nước
anh hựng của dõn tộc
* Trong quỏ khứ lịch sử(3 cõu )
_ Cõu 1 : giới thiệu khỏi quỏt và chuyển ý
_ Cõu 2 : liệt kờ dẫn chứng,xỏc định tỡnh
cảm,thỏi độ
_ Cõu 3 : xỏc định tỡnh cảm,thỏi độ ghi nhớ
cụng lao
* Trong cuộc K/C chống Phỏp hiện tại
_Cõu 1:khỏi quỏt và chuyển ý
_ Cõu 2,3,4 :liệt kờ dẫn chứng
Theo cỏc mặt khỏc nhau,kột nối bằng cỏc cặp
quan hệ từ : từ đến
I.Mối quan hệ giữa bố cục và lập luận.
1.VD:
Bài văn gồm cú 3 phần:
a ĐVĐ:3 cõu
b GQVĐ :chứng minh truyền thống yờu nước anh hựng của dõn tộc
Lop7.net
Trang 2_ Cõu 5 : khỏi quỏt nhận định,đỏnh giỏ
c KTVĐ :
_ Cõu 1 : so sỏnh khỏi quỏt giỏ trị tinh thần yờu
nước
_ Cõu 2,3 : hai biểu hiện khỏc nhau của tinh thần
yờu nước
_ Cõu 4: xỏc định nhiệm vụ và bổn phận của
chỳng ta
Để cú 15 cõu tỏc giả đó sử dụng một cõu nờu
vấn đề và 13 cõu làm rừ vấn đề
* Đú chớnh là bố cục và lập luận
?Cho biết cỏc phương phỏp lập luận cú trong
bài?
Hàng ngang 1 :quan hệ nhõn quả
Hàng ngang 2 :quan hệ nhõn quả
Hàng ngang 3 : tổng _ phõn _ hợp
Hàng ngang 4 : suy luận tương đồng
Hàng dọc 1: suy luận tương đồng theo tỏc giả
Hàng dọc 2 :suy luận tương đồng
Hàng dọc 3 : quan hệ nhõn quả so sỏnh suy lớ
Mỗi quan hệ giữa bố cục và lập luận đó tạo
thành mạng lưới liờn lết của văn bản nghị luận
trong đú phương phỏp lập luận là chất keo gắn bú
cỏc phần,cỏc ý giữa bố cục
?Bố cục gồm mấy phần?nhiệm vụ của từng
phần?
+ Mở bài : nờu vấn đềcú ý nghĩa đối với đời
sống xó hội ( luận điểm xuất phỏt,tổng quỏt)
+ Thõn bài : trỡnh bày nội dung chủ yếu của bài
( cú thể cú nhiều đoạn nhỏ,mỗi đoạn cú một kuận
điểm phụ )
+ Kết bài : nờu kết luận nhằm khẳng định tư
tưởng,thỏi độ,quan điểm của bài
?Để xỏc định lập luận và nối kết cỏc phần người
viết cần sử dụng gỡ ?
_ Để xỏc lập luận điểm trong từng phần và mối
quan hệ giữa cỏc phần , người ta cú thể sử dụng
cỏc phương phỏp lập luận khỏc nhau như : suy
luận như quả , suy lyận tương đồng
Hs đọc ghi nhớ
Đọc bài văn và trả lời cõu hỏi SGK trang 32 ?
c KTVĐ :
2.N/x: Bố cục của văn nghị luận cú
3 phần:
+ Mở bài + Thõn bài
+ Kết bài
3.Ghi nhớ
II.Luyện tập.
a)Bài văn nờu tư tưởng : mỗi người phải biết học tập những điều cơ bản nhất thỡ mới trở nờn tài giỏi ,thành đạt
Tư tưởng thể hiện ở những luận điểm
Lop7.net
Trang 3_ Ít người biết học cho thành tài ( cõu đầu mang luận điểm này ) _ Chỉ cú chịu khú học tập những điều cơ bản mới cú thể thành tài ( cõu chuyện vẽ trứng của Đơ Vanh
Xi ) b)Bố cục gồm 3 phần : _ Mở bài : Cõu dầu “ Ở đời cú nhiều người đi học, nhưng ớt ai biết học cho thành tài”
_ Thõn bài : Danh hoa Phục Hung
+ Cõu chuyện Đơ vanh _ Xi vẽ tứng đúng vai trũ minh họa cho luận đểm chớnh
+ Phộp lập luận là suy luận nhõn quả
_ Kết bài : Phần cũn lại + Phộp lập luận suy luận cụ thể - khỏi quỏt
+ Kết hợp suy luận nhõn quả Nhõn là cỏch học, quả là thành cụng
IV.Củng cố
Bài văn nghị luận cú mấy phần?
Cho biết mỗi phần nờu vấn đề gỡ?
V.HDVN:
Học bài cũ.Đọc soạn trước bài mới “luyện tập về phương phỏp lập luận trong bài văn nghị luận” SGK trang
E.RKN:
***************
S:
G:
Tiết 84
LUYỆN TẬP VỀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG
BÀI VĂN NGHỊ LUẬN A.Mục tiêu bài học:
*KT: qua luyện tập hiểu sõu thờm về khỏi niệm lập luận
*Kĩ năng : rèn kĩ năng lập luận trong bài văn nghị luận
*Thái độ: có ý thức viết văn nghị luận
B.Phương pháp:Nêu và giải quyết vấn đề,thảo luận trao đổi.
Lop7.net
Trang 4-H:SGK,cbb
D.Tiến trình bài dạy:
I.ổn định:
II.KTBC:?Bố cục của bài văn nghị luận?
III.Bài mới:
GV đọc cỏc VD trong mục 1 SGK 32 và nờu cõu hỏi
HS trả lời
?Trong cỏc cõu SGK trang 32 bộ phận nào là luận
cứ,bộ phận nào là kết luận,thể hiện tư tưởng của
người núi?Mối quan hệ giữa luận cứ và lập luận
như thế nào?Vị trớ giữa luận cứ và kết luận cú thể
thay thế cho nhau khụng?
a.Hụm nay trời mưa,chỳng ta khụng đi chơi cụng viờn
nữa
-Luận cứ : Hụm nau trời mưa -Kết luận : Chỳng ta
khụng đi chơi cụng viờn nữa
->Cú thể thay đổi: “ chỳng ta khụng đi chơi cụng viờn
nữa,vỡ hụm nay trời mưa”
b.Em rất thớch đọc sỏch,vỡ qua sỏch em học được nhiều
điều _ Luận cứ: vỡ qua sỏch em học được rất nhiều
điều
_ Kết luận : em rất thớch đọc sỏch
_ Quan hệ nhõn quả
-> Thay đổi “vỡ qua sỏch em học được nhiều điều ,nờn
em rất thớch đọc sỏch”
c.Trời núng quỏ,đi ăn kem đi
_ Luận cứ: trời núng quỏ
_ Kết luận : đi ăn kem đi
_ Quan hệ nhõn quả
Khụng thể đảo vị trớ
?Hãy bổ sung luận cứ cho các kết luận sgk?
a…………vỡ trường em đẹp
b…………vỡ nú làm mất lũng tin nơi mọi người
c.Mệt quỏ…………
d Cha mẹ luụn mong muốn điều tốt đẹp cho con cỏi
e Nước ta cũ nhiều cảnh đẹp nờn………
?Viết tiếp kết luận cho luận cứ để thể hiện quan điểm
tư tưởng của người nói?
a ………ra hiệu sỏch đi
b ………hụm nay nờn nghỉ cỏc việc khỏc
c……….mà sao chẳng gương mẫu tớ nào
d……… chỳng ta phải gúp ý để bạn sữa chửa
d……… nờn ngày nài cũng thấy cú mặt ở sõn
I.Lập luận trong đời sống.
1.Lập luận là đưa ra luận cứ nhằm dẫn dắt người đọc,người nghe đến một kết luận
2.Bổ sung luận cứ
3.Cỏc kết luận cho luận cứ
Lop7.net
Trang 5?So sánh lập luận trong đời sống và lập luận trong
văn nghị luận ?
-Lập luận trong đời sống thường đi đến những kết
luận thu hẹp trong phạm vi giao tiếp của cá nhân hay
tập thể nhỏ
Ví dụ “đi ăn kem đi”việc rất thường của cá nhân.
-Do luận điểm có tầm quan trọng nên phương pháp lập
luận trong văn nghị luận đòi hỏi phải khoa học và chặt
chẽ
?Hãy lập luận cho luận điểm “sách là người bạn
lớn của con người” và trả lời các câu hỏi SGK
trang 34?
- “sách là người bạn lớn của con người”là một kết
luận có tính khái quát,có ý nghĩa phổ biến đối với xã
hội ,mang tính nhân loại
II.Lập luận trong văn nghị luận.
1 Luận điểm trong văn nghị luận là những kết luận
có tính khái quát,có ý nghĩa phổ biến đối với xã hội
2.Lập luận cho luận điểm
“sách là người bạn lớn của con
người”
_ Vì sao nêu ra luận điểm này ?Con người không chỉ
có nhu cầu về đời sống vật chất mà cón có nhu cầu vô hạn về đời sống tinh
thần.Sách là món ănquí cho đời sống con người
_ Luận điểm có những nội dung gì ?
+ Sách là kết tinh trí tuệ của nhân loại
+ Sách giúp ích nhiều cho con người
_ Luận điểm có cơ sở thực
tế không ?Việc đọc sách là
1 tực tế lớn của xã hội _ Luận điểm có tác dụng động viên nhắc nhở mọi người
3.Kết luận làm thành luận điểm
a)Truyện “thấy bí xem voi” _Kết luận : muốn hiểu biết đầy Lop7.net
Trang 6đủ về 1 sự vật,sự việc,phải nhận xét toàn bộ sự vật sự việc ấy
_ Lập luận : + Không hiểu biết toàn diện thì chưa kết luận
+ Nhận biết sự vật từ nhiều góc độ
Thực tế cho thấy thầy bói chỉ nhìn ở góc độ đã kết luận thì là không hiểu và đành giá sai sự vật
b)Truyện”ếch ngồi đáy giếng” _ Kết luận : tự phụ kiêu căng ,chủ quan sẽ dẫn đến thất bại thảm hại
_ Lập luận : + Tự phụ chủ quan dẫn đến
sự lầm tưởng coi mình là trên hết
+ Va vào thực tế,sự yếu kém kia dẫn đến thất bại thảm hại
IV.Củng cố
Trong đời sống người ta lập luận như thế nào?
Lập luận trong văn nghị luận có tính chất ra sao ?
V.Dặn dò
Học bài cũ Đọc soạn trước bài mới”Sự giàu đẹp của Tiếng Việt”
E.RKN:
******************
S:
G:
Tiết 85
SỰ GIÀU ĐẸP CỦA TIẾNG VIỆT (TrÝch)
§Æng Thai Mai
A.Môc tiªu bµi häc:
*KT:- _ Hiểu được trên những nét chung sự giàu đẹp của Tiếng Việt qua sự phân tích,chứng minh của tác giả
_ Nắm được những điểm nổi bật trong nghệ thuật nghị luận của bài văn,lập luận chặt chẽ,dẫn chứng toàn diện,văn phong có tính khoa học
Lop7.net
Trang 7*Kĩ năng : sd pt văn bản nghị luận
*Thái độ: tự hào về sự giàu đẹp của tiếng Việt
B.Phương pháp:Nêu và giải quyết vấn đề,thảo luận trao đổi.
C.Cbị:-G:SGK,G.A
-H:SGK,cbb
D.Tiến trình bài dạy:
I.ổn định:
II.KTBC:
III.Bài mới:
Tiếng Việt- tiếng mẹ đẻ của chúng ta là 1 ngôn ngữ ntn, có những phẩm chất j ? Các em
có thể tìm thấy câu trả lời đích đáng và sâu sắc qua 1 đoạn trích của GS Đặng Thai Mai
Dựa vào chỳ thớch cho biết vài nột về tỏc giả ,tỏc
phẩm?
?Xuất xứ của văn bản?
Rõ ràng mạch lạc
Hs giải thích từ khó sgk
?Cho biết kiểu loại va PTBĐ?
.
?Văn bản được chia làm mấy phần?
Chia làm hai đoạn
_ Đoạn 1 : “từ đầu đến thời kỡ lịch sử”nờu nhận định
Tiếng Việt là một thứ tiếng đẹp,một thứ tiếng hay
_ Đoạn 2 : “phần cũn lại”chứng minh cài đẹp và sự giàu
cú,phong phỳ của Tiếng Việt
?Tiếng Việt cú những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, hay
Điều đú được giải thớch cụ thể trong phần đầu của
đoạn văn như thế nào?
I.Tác giả - tác phẩm:
1 Tỏc giả: 1902-1984 -Quê: Nghệ An
-Là nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà h/đ xã hội có uy tín Từng giữ nhiều trọng trách qtrọng trong bộ máy chính quyền, văn nghệ -Đc tặng giải thưởng HCM
về văn học nghệ thuật 2.Tỏc phẩm :
-Nằm phần đầu bài nghiên cứu: TV, 1 biểu hiện hùng hồn của sức sống dân tộc
3.Đọc, chú thích:
a)Đọc
b)Gthích từ khó II.PTVB:
1.Kết cấu- bố cục -Kiểu loại: Nghị luận -PTBĐ: nghị luận, chứng minh
-Bố cục: 2p
2.PT:
a)Tiếng Việt -một thứ tiếng
đẹp, một thứ tiếng hay.
Lop7.net
Trang 8Để chứng minh cho vẻ đẹp của Tiếng Việt,tỏc giả đó
đưa ra những chứng cứ gỡ,và cỏch sắp sếp dẫn chứng?
Sự giàu cú và phong phỳ của Tiếng Vịờt được thể hiện
ở những phương diện nào?Một số dẫn chứng cụ thể?
Tiếng Việt đó được Việt húa để sử dụng hàng ngày và
trở nờn quen thuộc
Vớ dụ: lónh đạo,phõn cụng ,cụng tỏc,hiệu trưởng ,cà
vạt.xà bụng ,xơ mi,ụtụ
Điểm nổi bật trong nghệ thuật nghị luận ở bài văn này
là gỡ ?
Kết hợp với chứng minh,giải thớch,bỡnh luận
Lập luận chặt chẽ đưa nhận định phần MB tiếp theo giải
thớch và mở rộng nhận định
Cỏc dẫn chứng khỏ tũan diện bao quỏt khụng sa vào quỏ
cụ thể tỉ mĩ
-Hài hũa về mặt õm hưởng,thanh điệu
-Tế nhị uyển chuyển trong cỏch đặc cõu
-Cú khả năng diễn đạt tỡnh cảm tư tưởng
b)Chứng minh vẻ đẹp và cái hay của tiếng Việt
_ Nờu ý kiến của người nước ngoài
_ Hệ thống nguyờn õm và phụ õm phong phỳ,giàu thanh điệu
_ Uyển chuyển nhịp nhàng chớnh xỏc về ngữ phỏp
_ Cú khả năng dồi dào về cấu tạo từ ngữ và hỡnh thức diễn đạt
_ Tiếng Việt là một thứ tiếng hay
_ Sự phỏt triển của từ vựng và ngữ phỏp qua cỏc thời kỡ lịch sử
_ Khả năng thừa món yờu cầu đời sống văn húa ngày càng phức tạp
IV.Kết luận
Ghi nhớ SGK trang 137
4 Củng cố
4.1 Nờu đặc sắc của T.V?
Lop7.net
Trang 94.2 Tìm một số dẫn chứng?
5.Dặn dò
Học bài cũ.Đọc soạn trước bài mới “Thêm trạng ngữ cho câu”SGK trang
Lop7.net