1 – Kiến thức: Giúp học sinh nhận rõ yêu cầu của phương pháp thuyết minh Nhận biết các phương pháp thuyết minh 2 – KÜ n¨ng: RÌn kÜ n¨ng x©y dùng kiÓu v¨n b¶n thuyÕt minh 3 - Thái độ: có [r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Bài 10, 11 Kết quả cần đạt:
- Kiểm tra và củng cố nhận thức của học sinh bài ôn tập truyện kí việt nam hiện đại.
- Biết kể trước tập thể lớp một cách rõ ràng, gãy gọn, sinh động một câu chuyện có kết hợp với miêu tả và biểu cảm, qua đó ôn tập về ngôi kể.
- Củng cố kiến thức đã học ở tiểu học về đặc điểm của câu ghép và cách nối các vế câu ghép.
- Nắm được vai trò, vị trí của văn bản thuyết minh trong đời sống của con người
Tiết 41 kiểm tra văn
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: - Kiểm tra và củng cố lại nhận thức của học sinh sau bài ôn tập
truyện kí Việt Nam hiện đại
- Tích hợp với các kiến thức Tiếng Việt đã học và phần Tập làm văn bài: tóm tắt văn bản tự sự ; kết hợp tự sự, miêu tả và biểu cảm
2 Kĩ năng: Rèn luyện và củng cố các kĩ năng khái quát, tổng hợp, phân tích và so
sánh, lựa chọn viết đoạn văn
3 - Thái độ: Có thái độ học tập đúng đắn
B Chuẩn bị.
- Giáo viên : Soạn đề bài và đáp án
- Học sinh: Ôn tập kĩ 4 truyện kí Việt Nam đã học ở bài ''Ôn tập''
C.Tiến trình bài dạy.
1) ổn đinh tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ:
3)Bài mới: Ma trận thiết kế đề kiểm tra văn
Các mức độ cần đánh giá
Các bài và chủ đề chính
Tổng
Trang 2* Đề bài:
Phần I: Trắc nghiệm ( 3 điểm)
Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời đúng Câu 1: ''Tôi đi học'' của Thanh Tịnh 9: viết theo thể loại nào?
Câu 2: Nhận định nào sau đây nói đúng nhất về chủ đề tác phẩm “ Tôi đi học”
A – “ Tôi đi học ” tô đậm cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng nhân vật “ tôi” ở buổi đầu đến Z['
B - “ Tôi đi học ” tô đậm cảm giác lạ lẫm, sợ sệt của nhân vật “ tôi” ở buổi đầu đến Z[ đầu tiên
C – “ Tôi đi học ” tô đậm sự tận tình âu yếm của những Z[ lớn Z Z[ mẹ,
ông đốc… đối với những em bé lần đầu tiên đến Z['
D – Tôi đi học tô đậm niềm vui Z* hân hoan của nhân vật “tôi” và các bạn ngày khai Z[ đầu tiên
Câu 3: Nhận định nào sau đây nói đúng nhất chủ đề đoạn trích “Trong lòng mẹ”
A - Đoạn trích chủ yếu trình bày tâm địa độc ác của bà cô bé Hồng
B - Đoạn trích chủ yếu trình bày sự hờn tủi của bé Hồng khi gặp mẹ
C - Đoạn trích chủ yếu trình bày nỗi đau khổ của bé Hồng
D - Đoạn trích chủ yếu trình bày diễn biến tâm trạng của bé Hồng
Câu 4: Nhân vật bà cô hiện lên trong cuộc trò chuyện với bé Hồng là một con
A – Là một Z[ đàn bà xấu xa, xảo quyệt tâm địa với những “ rắp tâm tanh bẩn”
B - Là một Z[ đàn bà đại diện cho những thành kiến phi nhân đạo, cổ hủ
D – Gồm A và B
A – Giàu tình Zk yêu với chồng con
B – Căm thù bọn tay sai của thực dân phong kiến
C – Có thái độ phản kháng mạnh mẽ đối với bọn tay sai
D – Cả A, B, C đều đúng
Câu 6: Miêu tả hành động của tên cai lệ, Ngô Tất Tố chủ yếu sử dụng các từ loại nào?
II Phần tự luận( 7 điểm)
1) Tóm tắt truyện ngắn “Lão Hạc” của nhà văn Nam cao?
2) Qua các bài “ Tôi đi học”, “ Trong lòng mẹ”, “Tức Z* vỡ bờ” em có thể khái quát Z thế nào về phẩm chất Z[ mẹ, Z[ vợ- Z[ phụ nữ Việt Nam
Trang 3* Đáp án biểu điểm
I Trắc nhiệm : Mỗi câu đúng ?@ 0,5 điểm
II Tự luận
Câu1: 4 đ
Tóm tắt đầy đủ 9 nội dung sự việc và chi tiết tiêu biểu
Câu 2: 3 đ
về hình ảnh Z[ mẹ, Z[ vợ – Z[ phụ nữ Việt Nam xong họ hiện lên sáng ngời những phẩm chất cao quý của Z[ mẹ, Z[ vợ – %Z[ phụ nữ Việt Nam:
Đó là tình cảm thắm thiết sâu nặng đối với chồng con trong những hoàn cảnh đau
đớn, tủi cực, gay cấn nhất họ không chỉ bộc lộ bản chất dịu hiền, đảm đang mà còn thể hiện sức mạnh tiềm tàng, đức hi sinh quên mình, chống lại bọn tàn bạo để bảo
vệ chồng con…
- Diễn đạt Z loát , trình bày sạch đẹp mới đạt điểm tối đa
4) Củng cố:
- Gv thu bài, nhận xét giờ làm bài của hs
5)
- Ôn tập truyện kí hiện đại Việt Nam
- Soạn ''Ôn dịch thuốc lá''
- Chuẩn bị tiết luyện nói
D Rút kinh nghiệm sau giờ dạy
………
………
………
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 42 Luyện nói : Kể chuyện theo ngôi kể
kết hợp với miêu tả và biểu cảm
A- Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Hs biết trình bày miệng Z* tập thể một cách rõ ràng, gãy gọn,
sinh động về một câu chuyện có kết hợp với miêu tả và biểu cảm
- Ôn tập về ngôi kể
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng nói Z* đám đông
3 - Thái độ: Có thái độ học tập đúng đắn
B- Chuẩn bị:
- Gv soạn bài, hs học Z* bài ở nhà
Trang 4C-Tiến trình dạy học:
1) ổn đinh tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới:
Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta rèn kĩ năng trình bày vấn đề một cách có bài bản,
có sửa chữa, uốn nắn, có sự theo dõi đánh giá của Z[ khác
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
- Kể theo ngôi thứ nhất là kể ntn ?
Nêu tác dụng của ngôi kể thứ nhất?
Những văn bản nào dùng ngôi kể thứ
nhất ? W91 kể có thể trực tiếp kể
ra những gì mình nghe, mình thấy,
mình trải qua, có thể trực tiếp nói
ra những cảm
mình khiến câu chuyện trở nên
chân thực, xúc động)
- %Z thế nào là kể theo ngôi thứ ba
? Kể theo ngôi thứ 3 có tác dụng gì ?
Những vb nào đựơc kể theo ngôi thứ
3 ? (91 kể đứng ngoài câu
chuyện để kể 1 cách khái quát về
câu chuyện đó, các nv trong chuyện
9: gọi đúng tên của nó Cách kể
này giúp
linh hoạt, tự do những gì diễn ra
với nv)
-Taị sao Z[ ta phải thay đổi ngôi
kể ? (Thay đổi ngôi kể là có mục
đích, ý đồ NT của
để câu chuyện kể phù hợp hơn với
cốt truyện, nv và nhất là để câu
chuyện hấp dẫn hơn đối với
đọc do tác dụng của từng ngôi kể )
- Hs đọc đoạn trích “Tắt đèn”
- Đoạn văn &Z) kể theo ngôi thứ
mấy? Đv kể về việc gì ?
- Em hãy chỉ ra các yếu tố miêu tả
trong đoạn văn ?
I- Ôn tập ngôi kể:
- Kể theo ngôi thứ nhất: %Z[ kể gZ tôi
(Tôi đi học, Trong lòng mẹ)
- Kể theo ngôi thứ ba: là Z[ kể tự giấu mặt đi, gọi nhân vật bằng tên của chúng (Tức Z* vỡ bờ, Chiếc lá cuối cùng)
II- Lập dàn ý kể chuyện:
*Đv trích “Tắt đèn”- NTT:
- Kể theo ngôi thứ 3 Kể về việc chị Dậu vùng lên đánh ngã tên cai lệ và
Z[ nhà lí ZH'
- Miêu tả: Tả hoạt động vũ phu, tàn bạo của cai lệ; tả hoạt động chống trả mạnh
Trang 5- Các yếu tố miêu tả đó có tác dụng
gì ?
-Tìm các yếu tố biểu cảm có trong
đoạn văn ?
- Kể lại đoạn trích theo lời của chị
Dậu (Ngôi thứ nhất) ?
- Muốn kể đoạn trích trên theo ngôi
thứ nhất thì phải thay đổi những gì ?
(Lời
lời thoại thành lời kể )
- Gv: Kể lại câu chuyện trên bằng
ngôn ngữ của m theo các yêu cầu
sau:
+ Kể theo ngôi thứ nhất, đóng vai chị
Dậu là Z[ trong cuộc để kể lại câu
chuyện này, gZ là “tôi” Do vậy
cách kể, ngôn ngữ kể sẽ có những
chỗ khác với cách kể theo ngôi thứ 3
ở đoạn văn trên
+ Trong khi kể cần kết hợp các động
tác, cử chỉ, nét mặt để miêu tả và
thể hiện tình cảm đúng Z nhân vật
chị Dậu trong truyện đã thể hiện
+ Cần thuộc diễn biến truyện và lời
của nhân vật để kể 1 cách chủ động,
tự nhiên
mẽ, quyết liệt của chị Dậu; tả 2 tên tay sai bị đánh ngã
-> Giúp Z[ đọc hình dung &Z) mọi diễn biến của sự việc và góp phần tăng thêm sức biểu cảm cho nhân vật và câu chuyện, khiến Z[ đọc hứng thú và hả hê
- Biểu cảm: Trong các câu đối thoại của chị Dậu với tên cai lệ, đặc biệt là việc
sử dụng các cặp đại từ gZ hô
(cháu-ông, tôi- (cháu-ông, bà- mày), qua các cụm từ ngữ biểu cảm (van, không đựơc phép,
bà cho mày xem)
III - Luyện nói:
Tôi xám mặt, vội vàng đặt con bé xuống đất, chạy đến đỡ tay ng nhà lí ZH và van xin tha thiết: Cháu van
ông, nhà cháu vừa tỉnh lại &Z) 1 lúc,
hết câu thì đã bị hắn bịch cho mấy cái vào ngực đau điếng, vừa bịch hắn vừa quát: Tha này, tha nay ! Rồi hắn lại sấn
sổ đến trói chồng tôi Tức quá không chịu nổi, tôi đã cự lại hắn: Chồng tôi
đang đau ốm, ông không &Z) phép hành hạ chồng tôi Tôi lại bị hắn tát vào mặt 1 cái đánh bốp, rồi hắn cứ nhảy vào trói chông tôi Không chịu &Z)6 tôi nghiến 2 hàm răng: Mày trói chồng bà
đi, bà cho mày xem ! Thế rồi tôi túm lấy cổ hắn, ấn dúi ra cửa, làm hắn ngã chỏng quèo ra đất, Z miệng hắn vẫn nham nhảm doạ bắt trói vợ chồng tôi Thấy tên cai lệ bị đánh, tên ng nhà
lí ZH cầm gậy, sấn đến định đánh tôi Nhanh Z cắt, tôi túm ngay &Z) gậy của hắn Tôi và hắn giằng co nhau
đu đẩy, rồi tôi và hắn đều buông gậy ra,
áp vào vật nhau, kết cục hắn bị tôi túm tóc lẳng cho 1 cái ngã nhào ra thềm
4) Củng cố:
- Gv nhắc lại nội dung chính của bài
Trang 65)
-Tiếp tục hoàn thành nốt việc kể lại đoạn truyện trên
- Đọc bài: Tìm hiểu chung về vb thuyết minh (Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi trong từng phần)
D Rút kinh nghiệm sau giờ dạy
………
………
………
Ngày soạn:
Ngày dạy:
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Học sinh nắm &Z) đặc điểm của câu ghép, nắm &Z) 2 cách nối
các vế trong câu ghép
2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng nhận diện câu ghép và cách nối các vế trong câu ghép
3 - Thái độ: Có thái độ học tập đúng đắn
B Chuẩn bị.
- Giáo viên: Bảng phụ ghi các câu in đậm trong ví dụ mục I
- Học sinh: Xem lại bài (Câu đơn): Dùng cụm C-V để MR nòng cốt câu ở lớp
7, phiếu học tập (bài 3-SGK- tr112)
C- Tiến trình bài dạy.
1) ổn đinh tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là nói giảm, nói tránh ? Tác dụng
? Giải bài tập 4 SGK tr109
3) Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
- Gọi học sinh đọc ví dụ trong
SGK, chú ý các cụm từ in đậm
? Tìm các cụm từ C-V trong các
câu in đậm
- Giáo viên treo bảng phụ ghi các
câu in đậm để phân tích
- Gọi học sinh phân tích
I Đặc điểm của câu ghép.
1 Ví dụ
2 Nhận xét:
+ C2: Tôi quên thế nào &Z) những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi
Z mấy cành hoa Zk mỉm Z[ giữa bầu trời quang đãng
Trang 7- Gọi học sinh khác nhận xét.
- Giáo viên đánh giá, chốt kiến
thức
* Câu 2 có 2 cụm C-V nhỏ làm
phụ ngữ cho ĐT ''quên'' và ''nảy
nở''
* Câu 5 chỉ có 1 cụm C-V
* Câu 7 có 3 cụm C-V không bao
chứa nhau Cụm C-V cuối giải
thích cho cụm C-V (2)
- EZ* dẫn học sinh làm bài tập
3 SGK-tr112 vào phiếu học tập-
Học sinh điền vào phiếu học tập
- Học sinh thảo luận nhóm và trình
bày
? Dựa trên những kiến thức đã học
ở lớp eZ*6 em hãy cho biết câu
nào trong những câu trên là câu
đơn, câu nào là câu ghép
? Vậy thế nào là câu ghép
Câu ghép là câu có 2 hoặc
nhiều cụm C-V không bao chứa
nhau
Cho h/s đọc ghi nhớ
? Tìm thêm những câu ghép trong
đoạn trích ở mục I
- Câu 4: II%Z mỗi lần thấy
rộn rã'' là câu đơn, có cụm C-V
nằm trong thành phần TN
? Trong mỗi câu ghép các vế câu
&Z) nối với nhau bằng cách nào
+ C5: Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy
Zk thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con &Z[ làng nhỏ và hẹp
+ C7: Cảnh vật chung quanh tôi đều thay
đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn; hôm nay tôi đi học
+ Câu 1, 2 là câu đơn + Câu 3 là câu ghép
3 Kết luận
* Ghi nhớ.
II Cách nối các vế câu.
1 Ví dụ
2 Nhận xét
+ C6: Câu này Z) CN ở vế 2 + C1: Hàng năm cứ vào cuối thu, lá /ngoài
&Z[ rụng nhiều và trên không không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi/ lại náo nức những kỉ niệm miên man của buổi tựu Z[
ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi/ không biết ghi
và ngày nay tôi/ không nhớ hết
- Các vế trong C1, C3, C6 nối với nhau bằng quan hệ từ: vì, và, Z
- Các vế trong câu 7 (vế 1 và vế 2) nối với nhau bằng quan hệ từ: vì
Trang 8? Tìm thêm các ví dụ khác về cách
nối các vế trong câu ghép
VD:
vì lão Zk thiện quá (nối bằng
quan hệ từ bởi vì)
- Mẹ tôi cầm nón vẫy tôi, vài giây
sau, tôi đuổi kịp (nối bằng dấu
phẩy)
- Khi 2 Z[ lên trên gác / thì
Giôn-xi đang ngủ (nối bằng cặp
quan hệ từ: khi-thì)
Hoặc: Nếu quê anh có nhiều dừa
thì quê tôi có nhiều núi
- %Z* dâng cao bao nhiêu, đồi
núi dâng cao bấy nhiêu (nối bằng
cặp đại từ bao nhiêu - bấy nhiêu
hoặc bằng dấu phẩy
? Em thấy có mấy cách nối các vế
của câu ghép
* Có 2 cách nối:
- Nối bằng từ có tác dụng nối
+ Nối bằng quan hệ từ
+ Nối bằng cặp quan hệ từ
+ Nối bằng cặp từ hô ứng (phó từ,
chỉ từ, đại từ)
- Không dùng từ nối giữa các vế,
Z[ dùng dấu phẩy hoặc dấu (:)
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
? Tìm các câu ghép, cho biết trong
mỗi câu ghép, các vế câu &Z) nối
bằng cách nào
- Vế 2 và vế 3 trong câu 7: không dùng từ nối (dùng dấu:)
3 Kết luận
* Ghi nhớ.
III Luyện tập.
Bài tập 1
a) U van Dần, u lạy Dần! (nối bằng dấu phẩy)
- Dần hãy để chị đi với u (nối bằng dấu phẩy)
- Sáng ngày Z[ ta Zk không? (nối bằng dấu phẩy)
- Nếu Dần không buông nữa đấy (nối
Trang 9- Giáo viên Z* dẫn làm bài tập
2, 3
? Hãy đặt câu ghép với cặp quan
hệ từ
? Chuyển thành câu ghép mới
bằng dấu phẩy)
bằng dấu phẩy)
- Giá những cổ tục mới thôi (nối bằng dấu phẩy)
c) Tôi lại im lặng cay cay (bằng dấu:)
Bài tập 2, 3
(Học sinh thi giữa các nhóm theo Z* dẫn của giáo viên)
4) Củng cố:
- Nhắc lại 2 ghi nhớ của bài: Khái niệm câu ghép và cách nối các vế của câu ghép
5)
- Học thuộc 2 ghi nhớ
- Tiếp tục làm bài tập 4,5 SGK tr114; xem Z* bài ''Câu ghép''
D Rút kinh nghiệm sau giờ dạy
………
………
………
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 44 tìm hiểu chung về văn thuyết minh
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Học sinh hiểu &Z) vai trò, vị trí và đặc điểm của văn bản thuyết
minh trong đời sống con Z['
Phân biệt văn bản thuyết minh với các văn bản tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng viết và phân tích văn bản thuyết minh.
3 - Thái độ: Có thái độ học tập đúng đắn
B Chuẩn bị.
- Giáo viên: Xem lại đặc điểm của văn bản tự sự, miêu tả để so sánh, sách
Z* dẫn du lịch,xem lại băng hình tiết dạy mẫu
- Học sinh: Xem Z* bài ở nhà, phiếu học tập
C.Tiến trình bài dạy.
1) ổn đinh tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ:
Trang 10? Kể tên các thể loại văn bản đã học từ lớp 6 thuộc phân môn tập làm văn?
Đặc điểm của từng thể loại
3)Bài mới:
Giới thiệu bài: Cuốn sách Z* dẫn du lịch, nhãn thuốc, giới thiệu tác giả văn bản thuyết minh
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
? Mỗi văn bản trình bày những
vấn đề gì, giới thiệu, giải thích
điều gì
? Vậy em thấy các văn bản này
có đặc điểm chung Z thế nào
* Các văn bản này cung cấp tri
thức về đặc điểm , tính chất,
nguyên nhân về một sự vật, hiện
Z) trong đời sống bằng
Zk thức trình bày, giới thiệu
giải thích
? Em Z[ gặp các loại văn bản
đó ở đâu
* Loại văn bản này rất thông
dụng trong mọi lĩnh vực của đời
sống
? Kể tên 1 số văn bản thuyết
minh mà em đã học, đã đọc
VD:
+ Cầu LB chứng nhân lịch sử
+ Thông tin về ngày trái đất năm
2000
+ Ôn dịch thuốc lá
Hoặc: Các tờ giấy thuyết minh đồ
vật, bài giới thiệu về 1 tác phẩm
VH, 1 tác giả,
I Tìm hiểu chung về văn bản thuyết minh
1 Ví dụ
2 Nhận xét
- ''Cây dừa Bình Định'' trình bày ích lợi của cây dừa, cái riêng này gắn với những đặc
điểm của cây dừa Bình Định
- ''Tại sao lá cây có màu xanh lục'' giải thích về tác dụng của chất diệp lục làm cho
Z[ ta thấy lá cây có màu xanh
- ''Huế''; giới thiệu Huế là một trung tâm văn hoá nghệ thuật lớn của Việt Nam với những đặc điểm tiêu biểu riêng của Huế
...- Hs đọc đoạn trích “Tắt đèn”
- Đoạn văn &Z) kể theo thứ
mấy? Đv kể việc ?
- Em yếu tố miêu tả
trong đoạn văn ?
I- Ôn tập kể:
- Kể theo...
(cháu-ông, tôi- (cháu-ông, b? ?- mày), qua cụm từ ngữ biểu cảm (van, không đựơc phép,
bà cho mày xem)
III - Luyện nói:
Tơi xám mặt, vội vàng đặt bé xuống đất, chạy đến. .. xét.
- Giáo viên đánh giá, chốt kiến
thức
* Câu có cụm C-V nhỏ làm
phụ ngữ cho ĐT ''''quên'''' ''''nảy
nở''''
* Câu có cụm C-V
* Câu có cụm C-V khơng bao