KiÕn thøc: + Gióp HS hiÓu: Nçi sÇu khæ v× chia li xa c¸ch, tè c¸o chiÕn tranh phi nghÜa vµ iÒm khao khát hạnh phúc lứa đôi, gia đình của người thiếu phụ có chồng đi chinh chiến nơi xa.. [r]
Trang 1NS: / /
Hướng dẫn đọc thêm:
Sau phút chia li
(Trích: chinh phụ ngâm khúc)
Đặng Trần Côn
Đoàn Thị Điểm dịch
A Mục tiêu:
1 Kiến thức:
+ Giúp HS hiểu: Nỗi sầu khổ vì chia li xa cách, tố cáo chiến tranh phi nghĩa và iềm khao
trúc thể thơ song thất lục bát trong bản dịch Chinh phụ ngâm khúc.
2 Kĩ năng:
+ Rèn kĩ năng đọc, phân tích thơ Song thất lục bát,
3.Thái độ:
+ Học sinh thêm yêu thể thơ của dân tộc, yêu các tác phẩm VHVN, có thái độ thông cảm
B chuẩn bị
GV: Tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc, tài liệu về tác giả, tác phẩm
HS: Vở soạn, vở bài tập
C phương pháp:
- Ph.3"$ pháp: giảng bình, phát vấn, phân tích, tổng hợp
D Tiến trình giờ dạy.
I ổn định: KTSS - 7B
II Kiểm tra bài cũ:
III Bài mới:
G: Khúc ngâm của người vợ có chồng đi chinh chiến ở nơi xa Tác giả Đặng Trần Côn
và dịch giả tài hoa Đoàn Thị Điểm! Cả hai đêu ở đầu thế kỉ 18 thời Lê mạt, chiến tranh Trịnh – Nguyễn và khởi nghĩa nông dân lan rông Đặng Trần Côn cảm thời thế mà viết
ra khúc ngâm bằng Hán văn Đoàn Thị Điểm đồng cảm với nỗi cô đơn của người chinh phụ mà dịch ra chữ Nôm – Tiếng Việt
? Nêu những hiểu biết của em
về tác giả và tác phẩm?
H:-Đặng Trần Côn: Ông là
thuộc quận Thanh Xuân, Hà Nội – sống vào khoảng nửa
đầu thế kỉ XVIII
-Đoàn Thị Điểm: ( 1705 –
1748 ) ở làng Giai Phạm, huyện Văn Giang, Tỉnh
có chồng ra trận
I Tìm hiểu tác giả và tác phẩm:
1 Tác giả:
- Đặng Trần Côn:
- Đoàn Thị Điểm: (
1705 – 1748 ) ở làng Giai Phạm, huyện Văn
2 Tác phẩm:
Trang 2Yêu cầu đọc: giọng chậm,đều
đều, buồn, ngắt nhịp đúng
chú thích trong SGK
? Bài thơ +.L viết theo thể
loại nào?
? Em hiểu gì về thể thơ này?
G:Thể thơ xuất hiện ở ".E
ta vào khoảng thế kỉ
16-17-18
H: đọc lại một lần đoạn trích;
Theo em đoạn trích này +.L
chia làm mấy phần?
? Đoạn trích thuộc kiểu văn
bản nào?
? Văn bản tập trung biểu đạt
tình cảm gì
? Hai câu đầu vẽ ra cảnh chia
li xa cách bằng những biện
pháp nghệ thuật gì?
G: Hai cảnh vật, một thật bình
./"$ một mịt mù do .H"$
.H"$ mà ra "."$ đều
thấm đẫm tâm trạng buồn
thấm thía nỗi chia li vô vọng
? Trong phút chia li con mắt
đăm trông theo, nàng chỉ thấy
gì?
H đọc 4 câu thơ tiếp theo
? Sự việc nào +.L nhắc tới
H: Song thất lục bát
Vần và nhịp " sau:
+ Câu 1 (7 Tiếng), nhịp 3/4 hoặc 3/2/2) Tiếng thứ 7 nhất thiết phải là thanh trắc và vần với tiếng thứ 5 của câu 7 thứ 2
+ Câu 2 (7 Tiếng), nhịp 3/4 hoặc 3/2/2) Tiếng thứ 7 nhất thiết phải là thanh bằng và vần với tiếng thứ 6 của câu 6 thứ 3
+ Câu 3 (6 Tiếng), nhịp 2/2/2 hoặc 2/4) Tiếng thứ 6 vần với tiếng thứ 6 của câu 8 thứ 4
+ Câu 4 (8 Tiếng), nhịp 2/2/2/2 hoặc 4/4 2/4/2) Tiếng thứ 8 lại vần với tiếng thứ 5 của câu 7 đầu tiên khổ tiếp theo ( tiếng thứ 5 này cũng phải là thanh bằng)
H: 3 phần
H: Biểu cảm
H: Nỗi lòng nhung nhớ,sầu
phụ nữ có chồng là một quan
.E"$ của triều đình phải đi trinh chiến ở nơi xa
H: Phép đối xứng giữa hai câu
H: Thấy mây biếc, núi xanh vừa là hình ảnh thật vừa là hình ảnh .L"$ #."$ chỉ sự
xa cách không gian vời vợi
3 Đọc- Tìm hiểu chú thích
II Phân tích
1.Thể loại- bố cục:
Thể loại
- Song thất lục bát
Bố cục: 3 Phần là 3 khúc ngâm
2 Phân tích:
a/ Khúc ngâm thứ nhất
- NT đối lập: hiện thực chia li phũ phàng
Nỗi trống trải của
chia li phũ phàng nỗi xót xa cho hạnh phúc bị chia cắt
Trang 3trong khúc ngâm thứ 2?
? Nhận xét về hành động
ngoảnh lại và Trông sang?
? Trong lời thơ này bến và
cây gợi liên .H"$ những
không gian nào? ý nghĩa?
? những nét đặc sắc nghệ
thuật trong khúc ngâm
này?Tác dụng?
H đọc 4 câu cuối
? Từ ngữ trong lời thơ có gì
đặc biệt? Tác dụng?
? Không gian ấy cho thấy tâm
? Qua tiết học em có nhận xét
gì về nội dung và nghệ thuật
của văn bản?
H: Đọc to, rõ phần ghi nhớ
H: Tiêu w.3"$ Hàm w.3"$ H: Hai hành động đối lập nhau, tuy xa cách về không gian "."$ tình cảm tâm hồn vẫn gắn bó thiết tha cực độ H: Bến: gợi sông ".EJ Cây gợi núi rừng không gian xa xôi cách trở không dễ gặp lại H: - NT: đối, lặp, đảo, điệp từ Nỗi nhớ chất chứa kéo dài Nỗi ngậm ngùi, xót xa của tình vợ nhớ chồng trong xa xôi cách trở H: - Từ láy: xanh xanh - Điệp từ: xanh, ngàn Gợi tả một không gian tràn gập sắc xanh, không gian rộng lớn trải dài đơn điệu một sắc xanh Màu xanh trải rộng, kéo dài làm cho sự cách xa càng xa hơn H:Buồn và tuyệt vọng - Nỗi sầu .3"$ cho tuổi xuân không +.L hạnh phúc, nỗi xót xa cho hạnh phúc dang dở, oán hận chiến tranh Mong mỏi hạnh phúc lứa đôi HS trả lời b/ Khúc ngâm thứ 2 - NT: đối, lặp, đảo, điệp từ Nỗi nhớ chất chứa kéo dài Nỗi ngậm ngùi, xót xa của tình vợ nhớ chồng trong xa xôi cách trở c/ Khúc ngâm thứ 3 - NT: phép đối, điệp ngữ, từ láy gợi tả nõi sầu chia li oái ăm, nghịch lí đến cực độ Nỗi sầu .3"$ tuyệt vọng #.E cảnh vật bao la IV Tổng kết: 1 Nội dung: 2 Nghệ thuật: 3 Ghi nhớ: SGK V Luyện tập: IV Củng cố: ? Đọc diễn cảm bài thơ V Hướng dẫn về nhà: - Học thuộc lòng đoạn trích, chuẩn bị bài “Qua Đèo Ngang” E rút kinh nghiệm: