Hoạt động của giáo viên - Hướng dẫn học sinh đọc, nghiên cứu bảng liên hệ về dạng đồ thị hàm trùng phươngvà số nghiệm của đạo hàm tương ứng... Cñng cè vµ ra bµi tËp vÒ nhµ: - Cách khảo s[r]
Trang 1Ngày soạn: 07/9/2008
Tiết 11-12: đường Tiệm cận.
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
- Định nghĩa, cách tìm các tiệm cận đứng, tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
2 Kỹ năng:
- Biết tìm tiệm cận đứng, tiệm cận ngang của đồ thị những hàm số cơ bản
3 Thái độ, tư duy:
- Rèn luyện tính cẩn thận, tính chính xác, tính kế hoạch
- Phát triển # duy lôgíc, # duy linh hoạt
- Tạo hứng thú trong học tập
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên: Giáo án, bảng phụ và một số đồ dùng dạy học
2 Học sinh: - Ôn lại phần giới hạn của hàm số
- Đọc #;J bài mới ở nhà
- Chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng học tập
III Phương pháp:
Chủ yếu sử dụng A/ pháp vấn đáp gợi mở đan xen hoạt động nhóm
IV Tiến trình dạy học:
Tiết 11
1 Kiểm tra bài cũ:
CH: Tìm và
1
2 lim
x
2 lim
x
x
2 Bài mới:
I Đường tiệm cận ngang
Hoạt động 1:
Hoạt động 1(sgk):
- Khoảng cách dần về 0
Ví dụ 1(sgk):
Quan sát hình 17(sgk) và trả lời các câu hỏi
- Treo bảng phụ vẽ hình 16(sgk)
- Nêu nhận xét về khoảng cách từ M(x; y) (C ) tới X thẳng y=-1 khi x
- Nêu nhận xét về khoảng cách từ M(x; y) (C ) tới X thẳng y= 2 khi x và các giới hạn
] 2 ) ( [ lim ], 2 ) ( [
x x
- GV nêu chú ý: Nếu
thì ta viết
l x f x
f
x
lim
Trang 2- Phát biểu định nghĩa.
l x f
lim
- Ta nói X thẳng y= 2 là tiệm cận ngang của đồ thị hàm số y=f(x)
- CH: Phát biểu định nghĩa tiệm cận ngang của đồ thị hàm số?
- GV nêu lại chính xác định nghĩa
Hoạt động 2:
Quan sát đồ thị của hàm số và chỉ ra X tiệm cận ngang của đồ thị hàm số
y = 3 2x
5x 4
y= - 2
5
x = 4
5
- Chỉ tiệm cận ngang của đồ thị là y = - 2
5
- Treo bảng phụ và gọi hs trả lời
Hoạt động 3:
Tìm tiệm cận ngang của đồ thị hàm số sau:
a) y = 1 1
x
TXĐ: D = 0 ;
Đồ thị hàm số có tiệm cận ngang y = 1 vì
1 ) 1
1 ( lim
)
(
x
- GV J dẫn hS làm
Hoạt động 4:
Tìm tiệm cận ngang của đồ thị các hàm số sau:
-4 -2
2 4
x y
0
Trang 3a) y = x b) y =
2 x
9 x
c) y = d)
2
2
3 2x 5x
2
2
x
x x
Khi nào thì đồ thị hàm số phân thức có tiệm cận ngang?
a) Tiệm cận ngang y = - 1
b) Tiệm cận ngang y = 0
c) Tiệm cận ngang y = - 1
5 d) Không có tiệm cận ngang
- Khi bậc của tử nhỏ hơn hoặc bằng bậc của
mẫu
- Yêu cầu HS thảo luận theo nhóm rồi gọi 4 em trong 4 nhóm lên trình bày
- Gọi HS nhận xét
- GV nhận xét, đánh giá
CH: Khi nào thì đồ thị hàm số phân thức có tiệm cận ngang?
3 Củng cố và ra bài tập về nhà:
- Định nghĩa và cách tìm tiệm cận đứng của đths
- Làm các bài tập sgk về tiệm cận đứng
Tiết 12
1 Kiểm tra bài cũ:
- Đan xen vào phần bài mới
2 Bài mới:
II Đường tiệm cận đứng:
Hoạt động 1:
- HS làm HĐ 2(sgk)
- HS phát biểu đ/n
- HS làm VD3(sgk)
- Treo hình 17(sgk) và yêu cầu HS làm HĐ 2(sgk)
- Ta nói X thẳng x= 0 là tiệm cận đứng của hàm số trên
- Yêu cầu HS phát biểu đ/n tiệm cận đứng của đths
- GV nêu chính xác lại đ/n
- GV J dẫn HS làm VD3(sgk)
Hoạt động 2:(củng cố )
Tìm tiệm cận đứng của các đồ thị hàm số:
a) y = x - 1 + b) y = 1
2 x
9 x
Trang 4c) y = d, y =
2 2 x x 1 3 2x 5x x x 2 4 2 Khi nào thì đồ thị hàm số có tiệm cận đứng? Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên a) Tiệm cận đứng x = 0 b) Tiệm cận đứng x = 3 c) Tiệm cận đứng x = - 1 và x = 3 5 d) Không có tiệm cận đứng - Khi hàm số có dạng phân thức mà mẫu số có nghiệm không trùng với nghiệm của tử - Yêu cầu HS thảo luận theo nhóm rồi gọi 4 em trong 4 nhóm lên trình bày - Gọi HS nhận xét - GV nhận xét, đánh giá CH: Khi nào thì đồ thị hàm số có tiệm cận đứng?
Hoạt động 3: Tìm giá trị của m để đồ thị hàm số y = có tiệm cận đứng 2 x xm Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên - Với m = 0, y = x2 x với x 0 đồ thị x hàm số không có tiệm cận đứng - Với m 0, 2 đồ thị có tiệm x m x lim x m cận đứng x = m - J dẫn học sinh giải bài tập - Củng cố: Cách tìm tiệm cận đứng của đồ thị hàm số Điều kiện để đồ thị hàm số dạng y = f (x) có tiệm g(x) cận đứng 3 Củng cố và ra bài tập về nhà: - Định nghĩa và cách tìm tiệm cận đứng của đths - Làm bài tập 1, 2 trang 30 - SGK V.rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
Ngày soạn: 10/9/2008 Tiết 13 : Luyện tập.
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Củng cố các kiến thức đã học ở bài 4
2 Kỹ năng:
- Luyện kĩ năng tìm tiệm cận của đồ thị các hàm cơ bản giới thiệu trong SGK
Trang 53 Thái độ, tư duy:
- Rèn luyện tính cẩn thận, tính chính xác, tính kế hoạch
- Phát triển # duy lôgíc, # duy linh hoạt
- Tạo hứng thú trong học tập
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên: Giáo án, bảng phụ và một số đồ dùng dạy học
2 Học sinh: - Làm #;J bài tập ở nhà
- Chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng học tập
III Phương pháp:
Chủ yếu sử dụng A/ pháp vấn đáp gợi mở đan xen hoạt động nhóm
IV Tiến trình dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
CH: Lồng vào phần bài mới
2 Bài mới:
Hoạt động 1:
Tìm các tiệm cận của đồ thị hàm số:
a) b) c) d)
2
1
2
x
x
1 2
2 5
x
x
x
2 3
7
3 5
a) Tiệm cận đứng x = 2, tiệm cận ngang y = 2
b) Tiệm cận đứng x = -1/2, tiệm cận ngang
y =-1
c) Tiệm cận đứng x =- , tiệm cận ngang y=0.3
2 d) Tiệm cận đứng x = 3, tiệm cận ngang y=0
- Gọi học sinh thực hiện giải bài tập
- Gọi HS nhận xét bài của bạn
- GV nhận xét, cho điểm
Hoạt động 2:( BT2 a, c, d,- sgk)
a) Tiệm cận đứng x = 3, x=-3, tiệm cận ngang
y = 0
b) Tiệm cận đứng x = -1, không có tiệm cận
ngang
c) Tiệm cận đứng x = 1, tiệm cận ngang ( bên
phảI ): y = 1
- Gọi học sinh thực hiện giải bài tập
- Gọi HS nhận xét bài của bạn
- GV nhận xét, cho điểm
Hoạt động 3:
Tuỳ theo các giá trị của m hãy tìm tiệm cận đứng và tiệm cận ngang của đồ thị hàm
số : y =
2
x 2
Ta có y = f(x) = mx + 6 - 2m + 4m 14 và
x 2
- J dẫn giải bài tập.
Trang 6xác định x - 2.
a) Nếu m = 0 ta có y = 6 - 14 có tiệm cận
x2
đứng x = - 2, tiệm cận ngang y = 6
b) Nếu m = thì y = x - 1 x - 2 nên đồ 7
2
7 2 thị của hàm số không có tiệm cận
c) Nếu m 0 và m tìm tiệm cận 7
2
đứng là x = - 2, không có tiệm cận ngang
- Củng cố cách tìm tiệm cận của đồ thị hàm số
3 Củng cố và ra bài tập về nhà:
- Cách tìm tiệm cận của đths.
- Bài tập:
1 - Tìm tiệm cận đứng và ngang của đồ thị các hàm số sau:
a) y = 2 2x 1 ; b) y = ; c) y =
x 7x 10
2
3x 7x 15
x 1
2 2
x 1
d) y = ; e) y = - 2x + 3 ; d) y = x +
2
2
4x 2x 1
2 - Tuỳ theo các giá trị của m tìm tiệm cận đứng và ngang của đồ thị hàm số sau:
y = 2 x 2
x 4x m 3- Tìm m để đồ thị hàm số y = không có tiệm cận đứng 2 2x 3x m x m V.rút kinh nghiệm: ………
………
………
……
- Ngày soạn: 15/9/2008 Bài 5 : khảo sát sự biến thiên và vẽ Đồ thị của hàm số
Tiết: 14-15-16
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
- Sơ đồ khảo sát hàm số
- Khảo sát và vẽ đồ thị của hàm đa thức bậc 3, hàm trùng A/! hàm số phân thức
có tử và mẫu là hàm bậc nhất
2 Kỹ năng:
- Có kĩ năng khảo sát và vẽ đồ thị của hàm đa thức bậc 3, hàm trùng A/! hàm số phân thức có tử và mẫu là hàm bậc nhất
Trang 73 Thái độ, tư duy:
- Rèn luyện tính cẩn thận, tính chính xác, tính kế hoạch
- Phát triển # duy lôgíc, # duy linh hoạt
- Tạo hứng thú trong học tập
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên: Giáo án, bảng phụ và một số đồ dùng dạy học
2 Học sinh: - Đọc #;J bài mới ở nhà
- Chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng học tập
III Phương pháp:
Chủ yếu sử dụng A/ pháp vấn đáp gợi mở đan xen hoạt động nhóm
IV Tiến trình dạy học:
Tiết 14
1 Kiểm tra bài cũ:
CH: Lồng vào phần bài mới
2 Bài mới:
I - Sơ đồ khảo sát hàm số
Hoạt động 1:
Vẽ đồ thị của hàm số y = f(x) = x3 + 3x2 – 4
- Sử dụng máy tính điện tử Casio, tính giá trị
của hàm số ở nhiều điểm rồi nối để dạng
gần đúng của đồ thị
- Định J cho học sinh: Vẽ đồ thị bằng cách dựng điểm (nhiều
điểm, với mật độ dày, đồ thị sẽ có
độ chính xác)
- Đặt vấn đề: Vẽ dạng đồ thị của hàm số f(x) với yêu cầu chính xác ở:
+ Các khoảng đơn điệu
+ Các điểm đặc biệt :cực trị, giao với các trục toạ độ
+ Tiệm cận
Hoạt động 2:
Đọc, nghiên cứu phần “ Sơ đồ khảo sát hàm số “
- Đọc, nghiên cứu phần “ Sơ đồ khảo sát hàm
số “
- Trả lời câu hỏi về mục tiêu đạt của
từng 0J khảo sát
- Tổ chức cho học sinh đọc, nghiên cứu phần: “ Sơ đồ khảo sát hàm số
“ trang 31 - SGK
- Kiểm tra sự đọc hiểu của học sinh
Trang 8II - Khảo sát một số hàm đa thức và hàm phân thức.
Hoạt động 3:( HĐ1-Sgk)
- HS làm HĐ 1 theo nhóm - Yêu cầu HS làm HĐ1 theo nhóm
- GV theo dõi các nhóm thực hiện
1- Hàm số y= ax 3 + bx 2 + cx+ d (a 0).
Ví dụ 1 - Trang 32 - SGK
- Làm các 0J theo J dẫn của giáo viên - GV gọi từng HS làm từng 0J
theo sơ đồ khảo sát hàm số
Hoạt động 4(HĐ2-Sgk):
- HS trình bày bài làm
- Nhận xét bài của bạn - Yêu cầu HS làm theo từng nhóm rồi gọi 1em đại diện cho một nhóm
lên trình bày kết quả của nhóm mình
- Gọi HS nhận xét
- GV nhận xét
Hoạt động 5( VD2-Sgk):
- Làm các 0J theo J dẫn của giáo viên - GV gọi từng HS làm từng 0J
theo sơ đồ khảo sát hàm số
-4 -2
2 4 6
x y
0
I
B A
Trang 9Hoạt động 6:
Bảng các dạng đồ thị của hàm bậc ba y = ax 3 + bx 2 + cx + d (a 0)
- Nghiên cứu bảng ở trang 35 - J dẫn học sinh đọc, nghiên
cứu bảng liên hệ về dạng đồ thị hàm bậc ba và số nghiệm của đạo hàm #/ ứng
3 Củng cố và ra bài tập về nhà:
- Sơ đồ khảo sát hàm số Cách khảo sát hàm số đa thức bậc ba
- Làm bài tập 1, 4, 5, 8 trang 43-44 sgk
Tiết 15
1 Kiểm tra bài cũ:
CH: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số: y = f(x) = - x3 + 4x2 - 4x
- Trình bày lời giải (đầy đủ các 0JS
0,6 4/3
- 16/27
- 32/27
- Gọi một học sinh lên trình bày bài giải
- Uốn nắn cách trình bày lời giải, cách biểu đạt của học sinh
2 Bài mới:
2- Khảo sát hàm số y = ax 4 + bx 2 + c (a 0)
Hoạt động 1:
Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số: a, y = f(x) = x4 - 2x2 - 3
b, y = g(x) = 1 4 2 3
- HS thảo luận theo bàn
- Lên trình bày bài làm
- Nhận xét bài của bạn
- Yêu cầu HS làm theo từng bàn rồi gọi 2 em lên trình bày bài làm
- Gọi HS nhận xét
- GV nhận xét
-1
1 2 3 4
x
y
0
A
B
C
Trang 10Hoạt động 2:( HDD4-Sgk)
Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số: y = f(x) = - x4 + 2x2 + 3 Bằng đồ thị, biện luận theo m số nghiệm của A/ trình: - x4 + 2x2 + 3 = m
- Hoạt động theo nhóm phân công
- Trả lời câu hỏi của giáo viên
- Nhận xét bài giải của bạn
Tổ chức học sinh hoạt động theo nhóm
- Gọi một học sinh trình bày bài giải, gọi học sinh nhận xét bài giải
- Uốn nắn cách biểu đạt của học sinh
- Củng cố các 0J khảo sát vẽ đồ thị của hàm số
- Chú ý cho HS: Số nghiệm của A/ trình: - x4 + 2x2 + 3 = m bằng số giao điểm của đths
y = - x4 + 2x2 + 3 và X thẳng y= m
Hoạt động 3:
Bảng các dạng đồ thị của hàm số y = ax 4 + bx 2 + c (a 0)
- Nghiên cứu bảng ở trang 35 - J dẫn học sinh đọc, nghiên
cứu bảng liên hệ về dạng đồ thị hàm trùng A/E số nghiệm của
đạo hàm #/ ứng
Hoạt động 4(HĐ5-Sgk):
HS cho vd
3 Củng cố và ra bài tập về nhà:
- Cách khảo sát và vẽ đths trùng A/+ Các dạng của đths trùng A/+
- Làm bài tập 2, 4, 7 trang 43, 44 sgk
Tiết 16
1 Kiểm tra bài cũ:
CH: Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị của hàm số:
y = f(x) = x1 4 - x2 -
2
3 2
- Trình bày bài giải - Gọi một học sinh giải bài tập đã
1 2 3 4
x y
0
C
Trang 11- Trả lời câu hỏi của giáo viên chuẩn bị ở nhà.
- Củng cố: Nội dung các 0J khảo sát vẽ đồ thị của hàm số
- Cho thêm câu hỏi: Tìm giá trị lớn nhất và nhỏ nhất của hàm số trên
đoạn [- 1; 1]
- Củng cố: Dạng đồ thị của hàm số trùng A/ bậc 4:
y = ax4 + bx2 + c (a 0)
2 Bài mới:
3- Khảo sát hàm số y = ax b với c 0, D = ad - bc 0.
cx d
Hoạt động1: Khảo sát và vẽ đồ thị của hàm số: y = x 2
2x 1
- Thực hiện theo nhóm phân công
- Trình bày bài giải
- Theo dõi, nhận xét
- Tổ chức cho học sinh thực hiện HĐ 1 theo nhóm
của hàm theo sơ đồ khảo sát hàm số
- Gọi 1em lên trình bày rồi gọi HS khác nhận xét
- Nhận xét, chỉnh sửa
Hoạt động 2:
Khảo sát hàm số y = f(x) = x 1
x 1
Sử dụng đồ thị để biện luận theo k số nghiệm của A/ trình: x 1 = k
x 1
-2.5 -2 -1.5 -1 -0.5
0.5 1 1.5 2 2.5 3 3.5 4 4.5 5 5.5
x
y
0
C
Trang 12Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Hoạt động giải toán theo nhóm
- Nhận xét bài giải của bạn
- Tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm
- Gợi ý: Số nghiệm của pt x 1 =k
x 1
bằng số giao điểm của đths y= x 1và X thẳng y= k
x 1
- Gọi 1em lên trình bày rồi gọi HS khác nhận xét
- Nhận xét, chỉnh sửa
Hoạt động 3:
Các dạng đồ thị của hàm số y = ax b ( c 0, D = ad - bc 0).
cx d
- Nghiên cứu bảng ở trang 41 - J dẫn học sinh đọc, nghiên
cứu bảng liên hệ về dạng đồ thị hàm số và dấu của D
III- Sự tương giao của các đồ thị:
Hoạt động 4:(HĐ 6- Sgk)
Tìm toạ độ giao điểm của hai đồ thị: y = x2 + 2x - 3 và y = - x2 - x + 2
- Xét A/ trình: x2 + 2x - 3 = - x2 - x + 2
2x2 + 3x - 5 = 0 x1 = 1; x2 =
2
5
Với x1 = 1 y1 = 0;
Với x2 = y2 =
2
5
2
7
Vậy giao điểm của hai đồ thị đã cho là:
A(1; 0) và B( ; )
2
5
2
7
- Gọi học sinh thực hiện bài tập
- Nêu câu hỏi: Để tìm giao điểm của (C1): y = f(x) và (C2): y = g(x) ta phải làm thế nào ?
- Nêu khái niệm về A/ trình hoành độ giao điểm
-5 -4 -3 -2 -1
1 2 3 4 5
x
y
0 y=1
x = - 1
Trang 13- Nêu cách tìm toạ độ giao điểm của hai
X cong (C1) và (C2)
Hoạt động 5: ( ví dụ 7- trang 42 – Sgk)
- Trả lời câu hỏi của giáo viên - J dẫn HS làm vd qua các câu hỏi
Hoạt động 6: Yêu cầu HS về nhà tự nghiên cứu vd 8(sgk)
3 Củng cố và ra bài tập về nhà:
- Sơ đồ khảo sát hàm số
- Cách tìm toạ độ giao điểm của đồ thị hai hàm số
- Làm bài tập trang 43, 44 - sgk
-Hoạt động 6: Yêu cầu HS về nhà tự nghiên cứu vd 8(sgk) 3 Củng cố và ra bài tập về nhà: - Sơ đồ khảo sát hàm số - Cách tìm toạ độ giao điểm của đồ thị hai hàm số - Làm bài tập trang 43, 44 - sgk V.rút kinh nghiệm: ………
………
………
………
Ngày soạn: 26/9/2008
Tiết 17-18 : luyện tập
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
- Các 0J khảo sát và vẽ đths đa thức, hàm phân thức đã học ở bài 5
- Làm một số bài tập liên quan đến đồ thị và hàm số
2 Kỹ năng:
- Khảo sát và vẽ đths đa thức, hàm phân thức đã học ở bài 5 một cách thành thạo
- Giải một số bài toán về đồ thị và hàm số
3 Thái độ, tư duy:
- Rèn luyện tính cẩn thận, tính chính xác, tính kế hoạch
- Phát triển # duy lôgíc, # duy linh hoạt
- Tạo hứng thú trong học tập
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên: Giáo án, đồ dùng dạy học
Trang 142 Học sinh: - Làm #;J bài tập ở nhà.
III Phương pháp:
Chủ yếu sử dụng A/ pháp vấn đáp gợi mở đan xen hoạt động nhóm
IV Tiến trình dạy học:
1 Kiểm tra bài cũ:
CH: Lồng vào phần bài mới
2 Bài mới:
Tiết 17
Hoạt động 1:
Bài tập 1: a) KS ! "# thiờn và ') *+ $%, ( C ) . hs : y = x3 - x2 -x +1
b) Dựa vào đồ thị ( C), biện luận về số nghiệm của A/ trình sau:
x3 - x2 -x = m
- Hàm số bậc ba
- 34 sinh lờn 5# $%! %6# câu a):
1/ 89:/ D=R
2/ ! "# thiờn :
a/ => %?# . hàm @ $? vụ ! :
lim y = -, lim y = +
x- x+
b/BBT:
Ta cú : y’ = 3x2-2x-1
y’=0 x =1 f(1) =0
x = - f(- ) =
3
1
3
1 27 32
BBT:
x - -1/3 1 +
y’ + 0 - 0 +
27 32
- 0
- HS *+# "# trờn (- ; - ) và (1;+)
3 1
CH: ;?# của hs là gì?
- =4 HS lờn 5# làm câu a
... tập 1, 4, 5, trang 4 3- 4 4 sgkTiết 15< /b>
1 Kiểm tra cũ< /b> :
CH: Khảo sát biến thiên vẽ đồ thị hàm số: y = f(x) = - x3< /small> + 4x2 - 4x
-. ..
3< /small>
1 27 32
BBT:
x - -1 /3 +
y’ + - +
27 32
-
- HS *+# & # 34 ;# trờn (-? ??... hàm số
- Làm tập trang 43 , 44 - sgk
-Hoạt động 6: < /b> Yêu cầu HS nhà tự nghiên cứu vd 8(sgk) 3 Củng cố tập nhà:< /b> - Sơ đồ khảo sát hàm số - Cách tìm toạ