- Luận điểm a còn có nội dung không phù hợp Nếu có, thì theo em, bạn ấy cần phải điều với vấn đề trong đề bài đề bài nêu “ phải học tập chăm chỉ hơn”, luận điểm lại nói đến lao động chỉn[r]
Trang 1Ngày soạn: 13/03/2012
Ngày dạy: 17/03/2012
BÀN LUẬN VỀ PHÉP HỌC (Luận học pháp)
La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp
A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS nắm được trọng tâm:
1 Kiến thức:
- Những hiểu biết bước đầu về thể tấu.
- Quan điểm, tư tưởng tiến bộ của tác giả về mục đích, phương pháp học và mối quan
hệ của việc học với sự phát triển của đất nước
- Đặc điểm hình thức lập luận của văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc, hiểu một văn bản viết theo thể tấu.
- Nhận biết, phân tích cách trình bày luận điểm trong đoạn văn diễn dịch và quy nạp,
cách sắp xếp và trình bày luận điểm trong văn bản
B Chuẩn bị:
- Phương tiện: sgk, chuẩn kiến thức, bảng phụ
- Phương pháp: giảng bình, gợi mở, thảo luận nhóm
C Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Đọc thuộc lòng và nêu nội dung chính bài “ Nước Đại Việt ta” ?
3 Bài mới:
G/v đặt vấn đề
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Gọi Hs đọc phần chú thích * SGK
Nêu vài nét về tác giả Nguyễn Thiếp ?
- Tự là Khải Xuyên, hiệu là Lạc phong cư
sĩ, người đời gọi là La Sơn Phu Tử Là
người học rộng hiểu sâu, làm quan dưới
triều Lê Sau giúp Quang Trung
Văn bản ra đời trong hoàn cảnh nào ?
- 8 – 1791 Nguyễn Thiếp gửi Vua Quang
Trung bản tấu
Văn bản này thuộc thể loại gì?
Em hiểu tấu là gì?
Gọi HS đọc văn bản SGK: giọng điệu chân
tình, bày tỏ thiệt hơn, vừa tự tin, vừa khiêm
tốn
- Lưu ý chú thích 2, 3
Theo em bài tấu này thuộc kiểu văn bản
nào?
- văn bản nghị luận
Vấn đề này được triển khai bằng mấy
luận điểm?
I Đọc – tìm hiểu chung:
1 Tác giả, tác phẩm:
a Tác giả:
- Nguyễn Thiếp ( 1723- 1804) Quê: Hà Tĩnh
Là người học rộng hiểu sâu, đỗ đạt dưới triều
Lê, được người đời rất kính trọng
b Tác phẩm:
- trích từ bản tấu gửi Vua Quang Trung tháng 8/1791
- Thể loại: Tấu
2 Đọc- từ khó:
Trang 2- 4 luận điểm (bố cục 4 phần)
Bàn về mục đích của việc học, tác giả đã
lập luận như thế nào?
Em hiểu câu châm ngôn: “Ngọc không
mài….rõ đạo” như thế nào?
- Câu châm ngôn nói về việc học, việc tu
dưỡng rèn luyện của con người nếu không
học, ko rèn luyện thì không biết cách đối
nhân xử thế , không thể thành người
- Khái niệm đạo vốn rất trừu tượng, phức
tạp được giải thích thật ngắn gọn, rò ràng
“Đạo là lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi
người”
-> Nói như vậy tức đạo học của kẻ đi học
là học luân thường đạo lí để làm người
Đạo là cách đối nhân xử thế, cách đối xử
với mọi người xung quanh
Đạo học ngày trước theo quan điểm nho
giáo lấy mục đích là hình thành đạo đức,
nhân cách Đó là đạo tam cương (3 mối
quan hệ : vua - tôi, chồng - vợ; cha - con),
đạo ngũ thường: (5 đức tính: nhân, nghĩa,
lễ, trí, tín)
Nhận xét cách lập luận của tác giả ?
Từ cách so sánh cụ thể, dễ hiểu tác giả
nêu khái quát mục đích chân chính của
việc học, đó là mục đích gì ?
Theo em, quan niệm về mục đích của
việc học như thế đặt trong hoàn cảnh
ngày nay có điểm nào tích cực, điểm nào
cần bổ sung?
Thảo luận nhóm 2 phút
- Coi trọng đạo đức
- Cần coi trọng cả trí tuệ
Gv: Sau khi nêu mục đích chân chính của
viêc học, tác giả đề cập đến thực trạng và
tác hại của lối học đương thời như thế nào
Thực trạng việc học thời tác giả sống
ntn?
Em hiểu thế nào là nền chính học? Thất
truyền có nghĩa là gì?
Em hiểu lối học chuộng hình thức, cầu
danh lợi như thế nào?
- Học thuộc lòng câu chữ mà không hiểu
II Đọc – hiểu văn bản:
1 Mục đích chân chính của việc học.
“ Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”
=> So sánh: Học để biết rõ đạo lý để đối xử hàng ngày với mọi người, học để làm người
2 Thực trạng và tác hại của lối học đương thời
* Thực trạng:
- Nền chính học bị thất truyền
- Chuộng lối học hình thức, cầu danh lợi
* Tác hại:
Trang 3nội dung, học để có danh có lộc
Ngày nay lối học đó còn tồn tại trong học
sinh chúng ta không? Biểu hiện cụ thể
như thế nào?
Thái độ của tác giả ntn khi nêu ra thực
trạng và tác hại của lối học đương thời ?
- Phê phán những lối học lệch lạc sai trái
Gv: Trước thực trạng và tác hại đó,
Nguyễn Thiếp đã đưa ra quan điểm học
của mình
Ông đã đưa ra những giải pháp gì để
chấn chỉnh nền chính học?
Sau khi nêu ra quan điểm học, tác giả đã
đề xuất phương pháp học, đó là những
phương pháp nào?
Em có nhận xét gì về quan điểm học của
tác giả ?
Tác dụng của phép học chân chính là gì ?
Xác định trình tự lập luận của đoạn văn
bằng sơ đồ ?
- HS tự xác định GV sửa chữa
Gọi Hs đọc phần ghi nhớ SGK
GV cho HS thảo luận phương pháp học đi
đôi với hành hiện nay
Mục đích chân chính của việc học
Phê phán lệch lạc Khẳng định
Sai trái tư tưởng, phương pháp
Đúng đắn
Tác dụng của việc học chân chính
- Chúa tầm thường
- Thần nịnh hót
- Nước mất, nhà tan
=> Thái độ: Phê phán
3 Quan điểm học của Nguyễn Thiếp.
- Việc học phải được phổ biến rộng khắp
- Mở thêm trường học
- Mở rộng trường học và đối tượng học
- Cách học: Học từ thấp lên cao, học phải biết
tự gốc đến ngọn Học rộng rồi tóm lược, theo
điều học mà làm
=> Quan điểm tiến bộ
4 Tác dụng của phép học chân chính.
- Đất nước nhiều nhân tài
- Chế độ vững mạnh
- Quốc gia hưng thịnh
II.Tổng kết:
* Ghi nhớ: sgk.
4 Củng cố:
- Hệ thống kiến thức đã học
Vấn đề nghị luận
Trang 4
Luận điểm 1 Luận điểm 2 Luận điểm 3 (Chính xác, phân biệt kiến thức hợp lý)
Câu chủ đề Hệ thống Hệ thống Câu chủ đề
Luận cứ Luận cứ
Đoạn diễn dịch Đoạn quy nạp
- Liên hệ thực tế trong việc của học sinh
5 HDVN:
- Học bài và làm bài tập
- Chuẩn bị bài mới: Luyện tập xây dựng trình bày luận điểm.
*********************************************
Ngày soạn: 13/03/2012
Ngày dạy : 17/03/2012
LUYỆN TẬP XÂY DỰNG VÀ TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS nắm được trọng tâm:
1 Kiến thức:
- Cách xây dựng và trình bày luận điểm theo phương pháp diễn dịch, qui nạp
- Vận dụng trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận
2 Kĩ năng:
- Nhận biết sâu hơn về luận điểm
- Tìm các luận cứ, trình bày luận điểm thuần thục hơn
B Chuẩn bị:
- Phương tiện : sgk, chuẩn kiến thức…
- Phương pháp: Nêu vấn đề, gợi mở
C Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là mối quan hệ giữa các luận điểm trong bài văn nghị luận?
Cho ví dụ?
3 Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
Gọi HS đọc đề bài SGK
Vấn đề của đề bài là gì?
- Viết báo tường khuyên các bạn trong lớp
chăm chỉ học
Hs đọc hệ thống luận điểm sgk
Hệ thống luận điểm này có chỗ nào chưa
I Chuẩn bị:
* Đề bài:
“Hãy viết một bài báo tường để khuyên một số bạn trong lớp cần phải học tập chăm chỉ hơn”
-> Lập dàn bài các luận điểm, luận cứ và dự kiến cách trình bày
II Luyện tập:
1 Xây dựng hệ thống luận điểm:
* Nhận xét: Hệ thống luận điểm đã cho.
Trang 5chính xác?
Nếu có, thì theo em, bạn ấy cần phải điều
chỉnh, sắp xếp lại như thế nào?
HS thảo luận nhóm – trình bày
GV nhận xét, sửa chữa
Nhắc lại những điều cần lưu ý khi trình
bày luận điểm?
Em hãy trình bày một luận điểm trong
các luận điểm trên?
HS dựa theo bài tập phần 2 SGK để xác
đinh cách trình bày luận điểm
Theo em các luận cứ ở phần (b) bài 2
được sắp xếp theo trình tự như thế nào thì
hợp lý?
Xác đinh đoạn văn trên được trình bày
theo cách nào?
Nếu mốn đổi đoạn quy nạp thành
diễn dịch và ngượi lại thì phải làm như
thế nào ?
- Đổi vị trí câu chủ đề
gọi HS đọc đoạn văn trước lớp và sửa chữa
cho hoàn chỉnh
- Luận điểm (a) còn có nội dung không phù hợp với vấn đề trong đề bài (đề bài nêu “ phải học tập chăm chỉ hơn”), luận điểm lại nói đến lao động tốt => phải loại bỏ nội dung ko phù hợp này
- Cần thêm luận điểm: đất nước rất cần những người tài giỏi; hay: phải chăm học mới học giỏi, mới thành tài…để làm cho vấn đề được hoàn toàn sáng rõ
- Sự sắp xếp các luận điểm chưa thật hợp lí ( lđ (b) làm cho bài thiếu mạch lạc, lđ (đ) không nên đứng trước luận điểm (e)
* Sắp xếp lại hệ thống luận điểm:
a Đất nước rất cần những người tài giỏi để đưa
Tổ quốc tiến lên “đài vinh quang” sánh kịp với
bè bạn năm châu
b Quanh ta đang có nhiều bạn hs giỏi …xứng đáng là tấm gương sáng cho mọi người noi theo
c Muốn học giỏi, thành tài thì trước hết phải chăm học
d Thế mà một số bạn ở lớp ta còn tỏ ra chểnh mảng trong học tập
đ Các thầy cô giáo và nhiều bậc phụ huynh đang rất lo buồn
e Các bạn ấy chưa thấy rằng , bây giờ càng ha vui chơi , không chịu học hành thì sau này càng khó có được niềm vui trong cuộc sống
g Vậy thì ngay từ lúc này các bạn phải chuyên cần học tập
2 Trình bày luận điểm:
a Để giới thiệu luận điểm (e) có thể dùng câu 1 hoặc câu 3
b Sắp xếp luận cứ theo trình tự 1,2,3,4
c
d Để chuyển 1 đv diễn dịch thành 1 đv qui nạp
và ngược lại phải thay đổi vị trí câu chủ đề, sửa lại những câu văn sao cho mối liên kết trong đoạn ko bị mất đi
Trang 64 Củng cố:
Gv hệ thống toàn bài
5 HDVN:
Về nhà học bài và chuẩn bị bài mới
*********************************************
Ngày soạn: 20/03/2012
Ngày dạy: 23/03/2012
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6 (Làm tại lớp)
(VĂN NGHỊ LUẬN)
A Mục tiêu cần đạt:
- Vận dụng kĩ năng trình bày luận điểm vào việc viết bài văn chứng minh ( hoặc giải thích) một vấn đề xã hội hoặc văn học gần gũi với các em
- Rèn luyện kĩ năng làm bài văn nghị luận
- Tự đánh giá chính xác hơn trình độ tập làm văn của bản thân để có phương hướng phấn đấu, phát huy ưu điểm, khắc phục khuyết điểm
B Chuẩn bị :
- G/v : Ra đề kiểm tra phù hợp với học sinh, xây dựng đáp án - biểu điểm rõ ràng
- H/s: Ôn lại các kiến thức về văn nghị luận, giấy kiểm tra
C Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
A ĐỀ BÀI
Từ bài “Bàn luận về phép học” của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, hãy nêu suy nghĩ về mối quan hệ giữa “học” và “hành”
B ĐÁP ÁN
* Gv hướng dẫn học sinh làm bài :
- Yêu cầu:
+ Đọc kĩ đề , xác định đúng yêu cầu của đề
+ Lập dàn bài ra nháp và dựa vào dàn bài để viết bài văn hoàn chỉnh
+ Trình bày theo bố cục 3 phần rõ ràng, đúng chỉnh tả, có sự liên kết, mạch lạc giữa các câu văn, đoạn văn
* Dàn ý:
1 Mở bài :
- Dẫn dắt vấn đề: Trong XHPK lối học trì trệ, cũ kĩ đã làm cản trở bước tiến hóa của
xã hội
- Nêu vấn đề: Trong bài “Bàn luận về phép học” Nguyễn Thiếp đã từng nêu “theo
điều học mà làm” -> lời dạy có ý nghĩa quan trọng đối với việc học của chúng ta
ngày hôm nay
2 Thân bài :
- Giải thích : Học là gì ? -> Học là sự trau dồi kiến thức, mở mang trí tuệ…
- Hành là gì ? -> Hành là làm, là thực hành ứng dụng kiến thức, lý thuyết vào thực tiễn cuộc sống…
Trang 7=> Học phải đi đôi voiwis hành, có nghĩa là học và hành không thể tách rời mà phải gắn bó với nhau làm một…
- Tầm quan trọng của việc học đi đôi với hành và phương pháp lới học mà không hành, hành mà không có học -> Tầm quan trọng của học
- Học cần xác định rõ : Học cái gì và học như thế nào ? -> Người có ích, đáp ứng với
sự tiến bộ của nhân loại : (Lấy dẫn chứng phân tích)
3 Kết bài :
- Khẳng định vai trò của việc “học đi đôi vời hành”.
- Liên hệ bản thân
C BIỂU ĐIỂM:
1 Mở bài : 2 điểm.
2 Thân bài : 5 điểm.
3 Kết bài : 2 điểm.
Trình bày : 1 điểm.
* Biểu điểm chi tiết.
- Điểm 9-10: Bài viết đảm bảo tốt các yêu cầu về nội dung
Cách thức diến đạt, lối viết giản dị, chân thành tạo được sự đồng cảm và thuyết phục trong người đọc
Biết kết hợp nhiều yếu tố diễn đạt
- Điểm 7-8: Bài viết đảm bảo khá tốt các yêu cầu trên.
Biết kết hợp các yếu tố diễn đạt ở mức độ khá
- Điểm 5-6: Bài viết có thực hiện các yêu cầu trên
Chủ yếu liệt kê các luận điểm
Việc kết hợp các yếu tố diễn đạt và phân tích còn lúng túng
- Điểm 3-4: Bài viết chưa đảm bảo các yêu cầu trên
Nêu các luận điểm chưa chính xác, chưa đầy đủ
- Điểm 1-2: Bài viết quá yếu về cả nội dung và diễn đạt.
4 Củng cố:
- Thu bài kiểm tra
- Gv nhận xét thái độ làm bài của học sinh trong 2 tiết kiểm tra, uốn nắn kịp thời
những hành vi không nghiêm túc khi làm bài (nếu có)
5 HDVN :
- Xem lại đề bài , ôn lại kiến thức về văn nghị luận
- Soạn bài “Thuế máu”.
**********************************************