- Haõy chæ ra treân hình veõ Maët Trăng ở vị trí nào thì người đứng ở điểm A trên Trái Đất thấy nguyệt thực?. Hoạt động 6 :Vận dụng?[r]
Trang 1Tiết 3 – Bài 3 : ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT TRUYỀN THẲNG
CỦA ÁNH SÁNG
I Mục tiêu :
1 Nhận biết được bóng tối, bóng nửa tối và giải thích
2 Giải thích được vì sao lại có nhật thực, nguyệt thực
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Chuẩn bị cho mỗi nhóm :
+ 1 đèn pin
+ 1 bóng đèn điện lớn 220V – 40W
+ 1 vật cản bằng bìa
+ 1 màn chắn sáng
- Chuẩn bị cho cả lớp :
+ 1 hình vẽ nhật thực và nguyệt thực lớn
+ Mô hình hệ Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng
3 Cách tổ chức :
- Lớp học : HĐ1; HĐ4; HĐ6; HĐ5
- Nhóm : HĐ2; HĐ3
III Tổ chức hoạt đôïng dạy học :
1 Kiểm tra bài củ :( 5’)
- Phát biểu nội dung định luật về sự truyền thẳng của ánh sáng? BT2.1?
- Tia sáng là gì? Chùm sáng là gì? Hãy nêu tên và tính chất của các loại chùm
sáng mà em biết?
2 Hoạt động 1 ( Tổ chức tình huống học tập ) :( 3’)
- Ban ngày trời nắng, không có mây, ta nhìn thấy bóng của cột đèn in rõ nét trên
mặt đất Khi có một đám mây mỏng che khuất Mặt Trời thì bóng đó bị nhoè đi Vì sao có
sự biến đổi đó
3 Thu thập và xử lý thông tin :
TG Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
7’ Hoạt động 2 : Tổ chức cho
HS làm thí nghiệm, quan sát
và hình thành khái niệm bóng
nửa tối.
- Yêu cầu HS đọc SGK
- Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm
H3.1
- Giao dụng cụ cho các nhóm
và yêu cầu làm thí nghiệm
C1:
- Hãy chỉ ra trên màn chắn
vùng sáng, vùng tối
- Đọc SGK
- Quan sát và lắng nghe
- Nhận dụng cụ và làm thí nghiệm theo nhóm
- Trả lời
I Bóng tối – Bóng nửa tối:
1 Bóng tối:
a Thí nghiệm:
b Nhận xét:
Bóng tối nằm phía
sau vật cản, không nhận được ánh sáng từ nguồn sáng chiếu tới
Trang 27’
- Vì sao vùng đó tối?
- Vì sao vùng đó sáng?
vẽ hình minh hoạ
- Qua thí nghiệm ta rút ra được
nhận xét gì? điền vào ô
trống
Hoạt động 3 :Quan sát và
hình thành khái niệm bóng
nửa tối
- Yêu cầu HS đọc SGK
- Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm
- Phân dụng cụ thí nghiệm theo
nhóm
- Yêu cầu các nhóm làm thí
nghiệm
C2:
- Trên màn chắn có bao nhiêu
vùng?
- Hãy chỉ ra trên màn chắn
vùng nào là bóng tối, vùng nào
được chiếu sáng đầy đủ?
- Hãy so sánh độ sáng vùng còn
lại với vùng bóng tối và vùng
được chiếu sáng đầy đủ?
- Vì sao độ sáng của vùng còn
lại yế hơn độ sáng của vùng
được chiếu sáng đầy đủ?
Vẽ hình minh hoạ
- Qua thí nghiệm em có nhận
xét gì? điền vào ô trống
Hoạt động 4 : Hình thành
khái niệm nhật thực.
- Giới thiệu mô hình hệ Mặt
Trời – Trái Đất – Mặt Trăng
- Treo tranh H3.3
- Yêu cầu HS đọc SGK
- Hiện tượng nhật thực xảy ra
vào ban đêm hay ban ngày?
- Lúc xảy ra hiện tượng nhật
thực thì vị trí của Mặt Trời, Mặt
Trăng, Trái Đất như thế nào?
- Đứng ở vị trí nào trên trái đất
ta quan sát được nhật thực toàn
- Trả lời
- Trả lời
- Quan sát
- Trả lời
- Đọc SGK
- Quan sát và lắng nghe
- Nhận dụng cụ thí nghiệm
- Làm thí nghiệm theo nhóm
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Vẽ hình minh hoạ
- Trả lời
- Quan sát
- Quan sát
- Đọc SGK
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
2 Bóng nửa tối:
a Thí nghiệm :
b Nhận xét:
Bóng nửa tối nằm phía sau vật cản, nhận được ánh sáng từ một phần của nguồn sáng truyền tới
II Nhật thực – Nguyệt thực:
1 Nhật thực:
Nhật thực toàn phần (hay một phần) quan sát được ở chỗ có bóng tối (hay nửa bóng tối) của Mặt Trăng trên Trái Đất
Trang 35’
phần?
- Đứng ở vị trí nào trên trái đất
ta quan sát được nhật thực một
phần?
C3:
- Vì sao đứng ở nơi có nhật thực
toàn phần ta lại không nhìn
thấy Mặt Trời và thấy trời tối
lại?
Hoạt động 5 : Hình thành
khái niệm nguyệt thực.
- Yêu cầu HS đọc SGK
- Giới thiệu mô hình hệ Mặt
Trời – Trái Đất – Mặt Trăng
- Treo tranh H3.4
- Ta quan sát được hiện tượng
nguyệt thực vào ban đêm hay
ban ngày?
- Khi hiện tượng nguyệt thực
xảy ra thì Mặt Trăng, Mặt Trời,
Trái Đất có vị trí như thế nào?
- Hãy chỉ ra trên hình vẽ Mặt
Trăng ở vị trí nào thì người
đứng ở điểm A trên Trái Đất
thấy Trăng sáng?
- Hãy chỉ ra trên hình vẽ Mặt
Trăng ở vị trí nào thì người
đứng ở điểm A trên Trái Đất
thấy nguyệt thực?
Hoạt động 6 :Vận dụng.
C5:
- Yêu cầu HS đọc thông tin C5
và làm thí nghiệm
- Qua thí nghiệm em có nhận
xét gì?
C6:
- Bóng đèn dây tóc và bóng
đèn ống có gì giống nhau và
khác nhau?
trả lời C6
- Trả lời
- Trả lời
- Đọc SGK
- Quan sát
- Quan sát
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Làm thí nghiệm
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
2 Nguyệt thực:
Nguyệt thực xảy ra khi Mặt Trăng bị Trái Đất che khuất không được Mặt Trời chiếu sáng
III Vận dụng:
IV Củng cố và dặn dò:
4 Củng cố ( 1’): Hướng dẫn HS làm BT3.1
5 Dặn dò ( 1’) : Làm BT3.1 đến 3.4
Trang 4Đọc và tìm hiểu bài 4.