Viết biểu thức của nó trưng cho chuyển động quay và nó là một đại lượng vật - Hoïc sinh vieát ñôn vò leân baûng lí mới - Từng nhóm thảo luận và giải bài - Hướng dẫn học sinh suy ra đơn v[r]
Trang 1Bài 3.MÔ MEN ĐỘNG LƯỢNG –ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN MÔ MEN
ĐỘNG LƯỢNG A.MỤC TIÊU:
Hiểu được khái niệm mô men động lượng và dạng khác của phương trình động lực học
Hiểu được định luật bảo toàn mô men động lượng
Vận dụng giải các bài toán đơn giản, giải thích được một số hiện tượng trong thực tế , liên
hệ đời sống và kĩ thuật
B.CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
-Chuẩn bị tư liệu: Hình vẽ, tranh minh hoạ, phim,…
- Hướng dẫn học sinh nghiên cứu nội dung bài học và tự thực hiện các thí nghiệm đơn
giản ở nhà
Học sinh :
- Ôn lại kiến thức động lượng và định luật bảo toàn động lượng
- Nghiên cứu trước nội dung bài học và thực hiện một số thí nghiệm đơn giản
Bài cũ: Phiếu học tập
PHẦN GHI BẢNG
Bài 3.MÔ MEN ĐỘNG LƯỢNG –ĐỊNH
LUẬT BẢO TOÀN MÔ MEN ĐỘNG
LƯỢNG 1.Mô men động lượng:
a) Dạng khác của phương trình động lực học của vật
rắn quay quanh một trục cố định:
- Phương trình động lực học của vật rắn quay quanh
một trục có dạng:
M = I = Id
dt
- Nếu I không đổi: M d(I )
dt
Đặt L I thì M dL
dt
Là phương trình động lực học của vật rắn Phương trình
này cũng đúng cho cả trường hợp mô men quán tính
của vật hoặc hệ thay đổi
b)Mô men động lượng:
-trong chuyển động quay L I gọi là mô men động
lượng của vật rắn đối với trục quay
- Đơn vị: trong hệ SI: kgm2
s
- Ví dụ: SGK
2.Định luật bảo toàn mô men động lượng a)Biểu thức: Từ phương trình M dL nếu M = 0 thì
dt
L = hằng số
b) Phát biểu : Nếu tổng các mô men lực tác dụng lên
một vật rắn hay hệ vật đối với một trục bằng 0 thì tổng mô men động lượng của vật rắn hay hệ vật đối với trục đó được bảo toàn
c)Chú ý:
- trường họp vật có mô men quán tính đối với trục quay không đổi thì vật không quay hoặc quay đều quanh trục đó
- Trường hợp vật có mô men quán tính đối với trục quay thay đổi thì = hằng số I
hay I1 1 I2 2 Với I1 1 vàI22 là mô men động lượng ở hai thời điểmt1 và t2
Trang 2C HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động 1: Ổn định tổ chức, bài cũ
-Cán bộ lớp báo cáo sĩ số
- Trả lời câu hỏi và ghi các biểu thức lên bảng
-Giáo viên nắm tình hình
- Bài cũ: 1)Định nghĩa và viết biểu thức mô men quán tính củavật rắn đối với trục quay
2) Viết phương trình động lực học của vật rắn quay quanh một trục cố định
3) Phát biểu và viết biểu thức định luật bảo toàn động lượng
Hoạt động 2: Xây dựng phương trình động lực học ở dạng khác
- Học sinh thiết lập
- So sánh với phương trình :F = dp và rút ra nhận xét
dt
-Hướng dẫn cho học sinh dựa vào phương trình M = I thiết lập phương trình động lực học dưới dạng khác
- Nhấn mạnh lại vấn đề và mở rộng cho trường hợp mô men quán tínt của vật hay hệ vật thay đổi
Hoạt động 3:Trình bày khái niệm mô men động lượng
-Học sinh trả lời cho câu hỏi : Mô men động lượng là
gì? Viết biểu thức của nó
- Học sinh viết đơn vị lên bảng
- Từng nhóm thảo luận và giải bài
- Trả lời câu hỏi C1 và C2
- Học sinh điền vào bảng
- Giáo viên gợi ý trong chuyển động quay L I đặc trưng cho chuyển động quay và nó là một đại lượng vật
lí mới
- Hướng dẫn học sinh suy ra đơn vị của mômen động lượng
- Nêu bài toán ví dụ
- Trình bày bảng 3.1
Hoạt động 4: Trình bày định luật bảo toàn mômen động lượng
- Học sinh có nhận xét và suy ra mô men động lượng
được bảo toàn
- Học sinh nêu ý kiến của mình
Các nhóm thảo luận và trả lời được 2 vấn đề:
-Trường họp vật có mô men quán tính đối với trục
quay không đổi thì vật không quay hoặc quay đều
quanh trục đó
- Trường hợp vật có mô men quán tính đối với trục
quay thay đổi thì = hằng số I
hay I1 1 I2 2
Với I1 1 vàI22 là mô men động lượng ở hai thời
- GV gợi ý từ phương trình M dL nếu M = 0 thì L =
dt
hằng số
- GV khái quát hoá vấn đề và cho từng nhóm phát biểu ý kiến về mô men động lượng khi tổng mô men lực bằng không
Hỏi : Khi vật có mô men quán tính không đổi và mô men quán tính thay đổi thì ta rút ra điều gì?
Trang 3điểmt1 và t2
D CỦNG CỐ
- Đọc phiếu học tập , thảo luận , suy nghĩ
- Trình bày đáp án
- Trả lời câu hỏi và giải bài tập SGK
- Ghi tóm tắt nội dung bài học
-Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi trong phiếu học tập
- Gợi ý -Yêu cầu học sinh trả lời các câu hỏi và làm các bài tập trong SGK
- Tóm tắt bài học
- Đánh giá tiết dạy
Hoạt động 6: Hướng dẫn về nhà
- Ghi bài tập về nhà
- Nhớ lời căn dặn của giáo viên - Dặn dò bài tập về nhà- Hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài cho tiết sau