Nhận xét: Thanh nhựa sẫm màu và thanh thuỷ tinh khi được cọ xát thì chúng hút nhau do chúng mang điện tích khác loại... GV thông báo: nhiều thí nghiệm khác đều chứng tỏ rằng: Hai vật m[r]
Trang 1Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
IMục tiêu.
1) Kiến thức.
Học sinh nắm được chỉ có hai loại điện tích: điện tích dương và điện tích âm; hai điện tích cùng dấu thì đẩy nhau,hai điện tích trái dấu thì hút nhau
Nắm được cấu tạo nguyên tử gồm:hạt nhân mang điện tích dương và các electron mang điện tích âm quay xung quanh hạt nhân
Biết được vật mang điện âm nhận thêm electron,vật mang điện dương mất bớt electron
2) Kỹ năng.
Rèn luyện kỹ năng làm thí nghiệm về sự nhiễm điện do cọ xát
3) Thái độ.
Trung thực,tích cực trong hoạt động nhóm
IIChuẩn bị.
1) Giáo viên.
Tranh vẽ phóng to hình 18.4 “mô hình đơn giản của nguyên tử”
2) Học sinh.
Chuẩn bị cho mỗi nhóm gồm:
+1 bút chì vỏ gỗ
+2 mảnh linong +2 thanh nhựa sẫm màu giống nhau có lỗ tròn để đặt vào trục quay +1 mảnh len và một mảnh vải khô
+1 thanh thuỷ tinh hữu cơ
+1 trục quay
III Tổ chức hoạt động dạy học.
1) Ổn định tổ chức lớp: hỏi sĩ số….(1 phút)
2) Kiểm tra bài cũ.(4 phút)
GV: Có thể làm vật nhiễm điện bằng cách nào? Vật bị nhiễm điện có tính chất gì?
HS: Trả lời:……
GV: Gọi HS khác nhận xét,bổ sung (nếu cần), ghi điểm
3) Tiến trình bài mới.
Đặt vấn đề:
Trang 2Ở bài học trước các em đã biết,chúng ta có thể làm cho vật nhiễm điện
bằng cách cọ xát và vật nhiễm điện có thể hút các vật khác Vậy trong trường hợp hai vật cùng nhiễm điện đặt gần nhau thì liệu giữa chúng xảy ra hiện tượng gì? Để trả lời câu hỏi này chúng ta cùng nghiên cứu bài học hôm nay, bài18: Hai loại điện tích
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của Học sinh Nội dung ghi bảng
Hoạt động 1: Làm thí nghiệm tạo ra 2 vật nhiễm điện cùng loại và tìm hiểu lực tác dụng giữa chúng (10 phút).
Chia lớp thành các
nhóm
Yêu cầu HS tiến hành thí
nghiệm 1 Nêu hiện tượng
quan sát được
a Kẹp 2 mảnh nilong vào
thân bút chì rồi nhấc
lên,quan sát hiện tượng
b Trải 2 miếng nilong
này xuống mặt bàn,dùng
miếng len cọ xát chúng
nhiều lần Cầm thân bút
chì nhấc lên,quan sát xem
chúng đẩy nhau hay hút
nhau
c Dùng mảnh vải khô cọ
xát hai thanh nhựa sẫm
màu giống nhau,quan sát
xem chúng hút hay đẩy
nhau
Nêu hiện tượng quan sát
được?
Qua các hiện tượng nêu
Làm thí nghiệm theo nhóm dưới sự hướng dẫn của GV,quan sát hiện tượng, thảo luận
a.Không xảy ra hiện
tượng gì
b Hai miếng nilong
đẩy nhau
c Hai thanh nhựa đẩy
nhau
Bài 18: HAI LOẠI
ĐIỆN T ÍCH IHai loại điện tích.
1) Thí nghiệm 1:
Trang 3trên các em có nhận xét
Hai vật giống nhau được cọ xát như nhau thì mang điện tích cùng loại
và khi được đặt gần nhau thì chúng đẩy nhau
Hoạt động 2: Làm thí nghiệm 2, phát hiện hai vật nhiễm điện hút nhau và
mang điện tích khác nhau.( 10 phút).
Yêu cầu học sinh nghiên
cứu thí nghiệm 2,quan sát
hình 18.3 nêu dụng cụ thí
nghiệm
Hướng dẫn các nhóm
học sinh tiến hành thí
nghiệm theo các bước sau:
+ Đặt thước nhựa
chưa nhiễm điện lên mũi
nhọn của trục quay, đưa
thanh thuỷ tinh chưa
nhiễm điện lại gần xem
chúng có tương tác với
nhau không?
+ Cọ xát thanh thuỷ
tinh bằng miếng lụa khô
sau đó đưa lại gần thước
nhựa,quan sát hiện
tượng,nêu nhận xét,giải
thích?
+ Cọ xát thước nhựa
với miếng vải bằng
len,thanh thuỷ tinh với
miếng lụa rồi đưa chúng
lại gần nhau,quan sát hiện
Nêu được dụng cụ thí nghiệm bao gồm: 1 thước nhựa sẫm màu,
1 miếng vải lụa khô,1 trục quay và một thanh thuỷ tinh
Tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn cua GV
+ Khi cả thanh thuỷ tinh và thước nhựa chưa nhiễm điện, đưa chúng lại gần nhau thì không có hiện tượng gì
+ Thanh thuỷ tinh bị nhiễm điện,khi đưa nó lại gần thước nhựa thì
nó hút thước nhựa
+ Cả hai cùng nhiễm điện, khi đưa lại gần nhau, thanh thuỷ tinh hút thước nhựa
2) Thí nghiệm 2
a Dụng cụ:
b Cách tiến hành:
Trang 4tượng xảy ra?
Qua thí nghiệm trên các
em thấy được điều gì?
Vậy em có nhận xét gì
thông qua thí nghiệm
trên?
GV thông báo: nhiều thí
nghiệm khác đều chứng tỏ
rằng: Hai vật mang điện
tích hoặc đẩy nhau, hoặc
hút nhau
mạnh hơn
Qua thí nghiệm trên
ta thấy:
+ Một vật nhiễm điện có thể hút vật khác không nhiễm điện nhưng không hút mạnh bằng trường hợp hai vật nhiễm điện khác loại
Nhận xét: c Nhận xét: Thanh nhựa
sẫm màu và thanh thuỷ tinh khi được cọ xát thì chúng hút nhau do chúng mang điện tích khác loại
Hoạt động 3: Hoàn thành kết luận và vận dụng hiểu biết về hai loại điện
tích và lực tác dụng giữa chúng (5 phút).
Từ hai thí nghiệm trên
đây ta rút ra được kết luận
gì?
GV thông báo quy ước
về điện tích
HS rút ra kết luận d Kết luận:
Có hai loại điện tích
Các vật mang điện tích cùng loại thì đẩy nhau, mang điện tích khác loại thì hút nhau
Quy ước:
Điện tích của thanh thuỷ tinh khi cọ xát vào lụa là điện tích dương (+)
Điện tích của thanh nhựa sẫm màu khi cọ xát vào vải khô là điện tích
Trang 5Vận dụng kiến thức đã
học và quy ước nêu trên
các em hãy nghiên cứu và
trả lời câu C1 (SGK trang
51)?
Như vậy, khi các vật
nhiễm điện thì chúng
mang điện tích Thế
những điện tích này từ
đâu mà có? Để trả lời cho
câu hỏi này chúng ta cùng
nghiên cứu phần tiếp theo
Trả lời câu C1
âm ()
C1: Khi cọ xát thanh nhựa sẫm màu vào mảnh vải khô thì cả thanh nhựa
và mảnh vải đều bị nhiễm điện
Chúng hút nhau chứng tỏ mảnh vải và thanh nhựa nhiễm điện khác loại Theo quy ước thanh nhựa mang điện tích âm => mảnh vải mang điện tích dương
Hoạt động 4: Tìm hiểu sơ lược về cấu tạo nguyên tử (7 phút).
GV sử dụng tranh vẽ
phóng to hình 18.4: Mô
hình đơn giản của nguyên
tử
Thông báo: Nguyên tử
có kích thước rất nhỏ, nhỏ
tới mức nếu ta xếp chúng
sát lại với nhau thành một
hàng thẳng dài 1mm thì có
khoảng 10 triệu nguyên tử
ở đó Trong mỗi nguyên
tử lại gồm những hạt nhỏ
hơn nữa:
II Sơ lược về cấu tạo nguyên tử.
Trang 6+Ở tâm mỗi nguyên tử
có một hạt nhân mang
điện tích dương,(tới đây
GV dừng lại đề nghị HS
nhận biết hạt nhân nguyên
tử trên mô hình nguyên tử
phóng to
+ Xung quanh hạt
nhân có các electron mang
điện tích âm chuyển động
tạo thành lớp vỏ nguyên
tử.Các electron này có thể
dịch chuyển từ nguyên tử
này sang nguyên tử
khác,từ vật này sang vật
khác
Các em hãy quan sát
hình vẽ và so sánh số điện
tích âm với số điện tích
dương trong 1 nguyên tử?
Cũng vì lẽ đó mà
nguyên tử trung hoà về
điện
Trong 1nguyên tử số điện tích dương bằng
số điện tích âm Ở hình 18.4,số điện tích
âm bằng số điện tích dương và bằng 3
Ở tâm mỗi nguyên tử
có một hạt nhân mang điện tích dương
Xung quanh hạt nhân
có các electron mang điện tích âm chuyển động tạo thành lớp vỏ nguyên tử
Tổng điện tích âm của các electron có trị số tuyệt đối bằng điện tích dương của hạt nhân Do
đó bình thường nguyên
tử trung hoà về điện + Electron có thể dịch chuyển từ nguyên tử này sang nguyên tử khác,từ vật này sang vật khác
Hoạt động 5: Vận dụng (6 phút).
Hướng dẫn học sinh trả
lời các câu :C2;C3;C4
Trả lời các câu hỏi dưới sự hướng dẫn của GV
Trả lời câu C2
III Vận dụng.
C2: Trước khi cọ xát,cả thước nhựa và miếng vải đều có điện tích dương và điện tích
âm vì chúng đều được cấu tạo từ nguyên tử.Các điện tích dương tồn tại ở
Trang 7Vậy các em hãy cho biết
khi nào một vật nhiễm
điện âm, khi nào nhiễm
điện dương?
Trả lời câu C3
Trả lời câu C4
Trả lời dựa vào C4
hạt nhân còn các điện tích âm thì tồn tại ở các electron của nguyên tử cấu tạo nên vật
C3: Trước khi cọ xát,các vật không hút các vụn giấy nhỏ vì lúc đó chúng chưa nhiễm điện (trung hoà về điện)
C4: Sau khi cọ xát: Mảnh vải mất electron
=> nhiễm điện dương Thước nhựa nhận thêm electron => nhiễm điện âm
=>Nhận xét: Một vật
nhiễm điện âm nếu nhận thêm electron,nhiễm điện dương nếu mất bớt electron
Hoạt động 6: Củng cố, hướng dẫn về nhà.(2phút)
Gọi 1 học sinh đọc phần
ghi nhớ và mục Có thể
em chưa biết
Có mấy loại điện tích?
Cấu tạo nguyên tử?khi
nào vật nhiễm điện
âm?nhiễm điện dương?
Các em về nhà học bài
và làm các bài tập 18.1,
18.2, 18.3 và 18.4 trong
sách bài tập trang 19
Nghiên cứu trước bài
19: Dòng điện- nguồn
điện
Đọc bài và trả lời câu hỏi của GV
Bài tập về nhà: 18.1, 18.2, 18.3 và 18.4 SBT trang 19
Trang 8 Những ý kiến đánh giá và nhận xét của GVHD:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………