-MÑ thao thøc ,håi hép ,suy nghÜ triÒn miªn >< Con thanh th¶n, nhÑ nhµng,v« t ->Tù sù kÕt hîp víi miêu tả để biểu cảm - Để diễn tả được tâm trạng của lµm næi râ t©m tr¹ng 2 mẹ con, tác [r]
Trang 1Ngày soạn :
Ngày giảng 7A:
7C: Tiết 1
Văn bản :
CổNG TRƯờNG Mở RA
_ Lý Lan _
A - Mục tiêu cần đạt :
- HS c.nhận và hiểu được những t.cảm thiêng liêng , đẹp đẽ của cha mẹ đối với con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người
B - Chuẩn bị:
- Đồ dùng : Tranh ảnh về ngày khai trường
-HS: đọc, trả lời câu hỏi SGK
C- Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học :
*)- ổn định tổ chức: - Sĩ số 7A: Vắng :
- Sĩ số 7C: Vắng:
*)HĐ 1: Khởi động
1.KT:Việc c.bị SGK, vở ghi
2.G.thiệu bài:
*)HĐ 2: Hướng dẫn đọc hiểu
VB
1.GV hướng dẫn tìm hiểu
chung:
- Em hãy nêu xuất xứ của văn
bản ?
GV : Hướng dẫn đọc : Giọng
nhỏ nhẹ, thiết tha, chậm rãi
-GV đọc văn bản
-GV gọi h/s đọc
- GV nhận xét
- Trong 10 chú thích, có từ nào
là từ HV ?Từ đó được giải nghĩa
như thế nào ?
-H/s suy nghĩ ,TLCH
-H/S nghe -3 H/S Đọc,nhận xét
-H/S suy nghĩ, TLCH ( can đảm: có tinh thần mạnh mẽ, không sợ gian khổ, nguy hiểm, khó khăn
I-Tìm hiểu chung:
-Xuất xứ: SGK/7
Trang 2L: Hãy tóm tắt nội dung của
văn bản bằng 1 vài câu ngắn
gọn ?
L:Xác định thể loại và PTBĐ
chính của VB?
- Đây có phảI là VBND không
?Vì sao?
-Văn bản được chia thành mấy
phần ? Mỗi phần từ đâu đến đâu
? ý của từng phần ?
2.H.Dẫn tìm hiểu chi tiết bài
văn:
L: Tìm những chi tiết tả tâm
trạng của người mẹ và đứa con
trong đêm trước ngày khai
trường đầu tiên của con? Cho
biết tâm trạng của người mẹ và
đứa con có gì khác nhau?
- Em có nhận xét gì về tâm
trạng của 2 mẹ con ?
- Để diễn tả được tâm trạng của
2 mẹ con, tác giả đã sử dụng
phương thức biểu đạt nào ?
- Theo em vì sao người mẹ lại
trằn trọc không ngủ được ?
- Chi tiết nào chứng tỏ ngày
khai trường năm xưa đã để lại
ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn
người mẹ ?
- Trong đêm không ngủ, người
mẹ đã làm gì cho con ?
- Qua những việc làm đó em
cảm nhận được điều gì về người
) H/S tóm tắt( Bài văn viết
về tâm trạng của người mẹ trong đêm không ngủ trước ngày khai trường lần
đầu tiên của con.) (+ Từ đầu -> bước vào : Nỗi lòng của mẹ+Còn lại : Cảm nghĩ của mẹ về Giáo dục)
-H/S suy nghĩ, TLCH
( Vừa trăn trở s nghĩ về con, vừa b.khuâng nhớ về ngày k.trường năm xưa của mình.)
( Dấu ấn sâu đậm : Cứ nhắm mắt … bổng ;hằng năm… và hẹp
Đắp mền, buông mùng,
ém chăn cẩn thận, Lượm
đồ chơi, nhìn con ngủ,xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con.)
-HS tìm ,TLCH
-Tóm tắt :
- Bố cục: 2 phần
II/Hướng dẫn đọc – hiểu:.
1.Tâm trạng của mẹ đêm trước ngày con vào lớp Một :
-Mẹ thao thức ,hồi hộp ,suy nghĩ triền miên >< Con thanh thản, nhẹ nhàng,vô tư
->Tự sự kết hợp với miêu tả để biểu cảm - làm nổi rõ tâm trạng thao thức, hồi hộp, suy nghĩ triền miên của người mẹ
*Những việc làm của mẹ :
->Yêu thương con, hết lòng vì con
Trang 3mẹ ?
-GV bình: Người mẹ nào mà
chẳng yêu con, quên mình vì
con, chỉ mong con khôn lớn
thành đạt Đó là đức hi sinh, là
vẻ đẹp giản dị mà lớn lao của
tình mẫu tử trong cách sống của
người mẹ Việt Nam
- Trong đêm không ngủ người
mẹ đã sống lại những kỉ niệm
quá khứ nào ?
-Tìm những chi tiết nói về kỉ
niệm quá khứ đó ?
-Em có nhận xét gì vềa tác giả ?
Tác dụng của cách dùng từ đó ?
- Những tình cảm quá khứ ấy đã
nói lên được tình cảm sâu nặng
nào của lòng mẹ ?
H:-Tất cảđã cho em hình dung
về một người mẹ NTN?
*HD h/s thảo luận: Có phải
người mẹ đang nói trực tiếp với
con không ? hay người mẹ đang
tâm sự với ai ? Cách viết này có
tác dụng gì ?
Gv kq :
- Ngoài những cảm xúc tâm
trạng ấy, trong đêm không ngủ
người mẹ còn nghĩ đến điều gì ?
H:Câu văn nào trong bài nói lên
tầm quan trọng của nhà trường
đối với thế hệ trẻ ?
-H:Câu văn này có ý nghĩa gì ?
Vì sao ?
GV hướng dẫn h/s thảo
luận:Trong đoạn kết người mẹ
đã nói với con’’Đi đi con ,một
thế …với con”
Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì
(ngày đầu tiên bà ngoại
đưa mẹ đến trường)
-HS nhận xét -HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi
( Nhớ thương bà ngoại và nhớ mái trường xưa )
-HS trao đổi nhóm, đại diện TLCH
-HS suy nghĩ ,TLCH?(
‘‘Ai cũng… hàng dặm sau này.” )
?( Không được phép sai lầm trong giáo dục Vì
giáo dục quyết định tương lai của đất nước
-TLCH (Một thế giới kì diệu mà nhà trường đã mở ra là bao
điều mới mẻ rộng lớn về tri thức văn hoá, cuộc
* Kỉ niệm quá khứ :
-> Sử dụng một loạt từ láy gợi cảm xúc vừa phức tạp, vừa vui sướng, vừa lo sợ
=> Là người mẹ biết yêu thương người thân, biết
ơn trường học, tin tưởng
ở tương lai của con -> Dùng ngôn ngữ độc thoại
Làm nổi bật tâm trạng, tình cảm và những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp
2 / Cảm nghĩ của mẹ:
- Bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra
Trang 4-Câu nói này có ý nghĩa gì?
Nghệ thuật miêu tả diễn biến
tâm trạng nhân vật có gì đáng
chú ý ?
*)HĐ 3:Hướng dẫn tổng kết
-Bài văn cho em hiểu thêm gì về
người mẹ và nhà trường ? –
-VB này đã cho em bài họcgì ?
Y.Cầu h/s Quan sát tranh ( SGK
) và TLCH:Bức tranh minh họa
cảnh gì ? Em hãy miêu tả lại
cảnh đó ?
-*) HĐ 4:Hướng dẫn luyện tập
- Hãy nhớ và viết thành đoạn
văn về kỉ niệm đáng nhớ nhất
trong ngày khai trường đầu tiên
của mình ?`
*) HĐ 5: Củng cố, dặn dò:
-C.Cố: GV k.quát ND chính;
Yêu cầu HS tìm hiểu nhan đề
-D.dò: học ghi nhớ ;chuẩn bị
bài mới”Mẹ tôi “
sống…) -HS TLCH
-HS suy nghĩ, TLCH
=>Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục và tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục của nước nhà
- Kết hợp giữa tự sự, miêu tả, biểu cảm làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng, đôn hậu trong tâm hồn người mẹ
- Miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật với nhiều hình thức: miêu tả trực tiếp, miêu tả qua so sánh, miêu tả hồi ức, sử dụng ngôn ngữ độc thoại bộc lộ chất trữ tình
III- Tổng kết:
Ghi nhớ : sgk-9
IV- Luyện tập:
Trang 5Bài 1 - Tiết 2
Ngày soạn :
Ngày giảng 7A:
7C:
_ Et- môn-đô-đơ A-mi-xi _
A- Mục tiêu bài học:
- Cảm nhận được tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái Không được chà đạp lên tình cảm đó
- Giáo dục tình cảm yêu thương và kính trọng cha mẹ
B- Chuẩn bị:
- GV:Đọc tác phẩm
-HS: Đọc ,TLCH sgk
C - Tiến trình tổ chức các hoạt động Dạy - Học:
*)Ônr định tổ chức: 7A: Vắng:
7C: Vắng:
*)HĐ 1: Khởi động
1 KTBC:
2 G.thiệu bài mới:
*)HĐ 2: Hướng dẫn đọc –hiểu
VB
1.H.Dẫn tìm hiểu chung
- Em hãy giới thiệu 1 vài nét về
tác giả ?
GV hướng dẫn đọc ,đọc mẫu
Nhận xét
- Em hãy nêu xuất xuất xứ của
văn bản Mẹ tôi ?Bài văn có thể
xếp vào kiểu văn bản nhật dụng
được không? Vì sao?
GV gọi hs đọc chú thích
- Trong 10 điều chú thích, từ
nào là từ láy, từ nào là từ Hán
Việt ?
- Ta có thể chia văn bản làm
-HS xem SGK,TLCH -3 HS đọc,nhận xét
(- Là nhà văn ý
- Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường về những tấm lòng nhân hậu.)
( Từ láy:3,4-Từ HV: những
từ còn lại )
I Giới thiệu chung :
1 Tác giả: (
1846-1908 ) -
2 / Tác phẩm:
- In trong tập truyện : Những tấm lòng cao cả
- Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ
Trang 6*)HĐ 1: Khởi động
1 KTBC:
2 G.thiệu bài mới:
*)HĐ 2: Hướng dẫn đọc –hiểu
VB
1.H.Dẫn tìm hiểu chung
- Em hãy giới thiệu 1 vài nét về
tác giả ?
GV hướng dẫn đọc ,đọc mẫu
Nhận xét
- Em hãy nêu xuất xuất xứ của
văn bản Mẹ tôi ?Bài văn có thể
xếp vào kiểu văn bản nhật dụng
được không? Vì sao?
GV gọi hs đọc chú thích
- Trong 10 điều chú thích, từ
nào là từ láy, từ nào là từ Hán
Việt ?
- Ta có thể chia văn bản làm
mấy phần ? Mỗi phần từ đâu
đến đâu ? ý nghĩa của từng phần
?
Thảo luận :
- Văn bản là 1 bức thư của
người bố gửi cho con nhưng tại
sao tác giả lại lấy nhan đề “Mẹ
tôi” ?
- Theo dõi phần đầu văn bản ,
em thấy En ri cô đã mắc lỗi gì
?
- Em có suy nghĩ gì về lỗi lầm
của En ri cô?
-HS xem SGK,TLCH -3 HS đọc,nhận xét
(- Là nhà văn ý
- Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường về những tấm lòng nhân hậu.)
( Từ láy:3,4-Từ HV: những
từ còn lại )
-HS suy nghĩ t,TLCH (bố cục : 2 phần + Đoạn đầu : Lí do bố viết thư
+Còn lại : Nội dung bức thư) -HS thảo luận nhóm, Đ.Diện trả lời
( Nhan đề là của tác giả đặt cho đoạn trích Tuy người
mẹ không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện, nhưng lại
là tiêu điểm mà các nhân vật
và chi tiết đều hướng tới để làm sáng tỏ )
I Giới thiệu chung :
1 Tác giả: ( 1846-
1908 ) -
2 / Tác phẩm:
- In trong tập truyện : Những tấm lòng cao cả
- Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ
-Bố Cục:- Bố cục : 2 phần
II - Đọc – Hiểu văn bản :
1 / Lỗi lầm của En ri cô
:
Trang 7- Tìm những chi tiết nói về thái
độ của người bố đối với En ri cô
?
- Để diễn tả được tâm trạng của
người bố, tác giả đã sử dụng
phương thức biểu đạt nào?
Phương thức biểu cảm được
diễn đạt thông qua những kiểu
câu nào? Tác dụng của các biện
pháp nghệ thuật đó?
- Những chi tiết trên đã thể hiện
được thái độ gì của người bố ?
- Em có đồng tình với người bố
không ?
- Trong thư người bố đã gợi lại
những việc làm, những tình cảm
của mẹ dành cho En ri cô Em
hãy tìm những chi tiết, hình ảnh
nói về người mẹ ?
- Khi nói về hình ảnh người mẹ
tác giả đã sử dụng phương thức
biểu đạt nào? Phương thức đó
có tác dụng gì ?
- Qua lời kể của người cha, em
cảm nhận được điều gì về người
mẹ ?
GV bình : Người mẹ của En ri
cô cũng như bao người mẹ khác
trên thế gian này đã yêu thương,
chăm sóc nuôi dạy con cái bằng
tất cả tấm lòng, sức lực, sẵn
sàng hi sinh tất cả hạnh phúc và
cuộc sống của mình cho con
-HS tìm chi tiết (Sự hỗn láo …tim bố vậy -… Bố không …với con
- Con mà xúc phạm đến mẹ con ư ?)
-HS tự bộc lộ
-HS suy nghĩ ,TLCH (Mẹ đã phải …đêm , quằn quại…, khóc nức nở khi mất con
- Người mẹ sẵn sàng … cứu sống con)
-HS suy nghĩ, TLCH
-HS nêu cảm nhận
- Vô lễ với mẹ trước mặt cô giáo
=> Đây là việc làm sai trái, xúc phạm tới mẹ
2 / Thái độ của bố:
-> Phương thức biểu cảm được diễn đạt bằng các kiểu câu cảm thán, nghi vấn làm cho lời văn trở nên linh hoạt, sinh động, dễ đi vào lòng người
=>Thể hiện thái độ buồn bã, đau đớn và tức giận
3/ Hình ảnh người mẹ:
-> Phương thức tự sự kết hợp với miêu tả làm nổi bật tình cảm của người mẹ
.=> Là người mẹ hết lòng yêu thương con, sẵn sàng quên mình vì con
Trang 8cái Tình mẫu tử của con người
thật thiêng liêng, cao cả
- Tiếp sau những lời ngợi ca về
người mẹ, tác giả đã phân tích
mối quan hệ ruột thịt, gắn bó
sâu nặng giữa 2 mẹ con En ri cô
(hs đọc đoạn văn 3,4-sgk-10 )
- Người bố đã khuyên En ri cô
những gì ?
- Em có nhận xét gì về cách sử
dụng câu văn ở đoạn này ? Tác
dụng của cách dùng đó ?
- Qua bức thư , em thấy bố của
En ri cô là người như thế nào ?
- Tại sao người cha không nói
trực tiếp với con mà lại viết thư
?
- Thảo luận :
Theo em, điều gì đã khiến En ri
cô “ xúc động vô cùng ” khi đọc
thư bố ?
Văn bản này được biểu đạt bằng
những phương thức nào ?
Phương thức nào là chính ?
- Em có nhận xét gì về cách
diễn đạt câu văn của tác giả ?
- Nhà văn đã gửi tới chúng ta
thông điệp gì ? ( ghi nhớ )
- Văn bản này đã cho ta hiểu
thêm gì về tác giả ?
-HS tìm chi tiết (Không bao giờ được thốt ra
…phải xin lỗi mẹ,
- Con hãy cầu xin ….bội nghĩa trên trán con)
-HS suy nghĩ,TLCH
(tình cảm sâu sắc thường tế nhị và kín đáo, nhiều khi không nói trực tiếp được
Viết thư tức là chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết, vừa giữ được kín đáo, vừa không làm người mắc lỗi mất lòng
tự trọng Đây chính là bài học về cách ứng xử trong gia
đình, ở trường và ngoài xã
hội ) -HS suy nghĩ, TLCH
-HS TLCH
4 / Lời khuyên của bố:
-> Sử dụng câu cầu khiến làm cho lời văn trở nên rõ ràng, dứt khoát
=> Là người bố nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu sâu sắc
III-Tổng kết:
Trang 9Ngày soạn :
Ngàygiảng7A:
7C :
Bài 1 - Tiết 3 Tiếng Việt :
Từ ghép
A - Mục tiêu bài học :
- Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
- Hiểu được ý nghĩa của các loại từ ghép
B - Chuẩn bị :
-GV;Bảng phụ
-hs: đọc trước bài
.C - Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
I - ổn định tổ chức :
Sĩ số 7A: Vắng :
- Sau khi học xong văn bản này,
em rút ra được bài học gì ? Liên
hệ với bản thân xem em đã có
lần nào lỡ gây chuyện gì đó
khiến bố mẹ buồn phiền Nếu
có thì bài văn này gợi cho em
điều gì ?
*)HĐ 4: Hướng dẫn luyện tập
-GV yêu cầu HS đọc SGK
*) HĐ 5:Củng cố, dặn dò:
-GV kháI quát NDKT
-Nhắc HS học bài và chuẩn bị
bài Từ ghép
-HS đọc Ghi nhớ
HS đọc câu hỏi SGK, suy nghĩ trả lời
Ghi nhớ : sgk-12.
IV- Luyện tập :
1.(a) 2.Đọc thêm( t 12, 13) 3.Sưu tầm thơ,ca dao…
Trang 10Sĩ Số 7C: Vắng:
*) hđ 1:khởi động
1 KTBC:
2 G.thiệu bài mới
*HĐ 2: H.thành kiến thức mới
Yêu cầu hs đọc VD1
Chú ý các từ : Bà ngoại, thơm
phức
- Trong 2 từ đó, tiếng nào là
tiếng chính, tiếng nào là tiếng
phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng
chính ?
-2 từ này có q.hệ với nhau ntn ?
-N.X về trật tự của những tiếng
chính trong những từ ấy ?
- TGCP có cấu tạo như thế nào ?
Yêu cầu HS đọc Ví dụ 2 - Chú ý
các từ trầm bổng, quần áo
- Các tiếng trong 2 từ ghép trên
có phân ra thành tiếng chính,
tiếng phụ không ?2 tiếng này có
quan hệ với nhau như thế nào ?
- Khi đảo vị trí của các tiếng thì
nghĩa của từ có thay đổi không
?
- TGĐLcó cấu tạo như thế nào?
- Tìm một vài TGĐL,chỉ các sự
vật xung quanh chúng ta?
- So sánh TGCPvà TGĐL,
chúng giống và khác nhau ở
điểm nào ?
- Từ ghép được phân loại như
thế nào ? - Thế nào làTGCP, thế
nào làTGĐL?
-HS đọc vd 1
Bà,thơm-> t.chính Ngoại ,phức-> t.phụ
Tiếng chính đứng trước
- Có tiếng chính và tiếng phụ, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
- Có các tiếng bình đẳng
về mặt ngữ pháp ( không phân ra tiếng chính, tiếng phụ )
Bàn ghế, sách vở, mũ nón )
I- Các loại từ ghép:
- Tiếng phụ bổi sung nghĩa cho tiếng chính
=> quan hệ chính phụ
=> Từ ghép chính phụ
- 2 tiếng ngang bằng nhau-> quan hệ bình
đẳng => TGĐL
* So sánh TGCP và TGĐL:- Giống : Đều có quan hệ với nhau về nghĩa
- Khác : +TGCP: có quan hệ chính phụ
+ TGĐL:có quan hệ bình đẳng
* Ghi nhớ 1: SGK ( 14 )
Trang 11- So sánh nghĩa của từ bà ngoại
với nghĩa của từ bà?
-Nghĩa của từ thơm phức với
nghĩa của tiếng thơm ?
-TGCP có nghĩa như thế nào ?
- So sánh nghĩa của từ quần áo
với nghĩa của mỗi tiếng quần và
áo ?
-Trầm bổng với trầm và bổng ?
-TGĐL có nghĩa như thế nào ?
*) HĐ 3:H ướng dẫn luyện tập
GV : Gọi 2 hs lên bảng làm bt
- Phân loại từ ghép đẳng lập,
chính phụ ?
- Vì sao em lại xếp như vậy ?
GV treo bảng phụ – Gọi hs lên
điền từ
- Điền thêm tiếng để tạo từ ghép
chính phụ ?
GV treo bảng phụ -Gọi hs lên
Bà->nghĩa rộng
Bà ngoại : chỉ người phụ nữ cao tuổi đẻ ra mẹ ->
nghĩa hẹp + Thơm : có mùi như
hương của hoa, dễ chịu ->
nghĩa rộng Thơm phức : có mùi bốc lên mạnh, hấp dẫn ->
nghĩa hẹp
+ Quần áo : chỉ quần áo nói chung -> hợp nghĩa, có nghĩa khái quát hơn
Quần, áo : chỉ riêng từng loại
+ Trầm bổng : Miêu tả âm thanh lúc thấp, lúc cao nghe rất êm tai => nghĩa chung, khái quát
Trầm, bổng : chỉ âm thanh riêng từng loại
HS lên bảng làm BT,hs khac NX
-HS lên bảng làm BT,hs
II - Nghĩa của từ ghép :
1 Nghĩa của từ ghép
chính phụ :
- Hẹp hơn nghĩa của tiếng chính và có tính chất phân nghĩa
2 - Nghĩa của từ ghép
đẳng lập :
- Có tính chất hợp nghĩa
và có nghĩa khái quát hơn nghĩa của tiếng tạo nên nó
* Ghi nhớ 2 : SGK (14)
III - Luyện tập :
* Bài 1( 15 ) :
-TGĐL: Suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ, ẩm ướt, đầu
đuôi -TGCP: Xanh ngắt,nhà máy, nhà ăn, nụ cười
* Bài 2 ( 15 ):
- Bút mực( bi, máy, chì )
- Thước kẻ(vẽ, may, đo
độ )