Hết tiết 13,chuyển tiết 14 GV: Cái hay trong cách dẫn chuyện của tác giả còn ở chổ vừa khám phá thêm những nét mới trong tâm hồn và tính cách của lão Hạc, vừa chuyển mạch câu chuyện *Cái[r]
Trang 1TiếT 13-14 :MƠN VĂN Bài : Lão Hạc
(Nam Cao)
I/ Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Thấy được tình cảnh khốn cùng và nhân cách và nhân cách cao quý của nhân vật lão Hạc, qua đĩ thể hiểu thêm về số phận đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nơng dân VN trước cách mạng tháng Tám
- Thấy được lịng nhân đạo sâu sắc của nhà văn Nam Cao (thể hiện chủ yếu qua nhân vật ơng giáo): thương cảm đến xĩt xa và thật sự trân trọng đối với người nơng dân nghèo khổ
- Bước đầu hiểu được đặc sắc nghệ thuật truyện ngắn Nam Cao: khắc họa nhân vật tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên, hấp dẫn, sự kết hợp giũa tự sự triết
lý với trữ tình
- Rèn luyện các kỹ năng tìm hiểu, phân tích nhân vật qua ngơn ngữ, hình dáng, cử chỉ và hành động
II/ Chuẩn bị:
Giáo viên: Giáo án, tư liệu về tác giả.
Học sinh: Soạn bài, sgk
III/ Tiến trình lên lớp
1.Ổn định :KTSS
2.KTBC: Tĩm tắt một số nét chính trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ?
Phân tích diễn biến thái độ của chị Dậu ?
3.Bài mới
Hoạt động 1:
H/s đọc lại chú thích(*)Sgk/31
Hoạt động 2
Gv đọc mẫu 1 đoạn, h/s đọc tiếp
Chú ý giọng đọc phù hợp với các nhân vật:
- Ơng giáo: đọc giọng chậm, buồn, cảm thơng, cĩ
lúc xĩt xa đau đớn
- Lão Hạc:biến đổi phong phú, khi đau đớn, ân
hận, dằn vặt, khi năn nỉ giải bày, khi chua chát mỉa
mai
- Vợ ơng giáo: lạnh lùng, khơ khan, coi thường
- Binh Tư: đầy nghi ngờ, mỉa mai
Gv chọ một số từ, yêu cầu h/s cắt nghĩa
Hoạt động 3
? Đoạn trích kể chuyện gì và cĩ thể chia làm mấy
đoạn nhỏ?
I.Tác giả-Tác phẩm
II.Đọc,tĩm tắt,tìm hiểu chú thích
III.Tìm hiểu đoạn trích
1.Bố cục
Trang 2- Có thể chia 3 đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu rồi cũng xong Lão Hạc sang
nhờ ông giáo
- Đoạn 2: Tiếp .đáng buồn Cuộc sống của
Lão Hạc sau đó, thái độ của Binh Tư và ông giáo
khi biết việc Lão Hạc xin bã chó
- Đoạn 3: Còn lại Cái chết của lão Hạc
? Cho biết vì sao lão Hạc rất yêu thương cậu vàng
mà đành lòng phải bán cậu?
- Lão quá nghèo, ốm nặng mới khỏi, không có việc
làm, không ai giúp đỡ Hằng ngày lại ăn vào mấy
đồng tiền dành dụm, đã vậy phải nuôi thêm cậu
Vàng trong khi nuôi thân chưa nổi nên đành phải
bán Nói cho cùng, lão cũng chỉ là người nông dân
nghèo, giàu tình cảm, giàu lòng tự trọng, trọng
danh dự
? Hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả thái độ,
tâm trạng của Lão Hạc, khi lão kể chuyện bán chó
với ông giáo? Em có nhận xét gì về từ láy ầng ậng?
- Cố làm ra vẻ vui vẻ, cười như mếu, mắt ầng ậng
nước, mặt đột nhiên co rúm lại, vết nhăm xô lại, ép
nước mắt chảy, đầu ngoẹo, miệng mếu máo, khóc
hu hu
- Từ láy ầng ậng thể hiện sự đau đớn,hối hận, xót
xa, thương tiếc tất cả đang dâng trào và oà vỡ khi
có người hỏi đến
- Lão cứ day dứt, ăn năn, vì đã lừa con chó
? Câu nói chuyện hóa kiếp, làm kiếp người sung
sướng hơn, hoặc câu nói ‘không nên hoãn sự sung
sướng lại” nói lên điều gì?
- Những câu nói đượm triết lý dân gian của những
người nông dân nghèo, thể hiện nỗi buồn, bất lực
sâu sắc của họ trước hiện tại và tương lai mịt mù vô
vọng
- Câu nói của ông giáo cũng thấm được triết lý lạc
quan và thiết thực pha chút hóm hỉnh, hài hước của
người bình dân “Trong nỗi buồn lớn thì 1 niếm vui
nho nhỏ cũng trở thành lớn lao”
? Qua các chi tiết trên, em thấy tâm trạng của lão
Hạc sau khi bán cậu vàng ra sao? Qua đó cho thấy
lão là người như thế nào?
- Lão đau đớn, xót xa, ăn năn, thương tiếc vì đã bán
chó
2.Phân tích a/Nhân vật lão Hạc
*Tâm trạng lão Hạc sau khi bán cậu Vàng
-Lão đau đớn, xót xa, ăn năn, thương tiếc vì đã bán chó
-Là con người sống tình nghĩa thuỷ chung, rất trung thực, có tình thương con sâu sắc
Trang 3- Là con người sống tình nghĩa thuỷ chung, rất
trung thực, có tình thương con sâu sắc
- H/s ghi
(Hết tiết 13,chuyển tiết 14)
GV: Cái hay trong cách dẫn chuyện của tác giả còn ở
chổ vừa khám phá thêm những nét mới trong tâm hồn
và tính cách của lão Hạc, vừa chuyển mạch câu chuyện
từ chỗ bán chó sang chuyện chính, chuyễn lão nhờ ông
giáo, cũng là chuẩn bị cho cái chết của mình một cách
buồn thảm và đáng thương.
? Qua việc lão Hạc nhờ vả ông giáo, em có nhận
xét gì về nguyên nhân và mục đích của việc này?
Có ý kiến cho rằng lão làm như thế là gàn dở,
nhưng có ý kiến cho như thế là đúng? Vậy theo em
,em có ý kiến gì?
- Tình cảnh đói khổ , túng quẫn, không lối thoát
- Giữ lại mảnh vườn cho con, không ăn vào tiền
bòn vườn của con
? Tác giả tả cái chết của Lão Hạc như thế nào? Tại
sao lão lại chọn cách chết như vậy? Em có nhận xét
gì về cái chết của lão Hạc và ý nghĩa của nó?
- H/s thảo luận nhóm sau đó trình bày ý kiến:
- Lão vật vã trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo
xộc xệch, hai mắt long sòng sọc Lão tru tréo, bọt
mép xùi ra, khắp người chốc chốc lại giật lên Vật
vã 2 tiếng đồng hồ mới chết
- Chọn cái chết đáng sợ nhưng là một cách đẩ tạ tội
với cậu Vàng, lão yêu thương con chó như con trai,
nhưng lão lại lừa bán nó để người ta giết thịt thì lão
cũng phải tự trừng phạt mình, tự chịu hình phạt như
1 con chó chết vì ăn nhằm bã
- Cái chết của lão thật dữ dội và kinh hoàng, chết
trong đau đớn, vật vã Nhưng cái chết của lão góp
phần bộc lộ số phận và tính cách của lão, cũng là số
phận và tính cách của người nông dân nghèo trong
xã hội VN trước cách mạng tháng 8: nghèo khổ, bế
tắc, giàu lòng yêu thưong, lòng tự trọng Mặt khác,
cái chết của lão Hạc còn tố cáo hiện thực xã hội
thực dân nửa phong kiến - cái xã hội nô lệ, tăm tối
đã buộc những người nghèo đi đến con đường
cùng Chỉ có thể là tha hoá hoặc giữ bản chất trong
sạch của mình bằng cái chết của chính mình Cái
chết của lão Hạc cũng góp phần làm cho những
*Cái chết của lão Hạc Tình cảnh đói khổ, túng quẫn, không lối thoát đã đẩy lão Hạc đến cái chết như một hành động tự giải thoát Qua đây thấy được
số phận cơ cực đáng thương của những ngưới nông dân nghèo ở những năm đen tối trước cách mạng tháng 8
Trang 4người xung quanh hiểu rõ con người của lão, quí
trọng và thương tiếc lão hơn
Gv chọn lọc một số ý cho h/s ghi
? Thái độ và tình cảm của nhân vật tôi đối với lão
Hạc như thế nào?
- Thông cảm, thương xót cho hoàn cảnh của lão
Hạc, tìm nhiều cách an ủi, giúp đỡ lão
- H/s đọc lại đoạn văn: “Chao ôi! đáng
buồn”và đoạn: “Không ! nghĩa khác”
? Em hiểu thế nào về ý nghĩ của nhân vật tôi qua 2
lời nói trên khi biết lão Hạc xin bã chó và sau khi
lão chết?
- Ông giáo thất vọng trước sự thay đổi cách sống,
không chịu được cảnh khổ cực “đói ăn vụng, túng
làm liều” của một người trong sạch như lão Hạc
- Sau cái chết bất ngờ và dữ dội của lão Hạc thì tâm
trạng của ông giáo lại biến chuyển, có thêm những
nét khác Chan chứa một tình thương và lòng nhân
ái sâu sắc
? Qua phân tích trên, em có nhận xét gì về nhân vật
ông giáo?
- Là người tri thức nghèo, giàu tình thương, lòng tự
trọng Ông là người luôn thông cảm và tìm mọi
cách để an ủi và giúp đỡ lão Hạc
Hoạt động 4
? Truyện ngắn Lão Hạc chan chứa lòng nhân đạo
đồng thời in đậm tính hiện thực Điều đó thể hiện
như thế nào qua 2 nhân vật lão Hạc và ông giáo?
- Qua tính cách, tâm trạng và cái chết của lão Hạc
- Qua thái độ, hành động và suy nghĩ của ông giáo
? Nghệ thuật kể chuyện, tả người, tâm lí, tâm trạng
của Nam Cao đặc sắc ở điểm nào?
- Câu chuyện được kể bằng nhân vật tôi - câu
chuyện trở nên gần gũi, chân thực, như chuyện của
đời sống thực diễn ra Chuyện được dẫn dắt tự
nhiên, linh hoạt, có nhiều giọng điệu: vừa tự sự vừa
trữ tình, có khi hòa lẫn triết lý sâu sắc
- Bút pháp khắc học nhân vật tài tình (miêu tả bộ
dạng, cử chỉ của lão Hạc, cái chết đau đớn của
lão )
H/s đọc ghi nhớ
b/ Nhân vật ông giáo -người kể chuyện
Là người tri thức nghèo, giàu tình thương, lòng tự trọng
IV.Tổng kết
Ghi nhớ Sgk/48
Trang 54.Củng cố: Nghệ thuật và nội dung chính của truyện ngắn Lão Hạc 5.Dặn dị:
Tập tĩm tắt đoạn trích, học bài
Đọc và soạn bài Cơ bé bán diêm
- Tác giả, tác phẩm
- Đọc, tóm tắt, tìm hiểu chú thích ?
- Hình ảnh cô bé bán diêm trong đêm giao thừa ?
- Thực tại và mộng tưởng ?
- Cái chết của cô bé bán diêm ?
- Nghệ thuật ?