=> C©u v¨n thÓ hiÖn phong c¸ch rÊt Nguyªn Hång bëi nã thÓ hiÖn mét c¸ch nồng nhiệt, mạnh mẽ cường độ, trường độ cña c¶m xóc t©m tr¹ng cña nh©n vËt trong hoµn c¶nh Êy bÐ Hång nhá bÐ, yÕu [r]
Trang 1Tôi đi học
(Thanh Tịnh)
A- Mục tieu
- Giúp học sinh cảm nhận tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của
- Thấy ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ gợi 5 vị trữ tình man mác của Thanh Tịnh
B-chuẩn bị :
- Bảng phụ, liệu về tác giả
C-phương pháp :
- Đọc diễn cảm, phân tích, giảng bình
D- Tiến trình giờ dạy:
I ổn định
II Kiểm tra (Sự chuẩn bị của HS - 2')
III Bài mới
Tiết 1:
- HS đọc chú thích Dựa vào
những hiểu biết của em về
Thanh Tịnh? GV diễn giảng,
mở rộng yếu tố ngoài văn
I- Tìm hiểu tác giả, tác phẩm (8')
1 Tác giả: 1911 - 1988
2 Tác phẩm.
? Cho biết xuất xứ của truyện
ngắn "Tôi đi học"
3 Đọc chú thích.
- GV đọc - HS đọc xen kẽ
HS nhận xét cách đọc GV nêu
cách đọc, uốn nắn
- Đọc
- Chú thích
? Dựa vào chú thích giải
nghĩa từ:
+ ông Đốc
+ lạm nhận
II- Phân tích văn bản:
1 Bố cục, ngôi kể:
Trang 2? Truyện kể theo ngôi
thứ mấy? Truyện có những
nhân vật nào ? Nhân vật nào là
chính? Vì sao?
- Ngôi kể: Thứ nhất- "Tôi"
- Nhân vật: Tôi, mẹ, ông đốc, những cậu học trò Trong đó "Tôi" là nhân vật chính vì mọi sự vật kể từ cảm nhận của "Tôi"
từ tái hiện nhớ về dĩ vãng
? Kỷ niệm ngày đầu đến
trình tự không gian, thời gian
các đoạn nào của văn bản?
- Bố cục:
+ Cảm nhận của "tôi" trên /01 tới
-01
Từ đầu trên ngọn núi.
+ Cảm nhận của "tôi" lúc ở sân -01 Tiếp > cả ngày nữa.
+ Cảm nhận của "tôi" trong lớp học Còn lại
2 Phân tích: 35'
- Theo dõi phần đầu cho biết:
? Kỷ niệm ngày đầu đến
với không gian, thời gian cụ thể
nào?
a) Cảm nhận của "tôi" trên /01 tới
-01
+ Thời gian: Buổi sáng cuối thu Một
và hẹp
? Vì sao không gian, thời
gian ấy trở thành kỷ niệm trong
tâm trí tác giả?
> Đó là thời điểm, nơi chốn quen thuộc gần gũi gắn liền với tuổi thơ Lần đầu
quê tha thiết
? Trong câu "Con /01
này thấy lạ" cảm giác quen
mà lạ của "tôi" có ý nghĩa gì?
- Dấu hiệu đổi khác trong tình cảm và nhận thức của một cậu bé ngày đầu tiên tới
? Chi tiết "tôi không lội
thằng Sơn nữa" có ý nghĩa gì?
- Báo hiệu sự thay đổi trong nhận thức bản thân, cậu bé tự thấy mình lớn lên cho thấy nhận thức của cậu bé về sự nghiêm túc học hành
? Việc học hành gắn với sách
vở, bút K bên mình học trò
Những việc này đã tác giả
nhớ lại bằng đoạn văn nào?
- Đoạn văn: "trong chiếc áo vải ngọn
núi".
Trang 3? Có thể hiểu gì về nhân vật
"tôi" qua chi tiết ghì thật chặt 2
quyển vở mới trên tay và muốn
thử sức mình tự cầm bút
K Có chí học ngay từ đầu, muốn tự mình
đảm nhận việc học tập, muốn chững
? Khi nhớ lại ý nghĩ chỉ có
K tác giả viết: "ý nghĩ ấy
trên ngọn núi"
? Hãy phát hiện và phân tích
ý nghĩa của biện pháp nghệ
thuật ấy? (Tự luận)
=> Nghệ thuật so sánh: Kỷ niệm đẹp, cao
? Em hiểu cảm nhận của
thế nào? "Tôi" đã bộc lộ những
đức tính gì?
- Nhân vật "tôi" vô cùng xúc động, cảm thấy bỡ ngỡ, hồi hộp, ngạc nhiên.
- Nhân vật "tôi" yêu bạn, yêu mái
Tiết 2:
b) Cảm nhận của "Tôi" lúc ở sân
-01 (20')
- GV khái quát ý 1, chuyển
vào ý 2
? Quan sát phần 2 cho biết
Lí ;& lại trong tâm thế tác giả
có gì nổi bật?
sáng sủa
ý nghĩa gì?
=> Phản ánh không khí đặc biệt của ngày
hiện tinh thần hiếu học của nhân vật "tôi", bộc lộ tình cảm sâu nặng của tác giả đối với
? Khi đi học, nhân vật
cao ráo và trong làng"
nữa vẫn vẻ"
> So sánh lớp học với đình làng- nơi thờ cúng tế lễ nơi thiêng liêng cất giấu những điều bí ẩn
Trang 4? Em hiểu ý nghĩa của hình > Phép so sánh diễn tả cảm xúc trang
? Khi những cậu học trò nhỏ
tác giả dùng hình ảnh so sánh
nào? Em đọc những ý
nghĩa nào từ hình ảnh này?
ngập ngừng e sợ
> Miêu tả sinh động hình ảnh tâm trạng
khát vọng bay bổng của tác giả đối với
liền với ông đốc Hình ảnh ông
Đốc nhớ lại qua các chi
tiết nào?
- Đọc danh sách học sinh ông nói: Các
em phải gắng học để thầy mẹ vui lòng
- Nhìn chúng tôi với cặp mắt hiền từ và cảm động
- #4 ) nhẫn nại chờ chúng tôi
? Từ đó cho thấy tác giả đã
nhớ tới ông Đốc bằng tình cảm
nào?
? Em nghĩ gì về tiếng khóc
của các cậu học trò bé nhỏ khi
xếp hàng để vào lớp trong đoạn
văn: các cậu lủng lẻo nhìn ra
sân nơi mà ngập ngừng trong
cổ.
- Khóc: Một phần vì lo sợ (do phải tách
đầu tự mình học tập)
? Hãy nhớ lại cảm xúc của
K -thế nào về cảm nhận của "Tôi"?
Cảm xúc trang nghiêm, khát vọng bay bổng của tác giả với -01 học.
c) Cảm nhận của "Tôi" trong lớp học (10')
- HS đọc phần 3 - Vì "tôi" bắt đầu cảm nhận sự độc
Trang 5? Vì sao trong khi xếp hàng
đợi vào lớp, nhân vật "Tôi" lại
cảm thấy trong thời thơ ấu tôi
lần này?
lập của mình khi đi học
- 9K vào lớp học là K vào thế giới riêng của mình, phải tự mình làm tất cả,
? Những cảm giác mà nhân
vật "tôi" nhận khi K
vào lớp học là gì?
- 1 mùi treo trên *0 tôi cũng thấy lạ và hãy nhìn bàn ghế chỗ ngồi lạm nhận nhìn *0 bạn
? Hãy lý giải những cảm giác
đó của "tôi"?
- Cảm giác lạ vì lần đầu vào lớp học
- Không cảm nhận thấy sự xa lạ với bàn ghế và bạn bè vì bắt đầu ý thức những
điều đó sẽ gắn bó thân thiết với mình bây giờ và mãi mãi
? Những cảm giác đó cho
thấy tình cảm của nhân vật
"tôi" đối với lớp của mình?
=> Tình cảm bừng sáng tha thiết
? Đoạn cuối văn bản có 2 chi
tiết
- 1 con chim con liệng
cánh chim,
- Những tiếng phấn của
vần đọc
Những chi tiết đó nói nên
điều gì về nhân vật "tôi"?
- Một chút thoáng buồn khi giã từ tuổi thơ bắt đầu -07 thành trong nhận thức
và việc học hành của bản thân Yêu thiên nhiên, yêu tuổi thơ, yêu học hành.
III- Tổng kết (9')
1 Nội dung.
2 Nghệ thuật.
? Em cảm nhận điều gì
về giá trị nội dung của truyện?
- Truyện bố cục theo dòng hồi
- Sự kết hợp hài hoà giữa kể, miêu tả với bộc lộ tâm trạng cảm xúc, tình cảm đã làm nên chất trữ tình của tác phẩm
? Nhận xét nghệ thuật đặc - Sức cuốn hút của tác phẩm tạo nên
Trang 6sắc của truyện, sức cuốn hút
của tác phẩm tạo nên từ
đâu? GV dùng bảng phụ
từ:
+ Bản thân tình huống truyện
em nhỏ
sánh giàu sức gợi của tác giả
IV Củng cố (2')
? Trình bày ngắn gọn suy nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật
"tôi"
? Em học tập gì từ nghệ thuật kể chuyện của nhà văn
- Muốn kể chuyện hay cần có nhiều kỷ niệm đẹp và giàu xúc cảm
+ Học thuộc ghi nhớ , phân tích
+ Làm bài 2.9
+ Soạn: "Trong lòng mẹ"
- Yêu cầu: Đọc tác phẩm "Những ngày thơ ấu"- Tác giả Nguyên Hồng + Đọc, kể, tóm tắt nội dung TP, đoạn trích
+ Trả lời câu hỏi SGK
E- Rút kinh nghiệm:
NS:14/5/2012
Cấp độ khái quát của nghĩa từ
ngữ
A- Mục tiêu:
- Giúp HS hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Thông qua bài học rèn luyện duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung, cái riêng
B-chuẩn bị:
- Bảng phụ, giáo án
Trang 7C-phương pháp:
- Phân tích mẫu, hoạt động nhóm, quy nạp
D- Tiến trình giờ dạy:
I.ổn định
II.Kiểm tra (Sự chuẩn bị của HS)
III.Bài mới
GV gợi dẫn HS nhớ lại kiến thức
từ đồng nghĩa, trái nghĩa học lớp 7
(2')
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp (16'):
- GV dùng bảng phụ ghi sơ đồ
SGK
- Yêu cầu HS quan sát sơ đồ
1 Ngữ liệu: SGK.
? Nghĩa của từ động vật rộng
hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ: thú,
chim, cá Tại sao?
- Nghĩa của từ động vật rộng hơn Vì phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa của 3 từ: thú, chim, cá
? Nghĩa của từ "thú" rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của từ: voi,
4&O
? Nghĩa của từ "chim" rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của từ: tu hú,
sáo?
? Nghĩa của từ "cá" rộng hơn
hay hẹp hơn nghĩa của từ: cá rô, cá
thu? Tại sao?
? Nghĩa của từ "thú, chim, cá"
rộng hơn nghĩa của từ nào? hẹp
hơn nghĩa của từ nào?
- Nghĩa của từ thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của từ voi, 4& tu hú, sáo
- Nghĩa của từ chim rộng hơn nghĩa của từ:tu hú, sáo
- Nghĩa của từ " ccá" rộng hơn nghĩa của từ cá rô, cá thu
- Nghĩa của từ " thú, chim, cá" rộng hơn nghĩa của từ voi, 4&& hú, sáo, cá rô, cá thu, và hẹp hơn nghĩa của từ động vật
? Qua tìm hiểu ví dụ, em hiểu từ
nào?
2 Nhận xét:
- Một từ ngữ /0[ coi là có nghĩa rộng khi phạm vi của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ khác.
- Một từ ngữ /0[ coi là có nghĩa
Trang 8hẹp khi phạm vi của từ ngữ đó /0[ bao hàm trong phạm vi nghĩa của một
từ ngữ khác.
- Một từ có nghĩa rộng với những từ ngữ này có thể hẹp với từ ngữ khác.
- HS đọc ghi nhớ SGK 3- Ghi nhớ (SGK) (2')
II- Luyện tập (25')
- HS đọc- xác định yêu cầu-
làm- nhận xét GV sửa
Bài 1:
a)
- HS đọc XĐ yêu cầu- phân
nhóm- làm- nhận xét GV sửa
Bài 2:
a) chất đốt
b) nghệ thuật c) thức ăn d) nhìn d) đánh
- HS XĐ yêu cầu- phân nhóm-
làm- nhận xét GV sửa
Bài 3:
a) ô tô, xe máy, xe đạp
b) thép, sắt, đồng, nhôm
c) chanh, cam, chuối, na
d) họ nội, họ ngoại, bác, chú, dậu, dì
đ) xách, khiêng, gánh
- HS XĐ yêu cầu- làm- nhận
xét GV sửa
Bài 4:
a) thuốc lào b) thủ quỹ c) bút điện d) hoa tai
HS XĐ yêu cầu- làm- nhận xét Bài 5:
y phục
quần
đùi
quần dài
áo dài
sơ mi
Trang 9GV sửa Đ có nghĩa rộng: khóc
Đ có nghĩa hẹp: nức nở, sụt sùi
IV Củng cố:
- Khái quát nội dung bài học
V _02 dẫn: (2')
- Học thuộc ghi nhớ SGK
- Làm bài tập trong vở bài tập
e- Rút kinh nghiệm:
Ngày so ạn:
Nggày gi ảng: Tính thống nhất về chủ đề Tiết 4
của văn bản
A:MỤC TIấU CẦN ĐẠT
- Giúp HS nắm chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Biết viết một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề, biết xác
bản tập trung nêu bật ý kiến cảm xúc của mình
B-chuẩn bị :
- Bảng phụ, giáo án
C-phương pháp:
- Phân tích mẫu, hoạt động nhóm, quy nạp
D- Tiến trình giờ dạy:
I ổn định
II Kiểm tra (Sự chuẩn bị của HS- 2')
III Bài mới
I Chủ đề của văn bản:
Trang 101 Ngữ liệu: Văn bản "Tôi đi học".
- Nhớ lại văn bản "Tôi
đi học"
? Văn bản miêu tả
những việc đang xảy ra
(hiện tại) hay đã xảy ra
(hồi ức kỷ niệm)? Tác giả
viết văn bản này nhằm
mục đích gì?
? Từ đó hãy phát biểu
chủ đề của văn bản này?
- Văn bản miêu tả những việc đã xảy ra, đó là
- Mục đích: Phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của mình về một kỷ niệm sâu sắc thuở thiếu thời
- GV chốt > chủ đề
của văn bản là gì?
2 Nhận xét:
- Chủ đề là đối 0[ và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt.
II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:
1 Ngữ liệu.
? Để tái hiện những kỷ
niệm về ngày đầu tiên đi
học, tác giả đã đặt nhan
đề của văn bản và sử dụng
giúp ta hiểu ngay nội dung của văn bản là nói chuyện đi học
? Các từ ngữ biểu thị ý
nghĩa tôi đi học lặp
lại nhiều lần GV treo
bảng phụ
+ Các từ ngữ: Những kỷ niệm mơn man của hai quyển vở mới
? Các câu đều nhắc đến
kỷ niệm của buổi tựu
+ Các câu: Hôm nay tôi đi học Hàng năm cứ
vào cuối thu, lòng tôi lại náo nức những kỷ niệm mơn man của buổi tựu *0 Tôi quên thế nào
>*I những cảm giác trong sáng ấy Hai quyển
vở mới đang ở trên tay tôi đã bắt đầu thấy nặng, tôi bám tay ghì chặt
xệch ra và chênh đầu chúi xuống đất.
? Để tô đậm cảm giác
trong sáng của nhân vật
a) Trên >*0 đi học:
Trang 11tôi trong ngày đầu tiên đi
học, tác giả đã sử dụng
các từ ngữ và chi tiết nghệ
thuật nào? GV phân
nhóm (3 dãy)
(Dùng bảng phụ)-
Nhận xét- GV sửa
thấy lạ cảnh vật chung quanh đều thay đổi
- Thay đổi hành vi: Lội qua sông thả diều, đi ra
thực sự
b) Trên sân *08
hơn các nhà trong làng > xinh xắn oai nghiêm
ra lo sợ vẩn vơ"
- Cảm giác bỡ ngỡ, lúng túng khi xếp hàng vào
ngập ngừng e sợ, tự nhiên thấy nặng nề một cách lạ, nức nở khóc theo
c) Trong lớp học:
Cảm thấy xa mẹ #K đây có thể đi chơi cả ngày cũng không thây xa nhà, xa mẹ chút nào hết, giờ đây mỗi K vào lớp đã thấy xa mẹ, nhớ nhà
? Dựa vào kết quả phân
tích, em cho biết tính
thống nhất về chủ đề của
văn bản
? Tính thống nhất này
diện nào?
2 Nhận xét:
Tính TN về chủ đề của văn bản là sự nhất quán về ý đồ, ý kiến, cảm xúc của tác giả /0[ thể hiện trong văn bản.
- Tính TN này thể hiện ở các + Hình thức: Nhan đề của văn bản.
+ Nội dung: mạch lạc (quan hệ giữa các phần của văn bản), từ ngữ, chi tiết (tập trung làm rõ ý đồ, ý kiến, cảm xúc).
+ Đối 0[ xoay quanh nhân vật tôi.
- HS đọc ghi nhớ 3 Ghi nhớ (SGK).
III- luyện tập:
- HS XĐ yêu cầu-
Làm- Nhận xét GV sửa
Bài 1 (18') Văn bản "Rừng cọ quê tôi"
a) Căn cứ vào:
- Nhan đề văn bản: Rừng cọ quê tôi
- Các đoạn giới thiệu rừng cọ, tả cây cọ, tác
Trang 12dụng của cây cọ, tình cảm gắn bó với cây cọ b) Các ý lớn của phần thân bài sắp xếp hợp lý, không nên thay đổi
c) 2 câu trực tiếp nói tới tình cảm gắn bó giữa
"Dù ai S.Thao"
- HS XĐ yêu cầu GV
dẫn
- HS gạch bỏ những ý
lạc xa chủ đề
Bài 2:
- bỏ ý b, d
- HS XĐ yêu cầu- Phân
nhóm- Trao đổi- Trình
bày GV nhận xét
Bài 3:
- ý lạc chủ đề: c, g
diễn đạt tốt nên thiếu sự tập trung vào chủ
đề (b, e)
a) Cứ vào mùa thu về xốn xang
quen thuộc bỗng trở nên mới lạ
trò thực sự
cũng có nhiều biến đổi "sân nó rộng, mình nó cao hơn"
IV Củng cố bài học
_02 dẫn: (2')
- Học thuộc ghi nhớ SGK
- Làm bài tập trong vở bài tập
- Xem nghiên cứu bài "Bố cục văn bản"
e- Rút kinh nghiệm:
Trang 13
NS:
Tiết 5+6
Văn bản
Trong lòng mẹ
(Nguyên Hồng)
A- Mục tiêu CẦN ĐẠT
đối với mẹ
- 9K đầu hiểu văn hồi ký và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng: Thấm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm
B- Chuẩn bị:
- Bảng phụ, tiểu thuyết "Những ngày thơ ấu"
C-Phương pháp:
- Đọc diễn cảm, kể tóm tắt, phân tích, phát vấn, bình giảng
D- Tiến trình LEN LỚP:
I ổn định
II Kiểm tra 3'
? Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc tâm trạng của Thanh Tịnh là biện pháp so sánh Em hãy tìm văn bản 3 phép so sánh hay
và phân tích
III Bài mới
Tiết 1:
? Dựa vào chú thích, trình
bày những nét cơ bản về nhà
văn Nguyên Hồng
- GV mở rộng chi tiết ngoài
văn bản
I Tác giả- Tác phẩm: (12')
1 Tác giả: 1918 - 1982
- Quê Nam Định #K sống chủ yếu ở Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo
về VHNT
? Nêu những nhận xét cơ bản
về tác phẩm