Giáo án Ngữ văn 8 - Từ tiết 11 đến hết

Mđ: ôn lại những -Về nd: Nhìn chung các em đã nắm đc cách kỉ niệm có ý nghĩa s.sắc của tuổi học viết 1 bài văn t.sự : Đã xác định đc đúng kiểu trò để sống và học tập tốt hơn bài; trong b[r]

Ngày giảng: 9/9 Tiết: 11,12

Viết bài tập làm văn số 1 (văn tự sự)

I-Mục tiêu bài học:

-Qua bài viết, ôn lại cách viết văn bản tự sự, chú ý tả người, kể việc, kể những cảm xúc trong tâm hồn mình

-Luyện viết bài văn, đoạn văn theo trình tự 4 bứơc đã học ở lớp 7

II-Chuẩn bị:

III-Tiến trình tổ chức dạy - học:

1.ổn định:

2.kiểm tra

A Đề bài: Kể lại những kỉ niệm ngày đầu tiên đi học.

B Đáp án:

1.MB: 1điểm

-Giới thiệu hoàn cảnh thời gian, không gian, sự việc gợi cho em nhớ về ngày đầu tiên đi học

2.TB: 8 điểm

-Kỉ niệm khi ở nhà chuẩn bị cho ngày khai trường

-Kỉ niệm trên đường đến trường

-Kỉ niệm trong buổi lễ khai giảng đầu tiên

-Kỉ niệm trong buổi học đầu tiên

3.KB: 1 điểm

-Suy nghĩ của bản thân về việc học hành, về trường lớp

Cấp độ

Nội dung

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng cao Tổng điểm

-Giới thiệu hoàn cảnh thời gian, không gian, sự

-Kỉ niệm khi ở nhà chuẩn bị cho ngày khai

-Kỉ niệm trong buổi lễ khai giảng đầu tiên.

-Kỉ niệm trong buổi học đầu tiên.

-Suy nghĩ của bản thân về việc học hành, về

4 Củng cố

-GV nhận xét ý thức làm bài của hs

- Học sinh thu bài

5 Hướng dẫn học bài:

-Ôn lại văn tự sự

-Đọc bài: Liên kết các đoạn văn trong văn bản (Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi trong từng phần)

IV.Rút kinh nghiệm:

Ngày giảng: 7/9 Tiết: 13;14

Lão Hạc

(Nam Cao)

I-Mục tiêu bài học:

-Thấy được tình cảnh khốn cùng và nhân cách cao quý của nhân vật Lão Hạc, qua đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nông dân Việt Nam trước CM/8

-Thấy được lòng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao: thương cảm đến xót xa và thật sự trân trọng đối với người nông dân nghèo khổ

-Bước đầu hiều đựơc đặc sắc NT truyện ngắn Nam Cao: khắc hoạ nhân vật tài tình, cách dẫn truyện tự nhiên, hấp dẫn, sự kết hợp giữa tự sự, triết lí và trữ tình

II-Chuẩn bị:

III-Tiến trình tổ chức dạy - học:

1.ổn định:

2.kiểm tra

-Phân tích h/ả chị Dậu trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ ?

-Nêu những nét nổi bật về nội dung và NT của đoạn trích ?

3 Bài mới:

Nam Cao là nhà văn hiện thực xuất sắc của nền vh Vn gđ 1930-1945 T/g đã vẽ nên trg t/p của mình bộ mặt nông thôn VN trc CM/8 tiêu điều xơ xác vì đói khổ Cái đói gậm nhấm nhân cách con người Nhưng trg cảnh nghèo đói thê thảm đó, những p/c đẹp đẽ của người nông dân vẫn tồn tại và âm thầm toả sáng Một trg những t/p thể hiện cái nhìn sâu sắc của Nam Cao là truyện ngắn Lão Hạc

-Dựa vào chú thích*, em hãy nêu 1 vài

nét về t/g Nam Cao ?

I-Giới thiệu chung:

1-Tác giả: Nam Cao (1915-1951), quê Đại

Hoà- Lí Nhân- Hà Nam

-Là nhà văn x/sắc mà tên tuổi gắn liền với trào lưu vh h/thực p/phán trc CM/8

-Chuyên viết về những người nông dân nghèo đói bị vùi dập và những người trí thức tiểu tư sản sống mòn mỏi, bế tắc trg xh cũ

-Em hãy nêu xuất sứ của t/p Lão Hạc ?

H/dẫn đọc: chú ý phân biệt các giọng

đọc: giọng n.v ông giáo (người kể

chuyện) :đọc với giọng chậm, buồn ,

cảm thông, xót xa đau đớn và suy tư

Giọng Lão Hạc : khi đau đớn, ân hận,

dằn vặt, khi năn nỉ giãi bày, khi chua

chát mỉa mai

Hs đọc phân vai

Giải thích từ khó

Hd hs tóm tắt t/p: Lão Hạc là người

hàng xóm của ông giáo Lão có người

con trai đi phu đồn điền cao su Lão

sống với con chó vàng – kỉ vật của

con trai lão để lại Mặc dù h/c khó

khăn, nhưng lão đã từ chối mọi sự giúp

đỡ của ông giáo và quết không xâm

phạm vào mảnh vườn để giành cho

con Lão bán con chó, tự trù liệu đám

ma của mình và sau đó lão tự tử bằng

bả chó

-Ta có thể chia ND chính của t/p thành

mấy phần ? Mỗi phần từ đâu đến đâu ?

ý của từng phần ?

-Câu chuyện đc kể từ nv nào ? Kể theo

ngôi thứ mấy? (Kể từ nv ông giáo- ngôi

thứ nhất)

Gv: Nhờ cách kể này mà câu truyện trở

nên gần gũi, chân thực T/g như kéo

người đọc cùng nhập cuộc, cùng sống,

cùng chứng kiến với các nv

-Em hãy tóm tắt các sự việc chính trg

phần v/b vừa đọc ? (Sau khi buộc phải

bán cậu vàng, lão H sang nhà ông giáo

kể việc này và nhờ giữ giúp 3 sào vườn

cho con trai và 30 đồng bạc dành dụm

để khi chết có tiền ma chay Sau đó,

khi không còn gì ăn, lão H đã xin bả

-Truyện của ông thấm được một tinh thần nhân đạo sâu xa

2-Tác phẩm:

-Lão Hạc (1943) là một trong những truyện ngắn xuất sắc của Nam Cao viết về người nông dân

3.Đọc văn bản:

*Tóm tắt văn bản:

4.Bố cục: 2 phần.

-Từ Hôm sau -> lo liệu: những việc làm của lão Hạc trc khi chết

-Còn lại: cái chết của lão Hạc

chó để tự đầu độc Cái chết của lão vật

vã, thê thảm thật đáng thg T/g (nv ông

giáo) đc chứng kiến và kể lại những sự

việc này với niềm thg cảm trân thành)

-Trg chuỗi các sự việc đó luôn có mặt

những nv nào ? Ai là nv trung tâm ? Vì

sao ? (Lão Hạc và ông giáo-Lão H là

trung tâm Vì câu truyện xoay quanh

quãng đời khốn khó và cái chết của lão

H, như tên gọi của t/p)

-Tình cảnh của lão H đc g/t ở phần đầu

truyện ntn ? (Lão H là 1 lão nông

nghèo, vợ mất sớm, con vì nghèo

không lấy đc vợ đã bỏ đi đồn điền cao

su, lão sống thui thủi trg cảnh già cùng

với con chó vàng làm bạn Hàng ngày

lão phải làm thuê để kiếm sống cho

qua ngày và mòn mỏi chờ tin con trg

tuyệt vọng Rồi mất mùa, đói kém, lại

bệnh tật, không có việc làm, không có

cái ăn)

-Qua lời kể trên, em hiểu gì về gia cảnh

của lão H ? (Gia cảnh cơ cưc: khổ cả

về v/chất lẫn tinh thần)

-T/cảm của lão H đối với cậu vàng ntn?

(Lão rất yêu quí cậu vàng, coi nó như

con cháu, gọi nó là cậu vàng, cho nó ăn

vào bát như nhà giàu, ăn gì cũng cho

nó ăn )

-Lão H yêu quí cậu vàng là thế nhưng

lão vẫn phải bán cậu vàng – Vì sao lại

phải bán cậu vàng? (Vì gia cảnh của

lão ngày càng túng quẫn, không còn

cái để ăn)

-Tìm những từ ngữ, h/a m/tả t/trạng và

thái độ của lão H, khi lão kể chuyện

bán cậu vàng với ông giáo?

-Em hiểu ầng ậc có nghĩa là thế nào ?

(Nc mắt dâng lên nhiều, sắp tràn ra

ngoài mi mắt)

Em có nx gì về cách m/tả của t/g ở đv

này ?

II.Tìm hiểu chi tiết 1-Lão Hạc:

a-Tâm trạng của lão Hạc sau khi bán cậu vàng:

-Cố làm ra vui vẻ, cười như mếu, nc mắt ầng

ậc, mặt đột nhiên co rúm lại, những nếp nhăn xô lại với nhau, ép cho nc mắt chảy ra, cái

đầu ngoẹo về 1 bên, miệng mếu như con nít,

hu hu khóc

->s/d 1 loạt các từ ngữ, h/a chân thật, cụ thể, chính xác - Lột tả đc sự đau đớn, hối hận,

-Tìm những từ ngữ, chi tiết nói về sự

phân trần, than vãn của lão H với ông

giáo ?

-Em có nx gì về lời nói của lão H ? qua

đó ta thấy đc t/trạng gì của lão ?

-Qua PT diễn biến t/trg của lão H sau

khi đã bán cậu vàng, em thấy lão H là

người ntn ?

-Gv: Cách dẫn truyện của t/g rất hay,

hay ở chỗ vừa khám phá đc những nét

mới trg tâm hồn và t/cách của lão H

vừa chuyển mạch câu chuyện từ chỗ

bán chó sang chuyện chính: chuyện lão

H chuẩn bị cho cái chết của mình ?

Gv: Bằng những việc làm cụ thể, lão

Hạc đã chuẩn bị cái chết cho mình Tác

giả đã dành đoạn văn cuối cùng để đặc

tả cái chết của lão Hạc

-Hãy tìm những chi tiết miêu tả về cái

chết của lão Hạc ?

-Em có n.x gì về cách dùng từ của tác

giả trong đoạn văn ? Tác dụng của

cách dùng từ đó?

-Vì sao lão H phải tự vẫn ? (Vì không

muốn ăn vào tiền đã dành dụm cho

con và cũng không muốn trở thành

người như Binh tư )

-Qua đó, em thấy Lão Hạc là người có

những phẩm chất gì ?

-Bi kịch của Lão Hạc có tác động ntn

đến người đọc ? (xót thg cho thân phận

nghèo khổ của người nông dân )

-Cái chết của Lão Hạc có ý nghĩa gì ?

(Tố cáo XH phong kiến bất công, vô

nhân đạo đã đẩy những người nông dân

đến bước đường cùng)

-GV: Cái chết của lão H là nỗi ám ảnh

cho những người xq và cho cả người

xót xa, thg tiếc của lão H đối với cậu vàng -Kiếp con chó là kiếp khổ thì ta hoá kiếp cho

nó để nó làm kiếp người, may ra có sướng hơn 1 chút

-Kiếp người cũng khổ nốt thì ta nên làm kiếp gì cho thật sướng ?

->Lời nói chua chát ngậm ngùi-Thể hiện nỗi buồn và sự bất lực trc hiện tại và tương lai

mù mịt, vô vọng

=>Lão H là người sống có tình nghĩa và giàu lòng y/thg

b-Cái chết của lão Hạc:

-Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc

rũ rượi

Khắp người chốc chốc lại giật mạnh một cái nảy lên

->Sử dụng một loạt các từ tượng hình, tượng thanh vừa cụ thể vừa sinh động- làm cho người đọc như thấy đc cái chết đau đớn, dữ dội, thê thảm của Lão Hạc

=>Lão Hạc là người giàu lòng tự trọng có ý thức cao về lẽ sốngvà rất trọng danh dự làm người

->Tố cáo xh pk bất công, vô nhân đạo

đọc chg ta Cái chết đó có ý nghĩa rất

sâu sắc nó nói lên đc chân lí: Chết trg

còn hơn sống đục

N/v ông giáo như một người dẫn

truyện, như một người chứng kiến bi

kịch cuộc đời Lão Hạc làm cho tác

phẩm chân thật, cảm động Em hãy tìm

những chi tiết nói về t/cảm của ông

giáo đối với Lão Hạc ?

-Những chi tiết trên cho ta thấy ông

giáo là người ntn ?

Gv: Đó là thái độ và t/c của những

người cùng cảnh ngộ biết thg yêu và

chia sẻ cho nhau Đó cũng chính là tình

thg yêu những người nông dân nghèo

khổ của nhà văn Nam Cao

-Ông giáo đã có cách nhìn nhận và suy

nghĩ ntn về cuộc đời ?

-Cách nhìn đời của ông giáo có ý nghĩa

gì ?

-Khi nghe Binh Tư cho biết lão H xin

bả chó để bắt 1 con chó hàng xóm thì

nv “tôi” cảm thấy:

Nhưng khi chứng kiến cái chết đau đớn

của lão H, nv “tôi” lại nghĩ:

Em hiểu ý nghĩa đó của nv “tôi “ntn ?

(Buồn vì con người đáng kính như lão

H lại phải chết 1 cách bi thảm như vậy

và buồn vì số phận con người thật

mong manh, không có gì đảm bảo trg

cái xh đầy rẫy sự bất công vô nhân

đạo.Một nỗi buồn )

2-Nhân vật ông giáo:

-Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà oà lên khóc

-Lúc thì ái ngại, lúc thì an ủi -Tìm cách giúp đỡ Lão Hạc -Là người lão Hạc tin cậy, gửi gắm

->Là người giàu lòng yêu thương, biết cảm thông và chia sẻ với nỗi bất hạnh của người khác

-Nếu ta không cố tìm hiểu họ, thì ta chỉ thấy

họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi -Khi người ta khổ quá thì người ta chẳng còn nghĩ đến ai được nữa

=> Con người phải có tình thương, phải có sự cảm thông và không thành kiến, tàn nhẫn

-Cuộc đời quả thật đáng buồn

-Không! C/đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo 1 nghĩa khác

->Một nỗi buồn vừa có giá trị tố cáo s/sắc lại vừa mang ý nghĩa nhân đạo cao cả

Gv: Ông giáo là điển hình cho người trí

thức tiểu tư sản nghèo: sống mòn mỏi,

bế tắc, có k/vọng hoài bão lớn lao mà

bị “c/s áo cơm ghì sát đất”, luôn có cái

nhìn day dứt đầy triết lí đối với c/s, đối

với con người

Em hãy nêu những nét đ/sắc về ND và

NT của v/b ? – Hs đọc ghi nhớ

-Qua đ/trích Tức nc vỡ bờ và truyện

ngắn Lão Hạc, em hiểu thế nào về

c/đời và t/cách người nông dân trg xh

cũ ?

*Ghi nhớ: sgk (48 )

*Luyện tập:

-Cuộc đời của người nông dân vô cùng cực khổ và bi thảm: Chị D phải bán cả con và chó mà vẫn không đủ tiền nộp sưu cho chồng; còn lão H thì bị xa vào cảnh cùng đg phải tìm đến cái chết dữ dội, đau đớn

-Nhưng t/cách của họ vẫn cao đẹp, sáng ngời: Chị D vì thg chồng đã dám vùng lên

đánh trả lại bọn tay sai; còn lão H vì thg yêu con đã tìm đến cái chết đau đớn để giữ trọn mảnh vườn cho con

4.Củng cố dặn dò

-Kể tóm tắt văn bản, học thuộc Ghi nhớ

-Soạn bài: Cô bé bán diêm (Đọc VB, đọc chú thích và trả lời những câu hỏi trong phần

Đọc –Hiểu VB)

5.Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn:6/9

Ngày giảng

Tiết: 15

Từ tượng hình, từ tượng thanh

I-Mục tiêu bài học:

-Hiểu đựơc thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh

-Có ý thức sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh để tăng thêm tính hình tượng, tính biểu cảm trong giao tiếp

II-Chuẩn bị:

-Đồ dùng: bảng phụ- chép VD

III-Tiến trình tổ chức dạy -học:

1.Kiểm tra:

-Thế nào là trường từ vựng ? Cho VD ?

-Chữa bài tập 5 (23)

2 Giới thiệu bài:

3.Bài mới:

-Đọc các đoạn trích- trong Lão Hạc

của Nam Cao

-Trong các từ in đậm trên, những từ

nào gợi tả h/ả , dáng vẻ, trạng thái của

s.vật

-Những từ nào mô phỏng âm thanh của

tự nhiên, của con người ?

-Thế nào là từ tg hình, tg thanh ?

-Từ tượng hình, từ tượng thanh có tác

dụng gì trong văn miêu tả và tự sự ?

-Hs đọc ghi nhớ

-Đọc những câu văn – trích từ Tắt đèn

của NTT

-Tìm từ tượng hình, từ tượng thanh

trong những câu văn trên ?

-Tìm 5 từ tượng hình gợi tả dáng đi của

người

-Phân biệt ý nghĩa của các từ tượng

thanh tả tiếng cười: cười ha hả, cười hì

I-Đặc điểm công dụng:

-VD:

+Những từ gợi tả h/a, dáng vẻ, tr/thái của s/vật: móm mém, xồng xộc, vật vã, rũ rượi, xộc xệch, sòng sọc->Từ t/hình

+Những từ mô phỏng âm thanh của tự nhiên, của con người: hu hu, ư ử ->Từ tượng thanh -Đặc điểm:

+Từ tượng hình: là từ gợi tả h/a, dáng vẻ, tr/thái của s/vật

+Từ tg thanh: là từ mô phỏng âm thanh của

tự nhiên, của con người

-Công dụng: gợi đc h/a, âm thanh cụ thể, sinh động, có g/trị b/cảm cao

*Ghi nhớ: sgk (49 )

II-Luyện tập

1.Bài 1 (49 ):

-Các từ tượng hình: rón rén, lẻo khoeo, chỏng quẻo

-Từ tượng thanh:xoàn xoạt, bịch, bốp

2.Bài 2 (50 )

-Đi khệnh khạng, đi lẫm chẫm, đi lững thững, đủng đỉnh, thướt tha

3.Bài 3 (50 ):

-Cười ha hả: gợi tả tiếng cười to, tỏ ra rất khoái chí

-Cười hì hì: mô phỏng tiếng cười phát ra

hì, cười hô hố, cười hơ hớ ?

-Đặt câu với mỗi từ tg hình, tg thanh

sau đây: lắc rắc, lã chã, tích tắc, ào

ào ?

đằng mũi, thường biểu lộ sự thích thú bất ngờ

-Cười hô hố: mô phỏng tiếng cười to và thô lỗ

-Cười hơ hớ: mô phỏng tiếng cười thoải mái, vui vẻ , không cần che đậy, dữ kín

4.Bài 4 (50 ):

-Mưa rơi lắc rắc

-Nó khóc, nước mắt chảy lã chã

-Đồng hồ kêu tích tắc

-Nước chảy ào ào

4.Củng cố dặn dò

-Học thuộc phần ghi nhớ, làm bài tập 5 (50)

-Đọc bài: Từ ngữ địa phương và việt ngữ xã hội (Đọc ví dụ và trả lời câu hỏi trong từng phần)

5.Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 11/9

Ngày giảng: Tiết: 16

I-Mục tiêu bài học:

-Hiểu cách sử dụng các phơng tiện để liên kết các đoạn văn, khiến chúng liền ý, liền mạch

-Viết đợc các đoạn văn lk mạch lạc, chặt chẽ

II-Chuẩn bị:

-Đồ dùng: Bảng phụ chép ví dụ

-Những điều cần lu ý: GV cần cho các em huy động vốn hiểu biết của mình để tìm các phơng tiện lk cụ thể cho từng trờng hợp

III-Tiến trình tổ chức dạy học:

1-Kiểm tra:

-Đoạn văn là gì ? Thế nào là câu chủ đề ?

-Nêu cách trình bày nội dung đoạn văn ?

2 Giới thiệu bài:

Văn bản là 1 thể thống nhất có tính trọn ven về nội dung và hoàn chỉnh về hình thức Muốn đạt đựơc điều này, 1 trong những yếu tố cần thiết đó là các đoạn văn phải liền mạch Muốn vậy phải tạo mối quan hệ ý nghĩa chặt chẽ, hợp lý giữa các đoạn văn với nhau

3.Bài mới

-HS đọc đoạn văn: sgk –50

-Hai đoạn văn trên có ND gì ?

-Hai đv này có mối liên hệ với nhau

không ? Vì sao ? (2 đv không có mlh

với nhau -Vì tuy cùng nói về trg Mĩ Lí

nhng không cùng thời điểm: Đ1 là hiện

tại, còn Đ2 là quá khứ Nh vậy là

-Hs đọc 2 đv (sgk-50,51 )

-Cụm từ “Trớc đó mấy hôm” bổ xung ý

nghĩa gì cho đoạn văn thứ 2 ?

-Theo em, với cụm từ trên, hai đoạn

văn đã liên hệ với nhau ntn ? (2 đv đã

có sự gắn kết với nhau, tạo cho 2 đv có

sự liền mạch Điều đó chứng tỏ rằng:

-Cum từ “trớc đó mấy hôm”là phơng

tiện lk đoạn Hãy cho biết tác dụng của

việc lk đoạn trong văn bản ? (Làm cho

đv có tính mạch lạc)

-Khi muốn chuyển từ đv này sang đv

khác, ta phải làm gì ?

-Đọc 2 đoạn văn sgk –51

-2 đoạn văn trên liệt kê 2 khâu của quá

trình lĩnh hội và cảm thụ tác phẩm văn

học Đó là những khâu nào?

-Tìm các từ ngữ lk trong 2 đoạn văn

trên ?

-Để lk các đoạn có quan hệ liệt kê, ta

thờng dùng các từ ngữ có tác dụng liệt

kê Hãy kể tiếp các phơng tiện lk có

quan hệ liệt kê ?

-Đọc 2 đoạn văn sgk –51,52

-Tìm quan hệ ý nghĩa giữa 2 đoạn văn

trên ?

-Tìm từ ngữ lk trong 2 đoạn văn đó ?

I-Tác dụng của việc lk các đv trong vb:

-Hai đv (sgk- 50 ):

+Đ1: Tả cảnh s/trg Mĩ Lí trg buổi tựu trg.+Đ2: Nêu cảm giác của nv “tôi”trg 1 lần ghé thăm trờng trớc đây

->2 đv cha có sự lk với nhau

-Hai đv (sgk-50,51 ):

+Cụm từ “Trc đó mấy hôm”: Bổ xung ý nghĩa về thời gian cho Đ2-> Là p/tiện lk

->2 đv đã có sự lk với nhau

-Khi chuyển từ đv này sang đv khác, cần s/d các p/tiện lk để thể hiện qh ý nghĩa của chúng

II-Cách liên kết các đv trg v/b:

1-Dùng từ ngữ để lk các đoạn văn:

-VD:

+2đv (sgk-51 ) liệt kê 2 khâu: Tìm hiểu b/văn và cảm thụ b/văn

+Từ ngữ lk: Từ “sau”ở đầu Đ2 (nó có mlh liệt kê với từ “bắt đầu” ở Đ1

-Các p/tiện lk có qh liệt kê: Trc hết, đầu tiên, bắt đầu; tiếp theo, sau đó, sau nữa; một là, hai là, ba là , cuối cùng

-VD:

+2 đv (sgk-51,52 ): Có mqh tơng phản với nhau

+Từ ngữ lk: Từ “nhng”ở đầu đoạn 2