III/ HƯỚNG DẪN -THỰC HIỆN: Hoạt động của GV Hoạt động của học sinh Noäi dung HĐ 1:KHỞI ĐỘNG: - Oån ñònh: kieåm tra só soá Một từ ngữ được coi là có lớp… nghóa roäng khi phaïm vi nghóa - [r]
Trang 1Tuần: 1 NS:1/8/ 2012
Tiết: 1,2 ND:6/8/2012
TÔI ĐI HỌC
Thanh Tịnh
I/ MỤC TIÊU::
Cảm nhận tâm trạng hồi hộp,cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật “tôi” ở buổi tưụ trường đầu tiên ,
trong một đoạn trích có sử dụng kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm
II/ KIẾN THỨC CHUẨN :
1 Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật,sự kiện trong đoạn trích “Tôi đi học”
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ , tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
III/ HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN :
Hoạt động của GV Hoạt động của học sinh Nội dung
HĐ1:KHỞI ĐỘNG
* Oån định : Kiểm tra sĩ số hoc
sinh
*Bài mới:Trong cuộc đời của
mỗi con người,những kỉ niệm
tuổi học trò được lưu giữ bền
lâu trong trí nhớ,càng đáng nhớ
hơn là buổi tựu trường đầu tiên
HĐ2:ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Hãy trình bày những hiểu biết
của em về nhà văn Thanh
Tịnh?
Hãy trình bày tác phẩm?
Truyện có bố cục theo trình tự
n ào?
Thanh Tịnh(1911-1988) tên thật là Trần Văn Ninh
Quê :TT-Huế
Thanh Tịnh có mặt trên khá nhiều lĩnh vực:truyện ngắn, truyện dài,thơ, ca dao, bút kí văn học ……
Toàn bộ tác phẩm là những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường
Bố cục văn bản : 5 đoạn
I/TÌM HIỂU CHUNG:
1.Tác giả:
Thanh Tịnh(1911-1988) tên thật là Trần Văn Ninh Quê :TT-Huế
2.Tác phẩm:
Truyện ngắn “tôi đi học” in trong tập truyện “Quê mẹ”, xuất bản 1941
-Truyện có bố cục theo dòng hồi tưởng theo trình tự thời gian
3 Bố cục văn bản : 5 đoạn.
-Đoạn 1: Từ đầu….tưng bừng
Trang 2Gv đọc và hướng dẫn cách
đọc tác phẩm
Hãy trình bày bố cục của
văn bản?
H
ãy xác định chủ đề của văn
bản Tôi đi học ?
HĐ3: Phân tích.
Những gì đã gợi lên trong
lòng nhân vật “tôi” kỉ niệm
về buổi tựu trường đầu
tiên?đọc toàn bộ truyện ngắn,
em thấy những kỉ niệm này
được nhà văn diễn tả theo
trình tự nào?
Hãy tìm những hình ảnh, chi
tiết chứng tỏ tâm trạng hồi
hộp,cảm giác bỡ ngỡ của
nhân vật “tôi” khi cùng mẹ đi
đén trường, tới trường khi
nghe gọi tên và phải rời tay
mẹ cùng các bạn đi vào lớp,
khi ngồi tronh lớp đón nhận
tiết học đầu tiên?
Em có nhận xét gì về thái độ
cử chỉ của người lớn đối với
-Đoạn 1: Từ đầu….tưng bừng rộn rãKhơi nguồn nỗi nhớ
-Đoạn 2:Buổi mai…ngọn núiTâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi trên đường cùng mẹ đến trường
-Đoạn 3:Trước sân…các lớpTâm trạng và cảm giác của nhân vật tôi khi đứng giữa sân trường
-Đoạn 4:Oâng đốc …chút nào hết
Tâm trạng của “tôi”khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp
-Đoạn 5: Tâm trạng của “tôi”
khi ngồi vào chỗ của mình và đón nhận tiết học đầu tiên
HẾT TIẾT 1
Theo trình tự thời gian Của buổi tựu trường
Từ hiện tại nhớ về quá khứ
Những kỉ niệm được diễn tả theo trình tự thời gian
-trên con đường đến trường
-Khi nhìn thấy ngôi trường -Khi ngồi vào bàn học buổi học đầu tiên
Tâm trạng hồi hộp ,bỡ ngỡ
Cảnh vật, con đường đến trường, bộ quần áo mới,…nâng niu mấy quyển vở…
Hồi hộp khi nghe gọi đến tên
Cảm thấy vừa gần gũi vừa xa lạ với mọi người
vừa ngỡ ngàng vừa tự tin Cha mẹ chuẩn bị tập,sách,
rộn rãKhơi nguồn nỗi nhớ -Đoạn 2:Buổi mai…ngọn núiTâm trạng và cảm giác
của nhân vật tôi trên đường cùng mẹ đến trường
-Đoạn 3:Trước sân…các lớpTâm trạng và cảm giác
của nhân vật tôi khi đứng giữa sân trường
-Đoạn 4:Oâng đốc …chút nào hết
Tâm trạng của “tôi”khi nghe gọi tên và rời mẹ vào lớp
-Đoạn 5: Tâm trạng của “tôi” khi ngồi vào chỗ của mình và đón nhận tiết học đầu tiên
4 Chủ đề: Từ thời gian và
không khí ngày tựu trường ở thời điểm hiện tại, nhân vật
“tôi” hôi tưởng về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
II/ PHÂN TÍCH.
1/ NỘI DUNG : a.Trình tự diễn tả những kỉ niệm của nhà văn.
- Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng -Thay đổi tâm trạng cảm giác của nhân vật “tôi” khi cùng mẹ
đi đến trường lần đầu tiên
+ Con đường vốn rất quen nhưng tự nhiên thấy lạ
+ Cảm thấy mình trang trọng đứng đắn trong bộ đồ mới
+ Thấy ngôi trường xinh xắn…, lòng lo sợ vẫn vơ
b.Tâm trạng của nhân vật
“tôi”.
- Tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ
Trang 3các em lần đầu đi học?
(đó là mt giáo dục ấm áp là
nguồn nuôi dưỡng các em
trưởng thành.)
Hãy tìm và phân tích các
hình ảnh ss ?
Nhận xét về đặc sắc nghệ
thuật của truyện ngắn này?
(toát lên chất trữ tìnhthiết
tha,êm dịu)
Hãy trình bày nội dung và
nhệ thuật của văn bản”tôi đi
học”?
Cho học sinh xem tranh minh
họa
KNS: Động não: tìm hiểu
những chi tiết thể hiện cảm xúc
của nhân vật trong ngày đầu
tiên đi học
-Thảo luận nhóm, trình bày
trong moat phút về giá trị nội
dung và nghệ thuật trong văn
bản
-Viết sáng tạo: cảm nghĩ ngày
đầu tiên đi học của em
* HƯỚNG DẪN TỰ HỌC.
-Hãy phân tích tâm trạng hồi
hộp ,cảm giác bỡ ngỡ của
nhân vật “tôi”?
-Em có nhận xét gì về thái độ
cử chỉ của người lớn đối với
các em lần đầu đi học?
Hãy phân tích nội dung và
nghệ thuật của văn bản?
quần áo mới…
Qua hình ảnh về người lớn chúng ta nhận ra trách nhiệm và tấm lòng của nha øtrường đối với thế hệ trẻ
Hình ảnh ss:
“tôi quên đãng”
“ý nghĩ…ngọn núi”
Bố cục theo dòng hồøi tưởng theo trình tự thời gian
Nội dung trả lời phần ghi nhớ SGK
Hồi hộp khi nghe gọi đến tên
Thâùy sợ khi phải rời tay mẹ
Tâm trạng của nhân vật “tôi”
-Nghe gọi đến tên “tôi” giật mình và lúng túng
-Cảm thấy sợ khi sắp phải rời tay mẹ
-Vừa ngỡ ngàng,hồi hộp lại vừa tự tin,nhân vật “tôi”nghiêm trang bước vào giờ học đầu tiên
Nghệ thuật
-Kết hợp hài hòagiữa kể, miêu tả,với bộc lộ tâm trạng cảm xúc
-Hình ảnh so sánh đặc sắc
Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày đầu tiên đi học
-Ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tưởng, hồi tưởng của nhân vật “tôi”
- Thấy cảnh vâth chung quanh đều thay đổi
-Cảm thấy hồi hộp khi chờ nghe tên mình
-Lo sợ khi sắp phải rời tay mẹđể vào lớp
-Vừa bỡ ngỡ, vừa tự tin, nhân vật “tôi” bước vào lớp học đầu tiên trong đời mình
c.Tình cảm của người lớn đối
với các em
Tấm lòng bao dung, trách nhiệm cao đẹp của cả gia đình và học đường đối với thế hệ mầm non của đất nước.Môi trường giáo dục nay tình yêu thương này sẽ nuôi dưỡng các
em mau chóng trưởng thành
2.NGHỆ THUẬT.
-Miêu tả tinh tế, chân thực diễn biến tâm trạng của ngày đầu tiên đi học
-Ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, hình ảnh so sánh độc đáo ghi lại dòng liên tưởng, hồi tưởng của nhân vật “tôi”
III TỔNG KẾT
Trong cuộc đời mỗi con người,kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò ,
Nhất là buổi tựu trừơng đầu tiên thường được ghi nhớ mãi.TT đã diễn tả dòng cảm nghĩ này bằng nghệ thuật tự sự xen miêu tả và biểu cảm với những rung động tinh tế qua truyện
ngắn”tôi đi học”
IV LUYỆN TẬP
Trang 4Học bài:Nội dung ghi
-Kể lại văn bản
-Soạn:Cấp độ khái quát của
nghĩa từ ngữ
+Từ ngữ nghĩa rộng?nghĩa
hẹp?
+Nêu được ví dụ minh họa
1.Phát biểu cảm nghĩ của em về dòng cảm xúc của nhân vật
“tôi” trong truyện ngắn Tôi đi học
2.Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượng của em trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên
Tuần:1 NS:2/8/2012 CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ ( THCHD)
Tiết:3 ND:7/8/2012
I/MỤC TIÊU:
- Phân biệt được các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ
- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ vào đọc hiểu và tạo lập văn bản
II/KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức:
Cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ.
2 Kĩ năng :
Thực hành so sánh, phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa của từ ngữ.
III/ HƯỚNG DẪN –THỰC HIỆN.
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
HĐ 1:KHỞI ĐỘNG
Ổn định: KTSS
Hãy phân tích tâm trạng hồi
hộp ,cảm giác bỡ ngỡ của
nhân vật “tôi”trong văn
bản”Tôi đi học” của Thanh
Tịnh?
* Bài mới:
Nghĩa của từ có tính chất khái
quát nhưng trong một ngôn
ngữ phạm vi khái quát nghĩa
của từ ngữ không giống nhau
HĐ 2:HT KIẾN THỨC MỚI
Gv treo đồ dùng dh sơ đồ mục
1 lên bảng
Nghĩa của từ “động vật”rộng
Nghe gọi đến tên “tôi” giật mình và lúng túng
-Cảm thấy sợ khi sắp phải rời tay mẹ
-Vừa ngỡ ngàng,hồi hộp lại vừa tự tin,nhân vật
“tôi”nghiêm trang bước vào giờ học đầu tiên
Nghĩa của từ “động vật”rộng hơn vì nó bao hàm các từ:cá, thú ,chim…
Nghĩa của từ thú rộng hơn vì
I TỪ NGỮ NGHĨA RỘNG:
Nghĩa của một từ ngữ có thể rôïng hơn hoạêc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác
Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi
Trang 5hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ
“cá”?vì sao?
HS trả lời câu hỏi b (SGK tr
10)
Nghĩa của các từ :thú, chim,
cá, rộng hơn nghĩa của từ
nào? Và hẹp hơn nghĩa của từ
nào?
từ nghĩa rộng ?từ nghĩa hẹp?
HĐ 3:LUYỆN TẬP
Hãy lập sơ đồ khái quát các
từ trên?
Gọi HS lên bảng làm
GV cùng các nhóm còn lại
sửa chữa
Gọi HS đọc bài tập 2,3,4,5 và
thảo luận làm các bài tập
trên.(5ph)
GV sửa
KNS: Phân tích tình huống để
hiểu cấp độ khái quát của
nghĩa từ ngữ
HĐ 4: Hướng dẫn tự học
Em hiểu như thế nào là từ
ngữ có nghĩa rộng và từ ngữ
có nghĩa hẹp?
từ “thú” bao gồm:hươu, voi, sưtử, cáo
Rộng hơn nghĩa của từ:gà, vịt,chim và hẹp hơn nghĩa của từ “động vật”
Ghi nhớ SGK
Thảo luận lập sơ đồ (3 ph)
Các nhóm trình bày kết quả thảo luận
Ghi vở
Đọc bài tập Thảo luận Trình bày Ghi nhận
Từ ngữ nghĩa rộng là TN bao hàm từ ngữ khác
Từ ngữ nghĩa hẹp là từ ngữ nghĩa bị bao hàm…
Nêu ví dụ minh họa
Nghĩa của một từ ngữ có thể rôïng hơn hoạêc hẹp hơn nghĩa của từ ngữ khác
Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm
vi nghĩa của một số từ ngữ khác
Một từ ngữ được coi là có
nghĩa của một số từ ngữ khác
II.TỪ NGỮ NGHĨA HẸP:
Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của từ ngữ khác Một từ ngữ có nghĩa rộng đv những từ ngữ này,đồng thời có có thể có nghĩa hẹp hơn đv từ ngữ khác
III/ LUYỆN TẬP:
1.BT1:Lập sơ đồ kquát.
a/
Aùo dài,sơ mi quần đùi, Quần dài b/
Súng trường bom ba càn Đại bác bom bi
2/BT2:từ ngữ nghĩa rộng.
a/ chất đốt b/nghệ thuật c/thức ăn d/ nhìn
e/ đánh
3/ BT3:từ ngữ nghĩa hẹp.
a.Xe cộ:xe dạp, xe lăn,…
Y phục
Vũ khí
Trang 6Tuần:1 NS: 4/8/2012 TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA
VĂN BẢN
Tiết :4 ND: 9/8/2012
I/.MỤC TIÊU :
-Thấy được tính thống nhất về chủ đề của văn bản và xác định được chủ đề của một văn bản cụ thể -Biết viết một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề
II/KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức
- Chủ đề văn bản.
- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản.
2 Kĩ năng:
-Đọc –hiểu và có khả năngbao quát toàn bộ văn bản.
-Trình bày một văn bản(nói- viết) thống nhất về chủ đề.
III/ HƯỚNG DẪN -THỰC HIỆN:
Hoạt động của GV Hoạt động của học sinh Nội dung
HĐ 1:KHỞI ĐỘNG:
- Oån định: kiểm tra sĩ số
lớp…
- KTBC : Thế nào là từ ngữ
có nghĩa rộng và từ ngữ có
nghĩa hẹp ?
-Bài mới: tính thống nhất về
chủ đề của văn bản là một
Một từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó bao hàm phạm vi nghĩa của một số từ ngữ khác Một từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm
Hãy nêu ví dụ về từ nghĩa
rộng ? từ nghĩa hẹp ?
-Học bài : nd ghi
-Xem lại bài tập
-Soạn bài:Tính thống nhất về
chủ đề của văn bản ?
+ Khái niệm?
+Thực hành làm bài tập
nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ ngữ đó được bao hàm trong phạm vi nghĩa của từ ngữ khác
Một từ ngữ có nghĩa rộng đv những từ ngữ này,đồng thời có có thể có nghĩa hẹp hơn đv từ ngữ khác
b.Kim loại:sắt, đồng, … c.Hoa quả:cam, quýt…
d.Họ hàng :nội, ngoại…
4/ BT4:TN không thuộc phạm vi
nghĩa của nhóm
a.thuốc lào b thủ quỹ c.bút điện d.hoa tay
5/BT5:
-ĐT nghĩa rộng: khó
- ĐT nghĩa hẹp :nức nở, sục sùi
Trang 7trong những đặc trưng quan
trọng tạo nên vb ở hai phương
diện: nội dung và hình thức
HĐ2:HT KIẾN THỨC MỚI
Yêu cầu HS đọc lại vb “tôi đi
học”
Tg nhớ lại kỉ niệm sâu sắc nào
trong thời thơ ấu của mình.sự
hồi tưởng ấy gợi lên những ấn
tượng gì trong lòng tác giả?
Hãy phát biểu chủ đề vb?
Chủ đề là gì?
Căn cứ vào đâu mà em biết
vb”tôi đi học”nói lên những kỉ
niệm của tg về buổi tựu trường
đầu tiên?
Thế nào là tính thống nhất của
vb? Làm thế nào để bảo đảm
tính thống nhất đó? Tính thống
nhất về chủ đề của văn bản là
gì?
KNS :Thực hành có hướng dẫn:
tạo lập văn bản đảm bảo tính
thống nhất về chủ đề, biết xác
định và duy trì đối tượng trình bày
-Động não: suy nghĩ, phân tích
ví dụ để rút ra vai trò, tác dụng
của chủ đề và tính thống nhất
về chủ đề văn bản.:
HĐ3:LUYỆN TẬP.
Gọi HS đọc các bài tập 1, 2, 3
Yêu cầu thảo luận 5 phút
Gọi các nhóm trình bày
trong phạm vi nghĩa của từ ngữ khác
Một từ ngữ có nghĩa rộng đv những từ ngữ này,đồng thời có có thể có nghĩa hẹp hơn đv từ ngữ khác
Đọc vb “tôi đi học”
Nhớ lại ngày đầu tiên đi học của nhân vật tôi
+hôm nay tôi đi học
+hằng năm….tựu trường
+tôi quên thế nào…
Nhớ kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên
Ghi nhớ SGK
+dựa vào nhan đề
+Trên đường đi học
+Trong lớp học
các chi tiết, p tiện ngôn từ tập trung khắc họa hình ảnh này
Vb có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề đã xác định, không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
Đọc các bài tập
Thảo luận +nhóm 1 BT1 Trình bày: +nhóm 2 BT2 +nhóm 3 BT3
Cđ là đối tượng và vấn đề
1 CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN:
Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
2 TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN:
Vb có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề xác định không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
Để viết hoặc hiểu một vb,cần xác định chủ đề,đề mục trong quan hệ giữa các phần trong vb và các từ ngữ then chốt thường lập đi lập lại
III/LUYỆN TẬP:
1.BT1: xác định chủ đề.
a.Văn bản Rừng cọ quê tôi nói về cây cọ ở vùng sông Thao quê hương tác giả
_Thứ tự trình bày:miêu tả hình dáng cây cọsự gắn bó của cây co với tuổi thơ của tác giả Tác dụng của cây cọ tình cảm gắn bó của người dân sông Thao đối với cây co
_ Khó thay đổi trật tự sắp xếp vì các phần được bố trí theo một ý đồ đã định, các ý được sắp xếp một cách rành mạch vaflieen tục.ï b.Cđ:thể hiện sự gắn bó và tình cảm yêu thương của người dân Sông Thao với rừng cọ quê hương c.Chủ đề được thể hiện ở toàn vb từ việc miêu tả rừng cọ đến cuộc sống của người dân
Trang 8GV cùng các nhóm còn lại sửa
chữa
HĐ 4 Hướng dẫn tự học.
+Chủ đề của vb là gì?
+Như thế nào gọi là tính thống
nhất về chủ đề của văn bản?
+Chủ đề của vb thể hiện ở các
khía cạnh nào ?
-Học bài
-Xem lại các bài tập
-Soạn bài:Trong lòng
mẹ-Nguyên Hồng
+Đọc vb
+Tìm hiểu tác giả, nội dung
và nghệ thuật của tác phẩm
chính mà vb biểu đạt
Vb có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề xác định không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
Để viết hoặc hiểu một vb,cần xác định chủ đề,đề mục trong quan hệ giữa các phần trong vb và các từ ngữ then chốt thường lập đi lập lại
Khi biểu đạt chủ đề xác định
Dựa vào nhan đề,đề mục, từ ngữ then chốt
Thực thiện đúng theo yêu cầu GV
d.Các câu thể hiện chủ đề:
- “chẳng có….trập trùng”
-“người ST…quê mình”
2.BT2:các ý làm cho bài viết lạc
đề là:
b VC lấy ngôn từ……
d.VC giúp ta …
3.BT3: điều chỉnh các từ các ý:
-Các ý lạc chủ đề: c,g
-Diễn đạt chưa tốt:b, e
Tuần 2 NS: 6/8/2012 TRONG LÒNG MẸ
Tiết 5,6 ND: 13/8/2012 ( Trích Những ngày thơ ấu) Nguyên Hồng
I/ MỤC TIÊU:
-Có được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kí
- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngòi bút Nguyên Hồng:thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành,dạt dào cảm xúc
II /KIẾN THỨC CHUẨN:
1 Kiến thức :
- Khái niệm thể loại hồi kí
- Cốt truyện ,nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Trong lòng mẹ”
- Ngôn ngữ truyện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật
- Ý nghĩa giáo dục:những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt, sâu nặng thiêng liêng
2 Kĩ năng:
- Bước đầu biết đọc hiểu một văn bản hồi kí
Trang 9- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện
II/ HƯỚNG DẪN -THỰC HIỆN.
HĐ 1:KHỞI ĐỘNG
-ỔN định : kiểm tra sĩ số học
sinh
-KTBC:
+Chủ đề của văn bản là gì?
Ví dụ minh họa?
+Trình bày tính thống nhất về
chủ đề của văn bản?
-Bài mới: “Những ngày thơ
ấu” là tập hồi kí ghi lại tuổi
thơ đầy cay đắng của tác giả
HĐ 2:ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
Hãy trình bày những hiểu biết
của em về nhà văn Nguyên
Hồng?
Nêu những nét chính về tập
hồi kí “những ngày thơ ấu”
Hướng dẫn hs đọc tp
Gv cùng hs giải thích từ ngữ
khó
HĐ 3: Phân tích.
Bé Hồng sống trong hoàn
cảnh gia dình như thế nào?
Bà cô là người gần gũi em, bà
đã nói gì với em? Qua lời nói
đó em có nhận xét gì về mưu
đồ và thái độ của người cô?
Chủ đề là đối tượng và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
Vb có tính thống nhất về chủ đề khi chỉ biểu đạt chủ đề xác định không xa rời hay lạc sang chủ đề khác
Để viết hoặc hiểu một vb,cần xác định chủ đề,đề mục trong quan hệ giữa các phần trong
vb và các từ ngữ then chốt thường lập đi lập lại
Oâng viết nhiều tiểu thuyết, kí ,thơ đặc biệt làbộ tiểu thuyết sử thi nhiều tập
NH đã hướng ngòi bút của mình về những người cùng khổ
Tác phẩm NNTÂ gồm 9 chương.
Đoạn trích thuộc chương 4 của tác phẩm
_”Những ngày thơ ấu” là tập hồi kí kể về tuổi thơ cay đắng của tác giả
Nghèo túng ,cha nghiện ngập rồi mất
Mẹ đi bước nữa trong khi chưa đoạn tang chồng
Đi tha phương kiếm sống -“mầy muốn vào TH…”
-“mẹ mầy ăn bận rách rưới,
I/ TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả:
- Nguyễn Nguyên Hồng (1918-1982) , là nhà văn của những người cùng khổ, có nhiều sáng tác
ở các thể loại tiểu thuyết, kí, thơ
- Quê: Nam Định
-Hồi kí: Thể văn ghi chép, kể lại những biến cố xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể, người tham gia hoặc chứng kiến
2.Tác phẩm:
Vị trí của đoạn trích :Chương IV
của tập hồi kí Những ngày thơ ấu
II/PHÂN TÍCH:
1/ NỘI DUNG.
a.Người cô trong cuộc đối thoại với bé Hồng:
Nhân vật bà cô của bé Hồng là người lạnh lùng, độc ác và thâm hiểm Bà ta tiêu biểu cho cái thành kiến cổ hủ phi nhân đạocủa
Trang 10Chiều hôm đó em đã nhìn
thấy một người giống mẹ
mình em đã chới với gọi “mẹ
,mẹ ơi” Tiếng gọi ấy cho em
hiểu gì về tâm trạng của bé
Hồng ?
Và mẹ em cũng về thật
,cuộc gặp gỡ đã diễn ra như
thế nào?Em cảm nhận ntn về
cuộc gặp gỡ đó
Cách thể hiện của tác giả
trong văn bản có góp phần
quan trọng tạo nên chất trữ
tình của chương hồi kí không?
Hãy trình bày nội dung và
nghệ thuật của đoạn trích
“Trong lòng mẹ” của Nguyên
Hồng ?
Nguyên Hồng là nhà văn của
phụ nữ và nhi đồng.Nên hiểu
như thế nào về nhận định đó?
KNS: Động não,tìm hiểu chi tiết
thể hiện tình cảm của nhân vật
bé Hồng với mẹ
-Thảo luận nhóm, trình bày
trong moat phút về giá trị nội
dung và nghệ thuật của văn
mặt xanh bủng, người gầy còm…”
Làm cho bé Hồng căm ghét mẹ, hiểu sai về mẹ
HẾT TIẾT 1
Nỗi khao khát cháy bỗng muốn gặp mẹ vì đay là chú bé thiếu tình thương
Xa mẹ rất lâu , em rất nhớ mẹ
Em muốn nhìn mẹ mình có giống với lời bà cô nói không
Cuộc gặp gỡ thật bất ngờ nhưng đầy niềm sung sướng với tình cảm dâng đầy, Hồng như đang nằm trong lòng mẹ
Đoạn trích kết hợp nhuần nhiễn giữa kể và bộc lộ cảm xúc
Biện pháp so sánh đặc sắc
Lời văn được viết với cảm xúc mơn man, dạt dào
Nd :kể lại tuổi thơ cay đắng của bé Hồng
Nhận định đúng vì trong các
tác phẩm nhân vật thường gặp là phụ nữ và nhi đồng.Thể hiện thái độ cảm thông với những nỗi đau khổ bất hạnh của họ Oâng thường bên vực và đứng về phía họ, ông đem đến cho họ những phút giây hạnh phúc
Nt: kể ,tả , kết hợp bộc lộ tình
xã hội lúc bấy giờ
b.Tình yêu thương mãnh liệt của bé Hồng đối với me.
* Những ý nghĩ, cảm xúc của chú bé khi trả lời người cô.
-Lần đầu:Bé Hồng cảm nhận hình ảnh và sự hiền từ của mẹ
- Lần hai:chú bé Hồng đã khóc
- Lần ba: tâm trạng Hồng đau đớn, uất ức và căm tức tột cùng khi nghe người cô kể về tình cảnh tội nghiệp của mẹ mình
* Tâm trạng của bé Hồng khi gặp lại người mẹ.
_ Vừa được ngồi lên xe cùng mẹ, chú bé đã “òa lên khóc rồi cứ thế nức nở”. > đây là những giọt nước mắt hạnh phúc và mãn nguyện
_Chú bé Hồng bồng bềnh trong cảm giác vui sướng, rạo rực không mảy mai nghĩ ngợi gì Những lời cay độc của bà cô, những tỉu cực
bị chìm đi giuwad dòng cảm xúc miên man ấy tình mẫu tử thiêng liêng , bất diệt
c Chất trữ tình thể hiện trong đoạn trích:
Đoạn trích thể hiện những cảm xúc căm giận ,xót xa và yêu thương điều thống thiết.cách thể hiện ấy đã góp phần quan trọng tạo nên chất trữ tình của chương hồi kí
2.NGHỆ THUẬT:
- Tạo dựng được mạch truyện, mạch cảm xúc trong đoạn trích tự