Nghiên cứu phương pháp dạy-học giờ luyện nói nhằm bồi dưỡng, khắc sâu tri thức, rèn luyện kỹ năng làm văn, đồng thời tạo cho học sinh khả năng làm văn nói , kỹ năng thực hành, trình bày [r]
Trang 1Lời nói đầu
Là một giáo viên dạy Ngữ văn chưa lâu, vốn tích luỹ chưa nhiều, song với lòng say
mê giảng dạy, tôi đã có được một số kinh nghiệm nhỏ cho bản thân
Hôm nay viết thành “Sáng kiến kinh nghiệm” không chỉ để cho riêng mình mà tôi mong được đóng góp tiếng nói chung với đồng nghiệp, cùng được bàn luận với các bạn
đồng nghiệp về một vấn đề , một đề tài nhỏ trong chương trình Ngữ văn lớp 7 Đó là vận dụng phương pháp mới vào dạy Ngữ văn như thế nào ở bài luyện nói
Đây không phải là lần đầu tiên tôi bắt tay vào viết sáng kiến kinh nghiệm, song là một giáo viên trẻ , tuổi đời, tuổi nghề chưa nhiều, kinh nghiệm tích luỹ còn hạn chế, “Sáng kiến kinh nghiệm” của tôi không tránh khỏi những khiếm khuyết, nhược điểm Tôi rất mong nhận được sự cổ vũ,động viên,cũng như những góp ý chân thành của các bạn đồng nghiệp, đặc biệt là các thầy, các cô cùng dạy Ngữ văn, nhất là các thầy giáo, cô giáo thuộc lớp đàn anh, đàn chị đi trước
Tôi xin chân thành cảm ơn và tiếp thu mọi ý kiến đóng góp cho “Sáng kiến kinh nghiệm” của mình với mong muốn tìm ra một phương pháp hay nhất , tốt nhất nhằm nâng cao chất lượng dạy- học làm văn nói riêng, dạy- học Ngữ văn nói chung trong nhà trường trung học cơ sở hiện nay mà tôi đảm nhiệm
Phần thứ nhất:
đặt vấn đề
I lý do chọn đề tài
Văn học là một môn khoa học trong nhà trường Nó bình đẳng với các môn học khác, song lại có một vị trí hết sức quan trọng trong việc hình thành thế giới quan, nhân sinh quan của học sinh “ Văn học là nhân học” Thế nhưng một thực tế ở trường phổ thông hiện nay là học sinh ngại học ngữ văn, lười làm văn Mà tập làm văn lại là một phân môn quan trọng trong môn Ngữ văn Nó có tính chất thực hành tổng hợp của các giờ văn học, giờ tiếng Việt Nó được coi là bộ môn thực hành quan trọng nhất vì làm văn có tính chất tổng hợp và sáng tạo Ví như một bài làm văn , học sinh không chỉ dụng kiến thức làm văn , về thể loại, bố cục, mạch lạc, liên kết… mà đồng thời phải phát huy năng lực suy nghĩ tìm tòi để xắp xếp, chọn lọc, sắp xếp các kiến thức nhằm giải quyết sáng tạo một vấn
đề cụ thể Không những thế, khi làm văn học sinh phải vận dụng tổng hợp kiến thức về văn
Trang 2(Tính tích hợp thể hiện rõ nhất) Do đó bài làm văn được coi như thước đo kết quả học tập Ngữ văn của học sinh một cách hiệu quả, chính xác Làm văn có hai dạng Đó là làm văn nói và văn viết Cả hai dạng văn này đều quan trọng Nó góp phần phát triển năng lực làm văn, hành văn nói chung cho học sinh ở nhà trường và ngoài xã hội Mà trong thực tế dạy - học Ngữ văn ở trường trung học cơ sở hiện nay số giờ luyện viết văn lại chiếm đa số, còn giờ thực hành văn nói chiếm thời lương rất ít Thế nhưng thực tế cuộc sống lại đòi hỏi con người vừa có khả năng tạo lập văn bản hành văn vừa có khả năng tạo văn bản nói đẻ đáp ứng yêu cầu, mục đích giao tiếp trong cuộc sống, đặc biệt là giao tiếp của con người trong thời đại mới Giờ luyện nói góp phần quan trọn vào quá trình đào tạo học sinh thành những con người phát triển toàn diện, có khả năng đáp ứng đòi hỏi của xã hội hiện đại Đó
là con người không chỉ có tri thức mà phải đem tri thức hoà nhập một cách chủ động, tích cực hơn với môi sống, với xã hội tương lai khi các em ra trường
Vì những lý do trên nghiên cứu phương pháp dạy- học giờ luyện nói, người viết chỉ nhằm thu hút học sinh thực hiện tốt một khâu luyện tập của giờ làm văn góp phần làm tăng hiệu quả của việc học làm văn nói riêng cũng như học Ngữ văn nói chung (chứ không có ýgiành phần nghiên cứu của mình giải quyết các vấn đề về phương pháp dạy- học Ngữ văn hay làm văn)
II Mục tiêu của phương pháp mới :
Như chúng ta đã biết, mỗi tiết học, mỗi phân môn đều có vai trò, vị trí riêng Phân môn làm văn không chỉ thực hiện truyển tải nội dung kiến thức của tiết học mà thông qua giờ làm văn (giáo viên) tiến hành giáo dục toàn diện cho học sinh về tư tưởng tình cảm, thẩm mỹ thông qua quá trình luyện tập dưới sự hướng dẫn của thầy cô Bài tập làm văn phản ánh khá rõ nét nhận thức, tư duy, tình cảm của các em về những vấn đề văn học và
đời sống.Nhận thức đúng hay sai về vấn đề văn học , đời sống có liên quan chặt chẽ đến lập trường tư tưởng của học sinh.Vì thế quá trình làm văn thể hiện vai trò chủ thể sáng tạo của học sinh đầy đủ và rõ ràng nhất Đó là quá trình sáng tạo cái đẹp mà mỗi bài bài của các em là một tác phẩm nhỏ
Mặt khác, xét trên lĩnh vực tiếng Việt, quá trình làm văn là quá trình trau dồi ngôn ngữ, câu, từ, cách diễn đạt…Hay nói cách khác, làm văn còn có vai trò giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, làm cho vốn tiếng Việt, khả năng sử dụng tiếng Việt của học sinh
được nâng lên Đó cũng chính là làm tăng khả năng tư duy của học sinh bởi ngôn ngữ là cái vỏ, là biểu hiện của tư duy Tập làm văn là rèn tư duy tổng- phân-hợp Mỗi lần làm văn học sinh phải huy động mọi kiến thức về ngữ văn , kết hợp với óc quan sát ,trí tưởng tượng
Trang 3đó có tác dụng lớn, tác dụng trực tiếp trong cuộc sống, trong giao tiếp, sinh hoạt và trong công tác sau này của mỗi học sinh khi rời ghế nhà trường
Vì thế giờ luyện nói trong làm văn vừa phải đảm bảo cái chung của giờ làm văn, vừa
đảm bảo cái riêng, cái đặc thù của giờ luyện nói
Nghiên cứu phương pháp dạy-học giờ luyện nói nhằm bồi dưỡng, khắc sâu tri thức, rèn luyện kỹ năng làm văn, đồng thời tạo cho học sinh khả năng làm văn nói , kỹ năng thực hành, trình bày một vấn đề trước tập thể hay rèn tư duy ngôn ngữ, tư thế, tác phong…tạo sự
tự tin, đĩnh đạc khi nói trước tập thể…Bởi trong cuộc sống không phải lúc nào chúng ta cũng dùng văn bản hành văn để giao tiếp …
Một bài văn nói tốt sẽ đạt hiệu quả giao tiếp tốt Vậy làm như thế nào để có thể tạo văn bản nói tốt, trình bày văn bản nói hiệu quả Điều đó đòi hỏi phải rèn luyện, rèn luyện thường xuyên, rèn luyện ngay từ bây giờ, rèn luyện ở nhà trường và trong cuộc sống gia
đình, xã hội khi các em đang ở tuổi cắp sách tới trường Nghiên cứu phương pháp mới, vận dụng phương pháp mới vào dạy-học Ngữ văn nói chung, dạy học giờ luyện nói nói riêng nhằm thực hiện tốt những mục tiêu trên
III Cơ sở lý luận thực tiễn:
Trên thực tiễn, xã hội ngày càng phát triển nhanh và mạnh, đòi hỏi con người không chỉ có hiểu biết, có tri thức mà phải năng động và sáng tạo…Vì vậy, giáo dục cũng cần có bước phát triển để tạo ra những con người mới đáp ứng được những yêu cầu của thời đại Các tri thức và kỹ năng đưa vào chương trình phải phù hợp với sự phát triển hiện nay của từng ngành khoa học có liên quan và từng bước theo kịp trình độ khoa học chung của thế giới Nhận thức rõ điều đó Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng chỉ đạo việc nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài mà phương pháp giáo dục-đào tạo, chương trình giáo dục-đào tạo đóng vai trò then chốt
Chương trình cải cách giáo dục hiện nay không ngoài mục đích đào tạo những con người có tri thức, tư tưởng,tình cảm, thẩm mỹ đúng đắn mà họ còn là những con người năng động, hoà nhập xã hội một cách tích cực, chủ động
Luyện nói là một kiểu bài, kiểu luyện tập trong phân môn làm văn Giờ luyện nói trong phân phối chương trình không nhiều, nếu không muốn nói là ít Trong mỗi kiểu bài chỉ có một giờ luyện nói Phải thực hiện sao cho giờ thực hành nói có hiệu quả để phát triển ngôn ngữ, khả năng, kỹ năng trình bày vấn đề bằng ngôn ngữ nói một cách trực tiếp một cách trực tiếp là cần thiết Phát triển văn nói cho học sinh là góp phần đào tạo học sinh thành những con người toàn diện; để các em không chỉ là người có tri thức, có năng lực, có
Trang 4đạo đức, lối sống, lập trường tư tưởng vững vàng mà còn có bản lĩnh, tự tin, mạnh dạn hoà nhập cuộc sống cộng đồng
Thực tế trong chương trình chỉnh lý sách giáo khoa năm 1995 phân môn tập làm văn
có giờ luyện nói nhưng sách cải cách Ngữ văn lớp 6 và lớp 7 lần này so với trước có đổi mới về nội dung, phương pháp dạy-học cũng như đổi mới về mục tiêu, yêu cầu của giờ dạy-học nhằm đáp ứng đòi hỏi về con người của xã hội Vì thực tế khả năng làm văn của học sinh còn chưa được phát huy hết, nếu không nói là hạn chế, nhất là khả năng làm văn nói, trình bày một vấn đề trước tập thể còn nhiều lúng túng, thiếu tự tin…dẫn đến tình trạng không tích cực hoà nhập môi trường sống một cách chủ động
Nghiên cứu, áp dụng phương pháp mới vào dạy-học làm văn nói, thực hành văn nói
đã giúp ích rất nhiều cho thầy và trò trong giờ luyện tập làm văn nói khiến giờ làm văn nói thu được kết quả khả quan đáng mừng
Do đó, đổi mới phương pháp dạy- học Ngữ văn nói chung, dạy- học giờ làm văn nói nói riêng là thiết thực
IV Mục đích của đề tài :
Mục đích của giờ làm văn, tầm quan trọng của giờ luyện nói không ai phủ nhận nhưng khi dạy- học loại bài này cả thầy và trò không tranh khỏi những lúng túng ban đầu Với thời lượng có hạn, học sinh lại đông, kiến thức lại phong phú; các em lại thiếu tự tin, ngại ngùng, sợ sệt khi học giờ luyện nói, phải làm sao để 45 phút trên lớp hoạt động có hiệu quả ? Nghiên cứu kỹ, áp dụng thành thục phương pháp mới vào dạy- học Ngữ văn nói chung, dạy- học giờ làm văn, giờ luyện nói nói riêng không chỉ giúp việc truyền thụ kiến thức Ngữ văn của thầy, việc lĩnh hội tri thức Ngữ văn của trò được tốt mà còn giúp thầy và trò khắc phục những lúng túng của loại bài này
Khắc phục những lúng túng của giờ luyện nói là đã tạo được điều kiện tốt để làm tăng hiệu quả của giờ luyện nói Dưới sự hướng dẫn có tính định hướng, dẫn dắt, thầy tạo
điều kiện để trò hoạt động- trò đóng vai trò chủ động của hoạt động nói, và phát huy tính tích cực hoạt động của trò, thu hút trò tham gia luyện nói một cách thoả mái, tự tin và sôi nổi Từ đó hình thành nhu cầu được phát biểu, cần phát biểu của mỗi học sinh…Làm được như vậy là đã tạo được sự tự tin cần thiết cho học sinh tham gia luyện nói Từ đó phong cách nói dần hình thành và khẳng định ở các em Các em đón nhận giờ luyện nói một cách chủ động, hứng thú Mục đích và hiệu quả của giờ luyện nói trên lớp từ đó mà đạt được như mong muốn
V phạm vi giới hạn của đề tài:
Trang 5Vì thời gian và khả năng có hạn nên ở đề tài này tôi chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu,
áp dụng phương pháp mới vào dạy- học giờ làm văn nói ở trường trung học cơ sở như thế nào cho có hiệu quả chứ chưa có điều kiện nghiên cứu các vấn đề khác xung quanh việc dạy- học Ngữ văn hiện nay Trong giới hạn cho phép, các vấn đề có liên quan nêu ra chỉ nhằm làm nổi bật nội dung, mục đích của đề tài này
Phần thứ hai Nội dung đề tài
I Đặc điểm của bài luyện nói:
Đây là giờ thực hành thể hiện bằng ngôn ngữ nói trực tiếp trên lớp, học sinh thực hiện là chính, giáo viên chỉ là người dẫn dắt, định hướng nên qua giờ thực hành này học sinh bộc lộ tất cả các mặt ưu, khuyết điểm của mình trên nhiều phương diện như ngôn từ, câu, thái độ, phong cách biểu hiện…Do đó giáo viên phải hướng dẫn sao cho học sinh phát huy được hết ưu điểm, hạn chế dần khuyết điểm trong thời gian hạn chế là 45 phút với vài chục em trên lớp Mà khi tham gia luyện nói các em còn lúng túng chưa, chủ động tham gia thực hành, mà giờ thực hành đòi hỏi các em phải tích cực chủ động hoạt động cao Mặt khác tâm lý ngại phát biểu của học sinh còn thể hiện rõ rệt Các em ngại vì nhiều lý do nhưng lý do chủ yếu là sợ sai (về từ ngữ diễn đạt, nội dung nói…) và thiếu tự tin khi nói ( như run, nói nhát gừng, nói lắp, nói ngọng, hoặc tư thế còn cứng nhắc, thiếu tự nhiên … ).Trước giờ các em vẫn quen làm văn viết và đọc văn bản sẵn có, còn hành văn nói thì rất hạn chế, thậm chí có em còn sợ làm văn nói … Do đó vai trò chủ đạo, định hướng, dẫn dắt của thầy đóng vai trò quan trọng Vai trò đó thể hiện rõ ở sự hướng dẫn chuẩn bị cho giờ luyện nói trên lớp của học sinh cả về nội dung lẫn tâm lý và phương pháp dạy- học giờ luyện nói đóng vai trò then chốt cho sự thành bại của giờ thực hành làm văn nói có tính đặc thù cao
II phương pháp chủ đạo trong giờ luyện nói:
Với loại bài có tính đặc thù cao, giờ luyện nói cần sự kết hợp nhiều phương pháp nhưng chủ yếu là sử dụng phương pháp điều tra phân loại đối tượng, phương pháp giám sát, phương pháp đàm thoại trực tiếp, phương pháp phát vấn- vấn đáp, phương pháp thảo luận
và phương pháp trắc nghiệm:
1 Phương pháp điều tra phân loại đối tượng:
Trang 6Trước khi tiến hành dạy- học luyện nói, giáo viên tiến hành điều tra phân loại học sinh theo từng loại: Giỏi, khá, trung bình và yếu kém Với mỗi loại đối tượng phân loại giáo viên có yêu cầu và phương pháp khác nhau khi tiến hành gọi phát biểu hoặc gọi trình bày vấn đề trước lớp Ngoài ra giáo viên cần chọn cán sự bộ môn tới từng tổ, nhóm để các
em có thể hoạt động nhóm được tốt Cán sự môn Ngữ văn của lớp bao quát tình hình chung các tổ, nhóm thông qua các cán sự của các tổ, nhóm trong lớp Làm như vậy giờ luyện nói trên lớp vừa rộng lại vừa sâu Học sinh có thể phát huy tối đa khảb năng tham gia phát biểu, luyện nói
2 Phương pháp giám sát:
Với giờ thực hành làm văn nói, học sinh thực hiện là chính,giáo viên có vai trò định hướng, hướng dẫn nên 45 phút trên lớp giáo viên phải có khả năng bao quát tốt, thực hiện giám sát hoạt động của học sinh trong toàn lớp để có biện pháp thích hợp cụ thể với mỗi tình huống khi cần và có thể hướng đẫn từng nhóm hoạt động ; đồng thời đạt được nội dung, mục đích của giờ làm văn nói cũng như giáo dục tư tưởng, tình cảm, thẩm mỹ cho học sinh khi tham gia hoạt động nói
3 Phương pháp đàm thoại ttrực tiếp
Là giờ làm văn nói, thực hành ngôn ngữ nói, rèn khả năng trình bày vấn đề bằng văn bản nói nên phương pháp đàm thoại đóng vai trò quan trọng Không chỉ sử dụng phương pháp này đối với mối quan hệ thầy- trò mà còn thực hiện khi trò với trò hoạt động Sau mỗi văn bản nói học sinh lại có những lời phát biểu, nhận xét, đánh giá hay thảo luận với nhau
về vấn đề vừa trình bày Giáo viên đóng vai trò định hướng đánh giá trên cơ sở thực tế Phương pháp này làm cho giờ dạy- học đúng nội dung, tư tưởngvà hiệu quả
Tuy nhiên nếu muốn hiệu quả thực sự thì không chỉ sử dụng bất kỳ phương pháp duy nhất nào mà phải có sự phối kết hợp của nhiều phương pháp một cách nhuần nhuyễn, thành thục
4 Phương pháp phát vấn- vấn đáp:
Phương pháp này gần với phương pháp đàm thoại, song lại có đặc thù riêng Phương pháp này có tính chất trực tiếp đối thoại nhưng là hỏi - đáp Giáo viên gieo vấn đề, học sinh suy nghĩ và trả lời bằng văn bản nói Hoặc khi hoạt động nhóm, cán sự bộ môn của tổ cũng
có thể sử dụng phương pháp này khi điều khiển nhóm hoạt động Có như vậy giờ day- học luyện nói mới có tính định hướng rõ ràng, đúng đắn về nội dung, mục đích và tư tưởng , tình cảm, thẩm mỹ…cho học sinh.Với phương pháp này giáo viên chủ đạo, học sinh chủ
Trang 7động hoạt động Đây cũng là phương pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả giờ dạy- học luyện làm văn bản nói
5 Phương pháp thảo luận:
Đây là phương pháp mà khi giáo viêngieo vần để học sinh tiến hành trao đổi, thảo luận- bàn bạc để tìm ra đáp án chung nhất, đúng nhất Hay khi hoạt động tổ, nhóm, học sinh cũng tiến hành thảo luận theo tổ, nhóm để đi đến thống nhất ý kiến chung, cử đại diện cho tổ phát biểu, thực hiện bằng văn bản nói trước tập thể lớp Phương pháp này làm tăng tiến độ, hiệu quả của giờ luyện nói trên lớp
6 Phương pháp thuyết trình
Khi thực hành văn bản nói (trong đó có phát biểu ý kiến tranh luận của mình) là học sinh đã áp dụng phương pháp thuyết trình Trình bày vấn đề sao cho rõ ràng, mạch lạc, liên kết và làm thế nào để thuyết phục được người nghe không thể không vận dụng phương pháp thuyết trình Đây là một trong những phương pháp cần có để thực hiện có hiệu quả giờ làm văn nói
Một giờ làm văn nói không thể thiếu phương pháp thuyết trình Phương pháp thuyết trình cùng với phương pháp khác làm nên thành công của giờ dạy- học luyện nói Các phương pháp nêu trên cần được vận dụng một cách linh hoạt, chủ động và nhịp nhàng…Cùng với các kỹ năng, kỹ sảo cần thiết của giờ thực hành dạy- học luyện nói Có như vậy giờ luyện nói mới có kết quả tối ưu như mong đợi
Nhưng muốn thực hiện tốt các phương pháp trên cần có sự chuẩn bị chu đáo của thầy và trò, đặc biệt là của trò trước giờ thực hành luyện nói trên lớp
III chuẩn bị cho giờ luyện nói:
1 Chuẩn bị cho thầy
Muốn đạt kết quả dạy- học tốt giờ luyện nói trên lớp, trước tiên giáo viên cần có sự
đầu tư thoả đáng, chuẩn bị chu đáo và kỹ càng trước giờ lên lớp Cụ thể giáo viên cần soạn giáo án chi tiết, đưa ra nhiều tình huống có thể xảy ra trong giờ luyện nói để có những phương án sử lý tốt, tránh sa vào bị động
Mặt khác, giáo viên cần giao đề cụ thể và hướng dẫn tỉ mỉ cho học sinh chuẩn bị ở nhà theo yêu cầu của giờ luyện nói trên lớp Có như vậy học sinh mới có thể chủ động tham gia hoạt động nói trên lớp, trước tập thể Và như vậy là học sinh đã phát huy được tích cực, chủ động, sáng tạo cũng như các em có thể làm chủ hoạt động học trên lớp của mình
Trang 8Song song với việc soạn giáo án chi tiết, giao đề và hướng dẫn tỉ mỉ cho học sinh chuẩn bị, một công việc không thể thiếu trước giờ thực hành làm văn nói là phân loại đối tượng học sinh theo từng loại : Giỏi, kém, trung bình và yếu kém để giao nhiệm vụ,yêu cầu chuẩn bị cụ thể, rõ ràng, phù hợp với đối tượng, tạo điều kiện cho giờ dạy- học đạt hiệu quả; Đồng thời giáo viên phân cán sự bộ môn tới từng tổ, nhóm để các em có thể làm việc
đạt hiệu quả tthông qua việc kiểm tra đôn đốc cũng như chỉ bảo, hướng dẫnnhau cùng học
2 Chuẩn bị của trò:
Một giờ luyện nói đạt kết quả tốt không chỉ cần sự chuẩn bị chu đáo của thầy mà còn có sự chuẩn bị tích cực của trò theo sự hướng dẫn của thầy Trên thực tế, em nào chuẩn
bị tốt (cả về nội dung và tâm lí) em đó sẽ chủ động trong hoạt động học, hoạt động nói trước lớp Ngược lại, em nào không chuẩn bị hoặc chuẩn bị qua loa, đối phó sẽ rơi vào bị
động, lúng túng, thậm chí không làm được văn nói trên lớp… Chính vì vậy sự chuẩn bị của học sinh là vô cùng quan trọng, nó có ý nghĩa quyết định đến việc thành hay bại của giờ luyện nói trên lớp Bởi vì, xét cho cùng, hoạt động luyện nói là của trò, giành cho trò- những mầm non đang phát triển !
IV cách tiến hành bài luyện nói
Trên thực tế, chuẩn bị của thầy và trò tốt sẽ tạo điều kiện cần cho sự thành công của giờ dạy- học luyện nói Vậy còn điều kiện đủ cho sự thành công này là gì ? Đó chính là cách tiến hành giờ luyện nói, phương pháp thực hiện của giờ làm văn nói của thầy Đây là phương diện thể hiện vai trò chủ đạo, vai trò định hướng, dẫn dắt của thầy Một giờ làmvăn nói thành công là một giờ có phương pháp tốt, cách thực hiện tối ưu
Cụ thể, tôi xin nêu một bài văn nói trong chương trình ngữ văn 7, tập II làm ví dụ
Đó là bài :
Luyện nói giải thích một vấn đề
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Hoạt động 1:
* Kiểm tra chuẩn bị của học
sinh:
(kiểm tra cụ thể vài cá nhân)
Trang 9Hỏi: Các tổ trưởng, lớp
trưởng trình phần chuẩn bị
của mình cho cô giáo và các
bạn kiểm tra ? Các em kiểm
tra chéo lẫn nhau ?
- Kiểm tra chéo lẫn nhau
- Cán sự bộ môn tổ báo cáo tình hình chuẩn bị của các thành viên trong tổ
Hỏi: Mục đích của giờ luyện
nói là gì ?
HS được nói - cần phải nói, người nói và người nghe cần tự giác, mạnh dạn … Rèn
kỹ năng nói, kỹ năng trình bày vấn đề trước tập thể
Hỏi: Khi nói cần đạt được
yêu cầu gì (giáo viên có thể
gọi cán sự bộ môn Ngữ văn
của lớp nhắc lại hoặc nói
nhanh)
- Âm thanh: Đủ nghe, không quá to, không quá nhỏ, không nhát gừng
- Về chính tả: Không nói lặp, không lắp, không ngọng
- Về giọng điệu: Truyền cảm, thuyết phục người nghe
- Tư thế: Thoải mái, tự nhiên, không quá
cứng nhắc
- Về nội dung nói: Đúng, đủ ý
- Hình thức: Người nói biết mở đầu và kết thúc bài nói của mình
- Bài nói có bố cục rõ ràng, có mạch lạc,
có liên kết của văn bản Diễn giảng: Để rèn luyện,
củng cố kỹ năng làm văn
nói, khả năng trình bày bài
nói trước tập thể, hôm nay cô
sẽ hướng dẫn các em thực
hiện bài luyện nói giải thích
một vấn đề
Hỏi: Em hãy đọc đề - theo trí
nhớ mà em được giao chuẩn
bị ?
Lập dàn bài cho đề:
HS đọc đề 1
HS đọc đề 2
I Tìm hiểu đề
Trang 10Hỏi: Em hãy chép lại đề bài
đó theo trí nhớ lên bảng
2 HS lên bảng chép đề 1 và đề 2 - Đề 1: Trường
em tổ chức 1 cuộc thi giải thích tục ngữ
Để tham dự cuộc thi đó em hãy tìm và giải thích một câu tục ngữ mà em tâm đắc nhất
- Đề 2: Vì sao những tấn trò
mà Va-ren bày
ra với Phan Bội Châu lại được Nguyễn ái Quốc gọi là những trò lố ? Hỏi: Đề 1 yêu cầu giải thích
vấn đề gì ?
Đề 1 yêu cầu giải thích câu tục ngữ em tâm đắc nhất
Hỏi: Em hiểu “tâm đắc”
nghĩa là như thế nào ?
Tâm đắc là hiểu được sâu sắc, nên đã thu nhận được
Hỏi: Em hãy đọc câu tục ngữ
mà em tâm đắc nhất ?
HS nêu câu tục ngữ của mình Ví dụ: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
Hỏi: Vì sao em lại tâm đắc
câu tục ngữ này nhất ?
Vì câu tục ngữ đã thể hiện đạo lý, truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” tốt đẹp của cha ông ta, dân tộc ta Đó là lòng biết ơn,
sự kính trọng những người đã tạo ra thành quả tốt đẹp …