- Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống con người 3’ * Giảng bài mới : - Giới thiệu bài : 1’ Ở lớp 6 các em đã tìm hiểu “Văn bản và phương thức biểu đạt”, qua việc tìm hiểu ấy,[r]
Trang 1TUẦN 01 Ngày soạn :
(Theo Lí Lan – Báo Yêu trẻ số 166)
I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY :
* Kiến thức : giúp HS :
- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của của nhà trường và xã hội đối với việc giáo dục trẻ em
- Hiểu được tính chất biểu cảm của văn bản
* Kỹ năng : Biết diễn đạt trực tiếp cảm nghĩ trong loại văn bản báo cáo
* Tư tưởng : Giáo dục HS thấy được tầm quan trọng của việc đến trường, việc học tập
Bồi dưỡng thêm lòng yêu kính mẹ
II./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
* Chuẩn bị của GV – Đồ dùng dạy học : Dự kiến dạy học tích hợp
Tranh minh họa
* Chuẩn bị của HS – Bài tập ra kỳ trước : Đọc, trả lời câu hỏi SGK
Sưu tầm bài hát
III./ TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
* Ổn định tổ chức : Tình hình lớp – Sĩ số (1’)
* Kiểm tra bài cũ : (2’)
Sách vở ghi bài – Hướng dẫn 1 số yêu cầu của môn học
* Giảng bài mới :
- Giới thiệu bài :
Chắc hẳn trong chúng ta ai cũng đã có lần nghe và thuộc bài hát “Đi học” hát về tình thương mến trong ngày đầu tiên mẹ đưa đến trường
Bài hát ấy có hình ảnh người mẹ yêu thương và mái trường thân yêu Và có nhiều văn bản khác cũng xuất hiện hình ảnh này “Cổng trường mở ra” mà chúng ta học hôm nay sẽ mang lại cho ta nhiều cảm xúc thú vị
- Tiến trình bài dạy :
Thời
gian Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức ghi bảng
HĐ 1
6’ Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích.
1./ GV đọc, hướng dẫn HS đọc
mỗi em một đoạn (giọng nhỏ
nhẹ, tha thiết, chậm)
2./ Đọc giải nghĩa phần chú
thích : Nhạy cảm, háo hức, bận
tâm, can đảm Từ nào là từ Hán
– Việt (can đảm)
- Đọc diễn cảm, nhẹ nhàng, chậm rãi (2 em đọc theo yêu cầu, 1 HS đọc chú thích các từ : nhạy cảm, háo hức, bận tâm, can đảm.)
+ Can đảm : Từ Hán Việt
I- Đọc, tìm hiểu chú thích :
- Đọc : nhỏ nhẹ, tha thiết, chậm
- Chú ý các chú thích: 1, 2, 3, 10
- Can đảm (Hán Việt) : có tinh thần
Trang 23./ Văn bản này thuộc loại văn
bản gì? Viết theo kiểu gì? (văn
bản nhật dụng Viết theo dạng
văn biểu cảm tự sự (kể người,
việc, cảm nghĩ))
4./ Văn bản nhật dụng? (Là loại
văn bản có đề tài thời sự, đưa ra
những vấn đề xã hội có ý nghĩa
lâu dài
Đây là văn bản nhật dụng, viết bằng thể loại văn biểu cảm tự sự (nghĩa là kể về người, việc, cảm nghĩ cá nhân.)
- Văn bản nhật dụng :đề tài thời sự, đề cập vấn đề xã hội có ý nghĩa lâu dài
mạnh mẽ, không sợ khó khổ, hiểm nguy
HĐ 2
24’ Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản :
? Tóm tắt văn bản bằng một vài
câu ngắn gọn? (Văn bản viết về
ai? Về việc gì? Nhân vật chính
là ai?)
? Tâm sự của người mẹ được
biểu hiện trong 2 phần nội dung
của văn bản:
+ Tâm trạng của người mẹ trong
đêm trước ngày khai giảng
+ Cảm nghĩ của người mẹ về
tầm quan trọng của giáo dục, xã
hội, nhà trường trong việc giáo
dục trẻ em
? Hãy xác định hai phần nội
dung đó trong văn bản :
Phần 1 : Từ đầu ……… mẹ vừa
bước vào
Phần 2 : Còn lại
? Theo dõi phần đầu của văn
bản, cho biết người mẹ nghĩ đến
con trong ******* ?
(đêm trước ngày con vào lớp 1)
? Thời điểm đó gợi cảm xúc gì
trong tình cảm hai mẹ con? (hồi
hộp, vui sướng, hy vọng, bâng
khuâng)
? Tìm những chi tiết trong văn
bản diễn tả cảm xúc vui sướng
của con, sự vui mừng, hy vọng
của mẹ?
- Cảm xúc của con : “niềm vui
háo hức …… giấc ngủ đến dịu
dàng như một ly sữa …… gương
- Tóm tắt văn bản : Viết về tâm
trạng và suy nghĩ của người mẹ trong một đêm không ngủ trước ngày khai trường lớp 1 của con (nhân vật chính : người mẹ)
- Hai phần nội dung của văn bản :
+ Từ đầu … bước vào
+ Phần còn lại
- Thời điểm nảy sinh tâm trạng người mẹ : Đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con
- Gợi cảm xúc : Con : háo hức …
gương mặt thanh thoát; mẹ : hồi hộp, vui sướng, hy vọng
Chi tiết :
Mẹ không tập trung được vào việc gì cả
Mẹ lên giường và trằn trọc
Ấn tượng của mẹ về buổi khai trường rất sâu đậm
Mẹ nhớ sự nôn nao, hồi hộp…
chơi vơi, hốt hoảng
- Tâm trạng hai mẹ con trái ngược nhau (con ngủ nhẹ nhàng
>< Mẹ thao thức, hồi hộp)
- Việc làm của mẹ : nhìn con ngủ, xem lại những thứ chuẩn bị,
đắp mền … tình mẫu tử giản
dị.
- Mẹ không ngủ được vì (HS thảo luận kết hợp với sự liên tưởng bản thân)
II – Tìm hiểu văn bản :
1./ Cấu trúc văn bản
- Nhân vật chính : người mẹ
- Hai nội dung : + Tâm trạng người mẹ
+ Cảm nghĩ của mẹ về xã hội, nhà trường trong giáo dục trẻ em
2./Nội dung văn bản:
a./ Nỗi lòng người
mẹ:
- Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng
+ Vào đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con
- Cảm xúc : Hồi hộp,
vui sướng, hy vọng, nhớ lại kỷ niệm của ngày khai trường đầu tiên
Tấm lòng yêu
thương con, tình cảm đẹp đẽ sâu nặng đối với con.
b./ Cảm nghĩ của mẹ:
- Nghĩ về ngày hội khai trường
- Nghĩ về vai trò của
Trang 3mặt thanh thoát, đôi môi hé
mở”
- Cảm xúc của mẹ : “hôm nay
mẹ không tập trung được vào
việc gì cả”; “mẹ lên giường và
trằn trọc”; “lo lắng đến nỗi
không ngủ được”; “ấn tượng của
mẹ về buổi khai trường đầu tiên
ấy rất sâu đậm”, “mẹ còn nhớ
sự nôn nao, hồi hộp … khi cổng
trường đóng lại”
? Như vậy trong đêm trước ngày
khai trường vào lớp 1, tâm trạng
của hai mẹ con có giống nhau
không? *** ? Điều đó có tác
dụng gì? (Mẹ: thao thức không
ngủ, suy nghĩ triền miên – Con :
thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư
*** : tương phản làm nổi bật 2
tâm trạng trái ngược nhau)
? Trong đêm không ngủ, mẹ đã
làm gì cho con? (dẫn chứng)
(Đắp mền, buông màn, nhặt đồ
chơi, nhìn con ngủ, xem lại
những thứ đã chuẩn bị cho con
Đức hy sinh, vẻ đẹp giản dị
mà lớn lao của tình mẫu tử.
? Theo em, tại sao người mẹ lại
trằn trọc không ngủ được? (lo
lắng cho con; nôn nao nghĩ về
ngày khai trường; yêu thương
con; nhớ trường xưa; nhớ bà ……)
? Tại sao ngày khai trường lại để
lại dấu ấn thật sâu đậm trong
lòng người mẹ (là ngày đầu
tiên… môi trường xa lạ; thế giới
mới lạ; ngỡ ngàng…)
? Em hiểu gì về người mẹ? Có
nhận xét gì về cách dùng từ
trong đoạn văn Nêu tác dụng
của cách dùng từ? (Người mẹ rất
giàu tình thương con, cảm xúc)
Dùng từ láy liên tiếp gợi cảm
xúc phức tạp trong lòng mẹ : vui,
nhớ, thương
- Cảm nghĩ về người mẹ : Tình
yêu con quên mình, đức hy sinh – vẻ đẹp của tình mẫu tử
- Cách dùng từ láy liên tiếp gợi được cảm xúc trong lòng người mẹ
- Cảm nghĩ của người mẹ : + Nghĩ về ngày khai trường + Nghĩ về sự quan trọng của giáo dục với trẻ em
- Trả lời câu : “Mỗi sai lầm … sau này”
Thành ngữ : “Sai … dặm” khẳng định tầm quan trọng của giáo dục với trẻ em, đất nước
(HS thảo luận)
- HS thảo luận theo nhóm về thế giới kỳ diệu
- HS đọc ghi nhớ SGK trang 9
- Mẹ nói với chính mình (tâm sự)
Cách viết này có tác dụng khắc họa được tâm tư, tình cảm, những điều khó nói bằng những lời trực tiếp
- HS đọc ghi nhớ rút ra hai nội dung chính của bài
- HS đọc bài tập 1/9 – Tình bày miệng về ý kiến của mình
- Một HS khác đọc đoạn văn viết về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trương đầu tiên của mình
Có thể kể về một kỷ niệm đáng nhớ
(trình bày miệng)
giáo dục đối với trẻ em
- “Đi đi con … thế giới này là của con … sẽ mở ra”
Vai trò to lớn của nhà trường đối với con người
Trang 4? Từ dấu ấn sâu đậm của ngày
khai trường, trong đêm ngủ
không được người mẹ đã nghĩ về
điều gì? (đọc lại phần cuối văn
bản) (Mẹ nghĩ về : Ngày hội
khai trường, tầm quan trọng của
giáo dục – GV : liên hệ ngày
khai trường sắp tới)
? Câu văn nào trong bài nói lên
tầm quan trọng của nhà trường
với trẻ em? “Mỗi sai lầm trong
giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả
một thế hệ…”
? Tìm thành ngữ được dùng
trong đoạn văn? Ý nghĩa? (“Sai
một ly đi một dặm” Khẳng
định tầm quan trọng của giáo
dục, không được phép sai lầm
trong giáo dục, giáo dục quyết
định tương lai của đất nước)
HS thảo luận
? Kết thúc bài văn, người mẹ
nói: “Bước qua cánh … mở ra”
Em hiểu thế giới kỳ diệu đó là
gì? (HS thảo luận)
HĐ 3
4’
Tìm hiểu ý nghĩa văn bản (Tổng
kết).
? Trong bài văn, có phải người
mẹ đang trực tiếp nói với con
không? Người mẹ đang tâm sự
với ai? Cách viết này có tác
dụng gì? (Người mẹ không trực
tiếp nói với con hoặc với ai;
người mẹ nhìn con ngủ như tâm
sự với con nhưng thực ra đang
nói với mình, đang ôn lại kỷ
niệm của riêng mình nổi bật
tâm trạng, khắc họa được tâm tư
tình cảm, những điều sâu thẳm
khó nói bằng những lời trực tiếp.
GV:Liên hệ với bài sau“Mẹ tôi”
? Qua bài tác giả muốn nói đến
vấn đề gì? Ghi nhớ.
Tổng kết :
Ghi nhớ : SGK
HĐ 4 Luyện tập :
? Một bạn cho rằng có rất nhiều
Luyện tập :
Bài 1 trang 9
Trang 55’ ngày khai trường, nhưng ngày
khai trường vào lớp 1 là ngày
ghi dấu ấn sâu đậm nhất trong
tâm hồn mỗi con người Em có
tán thành ý kiến đó không? Vì
sao? (HS thảo luận).
? Cho HS viết đoạn văn về kỷ
niệm đáng nhớ này (Nếu không
có thời gian về nhà viết)
? Em nào thuộc bài thơ, bài hát
nào nói về tình mẫu tử, mái
trường? (Đọc hoặc hát)
Bài 2 trang 9
Đọc đoạn văn ghi lại kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên
* Củng cố - Hướng dẫn ở nhà : (2’)
- Đọc lại đoạn văn em thích nhất trong bài
- Chuẩn bị bài sau : “Mẹ tôi”
- Chuẩn bị trước bài tập 2/12
* Rút kinh nghiệm bổ sung (nếu có)
Trang 6
TUẦN 01 Ngày soạn :
(Ét-môn-đôđơ A-mixi – Những tấm lòng cao cả)
I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY :
* Kiến thức : giúp HS :
- Cảm nhận được, hiểu và thấm thía được những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
* Kỹ năng : Biết tìm hiểu và phân tích văn bản Từ đó rút ra ý nghĩa, nội dung
* Tư tưởng : Giáo dục HS biết tự kiểm điểm thái độ và tình cảm của bản thân đối với bố mẹ của mình
II./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
* Chuẩn bị của GV – Đồ dùng dạy học : Giáo án.
* Chuẩn bị của HS – Bài tập ra kỳ trước : Đọc, trả lời câu hỏi SGK.
III./ TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
* Ổn định tổ chức : Sĩ số (1’)
* Kiểm tra bài cũ : Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ bài học “Cổng trường mở ra” là gì?
Trả lời : Hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con cái
- Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống con người (3’)
* Giảng bài mới : (40’)
- Giới thiệu bài : (1’)
Trong cuộc đới của mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí vô cùng quan trọng và lớn lao, thiêng liêng Nhưng không phảikhi nào ta cũng ý thức được điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả Bài “Mẹ tôi” hôm nay chúng ta học sẽ cho ta bài học bổ ích
- Tiến trình bài dạy :
Thời
gian Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức ghi bảng
HĐ 1
6’ Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích.? Nêu xuất xứ của văn bản? (AmiXi
1846-1908) nhà văn Italia (Ý), tác giả
của nhiều cuốn sách “Những tấm lòng
cao cả”
- 2 HS đọc, tìm hiểu chú thích : chú ý
đọc thể hiện những tâm tư, tình cảm
buồn khổ của người bố, tâm trạng của
bố với mẹ EnRiCô
- GV sửa cách đọc
- HS đọc chú thích – chú ý : 1, 5, 6, 7, 8,
9, 10
- GV ghi một số từ lên bảng : “Lương
tâm” thuộc từ loại gì? Từ gì? (ghép)
* HS đọc xuất xứ SGK
* 2 HS đọc:
+ Từ đầu … mất mẹ
+ Tiếp … hết bài
* Đọc chú thích SGK
Chú ý : quằn quại, lương tâm, khổ hình …
I- Đọc, tìm hiểu chú thích :
- Đọc
- Chú thích: 1, 5, 6,
7, 8, 9, 10
II – Tác giả, tác phẩm: (SGK)
Trang 7Nguồn gốc từ này? (Hán Việt)
HĐ 2
25’
Tìm hiểu văn bản :
? Văn bản là bức thư của người bố gửi
cho con nhưng nhan đề lại lấy tên là
“Mẹ tôi” ? (Hình như giữa nội dung và
nhan đề không phù hợp)
GV : - Nhan đề là của chính tác giả đặt
cho đoạn trích
- Qua bức thư ta thấy người mẹ là
tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết
đều hướng tới để làm sáng tỏ Người mẹ
hiện lên là hiện tượng cao cả, lớn lao
Không để người mẹ xuất hiện trực tiếp,
tác giả sẽ dễ dàng mô tả cũng như bộc
lộ tình cảm và thái độ quý trọng của
người bố đối với mẹ Nói được một cách
tế nhị và sâu sắc những gian khổ, hy
sinh mà người mẹ đã âm thầm dành cho
con
? Qua bài văn, em thấy thái độ của
người bố đối với EnRiCô như thế nào?
Chi tiết nào cho em biết rõ điều đó?
- Thái độ của bố : Tức giận, buồn bã
Được thể hiện quan lời lẽ, từ ngữ, hình
ảnh trong bức thư
- Cụ thể : + Sự hỗn láo của con như một
vết dao đâm vào tim bố; bố không thể
nén được cơn tức giận đối với con; con
mà lại xúc phạm đến mẹ con ư? ; bố sẽ
không thể nào vui lòng đáp lại cái hôn
của con được; thật đáng xấu hỗ … chà
đạp …
? Lý do gì đã khiến bố của EnRiCô có
thái độ như vậy? (Vì ông cảm thấy hụt
hẫng, bất ngờ, ông không thể ngờ được
EnRiCô lại có thái độ như vậy với mẹ)
? Bố tức giận vì lời nói vô lễ của
EnRiCô với mẹ Tại sao?
- Mẹ là người lớn, là người sinh ra ta –
Công lao của mẹ là vô cùng to lớn,
không lấy gì để bù đắp cho xứng đáng,
đạo làm con phải thấy được công lao to
lớn ấy
- Nhan đề “Mẹ tôi” là phù hợp với văn bản Vì nội dung bức thư phần lớn nói về mẹ là nhiều nhất Viết theo thể loại viết thư phù hợp với sự thể hiện được tình cảm của người bố đối với mẹ
- Thái độ của bố : Tức giận, buồn bã
(HS tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời lẽ trong thư để trả lời chi tiết)
* Lý do : chính bố đã
nghe được những lời xúc phạm của con với mẹ trước mặt cô giáo
+ Bố hụt hẫng, bất ngờ + Bố không ngờ…
* EnRiCô sai vì (HS tự nhận xét)
III – Tìm hiểu văn bản :
1./ Nhan đề “Mẹ tôi”
2./ Thái độ của người bố đối với EnRiCô :
- Sự hỗn láo của con như một vết dao đâm vào tim bố
- Bố không thể nén được cơn giận dữ đối với con
- Bố sẽ không thể nào vui lòng đáp lại cái hôn của con được
Buồn bã, tức giận
3./ Hình ảnh người
Trang 8? Mẹ của EnRiCô là người như thế nào?
Căn cứ vào đâu mà em có được nhận
xét như vậy? (Mẹ là người hết lòng yêu
thương con:
+ Mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mình
trên chiếc nôi, trông chừng hơi thở hỗn
hễn của con, quằn quại vì nỗi lo sợ,
khóc nức nở khi nghĩ rằng có thể mất
con!
+ Mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm … để
tránh cho con một giờ … )
Càng hiểu thêm một cách sâu sắc tại
sao người bố lại có thái độ nghiêm khắc
với con.
Gv bình : Mẹ là người hy sinh cho con,
hết lòng vì con, mẹ luôn lo lắng, khổ sở,
vất vả, hy sinh hạnh phúc của bản thân,
thậm chí chấp nhận làm những việc hèn
nhất cho con …
? Trước sự vô lễ của EnRiCô bố không
chỉ tức giận con mà còn khuyên EnRiCô
điều gì?
- Không bao giờ con được thốt ra một lời
nói nặng với mẹ
- Con phải xin lỗi mẹ
- Con hãy cầu xin mẹ hôn con, để … xóa
đi cái … vong ân bội nghĩa
- Con hãy nhớ rằng … là tình cảm thiêng
liêng cao cả
? Khi đọc những lời lẽ trong thư của bố,
EnRiCô đã có thái độ như thế nào? (xúc
động vô cùng) Tại sao như vậy?
- Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi 4/12
bằng cách chọn các lý do đã đưa ra (HS
thảo luận)
- Có thể chọn là
a) Vì bố gợi lại những kỹ niệm giữa mẹ
và EnRiCô
c) Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc
của bố
d) Vì những lời rất chân tình và sâu sắc
của bố
? Em hiểu được gì qua lời khuyên của
bố?
- Đừng bao giờ làm điều gì sai quấy
* HS nhận xét về mẹ của EnRiCô – tìm các chi tiết trong bức thư để làm rõ về tình thương yêu của người mẹ EnRiCô
+ Mẹ đã thức suốt đêm + Mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc…
* HS tìm lời lẽ khuyên nhủ của bố trong bức thư:
+ Con hãy nhớ rằng tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả
EnRiCô xúc động vì (HS thảo luận) : a, c, d và tìm
ra các lý do khác
* HS thảo luận : lời khuyên nhủ của bố là lời dạy sống cho phải đạo với những người sinh thành
* Nhận xét cách nói của bố : Không nói trực tiếp
phù hợp với cách góp
ý với một đứa con có lỗi
mẹcủa EnRiCô:
- Hết lòng yêu thương con
- Công lao của mẹ rất to lớn
- Mẹ đã hy sinh vô bờ bến cho con
4./ Lời khuyên nhủ
của bố :
“Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả”
Lời khuyên nhủ chân tình, sâu sắc
Trang 9khiến mẹ đau lòng.
- Nếu lỡ phạm sai lầm phải thành khẩn
nhận lỗi
? Em có suy nghĩ gì về người bố của
EnRiCô?
- Nghiêm khắc dạy con, khuyên nhủ
chân thành
- Trân trọng người mẹ của EnRiCô
? Theo em, tại sao người bố không nói
trực tiếp với EnRiCô mà viết thư? (làm
người mắc lỗi không mất lòng tự trọng;
tình cảm thường tế nhị, kín đáo, nhiều
khi không nói trực tiếp được)
GV : Đây cũng là một bài học về cách
ứng xử trong gia đình, nhà trường, xã
hội
HĐ 3
4’ Tổng kếtQua bức thư người bố gởi cho EnRiCô,
em đã rút ra được bài học gì? * HS rút ra nội dung ghi nhớ – Đọc ghi nhớ SGK
Tổng kết :
Ghi nhớ SGK
HĐ 4
5’
Luyện tập :
- Chọn một đoạn trong bức thư có ý
nghĩa của người mẹ con , đọc học
thuộc
- Bản thân em có lần nào phạm lỗi với
mẹ chưa? Hãy kể lại
* HS thảo luận – Tự kể lại lỗi của mình với mẹ (bố) suy nghĩ
Luyện tập :
* Củng cố - Hướng dẫn ở nhà : (1’)
- Đọc “Thư gửi mẹ” và “Vì sao hoa cúc có nhiều cánh nhỏ”
- Học bài
- Xem bài “Từ ghép”
* Rút kinh nghiệm bổ sung (nếu có)
Trang 10
TUẦN 01 Ngày soạn :
I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY :
* Kiến thức : giúp HS :
Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
* Kỹ năng : Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào ******
* Tư tưởng : Tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép tiếng Việt
II./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH :
* Chuẩn bị của GV – Đồ dùng dạy học : Giáo án.
Bảng phụ ghi ví dụ
* Chuẩn bị của HS – Bài tập ra kỳ trước : Ôn lại bài cấu tạo từ đã học ở lớp 6.
III./ TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :
* Ổn định tổ chức : Sĩ số (1’)
* Kiểm tra bài cũ : Thế nào là từ ghép? Cho ví dụ
Trả lời : Đó là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa (3’)
* Giảng bài mới :
- Giới thiệu bài : (1’)
Ở lớp 6 các em đã học “Cấu tạo của từ”, trong đó phần nào các em đã nắm được khái niệm về từ ghép Để hiểu sâu rộng hơn về cấu tạo từ, trật tự sắp xếp và nghĩa của từ ghép, chúng ta sẽ học bài học này
Thời
gian Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức ghi bảng
HĐ 1
7’ Tìm hiểu cấu tạo của từ ghép chính phụ.
GV cho HS đọc các câu văn, đoạn
văn (trang 13), chú ý các từ in đậm
- HS quan sát ví dụ và giải nghĩa của
từ: Bà ngoại – thơm phức (Chú ý
giải nghĩa và phân tích)
+ Bà ngoại : người đàn bà sinh ra mẹ
mình
+ Thơm phức : thơm sực, có mùi
thơm nức bốc lên mạnh
? Các tiếng trong từ ghép “Bà
ngoại”, “Thơm phức” tiếng nào là
tiếng chính? Tiếng nào là tiếng phụ?
Tại sao em biết? Thử cho 1 ví dụ
khác
- GV phân tích :
+ Bà ngoại = Bà + ngoại
- Đọc các câu, đoạn văn SGK Chú ý các từ in đậm
- Giải nghĩa : Bà ngoại, thơm phức
xác định tiếng chính, tiếng phụ (bà : tiếng chính, ngoại : tiếng phụ; thơm : tiếng chính, phức : tiếng phụ)
Cho ví dụ : xe máy, hoa hồng
tiếng chính : tiếng được bổ sung nghĩa (đứng trước)
Tiếng phụ : tiếng bổ sung nghĩa cho tiếng chính (đứng sau)
I- Các loại từ ghép :
Phân tích cấu tạo từ : Bà ngoại
tiếng chính tiếng phụ
Thơm phức
tiếng chính tiếng phụ
Từ ghép chính phụ