Thti nghiem lam sang thuoc loai nghien ctiu can thiep.[r]
Trang 1TH l) NGHIEM LAM SANG NGAU NHIEN
I MUC TIEU
Mo td, thiet ke dung, va thuc hien dupc mot thii nghiem lam sang ngdu nhien
II NOI DUNG
Nghien ciiu thuc nghiem thuOng la mot phuong phap tot nhat trong nghien ciiu khoa hoc nham kiem dinh mot gid thuyet Trong vat ly hoc, nghien ciiu thuc nghiem thUcJng hay dupc sii dung Trong sinh hoc, nguOi ta cung thuong tien hanh nghien ciiu thuc nghiem tren dong vat Nghien ciiu thiic nghiem tren nguOi thuong it dupc sii dung Muc dich cua cac nghien cUu benh chiing va thuan tap la nham xac dinh can nguyen cua benh Cac nghien ciiu can thiep thuc nghiem dupc trinh bay 6 bdi nay thuong co' mot muc dich khac la nhdm xac dinh xem trong cac phuong phap dieu tri, phuong phap nao
la tot nhat (xem hinh 1) Cac thong tin thu dupc til nghien ciiu thuc nghiem thuong rat co' ich trong viec xac dinh moi lien he can nguyen dupc hinh thanh til cac nghien ciiu
quan sat Vi du, cac chuong trinh chong hut thuoc la d phu nQ cd thai rat cd hieu qud
trong viec phong tre em sinh ra thieu can Ket qud ndy se ho trp manh me cho mot ket luan rang hut thuoc la trong thOi ky mang thai la nguyen nhdn ddn den trd so sinh thieu can
* Gi6ng nhu trong cac nghien ciiu thuan tap quan sat, cac thii nghiem lam sang la mot loai nghien ciiu tuong lai Cac doi tupng nghien ciiu dupc theo doi va gidm sat sii xuat hien benh trong qud trinh nghien ciiu Su khac nhau can bdn giiia nghien ciiu thuan tap
va thii nghiem lam sang la trong thii nghiem lam sang, ngudi nghien ciiu chu dong tac dong hay can thiep vao mot nho'm (nhdm can thiep) va nhdm khac khong nhan mot bien phap can thiep nao (nhdm chiing) Trong khi dd, trong nghien ciiu quan sat, nguoi nghien ciiu chi quan sat va khong he cd mot tac dong hay mot can thiep nao Phdn bo ngdu nhien benh nhdn vao cac nho'm dieu tri khac nhau la dac trung cP bdn cua thii nghiem lam sang
127
Trang 2Thii nghiem lam sang
ng iu nhien
Nghien ciiu thuan tap
Can thiep
I
Ket qua
Quan the nghien ciiu
Chon mau (ngiu nhien)
Nhiing ngudi tinh nguyen tham gia nghien ciiu
Ph&n bo ngdu nhien
Doi chiing
K e'jqui
Quan the nghien ciiu
Cho J m iu (ngiu nhien)
Nhiing ngUOi tinh nguyen tham gia nghien ciiu
Ket qud
Khong phoi nhilm
Ket qud
H inh 1 SU khac n h au giiia thii nghiem lam sang ngAu nhien va nghien ciiu th u an tap tu ong lai
1 Sir don g y tham gia n gh ien ciiu
Trong thii nghiem lam sang, chi co' mot nhdm nhan mot phuong phap dieu tri nao do', con nhdm doi chiing thi khong nhan can thiep gi ci Do dd, cac doi tuong tham gia nghien ciiu phdi la nhiing ngudi tinh nguyen Nhung ngUOi duoc de nghi tham gia nghien ciiu thudng la nhiing nguOi co' nguy co cao xuat hien mot benh nao dd md ta can nghien ciiu (vi du nhu nhoi mdu co tim, mat khd nang sinh dd hoac di ta t bam sinh) Benh nhdn phdi dupc thong bao ve che do nghien ciiu va dien vao m iu dong y tham gia nghien ciiu Neu benh nhdn khong dong y tham gia nghien ciiu, ho cd the thay doi loi song do hieu biet ve yeu to nguy c0 va ddn den lam ha thap nguy co mdc benh Mac du vay, thii nghiem lam sang ngau nhien v in mang lai mot ket qud tot ma khong phuong phap nghien ciiu nao cd the dat dupc
2 P h an bo ngau nhien doi tUOng tham gia n gh ien ciiu.
Viec phdn bo n g iu nhien doi tupng tham gia nghien ciiu vao nho'm can thiep va nhdm doi chiing se mang lai ket qud cd do tin cay Ion nhat va cac nhdm nghien ciiu cd the so sanh dupc vdi nhau (Dieu dd co' nghia la vao thOi diem bdt dau nghien ciiu, cd hai nhdm deu giong nhau ve ta t cd cac yeu to da biet va chua biet, tril yeu to ma ta nghien ciiu) Day la diem cot yeu khi thiet ke thii nghiem lam sang ma ta phdi chu y den Neu chung
ta cd hai nho'm benh nhdn, va tien hanh ap dung cac phuong phap dieu tri khac nhau 6
Trang 3moi nhdm, sti khac biet ve ket qud 6 cac nhdm se do phuong phap dieu tri khac nhau v6i mot dieu kien la cac yeu to khac deu giong nhau va chi cd mot yeu to khac nhau la phuong phap dieu tri Dieu nay chi cd the dat dupc khi cac ddi tupng nghien ctiu dupc chon ngdu nhien Chung ta can phdi phan biet dupc sU khac nhau gitia ltfa chon ngdu nhien cac doi tupng tham gia vao nghien ctiu (cd the giong nhau gitia nghien ctiu quan sat va nghien ctiu thuc nghiem) va phdn bo ngdu nhien cac doi tuong nghien ctiu da dupc chon vao nhdm can thiep va nhdm doi chting (chi xdy ra d nghien ctiu thuc nghiem)
3 Loai trvf cac sai
Cd doi tupng nghien ctiu va ngudi nghien ctiu deu cd the dnh hudng den ket qud cua thti nghiem De gidm cac sai so loai nay, nguOi ta thudng sti dung ky thuat "lam mil" Trong ky thu at "lam mil kep", cd ngudi nghien ctiu va doi tupng nghien ctiu deu khong biet benh nhdn dupc phdn bo vao nhdm nao Ky thuat ndy dac biet phdi dupc tien hanh trong nhting nghien ctiu md ket qud thuOng mang tinh chu quan nhu "kha hon", "khong thay ddi" hay "xau di" Ndu ket qud nghien ctiu cd tinh khach quan, nhu chet, con dot quy, khong can thiet phdi dp dung ky thuat "lam mil"
4 Anh h u d n g g ia ta o c u a c h a t tr o (Placebo effect)
NguOi ta da biet ro mot hien tupng trong y hoc la khi benh nhdn dupc dieu tri mot loai chat tro (vi du nhu vien duOng) ho thuOng cdm thay cd nhting tien trien tot hon v'e
m at lam sang so vdi benh nhdn khong dupc dieu tri bdng chat tro ay Hien tupng nay thuong dupc gpi la "dnh hudng gid tao cua chat tro" va phdi dupc xem xet trong khi thiet
ke cac thti nghiem lam sang neu ta muon quy ket hieu qud trong nghien ctiu can thiep
la do chinh phuong phap dieu tri can thiep chti khong phdi la do dnh hudng cua sU dieu tri Do do, ngudi ta thudng sti dung mot chat tro de dieu tri benh nhdn md benh nhdn
d nhdm chting khdng the nhan biet dupc, cd nghia la chat tro nay giong hoan toan vdi thuoc d nhdm dupc dieu trj can thiep v'e hinh dang, mdu sac Chi cd nhu vay, su khac nhau ve ket qud dieu trj gitia cac nhdm se la do sU khac nhau v'e phuong phap dieu trj
5 P h an tich ket qua.
Khi phdn tich ket qud cua thti nghiem lam sang, ngudi ta thudng dua ra nhieu du doan Dau tien ngudi ta tien hanh so sanh gitia cac nhdm can thiep va nhdm chting xem
su giong nhau v'e cac yeu to nhu tuoi, giong, chting toe va dac biet la cac yeu to nguy co
da biet co nam trong nghien ctiu hay khong (ket qud cua sti phdn bo ngau nhien) Sau
dd, ngudi ta tien hanh phan tich dnh hudng cua phuong phap can thiep (vi du, chuong trinh chong hut thuoc la se lam gidm ty le ngUOi hut thuoc la d nhdm can thiep) Cuoi citng, budc phan tich chu yeu cua thu nghiem lam sang la kiem djnh xem lieu gia thuyet dua ra rdng yeu td nguy co dnh hudng den stic khoe cd dung khong (vi du, hut thuoc la lam tang nguy cO ung thu dudng ho hap dudi)
Ve nguyen ly, budc phan tich chu yeu cua thu nghiem lam sang khong khac nhau nhieu 1dm so vdi phdn tich ket qud cua cac nghien ctiu thuan tap quan sat Vi du, trong thti nghiem lam sang, khong nhat thiet la phuong phap can thiep dupc thuc hien thanh cong
d moi cd the d nhdm can thiep (vi du, tat cd moi nguoi deu ngting hut thuoc la) va hoan toan khong xdy ra d nhdm chting (vi du, khong ai ngting hut thuoc la) Ket qua cua thti nghiem lam sang la phat hien dupc sii khac nhau v'e hieu qud can thiep d hai nhdm Ngoai
Trang 4ra, budc phan tich kiem dinh gid thuyet phdi dua tren nguyen tac la moi doi tupng nghien criu mot khi da dupc phdn bo ngdu nhien vao cac nho'm ho phdi dupc dua vao phdn tich No'i mot cach khac la neu ta loai bo mpt cach co' chon loc benh nhdn khi phdn tich ket qud se lam mat di y nghia cua viec phdn bo ngdu nhien benh nhdn vao cac nhdm nghien ctiu
III BAI TAP
Nguoi ta da tien hanh mot thti nghiem lam sang ngdu nhien de danh gid cac phuong phap dieu tri benh ddi duOng
Thti nghiem ndy bao gom cac buOc nhu: xay dung quy trinh thu thap cac so lieu co' the so sanh dupc vdi nhau, phdn bo ngdu nhien benh nhdn vao cac nhdm dieu tri bdng cac phuong phap khac nhau bao gom cd nho'm so sanh dupc dieu tri bdng chat tro, danh gid bdng phuong phap "lam mil kep" cac loai thuoc uong, theo doi benh nhdn trong mot thdi gian ddi, thu thap, bien soan va gidm sat cac so lieu nghien ctiu
Ngudi ta lua chon nhting benh nhdn dai dudng khdng phu thuoc insulin va khdng ddi hoi phdi dieu tri insulin Loai ddi dudng nay chiem chu yeu (tren 90% tong so benh nhdn ddi dudng)
Thti nghiem ndy co' hai muc tieu chinh:
1 Danh gid hieu qud cua cac phuong phap dieu tri 1dm ha dudng huyet trong viec du phong cac bien chting vie mach mdu
2 Nghien ctiu hch sti tu nhien cua benh ve mach mdu
NgUdi ta da dp dung nhting che do dieu tri sau trong nghien ctiu nay:
1 Dieu tri bang insulin vdi nhting lieu lupng khac nhau de duy tri mtic do dudng huyet
d mtic binh thudng
2 Dieu tri bang insulin vdi lieu lupng chuan: Insulin cham U-80, 10-16 don vi moi ngay tiem theo dien tich co the
3 Dieu tri bdng Tolbutamide l,5g/ngay theo dudng uong
4 Dieu tri bang lactose tro (placebo) dudi hinh dang va lieu lupng giong nhu cac thuoc dieu tri ha dudng huyet
Tat cd cac nho'm tren deu cd mot che do an kieng nhu nhau
Ket qua:
Cac nha nghien ctiu dd thu dupc nhting ket qud bat ngd sau:
1 Insulin khdng cd hieu qud hon so vdi chi dp dung che do an kieng sudt ddi d nhting benh nhan dai dudng
2 An kieng cong vdi dieu tri bang tolbutamide khdng co' hieu qud hPn so vdi chi dp dung che do an kieng sudt ddi d nhting benh nhdn dai dudng
3 Cd sU tang cd y nghia thong ke ty le chet do benh mach mau d nhdm dupc dieu tri bdng tolbutamide so vdi nho'm dupc dieu tri bdng placebo
C&u hoi:
1 Su lua chon nhdm benh nhdn vdi the ddi dudng ndy dnh hudng nhu the nao den the ndy dp dung nhting ket luan thu dupc tti thti nghiem lam sang ndy
Trang 52 Khi nao ky th u at "lam mu kep" la can thiet nhat va it can thiet nhat? No cd nghia
la nhu the nao?
3 Hien nay rat kho' tien hanh dupc mot thii nghiem lam sang nhu the nay Tai sao?
4 Neu khong cd nho'm dieu tri bang placebo, ta se khong thu dupc nhting ket luan gi?
5 Tai sao phan bo n giu nhien benh nhan vao cac nhdm dieu tri la can thiet va no' dat dupc muc dich gi?
T r a ldi:
1 Nhung ket qud dat dupc tti nghien ctiu nay, cung nhu nhting nghien ctiu khac, chi
ap dung dupc cho nhting quan the tuong tu nhu quan the nghien ctiu Tuy nhien, trong thti nghiem nay, khong co' vain de gi bdi vi nhting benh nhan nghien ctiu dai dien cho phan Ion nhting benh nhan dai duOng phong phu thuoc insulin
2 Ky thuat "lam mil kep" la can thiet de loai trti cac sai chech chu quan gay ra do c l ngudi nghien ctiu va doi tupng nghien ctiu Ky thuat nay la can thiet nhat trong cac nghien ctiu ma ket qua mang tinh chu quan nhu "khd hon", "khong thay ddi" hay "xau hon" Nd it can thiet nhat cho cac nghien ctiu voi nhting ket qud khach quan Ky thuat nay se khong cho ca nguOi nghien ctiu va doi tupng nghien ctiu biet ve che do dieu tri tren placebo
3 Tat cd nhting benh nhan tham gia nghien ctiu da dong y tham gia nghien ctiu sau khi da dupc thong bao ve nghien ctiu Ho da dupc theo doi chat che moi dnh hudng hay trieu chting Mot chuyen gia gidi ve benh dai duPng da tham gia vao thiet ke thti nghiem nay va cho rin g nhdm placebo se co' ket qud tuong tu nhu cac nho'm dieu tri bang thuoc
ha duPng huyet Va cuoi cung, dieu nay da dupc chting minh la dung
4 NguPi ta cd the thu duoc nhting ket luan quan trong nhat neu khdng tien hanh dieu tri placebo Do' la:
a Insulin khong tot hon so vOi placebo
b Tolbutamide cd lien quan vdi tang nguy co tti vong va benh mach mau (cd y nghia thong ke) so sanh voi placebo
5 Phan bo benh nhan ngau nhien vao cac nho'm dieu tri la can thiet vi chi khi dd su khac biet ve ket qud dieu tri mdi co' the qui cho la do tien hanh cac thti nghiem dieu tri khac nhau Neu khong tien hanh phdn bo ngdu nhien, sU khac nhau ve ket qud dieu tri co' the’ la do cac dac trUng khac cua cac nho'm nghien ctiu Phdn bo ng iu nhien se mang lai mot su phdn bo nhu nhau cac yeu to nguy co (vi du tuoi, gidi, mtic do nang cua benh)
d cac nho'm Day la mot khai niem co bdn cua thti nghiem lam sang n g iu nhien
M O T T H U NGHIEM LAM SANG NGAU NHIEN
A N H A C LAI MOT VAI KHAI NIEM CAN THIET
1 Thti nghiem lam sang thuoc loai nghien ctiu can thiep No'i nhu vay co' nghia la: khdi niem "yeu to nguy co" trong cac nghien ctiu phdn tich dich t l (nhu nghien ctiu thuan tap hoac nghien ctiu benh chting) dupc hieu bdng mot loai thuoc dieu tri khac, hoac mot phuong phap dieu tri khac mong muon cd hieu luc hon, va loai thuoc dieu tri nay, phuong
Trang 6phap dieu tri nay do chinh ngudi thay thuoc dieu tri chu dong "ap dat" vao, can thiep vao qua trinh d iin bien cua benh (lam cho benh mau khoi, hoac benh se khoi triet de, hoac it di chting de lai )
2 thti nghiem lam sang la mot nghien ctiu tUdng lai, trong dd chinh ngudi thay thuoc dieu tri phdi theo doi, gidm sat xac nhan sti xuat hien cua hieu qud dieu tri mong ddi trong tuong lai
3 Vi thti nghiem lam sang la mot trong nhting nghien ctiu phan tich dich ti, nen bao gid cung phdi thiet lap mot nhdm doi chting, vdi ty le ve so lUdng hoac 1/1, hoac 2/1 tuy thuoc nho'm doi chting dupc chon nhu the nao, nghia la ddm bdo sU tuong dong den dau
so vdi nho'm chti ctiu
4 Vi cung la mot nghien ctiu ngdu nhien, nen yeu to ngdu nhien cung van la yeu to chi phoi lam gidm cac sai so giong nhu d cac nghien ctiu ngdu nhien khac Song d day qud trinh chon cac doi tUdng bang ngdu nhien, lai bieu thi dudi dang phdn bo viec cd nhan va khong nhan bien phap can thiep cho ho, de cuoi cung ta co' dupc nhting ai se vao nho'm chu ctiu (cd nhan yeu to can thidp) va nhting ai se vao nhdm doi chting (khong nhan yeu to can thiep can nghien ctiu, m a nhan yeu to can thiep cu hoac placebo de doi chting)
5 Ky th u at "lam mil" phdi dupc van dung triet de Nen tien hanh ky th uat "lam mil kep" Cd the dUdc thi nen tien hanh "lam mil ba" (cd benh nhdn, cd thay thuoc lam dieu tri va cd ngudi xti ly ket qud deu khong biet) trong do' quan trong hdn cd la nhting ngudi benh dupc can thiep dtit khoat khong dupc biet minh dang "bi lam nghien ctiu", trti nhting nghien ctiu phdi sti dung ngudi tinh nguyen Ngay cd trudng hdp ndy thi ho lai cang khong the dupc biet minh dupc hay bi cl nhdm nghien ctiu nao, no' dnh hudng rat ldn den hieu luc nghien ctiu (gay nhting sai chech khong ludng dupc) va lai con la van de dao dtic y hoc ntia
Ky th u at lam mil
NgUdi bi lam mU tro n g qua trin h nghien cUu benh nhan ngUdi nghien ctiu ngUcli xii ly s 6 lieu
B MOT BAI TAP VE MAU NGHIEN ClJU THO NGHIEM LAM SANG
Mot thay thuoc muon thti xem tac dung nhanh cua mot loai thuoc sot ret mdi so vdi loai thuoc cu hien dang dung
Tieu chuan dat ra la het ky sinh triing v6 tinh trong vong 36 gid sau khi dung thuoc
1 TrUdc h et ta hdy tin h cd mau
De tinh dupc cd mdu toi tieu vtia du, can phdi:
a) An dinh miic y nghia cho nghien ctiu, cung dong thdi la an dinh mtic tin cay ma
Trang 7ta se dung de kiem dinh sU khac biet ty le khoi cua 2 loai thuoc tren 2 nhdm ngudi dung
2 loai thuoc dd Thudng dung mdc y nghia 0,1 hoac 0,05 hoac 0,01
bj An dinh mot luc mdu nhat dinh Luc mau la mong muon cua chung ta de phat
hien ra dUdc su khac biet (cd y nghia thong ke) cua 2 loai thuoc nay, ndi khac di luc mau
la xac suat co' dUdc ket qud nghien criu co' y nghia Luc mau phu thuoc vao:
+ Su khac biet cua cac ty le khoi benh thuc su la bao nhieu Su khac biet nay cang ldn, thi luc mdu cang ldn
+ Cd mdu la bao nhieu Cd mdu cang ldn, thi luc mdu cang ldn
Nhting luc mdu thudng dung la 80%, 90% va 95^
c) An dinh mot su khac biet cd gia tri ve lam sang gitia cac ty le cua 2 nhdm ngudi
sti dung 2 loai thuoc dd Su khac biet nay la bao nhieu de co' dude gia tri ve lam sang thi phdi do cac thay thuoc lam sang tu an dinh ra dua tren y nghia thuc te lam sang Thi
du su khac biet la 5% se rat cd gia tri neu ty le khoi dang tti 5% len 10%, nhung se it cd gid tri hon nhieu neu ty le khdi dang tti 90% len 95% Tuy nhien, day chi la thi du ve cac con so, cac thay thuoc lam sang can can cti vao nhieu khia canh khac, ve y nghia xa hoi cua van de, y nghia y hoc va y te cua van de, tinh pho bien va nghiem trong cua benh nghien ctiu
De cd dUdc su khac biet ndy, tat nhien chung ta da cd ty le khdi ddi vdi loai thuoc dieu tri dang dung, cong viec con lai la Udc ludng ty le khoi ddi vdi loai thuoc mdi ntia md thdi.
d) Cong thitc tin h co mdu.
Cd nhieu
Ddn gian nhat la:
Z i -ti/2 p q F
n =
-D“
trong do': p la tru ng binh cua 2 ty le d 2 nhdm:
Pi + P2 P=
-2
q la sd bu cua p den 1:
q = 1-p
F la binh phUdng cua tong (Z a/2 va Zft)
F = (Za/2 + Zj i r vdi :
Z„/2 Id gia tri tdi han cua phdn bo chuan ting vdi mtic y nghia 2 phia
cua sai lam a da an dinh
a = 0 ,0 5 thi Za/2 = 1 ,9 6
a = 0,01
a = 0,1
Z/i la gia tri tdi han 1 phia tUdng ting vdi luc mdu 1- (i da an djnh
1 (j = 80% thi Zp = 0,86
Trang 8De giup ngudi nghien ciiu, ngudi ta da tinh s in cac gia tri cua F d cac miic y nghia
va liic mdu thudng dimg:
_
M ac Luc mSu
y nghia
Con D la khac biet ty le d 2 nhdm (nd chinh la hieu so gitia 2 ty le nay, khi chung duoc bieu thi bang cung don vi)
Thi du neu chung ta an djnh:
Miic y nghia a = 0,05 -* Z«/2 = 2 (thay cho 1,96) Liic mdu 1 - fi = 0,90 thi F se la 10,5 (hang 0,05 cot 90% trong bdng F tren day)
Neu D = 0,10 (Ty le khoi cua thuoc cu pi = 70%, cua ty le thuoc mdi p2 = 80%, thi 0,7+0,8
thi se cd:
-0 ,7 5 )
n =
2 x 0,75 x 0,25 x 10,5
(0,1)2
= 394 7r 400
nhu vay can phai lay moi nho'm 400 benh nhan vao mdu nghien ciiu: 400 ngudi dieu tri thuoc cu va 400 ngudi dieu tri thuoc mdi
2 Chi dinh so benh nhan vao 2 nhom.
S a u k h i loai tril n h u n g b e n h n h a n cd n h iin g b e n h k e t hdp hoac m a n tfn h xet
co th e a n h hUdng d en q u a tr i n h d ie u tr i , 800 b e n h n h a n d u tie u c h u a n dUdc lay vao n g h ie n ciiu L ap d a n h m uc c u a 800 b e n h n h a n n a y , te n xep th e o v a n chii cai roi chon n g a u n h ie n ho vao 2 n h o m , b a n g cac ky t h u a t p h a n bo k h o i n g a u n h ien Viec p h a n bo k hoi n g a u n h ie n n a y co ta m q u a n tro n g q u y e t d in h d e n k e t qua
n g h ie n ciiu
3 Thiic hien n gh ien ciiu
Qud trinh nay nen ap dung ky thuat "lam mil kep" cac benh nhdn duoc cham soc dieu tri nhu nhau ve hinh thiic, de khdng ai dupc biet minh dupc hoac bi dieu tri the nay the khac Mat khac nhiing ngudi thiic hien dieu tri cung khdng dupc biet co' sii khac nhau trong viec dieu tri nay (cac go'i thuoc, ong thuoc, vien thuoc phdi giong nhau, dupc danh
sd theo ma ghi trong danh muc nghien ciiu cho cac benh nhan tuong ting) Ho cung dupc xet nghiem KST sot ret vao gid trudc gid thti 36 ke tti khi bdt dau dung thuoc khdng sdm hon, khong muon hdn NgUdi ta cho rdng trong cac thti nghiem lam sang ngau nhien, qud trinh thiic hien nghien ctiu la budc kho' thiic hien nghiem ngat (nhd nghien ctiu phdi
Trang 9gidm sat rat chat che) nhung cung phdi lai la btfdc quyet dinh den tinh chinh xac cua ket qud nghien ciiu
4 Tinh ket qu a n gh ien ctiu.
Gid sti ta thu dupc ket qud sau, trong 1 bdng 2x2:
36 girt sau
T h u 6 c du n g d ieu trj
1
het KST con KST C'Ong
1 Triidc het ta tim "y nghia thong ke" cua ket qud nghien ciiu Day la mot nghien ciiu
ty le nen ta se dung mot trdc nghiem y nghia ve sir khac biet giCfa 2 ty le:
X iii u = 35,5
Ket qud nghien ciiu cd y nghia thong ke P ngUPng p<0,05 nhu da du kien, ta loai bo H„ (2 ty le la khong khac biet) va chap nhan H I sau: Ty le het KST vo tinh cl nhdm duoc dieu tri bdng thuoc mdi cd khac biet ty le dd d nhdm dieu tri bang thuoc cu Su khac biet nay cd y nghia thong ke d nguang p < 0,05
2 Ta tinh ty le d 2 nhdm:
- Nhom dung thuoc mdi: 350/400 = 0,87 ± 0,0057
- Nhdm dung thuoc cu: 280/400 = 0,70 ± 0.0105
E KET LUAN
Trong nghien ciiu, viec chi dinh vao 2 nhdm chu ciiu va ddi chiing dupc thuc hien ngdu nhien trong sd benh nhan dupc tinh theo cO mdu phu hpp vdi cac dieu kien an dinh Khi tien hanh nghien ciiu, ky th u at "lam mil kep" dupc gidm sat triet de, nen cd the’ cho rdng ket qud nghien ciiu khong chiia sai sd quan trong Bay gid, van dung 6 tieu chuan ve tinh nguyen nhdn, ngtfOi ta thay chung deu dupc thoa man trong nghien ciiu, nen cd the ket luan rang thuoc mdi cd ty le sach KST sot ret trong vong 36 gid cao hon so vdi ty le do neu dung thuoc cu: 0.87 so vdi 0,70
Sau day, la trich bdng de tien viec so sanh (bdng Fisher va Yates’) d mot bac tu do:
Xac suat P Gia trj X~
Trang 10DIEU TRA NGHIEN CUU SUC KHOE CONG DONG
NGHIEN CUU NGANG
I MUC TIEU
- Xac nhan vai tro quan trong cua nghien ciiu ngang trong dich t i hoc
- Nhan biet nhiing lpi diem cua mau chum ngiu nhien
- Phan biet dupc cac dac tinh cua thiet ke lay m iu chum
II NOI DUNG
TrUPc het cln phan biet cac nghien ciiu quan sat vPi cac nghien ciiu can thiep: d nghien ciiu quan sat thi ta can phai chon cac cd the vao nghien cUu, con 0 nghien ciiu can thiep thi ta lai chi dinh loai can thiep cho cac ca the (nhu 2 phiiong phap dieu tri cho cac benh nhan ch in g han) Doi khi, cd nhiing nghien ciiu ket hop ca 2: thi du trong nghien ciiu dieu tri sot ret trong quan the, thi can thiep dieu tri (dung thuoc hoac placebo) duoc chi dinh cho moi tre con uong hang tuan, va mpt mau 20% so tre dd dupc chon ra de giam sat bang quan sat hang thang.
Nghien ciiu ngang thuoc loai nghien ciiu quan sat Can chu y den mpt so diem quan trong nhu sau:
1 Nghien ciiu ngang gan lien vPi ty le hien mac, nghia la nghien ciiu ngang chi dupc
sii dung de mo ta? (cd rat it ket qua nghien ciiu ngang dupc dua sang dich t i hoc phan tich, khi nhiing dac trUng nguy co nghien ciiu la bam sinh, khong thay doi sudt mot ddi nguoi, thi du mau mat, nhdm mau)
2 Nghien ciiu ngang cung g in lien voi khoang thoi gian diin bien cua hien tupng siic khoe ma ta nghien ciiu trong quan the: chi nhin nhan hien tupng siic khoe dd (thi du
tinh hinh benh tat) trong mpt thoi diem nhat dinh: nen nguoi ta hinh dung ket qua ngang
la mot biic anh chup nhanh v'e tinh hinh cua hien tupng siic khoe ma ta nghien ciiu Tuy nhien, cum til "thoi diem" d day dupc nhin nhan mot cach tuong doi, tuong ling vdi mot
"thdi gian ngln" Phan Ion cac nghien ciiu v'e tinh hinh cac benh truyen nhiem cap tinh theo kinh nghiem, nguoi ta thuong an dinh thoi gian n g ln nay la 2 tuan
3 Nghien ciiu ngang la cong cu chu yeu hien nay, dupc sii dung rat rong rai de md
ta mot hien tupng siic khoe trong quan the Va, voi muc tieu mo ta, nd cung dupc sii