- Cảm nhận về tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ nhân danh những người Hải Phòng đi trên con đường mang tên nhà văn, đánh giá rất cao tấm lòng nhân đạo của Nguyên Hồng được gửi gắm qua các t[r]
Trang 1Ngày soạn: 12/ 04/ 2009
Tuần: 32
Tiết: 121
Bài 30
CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
Văn bản: Qua phố Nguyên Hồng
Trịnh Hoài Giang
A Mục tiêu.
- Học sinh hiểu về chân dung nhà văn Nguyên Hồng - nhà văn của những người cùng khổ trước cách mạng tháng Tám rất gắn bó với Hải Phòng
- Cảm nhận về tâm trạng, cảm xúc của nhà thơ nhân danh những người Hải Phòng
đi trên con đường mang tên nhà văn, đánh giá rất cao tấm lòng nhân đạo của Nguyên Hồng được gửi gắm qua các tác phẩm viết về Hải Phòng, viết ở Hải Phòng
B Chuẩn bị.
- GV: Giáo án, tài liệu chương trình địa phương, chân dung Nguyên Hồng
- HS: Tìm hiểu về phố Nguyên Hồng, Sách Ngữ văn địa phương
C Lên lớp.
I Ổn định tổ chức.
II Kiểm tra bài cũ.
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
III Bài mới.
1/ Giới thiệu bài: 1’
Cho đến nay, người Hải Phòng chúng ta vẫn thấy một Hải Phòng ồn ào náo nhiệt trong các sáng tác của nhà văn Nguyên Hồng - một nhà văn gắn bó với Hải Phòng và đã từng trở thành người Hải Phòng Tên ông đã vinh dự được đặt cho một số con đường của vài thành phố Và hôm nay đi trên đường phố mang tên ông, có người tưởng nhớ đến ông bằng những vần thơ
2/ Tiến trình bài dạy.
Thời
15’ Hoạt động 1: Hướng dẫn h/s tìm
hiểu chú thích văn bản
- Gọi h/s đọc bài thơ
- GV: Lưu ý cách ngắt nhịp,
giọng điệu hoài niệm, tưởng nhớ
và có lúc thống thiết của bài thơ
? Qua bài thơ em hãy nêu sự
hiểu biết của em về phố Nguyên
Hồng (vị trí, địa giới cụ thể của
phố Nguyên Hồng)?
? Em nêu một vài hiểu biết của
mình về nhà văn Nguyên Hồng?
- 2- 3 h/s đọc
- Phố Nguyên Hồng nằm dưới chân cầu An Dương I, thuộc phường Lam Sơn, quận
Lê Chân
Nguyên Hồng (1918 – 1982), quê Nam Định, xuất thân
Trang 2? Trong bài thơ tác giả có nhắc
đến một số tác phẩm của nhà văn
Nguyên Hồng, đó là những tác
phẩm nào?
trong một gia đình công giáo nghèo, cha mất sớm Năm
1935 cùng mẹ ra Hải Phòng lần hồi sinh sống ở những xóm lao động (xóm Cấm, xóm chùa Đông Khê)
- Ông là nhà văn của người cùng khổ, thế giới nhân vật của ông gồm chủ yếu những người lao động nghèo ở thành thị
- Hồi kí “Những ngày thơ ấu” (1940), kể về tuổi thơ của cậu
bé Hồng
- Tiểu thuyết “Bỉ vỏ” (1938), câu chuyện đầy nước mắt của một người phụ nữ với các nhân vật Tám Bính, mẹ La
- Sóng Gầm - tập I của bộ tiểu thuyết 4 tập “Cửa biển”
15’ Hoạt động 2: Hướng dẫn tìm
hiểu văn bản
? Em hãy cho biết một vài nét về
chân dung Nguyên Hồng được
miêu tả trong bài thơ?
- GV: Đoạn thơ thể hiện chân
dung nhà văn Nguyên Hồng: một
người có cá tính mạnh được bộc
lộ ngay ở những thói quen đời
thường, môt nhà văn say mê với
nghề nghiệp và cũng đầy trải
nghiệm cuộc đời
“Ông ngồi như tạc bằng men
Chòm râu thưa đẫm bao thiên
chuyện đời”
- Dáng điệu: ngồi chân chữ ngũ, chòm râu thưa, đôi mắt khẽ lim dim - dáng ngồi của một người đang suy ngẫm, chiêm nghiệm cuộc sống
- Cử chỉ: tay băm băm vào không khí, khóc khi xúc động mạnh
- Dồn suy tưởng cồn cào… Một đồng xu lăn lóc…
Trang 3? Hãy tìm những câu thơ thể
hiện tình yêu thương của nhà văn
Nguyên Hồng đối với những con
người bị xã hội thực dân PK áp
bức, bóc lột?
? Tác giả đã dùng biện pháp
nghệ thuật gì trong những câu
thơ vừa tìm được?
? Qua đoạn thơ em hiểu thêm gì
về nhà văn Nguyên Hồng?
? Qua hình ảnh đám cưới qua
sông Tam Bạc, em thấy được
cuộc sống của người dân Hải
Phòng nay khác gì với cuộc sống
của những người dân Hải Phòng
xưa trong các sáng tác của nhà
văn?
( Câu hỏi thảo luận theo bàn)
- GV: Hình ảnh “Một con thuyền
đưa đám cưới sang sông” chính
là hình ảnh của cuộc sống tươi
đẹp ngày hôm nay với niềm vui
và hạnh phúc, đó còn là tiếng
đồng vọng hiện tại với quá khứ
cất lên trong lòng nhà thơ
Lang thang trong “Bỉ vỏ”…
………
Như gió gào, con chữ rưng rưng
=> Đây chính là những tình cảm yêu qúy trân trọng của tác giả dành cho nhà văn
- Sử dụng nhiều điệp từ, điệp ngữ: “Những”, “Kiếp”
- Dùng các động từ mạnh: cồn cào, lang thang, dữ dằn, hầm hập…
- Yêu thương, đồng cảm sâu sắc, yêu quý, trân trọng những người lao động khốn khổ
Thảo luận: thời gian 5’.
Đại diện nhóm trình bày
HS tự nêu ra những đổi mới của cuộc sống mà hàng ngày được chứng kiến
5’ Hoạt động 3: Hướng dẫn h/s
tổng kết
? Nêu nội dung chính của bài
thơ, nêu những suy nghĩ tình
cảm có được sau khi học bài
thơ?
- Qua bài thơ ta thấy được nhà văn Nguyên Hồng một người có cá tính mạnh được bộc lộ ngay ở những thói quen đời thường, môt nhà văn say mê với nghề nghiệp và cũng đầy trải nghiệm cuộc đời
- Tình yêu thương, đồng cảm
Trang 4sâu sắc, yêu quý, trân trọng những người lao động khốn khổ
5’ Hoạt động 4: Hướng dẫn h/s
luyện tập
? Yêu cầu h/s đọc diễn cảm bài
thơ?
? Tình huống: Nếu em đưa một
người ở xa đến (hoặc giả người
nước ngoài) qua phố Nguyên
Hồng, em sẽ nói với họ những
gì?
- HS đọc diễn cảm bài thơ
- HS tự nêu
IV Củng cố và hướng dẫn về nhà 4’
1 Củng cố:
- Giới thiệu đôi nét về tác giả Nguyên Hồng?
- Trình bày sự nghiệp sáng tác của ông?
2 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài và đọc thuộc diễn cảm bài thơ
- Soạn bài mới: Viết bài tập làm văn số 7