Hoạt động trên lớp GV thông qua đề ra -chép đề lên bảng HS làm bài hết giờ GV thu bài về nhà chấm Đề ra :Cảm nghĩ về người thân GV gi¸m s¸t HS lµm bµi hÕt giê GV thu bµi vÒ nhµ chÊm GV n[r]
Trang 1
Tuần 12 Ngày soạn 09/11/2009
Tiết 44:
CáC YếU Tố Tự Sự MIÊU Tả
TRONG VĂN BIểuCảM
A.Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS hiểu:
- Vai trò của các yếu tố tự sự,miêu tả trong văn biểu cảm và có ý thức vận dụng chúng
- Luyện tập vận dụng hai yếu tố đó vào văn biểu cảm
B.Chuẩn bị:
- SGK,SGV Ngữ văn 7
-Bảng phụ
* Bài cũ :
- Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ:”Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ?
-Tinh thần nhân đạo,lòng vị tha cao cả của tác giả được thể hiện ntn?
* Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài
Hoạt động của GV- HS
Hoạt động 1:
HS đọc lại bài thơ”Bài ca nhà tranh bị gió
thu phá
Chỉ ra các yếu tố tự sự trong bài thơ và nêu
ý nghĩa của chúng đối với bài thơ
Các yếu tố tự sự ,miêu tả trong bài thơ có
vai trò gì
GV:Dùng phương thức tự sự và miêu tả để
gợi ra đố tượng biểu cảm và gửi gắm cảm
xúc
GV gọi h/s đọc đoạn văn (sgk)
Nội dung bài học
I Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm
- Bài thơ được chia làm 4 đoạn
Đoạn 1 Tự sự kết hợp với miêu tả
- Hai câu đầu là tự sự
- Ba câu sau là miêu tả
=>Có vai trò tạo ra bối cảnh chung
Đoạn 2:Tự sự kết hợp với biểu cảm tâm trạng
bất lưc ,uất ức vì già yếu
Đoạn 3: Tự sự và miêu tả(6 câu đàu)Kết hợp
biểu cảm(2 câu cuối) Cam phận ,tâm trạng ít ngủ trằn trọc lo lắng
Đoạn 4: Biểu cảm trực tiếp tình cảm cao
thượng vươn lên sáng ngời Mơ ước có một ngôi nhà che khắp thế gian
=>Các yếu tố miêu tả tự sự có vai trò là phương tiện để tác giả bộc lộ cảm xúc
HS nghe giảng
* Đoạn văn (sgk)
Trang 2
-Đoạn văn được chia làm mấy phần nhỏ chỉ
ra các yếu tự sự và miêu tả trong đoạn văn
Nếu không có yếu tố tự sự và miêu tả thì
yếu tố biểu cảm có thể bộc lộ được hay
không?
Vai trò của các yếu tố tự sự miêu tả trong
đoạn văn ntn?
Đoạn văn trên miêu tả tự sự trong niềm hồi
tưởng Hãy cho biết tình cảm đã chi phối
yếu tố tự sự và miêu tả ntn?
GV:Tự sự và miêu tả ở đây nhằm khêu gợi
cảm xúc Do cảm xúc chi phối chứ không
nhằm mục đích kể chuyện miêu tả đầy đủ sự
việc ,phong cảnh
Phần 1:
Miêu tả bàn chân của bố từ những ngón chân gan bàn chân mu bàn chân
Phần 2:
Tự sự:Kể chuyện bố ngâm chân cảm nhận sự khó khăn ,vất vả của bố làm nnền tảng cho cảm xúc thương bố ở cuối bài
Phần 3:
Biểu cảm :Thương bố
=>Việc miêu tả bàn chân của bố và kể chuyện bố ngâm chân nước muối ,bố đi sớm
về khuya làm nền tảng cho cảm xúc thương
vẽ bố ở cuối bài
=>Khêu gợi tình cảm ,cảm xúc
=>Tình cảm là chất keo gắn các yếu tố tự sự miêu tả thành một mạch văn nhất quán có tính liên kết
Ghi nhớ: SGK
II Luyện tập:
1.GV hướng dẫn HS viết bài tập 1- HS trình bày GV nhận xét
2.Yêu cầu viết lại thao diễn đạt riêng của HS.Đây là bài tập mô phỏng yêu cầu
HS kết hợp tự sự,miêu ta để biểu cảm:
- Tự sự : Chuyển đổi tóc rồi lấy kẹo mềm ngày trước
Miêu tả: Cách chải tóc của người mẹ ngày xưa hình ảnh người mẹ:
Biểu cảm lòng nhớ mẹ khôn xiết
D.Hướng dẫn học ở nhà:
-Về nàh học kỉ phần ghi nhớ
-Ôn lại bài đã học
-Xem và chuẫn bị trước bài mới”Cảnh Khuya-Rằm tháng giêng”
Tuần12 Ngày soạn 10 /11 /2009
(Nguyên tiêu)
Hồ Chí Minh
Trang 3
A Mục tiêu cần đạt :
Giúp HS :
- Cảm nhận được tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nước ,phong thái ung dung của
Hồ Chí Minh thể hiện trong hai bài thơ
- Biết được thể thơ và chỉ ra được những nét đặc sắc về ngệ thuật của hai bài thơ
B Chuẩn bị :
- SGK ,SGV ,bài soạn ,chân dung Hồ Chí Minh , bức ảnh trong sgk phóng to
C.Các hoạt động dạy học :
*Bài củ: ?ở lớp 6 các em đã được học những văn bản nào của tác giã Hồ Chí Minh? Em
hảy đọc thuộc lòng một bài thơ mà em cho là hay nhất ?
- GV nhận xét -khen đọng viên HS
* Bài mới : Giáo viên giới thiệu bài
Hoạt động của GV - HS
Hoạt động 1:
HS chú ý đọc phần chú thích dấu *
Em hảy nêu những hiểu biết của em về
tác gĩa ?
Nêu hoàn cảnh sáng tác bài thơ ?
Hoạt động 2:
- GV hướng dẩn HS đọc thơ -Đọc diễn
cảm đúng nhịp thể hiện tâm trạng của tác
giã
-GV đọc một lần -Sau đó gọi HS đọc
-GV nhận xét cách đọc của các em
?Cả hai bài thơ được sáng tác theo thể
loai nào ?Bản phiên âm và dịch thơ có gì
khác?
HS đọc bài
Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ được
tác giả miêu tả như thế nào ?
?Vào thời điểm nào?
ở câu 1 tác giã sử dụng biện pháp nghệ
thuật gì ?Tác dụng của nó?
Nội dung bài học
I Đọc - Hiểu chú thích
1 Tác giả - tác phẩm
* Tác giả : -(1890-1969)
-Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc việt nam -Người anh hùng dân tộc
-Danh nhân văn hoá thế giới ,nhà văn lớn
- Viết ở Việt Bắc trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân pháp xâm lược
2 Từ khó
II.Đọc -Hiểu văn bản
-HS đọc bài
-Thất ngôn tứ tuyệt =>4câu mỗi câu 7 chữ
-HS nêu
* Văn bản : Cảnh khuya
- Tiếng suối chảy
- ắnh trăng ,cây cổ thụ ,hoa
- Bức tranh thiên nhiên về cảnh khuya ở rừng Việt Bắc
-So sánh =>Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trang 4
(Tìm một số câu thơ tả về tiếng suối mà
em biết )
?Theo em tại sao tác giã nghe tiếng suối
như tiếng hát ?
Như vậy vẻ đẹp hai câu thơ đầu của bài
Cảnh khuya là :
a.Sử dụng có hiệu quả phép so sánh và
nhân hoá
b Miêu tả âm thanh tinh tế và hình ảnh
sinh động
c Vận dụng sáng tạo những hình ảnh
quen thuộc của đường thi
d kết hợp giữ miêu tả và biểu cảm trực
tiếp
Hai câu sau nói lên điều gì ?Tâm trạng
của nhà thơ như thế nào ?
Vì sao Bác lại chưa ngũ ?
Em hiểu gì về tâm hồn của người qua văn
bản này ?
HS đọc bài
Bức tranh thiên nhiên được tác giã vẽ lên
như thế nào ?vào thời điểm ra sao?
Nêu vẽ đẹp về không gian của bài thơ?
GV treo bức tranh lên bảng
Trên dòng sông đó xuất hiện ai ?Và đang
làm gì ?
Qua đó cho biết tác giã là người như thế
náo ?
Đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của
hai bài thơ trên là ?
a.Sử dụng biện pháp nghệ thuật có giá trị
biểu cảm cao
b Cảnh vật vừa có màu sắc cổ diển vừ
toát lên sức sống của thời đại
c Tâm hồn thi sỉ kết hợp với phẩm chất
-Làm cho thiên nhiên trở nên gần gủi với con người
- Đêm ở đây rất yên tĩnh ,khuya ,tác giã rất chú ý đến cảnh thiên nhiên
HS nêu
-Tâm trạng nhà thơ =>chưa ngũ (điệp từ )
- Say mê vễ đẹp đêm trăng thiên nhiên
- Lo lắng trằn trọc vì vận mệnh của đất nước
-Yêu nước, thương dân
HS đoc văn bản
Đêm rằm tháng giêng ,trăng rằm tròn vành vạnh,trời trong xanh ,gió mát ,ở giữa dòng sông trên rừng Việt Bắc
- Không gian cao rộng ,bát ngát mênh mông ,tràn đầy ắnh trăng Bầu trời và vầng trăng như không có giới hạn =>sức xuân đang tràn ngập cả đất trời=>Tạo ra một vẽ đẹp huyền ảo
- Bác Hồ và các chiến sĩ cách mạng đang bàn bạc công viêc một cách bí mật
-Yêu thiên nhiên đất nước -Ung dung lạc quan
HS nêu
Trang 5
chiến sĩ trong con người Hồ Chí Minh
d.Cã 3 phương án trên đều đúng * GI nhớ: SGK
HS đọc gi nhớ
- GV đọc một số bài thơ viết về trăng của Người
D Hướng dẩn học ở nhà :
Về nhà học thuộc lòng hai bài thơ
Ôn tập phần tiếng việt để tiết sau kiểm tra Tiếng việt
Tuần 12 Ngày soạn 12/11/2009
Bài12
Tiết 46: Kiểm tra Tiếng việt
A Mục tiêu cần đạt :
- Qua đây để đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của HS
- Rèn luyện ý thức tự giác của học sinh khi làm bài
- Kỉ năng áp dụng lý thuyết vào làm bài tập trắc nghiệm
B.Hoạt động trên lớp ;
GV thông qua đề ra -đề chẵn lẽ
Phát đề cho HS làm -GV theo giỏi hết giờ thu bài về nhà chấm
Đề ra: (Chẵn )
I.Trắc nghiệm : (5điểm)
* Đọc các câu sau và trả lời câu hỏi
1.Từ nào sau đây có thể điền vào chổ trống trong mỗi câu sau : Nhai, nhả ,ăn ,chở
A Tàu vào cảng than
B.Em bé đang cơm
2.Tìm từ trái nghĩa với những từ đã cho sau :
Chín : - Quả chín
- Cơm chín
3.Trong các câu sau câu nào đúng câu nào sai (Điền chữ Đ vào câu đúng và chữ S vào câu sai )
a Hễ học giỏi đẹp trai
b Nó rất thân ái với bạn bè
c Con xin báo một tin vui cho cha mẹ mừng
d Nhà em ở xa trường ,em đến trường đúng giờ
4 Phân biệt nghĩa của từng yếu tố Hán việt trong các từ Hán việt sau :
Thi ca
Tồn vong
Quốc kì
5 Đặt câu với với mỗi cặp từ đồng âm sau :
Trang 6
a Đào (dt) - Đào (đ t) , b Sâu (d t) -Sâu (tính từ) , c Cưa (dt) - Cưa (đ t)
II Tự luận (5 điểm )
1 Phân biệt từ đồng nghĩa hoàn toàn và từ đồng nghĩa không hoàn toàn ? Cho mỗi loại một
ví dụ minh hoạ
2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7-10 câu trong đó có sử dụng từ trái nghĩa ? (gạch chân các từ trái nghĩa đó )
Đề lẻ :
I Trắc nghiệm :(5 điểm )
* Đọc câu hỏi và trả lời :
1.Từ nào sau đây có thể thay thế cho từ chết trong câu "Chiếc ô tô bị chết máy"
Khoanh tròn vaò chữ cái mà em cho là đúng nhất:
a) Mất b) Hỏng c) Đi d) Qua đời
2 Trong các câu sau câu nào đúng câu nào sai
Điền chữ Đ vào câu mà em cho là đúng và chữ S vào câu sai
a.Nó,tôi cùng nhau đến câu lạc bộ
b Bố mẹ rất buồn con
c Nó đến trường xe đạp
d Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam
3.Tìm từ trái nghĩa với những từ đã cho sau
Lành: - áo lành
- tính lành
4.Phân biệt nghiã của từng yếu tố hán viêt
Hoan hỷ
Sinh tử
ái Quốc
5 Đặt câu với mổi cặp từ đồng âm sau
a.Cày(Danh từ) - Cày động từ
b Năm (Danh từ) - Năm (số từ)
c.Khoá (Động từ) - Khoá (Danh từ)
II Tự luận: (5 điểm )
1.Phân biệt từ dồng nghĩa và từ đồng âm ? Cho ví dụ?
2.Viết một đoạn văn ngắn khoảng 7 -> 10 câu trong đó có sử dụng từ đồng nghĩa
Gạch chân dưới các từ đồng nghĩa đó?
đáP áN Và BIÊủ ĐIểM
(Đề chẵn )
I.Trắc nghiệm
Làm đúng một câu cho 1 điểm
Câu 1 điền từ (ăn)
Câu 2 xem lại bài từ trái nghĩa có thể điền: Cơm chín=>cơm sống
Quả chín =>quả xanh
Câu 3 Câu đúng : c
Câu 4 Xem lại bài từ Hán Việt
Trang 7
Câu 5 Đặt câu :Ví dụ Bác Đào đang đào đất trồng rau
dt đt
-HS đặt các câu còn lại
II Tự luận
Xem lại bài đồng âm và bài từ trái nghĩa
-Viết đoạn văn trong đó có sử dụng các từ đồng nghĩa
-Bài viết có nội dung ,có tính liên kết ,mạch lạc
Đề lẽ:
I.Trắc nghiệm:
Câu 1: Điền từ '' hỏng''
Câu 2: Câu d đúng
Câu 3 áo lành - áo rách
Tính lành - tính ác
Câu 4: Học sinh xem lại bài từ Hán Việt
Ví dụ: ái :yêu; quốc :nước
Câu 5: Đặt câu
Ví dụ ổ khoá này được dùng để khoá cửa
II Tự luận
Viết đúng đoạn văn theo yêu cầu có sử dụng từ đồng nghĩa
Trình bày sạch sẽ ,đẹp
C Hướng dẫn học ở nhà :
- Về nhà ôn lại bài củ
- Xem và soạn trước để tiết sau trả bái viết số 2
Tuần12 Ngày soạn 14/11/2009
Bài12
A.Mục tiêu cần đạt :
- Giúp HS tự đánh giá được khả năng viết văn bản biểu cảm của mình Tự sửa các lổi thường gặp trong bài văn thông qua tiét trả bài
- Củng cố kiến thức về văn biểu cảm,kỉ năng viết văn bản
Bài kiểm tra của HS
Sổ điểm
Bài văn mẩu
C Các hoạt động dạy học:
Giáo viên chm HS nhắc lại đề ra và chép lên bảng
Đề ra : Loài cây em yêu(Tự chọn)
- Đây là một đề văn biểu cảm yêu cầu các em chỉ chọn một loài cây mà em yêu thích nhất
Trang 8
* Ưu điểm:
- Nhìn chung các em đã làm đúng các bước của một bài văn có : mở bài ,thân bài và kết bài
- Biết chọn loài cây để bộc lộ cảm xúc
- Có một số bài viết tốt - chữ viết rõ ràng trình bày đẹp như :
* Nhược điểm :
- Đa số các em còn sa vào kể ,tả nhiều chưa làm nổi bật được vấn đề
- Một số bài viết còn sơ sài ,cẩu thả chưa đầu tư - chữ viết còn sai lổi nhiều như :
- GV cho đọc một vài bài viết khá - Một vài bài viết chưa đạt yêu cầu
HS nhận xét so sánh
Em đã thật sự yêu loại cây đó chưa?
Hiểu về loài cây đó ntn?
Theo em tình cảm ở đây phải là tình cảm ntn?
=>Chân thật
Em đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào vào bài viết
Nó có tác dụng gì?
GV trả bài cho HS yêu cầu các em xem lại -có gì thắc mắc để GV giải thích
- Lấy điểm
- HS chữa vào một bên lề
- GV đọc một bài mẩu tương tự HS theo dỏi
- Về nhà tập viết lại bài văn này
- Khắc phục các chổ còn chưa đạt yêu cầu
Xem và soạn trước bài ''Thành ngữ''
Tuần12 Ngày soạn 15/11/2009
Bài12
Tiết 48: Thành ngữ
A Mục tiêu cần đạt :
Giúp học sinh :
- Hiểu được đặc điểm về cấu tạo và ý nghĩa của thành ngữ
- Tăng thêm vốn thành ngữ ,có ý thức sử dụng thành ngữ trong giao tiếp
- Rèn luyện kỉ năng sử dụng thành ngữ trong khi nói và viết
B.Chuẩn bị :
-Bảng phụ ,phiếu học tập
* Bài củ: Thế nào là từ đồng âm ? Cho ví dụ
Trang 9
-HS lên bảng trìng bày -GV nhận xét cho điểm và vào bài mới * Bài mới :Giáo viên giới thiệu bài Hoạt động của GV- HS Hoạt động 1: HS đọc ví dụ và chú ý từ in đậm ?Có thể thay cụm từ này bằng những từ khác được không ?Tại sao ? ?Có thể chêm xen một vài từ khác vào đó hay thay đổi vị trí của nó được không? Từ ví dụ trên em hảy rút ra lời nhận xét về đặc điểm , cấu tạo của thành ngữ? ? Cụm từ lên thác xuống ghềnh có nghĩa là gì ?Nhanh như chớp nghĩa là gì? ?Tại sao nói hanh như chớp ? Nêu một số ví dụ tương tự : Vậy thành ngữ là gì ?Nó có ý nghĩa như thế nào ? GV phát phiếu học tập HS làm Giải thích nghĩa của các thành ngữ sau và đặt câu vơi những thành ngữ đó : A.An cư lạc nghiệp
B Tóc bạc da mồi
C Sông sâu nước cả
?Thành ngữ ''tham sống sợ chết'' có nghĩa là
gì?
Nêu cách hiểu nghĩa của thành ngữ này ?
Hoạt động 2:
HS đọc ví dụ ở SGK và cho biết chức vụ ngữ
pháp mà các thành ngữ trên đảm nhiệm là
gì?
Ví dụ Bảy nổi ba chìm
Tắt lửa tối đèn
Phân tích cái hay của việc sử dụng thành ngữ
trong hai ví dụ trên
Nội dung bài học
VD Lên thác xuống gềnh -Không được vì ý nghĩa sẽ trở nên lỏng lẽo,nhạt nhẽo
-Không :vì đây là một trật tự từ cố định -Đặc điẻm cấu tạo chặt chẽ về thứ tự các từ
và nội dung ý nghĩa
- Có nghĩa là trôi nổi,lênh đênh ,phiêu bạt
- Cuộc sống vất vả khổ cực
- Hành động mau lẹ rất nhanh chính xác
- Dùng hình ảnh so sánh
*Ghi nhớ:
HS làm
-Là thái độ ham muốn sự sống sợ hải caí chết
=>Thường để chỉ sự hèn nhát -Hiểu trực tiếp từ nghĩa đen tạo nên nó
-Làm vị ngữ
-Làm phụ ngữ cho danh từ khi -Ngắn gọn ,hàm súc,gợi liên tưởng cho người đọc,người nghe có tính biểu cảm cao
Ghi nhớ :SGK:
Trang 10
GV nhận xét nhóm từ :Tráo trở,bội bạc,phản
trắc=>Đồng nghĩa với nhau
Các thành ngữ :Ăn cháo đá bát,qua cầu rút
ván cũng đồng nghĩa với nhau
HS nge giảng
III Bài tập :
1.Tìm và giải thích từ thành ngữ:
- Sơn hào hải vị=> là những món ăn ngon những sản phẩm quý hiếm
- Khoẻ như voi=>Có nghĩa là rất khoẻ
- Tứ cố vô thân =>không có ai thân thích ruột thịt
- Gia mồi tóc sương=> về già
2.HS kể vắn tắt các câu chuyện"Con rồng cháu tiên" "ếch ngồi đáy giếng" Đặt câu với các câu thành ngữ đó?
VD: Chúng ta tự hào về tổ tiên mình là con rồng cháu tiên
GV hướng dẩn HS về nhà làm các bài tập còn lại:
D.Hướng dẩn học ở nhà:
Về nhà học thuộc phần ghi nhớ:
Tập lấy các ví dụ về thành ngữ:
Làm các bài tập còn lại:
Chuẩn bị kiến thức để tiết sau trả bài kiểm tra văn và tiếng việt:
Tuần 13 Ngày soạn 18/11/2009
Tiết 49
Trả bài kiểm tra văn ,bài kiểm tra tiếng việt
- Đánh giá kết quả bài làm của học sinh về môn Văn-Tiếng việt
- Tiếp tục cũng cố kiến thức kỉ năng làm bài
- Giúp học sinh biết chửa lổi trong bài làm
B Chẩn bị :
- Bài kiểm tra ,sổ điểm ,đoạn văn mẩu
C.Các hoạt động dạy học :
- Cho học sinh nhớ lại đề ra
GV nhận xét về ưu và khuyết điểm của bài kiểm tra
* Ưu điểm :
- Đa số các em đã tự giác làm bài
- Một số em có bài làm tương đối tốt -biết vận dụng kiến thức đã học vào làm bài kiểm tra
- Về môn văn :-Các em đả nắm vững nội dung chính của bài học
-Có cảm xúc ,tình cảm khi học xong tác phẩm