I Mục tiêu cần đạt - Học sinh cảm nhận được lòng yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sÜ c¸ch m¹ng tuæi trÎ ®ang bÞ giam cÇm trong tï ngôc ®îc thÓ hiÖn b»ng nh÷ng[r]
Trang 1
Ngày soạn :18/01/2012
Ngày dạy :………
Tuần 21 Tiết 77 : Đọc hiểu văn bản: Quê Hương
( Tế Hanh )
I Mục tiêu cần đạt
- Cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng , sức sống của một làng quê miền biển được miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hương đằm thắm của tác giả
- Thấy được nét dặc sắc nghệ thuật bài thơ mới tiêu biểu này
- Rèn kĩ năng phân tích thơ trữ tình kết hợp miêu tả tự sự
- Giáo dục tinh thần yêu quê hương đất nước
II Chuẩn bị
1, Thầy : Nghiên cứu , soạn bài
PP:Đàm thoại gợi mở ,Nêu vấn đề ,giảng giải …
2, Trò : Học bài và chuẩn bị bài theo sự hướng dẫn của thầy
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động1
1, ổn định lớp (1’)
2, Kiểm tra bài cũ ( 15’)
Giới thiệu bài:
Hoạt động 3
* Bằng sự chuẩn bị ở nhà , hãy trình bày những hiểu
biết của em về nhà thơ Tế Hanh?
GV: Ông quê ở xã Bình Dương, huyện Bình Sơn, tỉnh
Quảng Ngãi
? bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?
GV: Tế Hanh có nhiều thời gian sống xa quê , quê ông
là một làng chài ven biển có con sông Trà Bồng uốn
quanh ôm trọn lấy làng rồi đổ ra biển Bài thơ được viết
khi nhà thơ sống xa quê học và làm việc ở Huế Bài thơ
được viết bằng cả tấm lòng yêu mến
Thiên nhiên thơ mọng mà hùng tráng của quê hương,
mến yêu những con người tràn trề sinh lực , bằng những
kỉ niệm sâu đậm và nồng nàn của thời niên thiếu
Chuyển ý:
*Yêu cầu đọc : Giọng tha thiết , nhớ nhung …
? Đọc từ đầu …….thớ vỏ ? Nêuu nội dung ?
? Đọc khổ cuối ? Nêu nội dung ?
- Nỗi nhớ quê
? Bài thơ có bố cục như thế nào ?
I Giới thiệu tác giả, tác phẩm (5’)
1, Tác giả : Tế Hanh sinh năm 1921
- Quê Quảng Ngãi -Thơ ông mang nặng nỗi nhớ thương quê hương da diết và niềm khao khát tổ quốc được thống nhất
- Ông được nhận giải thưởng văn học nghệ thuật năm 1996
2, Bài thơ : Có trong tập “Nghẹn ngào”1939
Đọc, tìm hiểu từ khó , bố cục (4’)
*Đọc
* Giải thích từ khó
*Bố cục : 2 phần
Trang 2
“ Chim bay dọc biển đem tin cá” Đây là câu thơ của
cha nhà thơ : Câu thơ làm tựa đề cho bài thơ bộc lộ quê
nhà thơ là vùng quê biển
? Đọc hai câu thơ đầu ? hai câu thơ đầu giới thiệu gì về
quê hương tôi?
- nghề chài lưới
- Nước bao vây cách nửa ngày sông
? Em hiểu gì về làng quê được giới thiệu ở đây
? Nhận xét cách giới thiệu làng quê ở hai câu thơ đầu ?
? Cách giới thiệu ấy giúp em hiểu gì về vùng quê này ?
* Cách giới thiệu độc đáo …
?Đọc : “ Khi trời ………góp gió”
? Cánh đoàn thuyền ra khơi đánh cá trong hoàn cánh
nào ?
- Trời trong gió nhẹ , sớm mai hồng
? Đây là điều kiện thời tiết như thế nào ?
- Điều kiện thời tiết thuận lợi cho thuyền ra khơi
? Phương tiện và con người ra khơiđược miêu tả qua
những từ ngữ , hình ảnh nào?
? Em có nhận xét gì về hình ảnh người dân chài lao
động ?
- Người dân chài trẻ trung , kheỏ mạnh
? Nhận xét về hình ảnh con thuyền và mái chéo , cánh
buồm ?
- Một loạt phép so sánh , nhân hoá , đảo ngữ
? Những phép tu từ này góp phần diễn tả cảnh ra khơi
như thế nào?
? Tại sao nói : “ cánh buồm như mảnh hồn làng”
? Đọc “ Ngày hôm sau….thớ vở” ? Nêu nội dung?
? Cảnh trên bến được miêu tả có trạng thái và không
khí như thế nào?
? Em cảm nhận được gì cảnh trên bến đỗ ?
- Cảnh thật đông vui nhộn nhịp
? Câu thơ “ Nhờ ơn trời….đầy ghe” tại sao lại để trong
ngoặc kép ?
- Nhà thơ ghi lại lời người dân chài
? Em hiểu họ nói gì?
- Họ cảm tạ trời đất đã cho trời yên , biển lặng để họ
đánh bắt được nhiều cá tôm , để cuộc sống no đủ
II: Tìm hiểu văn bản (20’)
1, Hình ảnh quê hương
- Giới thiệu một làng quê chài ven biển
a, Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
- Dân trai tráng
- Thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
- Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
- cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
- Cảnh ra khơi khoẻ đẹp , báo hiệu chuyến ra khơi thắng lợi
b, Cảnh thuyền đánh cá về bến đỗ
- Không khí ồn ào
- trạng thái : Tấp nập
Trang 3
? hình ảnh ngươi dân chài hiện lên qua hình ảnh nào?
- Dân chài lưới làn da đen ….xa xăm”
? Do đâu họ có làn da này ? Làn da ấy thể hiện người
dân chài là người như thế nào?
? Thân hình nồng thở vị xa xăm” gợi lên điều gì về
người dân chài ?
- Gợi nét đẹp truyền thống
* GV: Người dân chài hiện lên khoẻ đẹp như trong
huyền thoại
? Chiếc thuyền được miêu tả qua câu thơ nào ?
? nhà thơ sở dụng phép tu từ gì trong cau thơ đó ? Việc
sử dụng phép tu từ ấy diễn tả điều gì ?
- Phép nhân hoá diễn tả con thuyền như có hồn , con
thuyền đồng nhất với con người và trở thành thành viên
của làng chài
? Qua việc miêu tả cảnh ra khơi và cảnh bến đỗ em cảm
thấy quê hương nhà thơ là vùng quê như thế nào ?
? Nhà thơ miêu tả bức tranh que hương trong hoàn cảnh
nào ?
? Từ đó em cảm nhận được gì về tình cảm của nhà thơ
đối với quê hương?
? Tình cảm đối với quê còn được bộc lộ trực tiếp qua
nỗi nhớ quê? Ta chuyển sanh phần
? Đọc khổ thơ cuối ?
? Nỗi nhớ quê được thể hiện qua những từ ngữ hình ảnh
nào?
- Lòng tôi luôn tưởng nhớ
- Nhớ : Màu nước xanh cá bạc cánh buồm vôi
Mùi mặn nồng
? Nhận xét những hình ảnh hiện về trong nỗi nhớ của
nhà thơ ?
? Em cảm nhận được gì về tình cảm của nhà thơ đối với
quê hương ?
? Bài thơ giúp em hiểu gì về thơ mới
? bài thơ nêu bật nội dung gì?
? Đọc ghi nhớ SGK?
4, Củng cố:
? Đây là bài thơ tự sự hay trữ tình ?Biểu cảm hay miêu
tả? Vì sao?
- Bài thơ có phường thức biểu đạt chính là biểu cảm kết
hợp với miêu tả, tự sự - Đây là tác phẩm trữ tình có kết
hợp yếu tố mieu tả và yếu tố tự sự Vì…
*5.Hướng dẫn về nhà : Học thuộc lòng bài thơ , tập
phân tích từng khổ thơ
- Phép nhân hoá diễn tả con thuyền như có hồn , con thuyền đồng nhất với con người và trở thành thành viên của làng chài
- Vùng quê lao động lam lũ , no ấm
- Thể hiện tình yêu quê hương tha thiết mặn nồng
2 Nỗi nhớ quê
- Nỗi nhớ cồn cào, da diết
IV Tổng kết
* Ghi nhớ(SGK)
V Luyện tập
Trang 4
Chuẩn bị bài “ Khi con tu hú”
* Rút kinh nghiệm
Ngày 19 tháng 1 năm 2012
Ngày soạn :18/01/2012
Ngày dạy :………
Tuần 21 Tiết 78 : Đọc hiểu văn bản: Khi con tu hú
( Tố Hữu)
I Mục tiêu cần đạt
- Học sinh cảm nhận được lòng yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến
sĩ cách mạng tuổi trẻ đang bị giam cầm trong tù ngục được thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm và thể thơ lục bát giản dị , thiết tha
- Rèn kĩ năng phân tích cảm nhận thơ trữ tình
- Giáo dục lòng yêu thiên nhiên , yêu cuộc sóng , yêu tự do
II Chuẩn bị :
1, Thầy : Nghiên cứu soạn bài
PP:Thuyết trình ,Đàm thoại gợi mở ,Nêu vấn đề …
2, Trò : Học bài và chuẩn bị theo sự hướng dẫn
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1, ổn định lớp (1’)
2, Kiểm tra bài cũ (4’)
? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Quê hương” Tế Hanh và trình bày ngắn gọn cảm nhận của em về bài thơ ?
3, bài mới
Hoạt động 2
- Giới thiệu bài : Văn học việt nam đầu thế kỉ XX, bên cạnh những bài thơ tiêu biểu thuộc trào lưu thơ mới , ta còn được học một số bài thơ thuộc trào lưu thơ ca cách mạng được sáng tác trong tù của Tố Hữu , Hồ Chí Minh Hôm nay ta tìm hiểu bài :” Khi con tu hú” của Tố Hữu
Hoạt động 3
? Bằng sự chuẩn bị ở nhà , em hãy trình bày những
hiểu biết của em về nhà thơ Tố Hữu ?
* GV: Tố Hữu tham gia cách mạng từ thủa còn là
học sinh (17-18 tuổi) Sáng tác đều Ông đã từng là
uỷ viên ban chấp hành TƯ đảng Thơ ông gắn với
từng chặng đường cách mạng của dân tộc
- Bài thơ có trong tập : “Từ ấy” , tập thơ đầu tay 2,
của Tố Hữu gồm 3 phần : Máu lửa , xiềng xích ,
giải phóng Bài thơ có trong phần “ xiềng xích”
* Đang say mê hoạt động chống Pháp 4/1939 Tố
Hữu bị bắt giam ở nhà lao Thừa Thiên Huế
I Vài nét về tác giả , tác phẩm
1, Tác giả : Tố Hữu ( 1920-2002)
Trang 5
3/1942 ông vượt ngục trở về với cách mạng
? Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào?
* Hướng dẫn tìm hiểu chú thích SGK
? Em hiểu “tu hú” là gì?
* GV: giải nghĩa thêm “ Lúa chiêm” loại lúa cấy
vào tháng giêng gặt vào tháng 10
“Bỗy” - đàn, “rây” –chuyển , ngả( màu)
Yêu cầu đọc khổ 1giọng vui tươi, phấn khởi
Khổ 2: bực bội , nhấn giọng vào những thán từ , chú
ý nhịp thơ 6/2, 3/3
? Đọc cả bài ?
?Đọc khổ 1 ? Nêu nội dung khổ 1
? Đọc khổ 2 ? Nêu nội dung khổ 2
? Theo em bài thơ có bố cục như thế nào?
- 8 câu đầu – bức tranh mùa hè
-4 câu cuối- tâm trạng người tù
? Đọc 6 câu đầu ? Đoạn thơ miêu tả cảnh gi?
? Bức tranh thiên nhiên bắt đầu bước vào hè được
miêu tả có những gì ?
- Tiếng chim tu hú gọi bầy
- Lúa chiêm đương chín ,trái cây ngọt dần
- Tiếng ve ngân
- Bắp rât vàng hạt , nắng đào
- Trời xanh –rộng –cao
- Con diều sáo lộn nhào
? Bức tranh có những màu sắc gì? Nhận xét về màu
sắc ấy?
- Màu sắc tươi tắn , rực rỡ
? Âm thânh ở đây ra sao?
- Âm thanh rộn rã, tươi vui
? nhận xét về cảnh vật ở bức tranh này ?
- Cảnh vật căng đầy sức sống , tất cả hứa hẹn sắp
được thu hoạch
? Bầu trời được miêu tả như thế nào ?
? Đây là bầu trời gợi ra không khí như thế nào ?
- Không khí thoáng đãng gợi sợ tự do
? Từ việc miêu tả màu sắc âm thanh , cảnh vật giúp
em cảm nhận được gì về bức tranh mùa hè ?
- Màu sắc tươi tắn , âm thanh vui tươi rộn rã , hương
vị ngọt ngào hết sức tự do thoáng đãng
2,Bài thơ:” Ki con tu hú” 7/1939 khi bị giam cầm trongnhà lao Thừa Phủ ở Huế
Đọc , tìm hiểu từ khó , bố cục
* tìm hiểu từ khó
* Đọc
* Bố cục : 2 phần
II Tìm hiểu chi tiết văn bản
1,Bức tranh mùa hè
- Trời : Xanh Rộng Cao Con diều sáo lộn nhào
Trang 6
? Nhà thơ miêu tả bức tranh này trong hoàn cảnh
này như thế nào ?
GV: Bị giam trong tù , nghe tiếng chim tu hú từ
ngoài vọng vào báo hiệu mùa hè đến ,nhà thơ tưởng
tượng ra bên ngoài cuộc sống đang náo nức bước
vào hè và bức tranh mùa hè được hiện lên thật đẹp ,
thật đáng yêu
? Từ đó em cảm nhận được gì về tình cảm của nhà
thơ với thiên nhiên , đất nước cuộc sống
- Thể hiện tình yêu thiên nhiên , yêu cuộc sống tha
thiết
GV: Nếu không có tình yêu thiên nhiên yêu, quê
hương đất nước ,yêu cuộc sống tha thiết thì trong tù
người tù không thể có được bức tranh đẹp căng đầy
sức sống
? Đọc 4 câu thơ tiếp ? nêu nội dung của 4 câu thơ
đó ?
? Tâm trạng người tù được thể hiện qua những từ
ngữ hình ảnh nào ?
- Ngột làm sao , chết mất thôi
? Em hiểu “ ngột , uất” ở đây là gì ?
- ( ngột ngạt , uất ức )
? Những từ “ ôi , làm sao ,thôi” thuộc từ loại gì ?
- thán từ
? Một loạt những từ cùng trường từ vựng chỉ tâm
trạng này giúp em cảm nhận được gì về tâm trạng
của người tù ?
? Từ tâm trạng ấy người tù có ước muốn gì ?
- Đạp tan phòng giam về với cuộc sống tự do bên
ngoài
? Vì sao người tù có tâm trạng ấy ?
- Vì phòng giam chật chội , tù túng
- Vì mùa hè oi bức , ngột ngạt
- Vì người tù ở đây là nhà thơ trẻ vừa tìm thấy lí
tưởng và háo hức đi theo cách mạng , đang vui say
với lí tưởng thì bị bắt giam
? Nhận xét cách dùng từ tả tâm trạng ở đoạn thơ ?
- từ ngắn gọn trong 2 từ 2 tiếng
GV: Cách dùng từ miêu tả tâm trạng chỉ vẻn vẹn
trong 2 từ 2 tiếng như 2 tiếng kêu nhức nhối – GV
đọc khổ thơ
? Nhận xét nhịp thơ ở khổ thơ ?
- Nhịp 6-2, 3-3
? Nhịp thơ và cách dùng từ độc đáo đáo này góp
phần thể hiện khát vọng gì của người tù ?
- Bức tranh vào hè đầy sức sống
GV: Bị giam trong tù , nghe tiếng chim
tu hú từ ngoài vọng vào báo hiệu mùa
hè đến ,nhà thơ tưởng tượng ra bên ngoài cuộc sống đang náo nức bước vào
hè và bức tranh mùa hè được hiện lên thật đẹp , thật đáng yêu
- thể hiện tình yêu cuộc sống tha thiết
2 Tâm trạng người tù
- Người tù có tâm trạng bức bối , khó chịu
- Khát vọng được tự do , được giải phóng
Trang 7
? Nhận xét nội dung 2 khổ thơ ?
-Khổ 1: Cảnh tự do , phóng khoáng vui tươi Đối lập
với Khổ 2 : Tâm trạng bức bối , uất ức
? Sự đối lập này càng góp phần diễn tả khát vọng gì
của người tù ?
- Khat vọng được tự do đến cháy bỏng , mãnh liệt
?* Mở đầu bài thơ là tiếng chim tu hú báo hiệu mùa
hè , kết thúc bài thơ là tiếng chim tu thú “cứ kêu”
? Hãy so sánh để thấy rõ sự khác biệt giưã tiếng
chim tu hú ở đầu và cuối bài thơ ?
- Tiếng chim ở đầu bài thơ : Hiền lành báo hiệu
mùa quả chín , tiếng chim gọi bầy , gọi bạn , mở ra
một mùa hè đầy ắp sức sống , đầy ắp tự do
- Tiếng chim ở cuối bài thơ : “cứ kêu” tiếng kêu liên
tục không dứt như thôi thúc giục giã lòng người đấu
tranh để giành tự do
GV: Bị giam trong tù , người chiến sĩ cách mạng
tưởng tượng ra cuộc sống bên ngoài đang náo nức
bước vào mùa hè đẹp đẽ sôi động và tâm trạng khao
khát đến cháy bỏng được giải phóng quê hương, đất
nước
? Bài thơ thể hiện tình cảm gì của ngươì chiến sĩ
cách mạng ?
- Thể hiện tình yêu cuộc sống và khát khao tự do
? Bài thơ viết theo thể thơ gì ?
Em hiểu gì về thể thơ này , về số tiếng trong câu ,
cách gieo vần ?
* Cách chọn từ ngữ hình ảnh : Thể thơ uyển chuyển
, linh hoạt , giọng tự nhiên Thể hiện trí tưởng
tượng phong phú
Phép đối lập
? Đó chính là nội dung phần ghi nhớ SGK ?Đọc ?
4, Củng cố:
? Bài tập : Tên bài thơ và câu thơ mở đầu là : Khi
con tu hú” là một vế phụ chưa thông báo nội dung
chính hãy viết một câu chọn vẹn nêu được nội
dung của bài gắn với vế phụ này ?
VD: Khi con tu hú gọi bầy là mùa hè đến , người
chiến sĩ cách mạng bị giam trong tù cảm thấy ngột
ngạt , khát khao cuộc sống tự do
? Đây là câu gì đã học ?
Vì sao ? - Đây là câu ghép có nhiều vế câu
*Một lần nữa ta ôn được về câu ghép và luyện được
nội dung của bài
5, Hướng dẫn học bài : Học thuộc lòng bài thơ
Tập trình bày cảm nhận ở từng khổ
- Tiếng chim ở đầu bài thơ : Hiền lành báo hiệu mùa quả chín , tiếng chim gọi bầy , gọi bạn , mở ra một mùa hè đầy ắp sức sống , đầy ắp tự do
- Tiếng chim ở cuối bài thơ : “cứ kêu” tiếng kêu liên tục không dứt như thôi thúc giục giã lòng người đấu tranh để giành tự do
GV: Bị giam trong tù , người chiến sĩ cách mạng tưởng tượng ra cuộc sống bên ngoài đang náo nức bước vào mùa
hè đẹp đẽ sôi động và tâm trạng khao khát đến cháy bỏng được giải phóng quê hương, đất nước
III Tổng kết
Ghi nhớ SGK
IV Luyện tập
Trang 8
Chuẩn bị tiếp bài “câu nghi vấn”
* Rút kinh nghiệm
Ngày 19 tháng 1 năm 2012
Ngày soạn :18/01/2012
Ngày dạy :………
Tuần 21 Tiết 79 : câu nghi vấn ( tiếp)
I Mục tiêu cần đạt
- Học sinh hiểu rõ : Câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để cầu khiến ,khẳng
định , phủ định , đe doạ , bộc lộ tình cảm , cảm xúc …Biết sử dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp Tích hợp với “ Nhớ rừng”
- Rèn kĩ năng phân tích , sử dụng câu nghi vấn
- Giáo dục dùng câu nghi vấn khi viết văn
II chuẩn bị
1, Thầy : Nghiên cứu , soạn bài
PP:Quy nạp ,Giảng giải ,Nêu vấn đề …
2, Trò : Học bài cũ chuẩn bị bài mới
III Tiến trình lên lớp
Hoạt động 1
1, ổn định lớp (1’)
2, kiểm tra bài cũ (4’)
Về mặt hình thức và chức năng chính , em hiểu thế nào là câu nghi vấn ?
3, bài mới :
Hoạt động 2:
GV : Đưa bảng phụ có ghi các ví dụ
? Đọc các ví dụ ? Chọn các chức năng sau sao cho
phù hợp với chức năng của từng câu ?(Chức năng:
Cỗu khiến , nghi vấn , khẳng định , phủ định , đe
doạ , bộc lộ tình cảm , cảm xúc )
? đoạn trích a có câu nào là câu nghi vấn ? Câu này
có chức năng để làm gì trong những chức năng trên
– những người muôn năm cũ
Hồn để đâu bây giờ ?
- Bộc lộ tình cảm , cảm xúc (để hỏi)
? Cụ thể là tình cảm , cảm xúc gì ?
- Thương tiếc cho sự vắng bóng của ông đồ và
cả thế hệ những người theo nền nho học
? Đoạn trích b có câu nào là câu nghi vấn ? Câu này
có chức năng để làm gì trong những chức năng trên ?
III Những chức năng khác của câu cầu khiến
1 Ví dụ :
Trang 9
Có biết không ? … Lính đâu ? Sao bay dám để cho
nó chạy xồng xộc vào đây như vậy ? Không còn
phép tắc gì nữa à?( Đe doạ ) lính ( Để hỏi)
- Đoạn trích d là một câu nghi vấn ? Dùng để làm gì
?( khẳng định ) giá trị cuả văn chương (có để hỏi
không?)? Mục đích của câu ?
- Con gái tôi vẽ đấy ư ? Chả lẽ lại đúng là nó , cái
con mèo hay lục lọi ấy ! ( Có để hỏi không ) – Bộc
lộ cảm xúc ngạc nhiên
* Như vậy xét về chức năng của câu nghi vấn, ngoài
mục đích chính là dùng để hỏi , câu nghi vấn còn
dùng để làm gì nữa? Trong trường hợp này có cần
người đối thoại trả lời không?Vì sao?
- Ngoài chức năng chính dùng để hỏi , trong nhiều
trường hợp câu nghi vấn dùng để cầu khién , khẳng
định , phủ định , đe doạ , bộc lộ tình cảm , cảm xúc
…và không yêu cầu người đối thoại trả lời
* Xét về mặt hình thức từ những ví dụ trên em thấy
câu nghi vấn kết thúc bằng dấu hỏi chấm ? Nếu
không dùng để hỏi thì câu nghi vấn kết thúc bằng
dấu chấm câu gì? Cụ thể ở ví dụ nào?
( Dấu chấm than ở ví dụ e)
Hoạt động 3
? Đọc và nêu yêu cầu của bài tập ?
? Đọc đoạn trích a? Đoạn trích trong tác phẩm nào?
, của ai ? Có nội dung gì ? Đoạn có câu nầo là câu
nghi vấn
? Vì sao ? Câu dùng để làm gì?
? Đọc đoạn trích ? Đoạn trích trong văn bản nào ?của
ai ? có nội dung gì ? Có những câu nào là câu nghi
vấn ? Câu nghi vấn ấy dùng để làm gì?
Các trường hợp tương tự như thế
* Gợi ý : Câu d( phủ định bộc lộ tình cảm , cảm
2 Kết luận :
- Trong nhiều trường hợp , Câu nghi vấn không dùng để hỏi mà dùng để cầu khiến , khẳng định , phủ định , đe doạ , bộc lộ tình cảm cảm xúc , … và không yêu cầu người đối thoại trả lời
- Nếu không dùng để hỏi thì một số trường hợp , câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chấm , dấu chấm hoặc dấu chấm lửng
II Luyện tập
1, bài tập 1: SGK /23Xác định câu nghi vấn
Đoạn a, Câu Côn người đáng kính ấy
….có ăn ư ? – Dùng để bộc lộ cảm xúc nghi ngờ lão Hạc
b, Nào đâu những đem vàng bên bờ suối ……ánh trăng tan ? - Phủ định không còn những đêm trăng đẹp
- Đâu những ngày ….đổi mới ? Phu
định không còn những ngày mưa tự do
- Đâu những ngày……… tưng bừng ? Phủ định không còn những bình minh
đẹp
- Đâu những chiều ….bí mật ? Phủ
định không còn những chiều …
c, Sao ta không ngắm …rơi? bộc lộ cảm xúc , tình cmr
Trang 10
xúc)
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập ?
? Đoạn trích a trích trong tác phẩm nào ?
Đoạn có những câu nghi vấn nào ?
? những câu nghi vấn này dùng để làm gì?
? Đoạn b trích trong tác phẩm nào ?
? Nói về chuyện gì ? Có câu nào là câu nghi vấn?Vì
sao ?
? Nêu yêu càu bài tập?
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập ?
GV: nhắc lại câu hỏi
HS trả lời
Hoạt động 4
4,Củng cố : Qua 2 tiết học em thấy ta cần căn cứ
vào đâu để xác định câu nghi vấn
+ Về hình thức
+ Về chức năng
5, Hướng dẫn học bài : Học thuộc khái niệm và
làm các bài tập còn lại
2 Bài tập 2 SGK 23 Xác định cau nghi vấn và đặc điểnm hình thức của nó
a, Các câu nghi vấn : Sao cụ lo xa thế quá ?
- Tội gì bây gìơ nhịn đói mà để tiền lại ?
- ăn mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mài lo liệu ?
* Các câu đó dùng để phủ định điều
không nên lo xa quá , điều không nên
để tiền lại , không lấy gì lo liệu lúc chết
b, Cả đàn bò giao cho thằng bé không
ra người không ra ngợm ấy , chăn dắt làm sao? - Bộc lộ sự băn khoăn ngần ngại
3, bài tập 3 SGK/ 24
Đặt 2 câu nghi vấn không dùng để hỏi
mà dùng để : + Yêu cầu một người bạn kể lại nội dung một bộ phim vừa được trình chiếu
Ví dụ : Bạn có thể kể lại nội dung bộ phim “ Đường thư” vừa được chiếu không ?
+ Bộc lộ tình cảm , cảm xúc trước số phận cảu một nhân vật văn học
Ví dụ : Số phận lão Hạc sao mà đáng thương thế?
4, bài tập 4 SGK /24
- Bộc lộ sự quan tâm , thăm hỏi , lời chào , Người nghe không cần trả lời câu hỏi đó mà có thể chaod alị bằng một cau khác ?
- Khi ấy quan hệ giữa người nghe và nói thân mật với nhau hơn
* Rút kinh nghiệm
Ngày 19 tháng 1 năm 2012