• CBA quan tâm chủ yếu đến hiệu quả kinh tế (chương trình hay dự án có đem lại phúc lợi cho xã hội không?) • CBA xem xét đến vấn đề trên quan điểm xã hội nói. chung.[r]
Trang 1L/O/G/O
CHƯƠNG 3 PHÂN TÍCH CHI PHÍ – LỢI ÍCH (COST BENEFIT ANALYSIS – CBA)
Trang 2NỘI DUNG
I Khái niệm phân tích chi phí - lợi ích
II Các bước tiến hành trong phân tích
chi phí lợi ích III Các vấn đề trong phân tích chi phí lợi
ích
IV Ý nghĩa phân tích CBA
Trang 3www.themegallery.com
Khái niệm CBA
1 Lịch sử sử dụng CBA
• Năm 1667, William Petty thiết lập các chương trình chống dịch bệnh ở London, sử dụng CBA
• Ở Mỹ, chính phủ Mỹ chính thức chấp nhận sử dụng CBA cho công tác của chính quyền từ 1902 và bắt buộc sử dụng cùng với Đạo luật kiểm soát lũ (Flood control act) năm 1936
• Ở Canada, CBA chưa được thừa nhận về mặt pháp ly để có thể sử dụng cho các cơ quan Nhà nước ở cấp liên bang và tỉnh
• Từ những năm 1990s đến nay, CBA đã được ứng dụng rộng rãi trên toàn thế giới và vẫn còn tiếp tục phát triển
Trang 4Khái niệm CBA
2 Khái niệm CBA
• Frances Perkins: “Phân tích kinh tế, còn gọi là CBA, là phân tích mở rộng của phân tích tài chính, … được sử dụng chủ yếu bởi các Chính phủ và các cơ quan Quốc tế để xem xét một dự án hay chính sách có làm tăng phúc lợi cộng đồng
hay không (Frances Perkins, 1994)
• Boardman: “CBA là một phương pháp đánh giá chính
sách mà phương pháp này lượng hóa bằng tiền giá trị của
tất cả các kết quả của chính sách đối với tất cả mọi thành viên trong xã hội nói chung Lợi ích xã hội ròng (NSB = B-C)
là thước đo giá trị của chính sách” (Boardman, Greenbreg,
D., Vining, A , Weimer (1996) Phân tích chi phí – lợi ích: Lý
thuyết và thực hành, xuất bản lần 2 Prentice Hall New
Trang 5www.themegallery.com
Phân tích chi phí – lợi ích là công cụ xác định và so sánh chi phí và lợi ích của một chương trình, chính sách, dự án để đánh giá chương trình, chính sách, dự
án làm tăng hay giảm phúc lợi kinh tế của xã hội
Tên dự án Chi phí Lợi ích Lợi ích xã hội ròng
Cải thiện chất lượng nước
Xây dựng công viên ở khu
Trang 6Khái niệm CBA
Tóm lại:
• CBA là một công cụ đánh giá các chương trình, dự án;
• CBA xem xét đến tất cả các lợi ích và chi phí (có giá thị trường và cũng có thể không có giá thị trường);
• CBA quan tâm chủ yếu đến hiệu quả kinh tế (chương trình hay dự án có đem lại phúc lợi cho xã hội không?)
• CBA xem xét đến vấn đề trên quan điểm xã hội nói
chung
Trang 7www.themegallery.com
Phân biệt
Lợi ích chi phí: Phân tích kinh tế quan tâm tới lợi ích cho toàn
bộ xã hội, hoặc cho toàn bộ nền kinh tế, không quan tâm đến ai
đã tạo ra và ai sẽ hưởng thụ lợi ích từ dự án
Lợi ích chi phí: Phân tích lợi ích và chi phí liên quan
đến cá nhân hoặc, đơn vị trực tiếp tham gia xây dựng
chương trình, chính sách
Giá: Giá xác định lợi ích cho toàn xã hội giá bóng (shadow
price), giá kinh tế, chiết khấu xã hội Giá: Giá thị trường bao gồm cả thuế, lãi suất, trợ giá
Thuế, trợ giá: xem như luân chuyển trong xã hội, không tính
vào giá cũng như chi phí
Thuế, trợ giá: Thuế được coi là chi phí, trợ giá là khoản
doanh thu
Lãi suất và khấu hao: Coi như khoản chuyển đổi trong xã hội
không tính vào chi phí
Lãi suất và khấu hao: Tính như các khoản chi phí của
hãng
Tỉ giá hối đoái: cần điều chỉnh về tỉ giá thực không bị sự can thiệp
của chính phủ Tỉ giá hối đoái, không cần điều chỉnh
Chiết khấu: sử dụng tỉ lệ chiết khấu xã hội Chiết khấu: Sử dụng tỉ lệ chiết khấu thị trường
Trang 8Vai trò của CBA
Giúp người phân tích:
• Có một khung phân tích hệ thống, đơn giản
• Dễ dàng kiểm tra tính nhất quán khi phân tích
Giúp người ra quyết định:
• Dễ dàng thẩm định/đánh giá kết quả phân tích
• Dễ dàng kiểm tra tính nhất quán của kết quả phân tích
• Dễ dàng nhận biết các dữ liệu và giả định của dự án
Trang 9www.themegallery.com
Chú ý:
• Người phân tích ‘cung cấp’ thông tin cho
người ra quyết định – người ‘thẩm định’
hoặc ‘đánh giá’ dự án
• Hỗ trợ quá trình ra quyết định chứ không
‘thay thế’ quá trình ra quyết định
• Người ra quyết định sử dụng kết quả phân tích, cùng với các thông tin khác để ra
quyết định
Trang 10Các loại CBA
• 1 Ex ante CBA
• 2 Ex post CBA
• 3 Middle CBA
• 4 Comparative CBA