GIÁO TRÌNH CÔNG NGHỆ MAY TRANG PHỤC 2 - CHƯƠNG V: CÔNG ĐOẠN HOÀN TẤT SẢN PHẨM

Trong coâng ñoaïn naøy, ngöôøi ta söû duïng nhieät ñoä vaø ñoä aåm ñeå thay ñoåi vò trí töông ñoái giöõa caùc sôïi trong vaûi, keát hôïp vôùi taùc duïng cuûa aùp löïc ñeå coá ñònh vò t[r]

Trang 1

CHƯƠNG V: CÔNG ĐOẠN HOÀN TẤT SẢN PHẨM

Công đọan hoàn tất sản phẩm giữ một vai trò đặc biệt trong quá trình sản xuất hàng may công nghiệp vì nó có ảnh hưởng rất lớn đến việc chấp nhận hoặc bác bỏ cả một lô hàng Công tác hoàn tất sản phẩm không đảm bảo, sẽ không có lô hàng đạt chất lượng như yêu cầu mong muốn

Công đoạn hoàn tất sản phẩm bao gồm nhiều công việc như làm sạch, làm đẹp, bao gói và chuẩn bị những điều kiện tốt nhất để phân phối sản phẩm tới khách hàng Trong một qui trình kiểm soát chặt chẽ, việc hoàn tất sản phẩm lại càng đòi hỏi những yêu cầu nghiêm ngặt hơn

I PHÂN LOẠI CÁC CÔNG ĐOẠN HOÀN TẤT SẢN PHẨM MAY:

1 Quá trình gia công nhiệt ẩm định hình sản phẩm

1 Quá trình là(ủi) hoàn tất sản phẩm

2 Quá trình sử lý vệ sinh trên sản phẩm

3 Quá trình công nghệ in sản phẩm

4 Các công đoạn xử lý hoàn tất đặc biệt

5 Công đoạn treo nhãn

6 Công đoạn bao gói

II CÔNG NGHỆ GIA CÔNG NHIỆT ẨM ĐỊNH HÌNH

II.1 Bản chất quá trình gia công nhiệt ẩm định hình sản phẩm:

Công nghệ gia công nhiệt ẩm trên sản phẩm may là một công nghệ đặc biệt, nó góp phần tạo sự ổn định trên bề mặt của sản phẩm và cố định được hình dáng của sản phẩm như mong muốn Trong công đoạn này, người ta sử dụng nhiệt độ và độ ẩm để thay đổi vị trí tương đối giữa các sợi trong vải, kết hợp với tác dụng của áp lực để cố định vị trí mới của chúng và nhờ đó mà làm thay đổi hình dạng bề mặt của vải và hình dạng khối của sản phẩm

II.2 Gia công nhiệt ẩm:

Với các chi tiết sản phẩm đơn lẻ, việc gia công nhiệt ẩm chỉ là cung cấp nhiệt độ và hơi nước và cho chúng thẩm thấu trong lòng một loại vật liệu Việc gia công nhiệt ẩm cho sản phẩm ở công đoạn này phức tạp hơn nhiều Cần khảo sát các loại nguyên phụ liệu sử dụng trong 1 sản phẩm để tìm các gia nhiệt ẩm cho phù hợp mà không ảnh hưởng xấu tới kết cấu, màu sắc và độ co giãn của chúng cũng như hình dáng của sản phẩm

Biện pháp gia công nhiệt ẩm thông dụng hiện nay: treo sản phẩm lên mắc, giá hoặc manequin, sử dụng loại bình xịt chuyên dụng để phun hơi nước xung quanh sản phẩm Việc làm này giúp cho các sợi nguyên phụ liệu nở mềm ra, sẵn sàng cho khâu gia công tiếp theo là định hình sản phẩm Việc phun hơi nước này có thể được thực hiện bằng tay hay buồng phun Việc phun hơi bằng buồng phun cho phép đạt được hiệu quả phun hơi cao và năng suất cao hơn do phun nhanh và đều khắp bề mặt sản phẩm

Việc lựa chọn mức độ phun và nhiệt độ hơi nước phụ thuộc chủ yếu vào các loại nguyên phụ liệu đang được sử dụng trong sản phẩm

Trang 2

Một yếu tố nữa góp phần đảm bảo hiệu quả của gia nhiệt ẩm là thời gian gia công Do đó, cần tính toán thời gian gia công hoặc thực nghiệm để lượng nhiệt ẩm tác động lên sản phẩm đạt yêu cầu

II.3 Định hình sản phẩm:

Là quá trình định hình hoàn tất và làm phẳng sản phẩm từ các dòng không khí thổi qua (còn gọi là theo nguyên lý dòng chảy qua)

- Là việc ủi không có lực ép, mà xử lý bằng hơi

- Sản phẩm được trải đều mọi phía theo hình dạng của các kẹp có sẵn hoặc cố định vào máy nhờ cơ cấu kéo căng bởi các thanh kẹp ở các phía và được xử lý bằng hơi nước và các luồng khí được thổi qua Nhờ đó, các sản phẩm bị mất đi các nếp nhăn và định hình được kiểu dáng của sản phẩm

- Việc điều khiển cấp hơi, nhiệt độ, thời gian và sấy khô theo chương trình hoặc các phím bấm điện tử

II.4 Nguyên lý hoạt động của một số thiết bị gia nhiệt định hình sản phẩm:

II.4.1 Nồi hơi sử dụng dầu:

II.4.2 Máy ủi quần treo thẳng đứng:

- Cho phép tạo hình hoàn chỉnh cho quần tây, quần kaki, quần jean Các khớp đa năng sẽ kéo căng lưng quần lên trên và sang hai bên để tạo độ căng và giảm độ nhàu cho sản phẩm Việc sử dụng các

Trang 3

loại cặp này sẽ giúp ngăn cản sự thoát hơi và cải thiện được nơi làm việc Luồng khí nóng sẽ được thổi trực tiếp tại vị trí của dụng cụ kẹp lưng quần, cung cấp dòng không khí định hình hình dạng của sản phẩm, giảm được thời gian gia công, tiết kiệm được năng lượng cần có Loại máy này có thể sử dụng cho rất nhiều cỡ sản phẩm khác nhau và với các vật liệu khác nhau

- Các nút điều khiển được sắp xếp ở phía trước máy, giúp công nhân dễ dàng vận hành máy và màn hình Các luồng hơi ẩm và khí được cung cấp một cách tuần hoàn theo thời gian định trước nhằm tối ưu hóa việc định hình dạng cho sản phẩm

- Phối hợp việc kéo giãn sản phẩm là các loại kẹp được làm bằng thép không rỉ có bọc lớp keo dính Ta có thể thay đổi việc kéo giãn ngang dễ dàng bằng cách điều khiển các nút vặn và thay đổi kích thước kéo giãn dọc bằng các kẹp ở phía dưới ống quần

- Công suất ủi của các thiết bị này khoảng 90-180 sản phẩm/giờ

II.4.3 Máy ủi cacù loại váy, áo khoác, tạp dề…thẳng đứng:

- Cho phép tạo hình hoàn chỉnh cho các loại váy dài, đặc biệt đối với loại có nhiều xếp ly

- Hệ thống nút điều chỉnh cũng được bố trí phía trước máy, tiện lợi cho việc sử dụng

- Có 2 cơ cấu định hình gia nhiệt:

+ Kiểu 1: luồng khí nóng được phun từ dưới lên với tốc độ thổi cao cho phép ủi định hình nhanh, khoảng 100 sản phẩm/giờ

+ Kiểu 2: bổ sung thêm luồng khí lạnh được thổi với tốc độ chậm hơn, cho phép đạt được kết quả định hình cao hơn

- Thích hợp với nhiều kích thước váy áo khác nhau

- Sử dụng nhiều loại kẹp khác nhau để kẹp giữ các đường xếp ly trên sản phẩm, đảm bảo chất lượng định hình cao

II.4.4 Máy ủi sản phẩm áo sơ mi thẳng đứng:

- Luồng khí được thổi từ 2 manchette tay với các kẹp kéo giãn 2 tay từ bên ngoài và bên trong mà không để lại dấu vết bị kẹp Cũng có thể thực hiện thao tác tương tự với áo tay ngắn

- Sử dụng 1 hoặc bộ gồm 3 kẹp để giữ vị trí nẹp áo giúp quá trình định hình áo được tốt hơn

Trang 4

III CÔNG ĐOẠN LÀ (ỦI):

Uûi là một khâu quan trọng trong sản xuất công nghệ hàng may mặc Sản phẩm may đẹp cũng có thể do ủi không tốt mà làm giảm giá trị hay một sản phẩm có khuyết tật nhỏ trong khi may cũng có thể dùng phương pháp ủi sửa chữa được, làm đẹp thêm lên

III.1 Bản chất: Uûi là quá trình tạo hình dạng cho một chi tiết hay toàn bộ sản phẩm quần áo ở

trong trạng thái nhiệt ẩm dưới tác dụng của một trạng thái bề mặt

III.2 Đặc tính của quá trình ủi: các hoạt động trong ủi gồm:

- Tạo hình dạng hay biến đổi hình dạng sản phẩm qua tác dụng nén, ép hay kéo

- Định hình hay ổn định hiệu quả ủi bằng cách làm mát và làm khô sản phẩm nhờ khí nén hay hút

- Làm dẻo hay mềm vải bằng hơi (nhiệt ẩm)

III.3 Các thông số kỹ thuật của các loại hình ủi:

Trong quá trình ủi, người ta tác dụng lên vải đồng thời các yếu tố: Nhiệt độ, áp suất, độ ẩm và thời gian Tùy theo đặc điểm của công nghệ ủi, người ta có thể sử dụng các loại hình: ủi nhiệt, ủi hơi nước hay ủi kết hợp nhiệt và hơi nước

III.3.1 Nhiệt độ: có tác dụng rút ngắn thời gian ủi Nhiệt độ để ủi nằm trong khoảng 110 – 260

o

C Khi ủi ở nhiệt độ cao, bàn ủi phải được di chuyển liên tục trên mặt vải Nếu không tuân thủ điều này, có thể gây ra cháy sém mặt vải Nhiệt độ của bàn ủi phải phù hợp với loại vải được ủi Trước khi dùng bàn ủi để ủi sản phẩm, nên ủi thử lên một miếng vải nhỏ làm từ nguyên liệu ấy để tránh làm cháy sém mặt vải

III.3.2 Aùp suất: dưới tác dụng của áp suất, những chỗ nhàu nát và bị gấp nếp trên vải được

phẳng ra, sợi vải được nén ép xuống, khiến cho độ dày của nguyên liệu giảm đi

III.3.3 Độ ẩm: độ ẩm cũng là một tác nhân quan trọng trong khi ủi Tất cả các loại vải đều dễ

thấm ẩm từ không khí và bao giờ chúng cũng có một độ ẩm nhất định, trừ loại vải sợi tổng hợp Khi ủi,

ta làm tăng độ ẩm của vải bằng cách vẩy nước, thấm nước bằng giẻ, ủi qua một tấm vải ẩm đặt trên vải chính hoặc dùng bàn ủi hơi Nhờ có nhiệt độ của bàn ủi, nước ở vải lót sẽ bốc hơi và thấm đều vào vải chính Độ ẩm khiến vải mềm mại, dễ ủi hơn và tránh làm bóng mặt vải Nếu ủi hơi thì sau khi ủi, nhất thiết phải treo sản phẩm lên để hơi nước còn lại trong sản phẩm bốc hơi đi

Trang 5

III.3.4 Thời gian ủi: phụ thuộc vào nhiệt độ, độ ẩm và loại vải được ủi

III.4 Aûnh hưởng của tính chất vật liệu và điều kiện sản xuất đến quá trình công nghệ ủi: III.4.1 Aûnh hưởng của tính chất vật liệu đến quá trình công nghệ ủi:

 Vải sợi bông: có thể dùng phương pháp ủi nhiệt, ủi hơi càng tốt Có thể ủi cả 2 mặt trái

và phải Nhiệt độ ủi từ 180-200 oC

 Vải lanh: bao giờ cũng đòi hỏi ủi hơi Ngoài ra, cũng giống như vải bông, vải lanh phải

ủi ở nhiệt độ cao thì mới đạt kết quả giữ nếp Vải lanh chịu được nhiệt độ cao nhất trong các loại vải

 Vải len dạ: đòi hỏi trong khi ủi phải quan tâm đặc biệt Ta ủi mặt trái vải qua lượt vải lót

ướt, nếu muốn ủi bai hoặc ủi thu thì ta thấm nước vào vải và ủi trực tiếp lên vải, không qua vải lót Nếu vải len có nhiều lông, thì ta còn đặt một tấm vải lót khô bên dưới tấm vải lót ướt để lông không bị dập Nhiệt độ ủi khoảng 165-190 oC

 Vải sợi tơ tằm: ta ủi khô thẳng trên vải hay qua một lớp vải lụa mỏng Một số vải lụa tơ

tằm, ta có thể ủi qua vải ướt nhưng có một số loại không ủi ướt được, vì nước làm loang lổ vải Nhiệt độ ủi từ 140-150 oC

 Vải tơ nhân tạo Visco, Polyester: ta ủi khô thẳng lên vải Nhiệt độ từ 150-160 oC Nếp ủi giữ lâu và chỉ xóa được dưới nhiệt độ cao

 Vải sợi Poliamid và Acetat: ta ủi khô dưới nhiệt độ thấp hơn 140 oC

III.4.2 Aûnh hưởng của điều kiện sản xuất vật liệu đến quá trình công nghệ ủi:

III.4.2.1 Thành phần cấu tạo xơ:

- Các xơ dệt có có cấu tạo hóa lý khác nhau sẽ có phản ứng khác nhau trước tác dụng của lực ép, độ ẩm và nhiệt độ

- Dưới tác dụng của độ ẩm và nhiệt độ, vải dệt trở nên dẻo hoặc dễ tạo hình

- Khả năng tạo hình của vật liệu tùy thuộc đặc biệt vào khả năng hút ẩm và tính chất nhiệt của

xơ Còn khả năng tạo hình của quần áo cần cử động phụ thuộc trước hết vào thành phần cấu tạo của xơ và các tính chất cấu trúc của xơ

III.4.2.2 Phương pháp xản xuất sợi dệt ra vải:

- Tùy theo phương pháp sản xuất sợi, xuất hiện ứng suất bên trong của sợi Ứng suất này tác động tạo ra hiện tượng co khi ủi

- Khả năng tạo hình phụ thuộc căn bản vào độ giãn của sợi

III.4.2.3 Phương pháp công nghệ xử lý hoàn tất vải

III.4.2.4 Cấu trúc xốp của vải: cấu trúc xốp có ảnh hưởng đến tính chất cơ lý và các công

đoạn gia công tiếp theo của vải Ví dụ: tốc độ ngấm của hơi nước vào trong vải dệt thoi phụ thuộc rất nhiều vào số lượng và đường kính của các lỗ rỗ trong vải

III.4.2.5 Độ thẩm thấu của vải: có quan hệ chặt chẽ với sự truyền nhiệt và truyền ẩm trong

quá trình ủi Trong quá trình xử lý nhiệt ẩm, một hỗn hợp khí - hơi nước được ép đi qua vải Các thông số ảnh hưởng đến độ thẩm thấu của vải trong quá trình ủi là: áp lực khí, cấu trúc vải, độ dày vải, khối lượng riêng của vải, số lớp chồng lên, lực ép của vật liệu nén trong xử lý nhiệt ẩm

III.4.2.6 Độ ẩm của vải

III.4.3 Aûnh hưởng của thiết bị ủi đến quá trình công nghệ ủi:

III.4.3.1 Nhiệt độ và áp lực hơi nước:

Trang 6

MỤC LỤC

Trang

Giới thiệu môn học .1

Chương 1: Khái quát chung .2

I Khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp dệt may Việt nam trong bối cảnh kinh doanh mới .2

II Cấu trúc quá trình sản xuất may công nghiệp 2

III Đặc điểm và cấu trúc sản phẩm may 4

Chương 2: Công đoạn chuẩn bị vật liệu 6

I Nguyên liệu may 6

II Phụ liệu may 10

III Tầm quan trọng của việc chuẩn bị nguyên phụ liệu ngành may 13

IV Tổ chức quản lý nguyên phụ liệu .14

V Các nguyên tắc kiểm tra đo đếm nguyên phụ liệu 16

VI Công đoạn chuẩn bị nguyên liệu 17

VII Công đoạn chuẩn bị phụ liệu 20

Chương III: Trải – Cắt vải .22

I Công đoạn trải vải .22

II Công đoạn sang mẫu .26

III Công đoạn cắt vải .27

IV Công đoạn ép .22

V Công đoạn chỉnh, sửa, hoàn tất chi tiết sau cắt 22

Chương IV: Công đoạn ráp nối 41

I Ráp nối bằng phương pháp may 41

II Ráp nối bằng phương pháp không chỉ .46

Chương V: Công đoạn hoàn tất sản phẩm 50

I Phân loại các công đoạn hoàn tất sản phẩm may 50

II Công nghệ gia công nhiệt ẩm định hình 50

III Công đoạn là .53

IV Công đoạn vệ sinh sản phẩm .65

V Công đoạn giặt .68

VI Công đoạn in .75

Trang 7

VII Công đoạn xử lý hoàn tất đặc biệt 80

VIII Công đoạn treo nhãn 83

IX Công đoạn bao gói 86

Tài liệu tham khảo .94

Định dạng
Số trang	7
Dung lượng	309,63 KB