Trường THSC Lý Tự Trọng HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIEÂN Hoạt động 1: Đọc văn baûn Hoûi: Em haõy cho bieát nguoàn goác cuûa vaên baûn.. Giaùo vieân: Döông Thò Xuaân Yeán HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC NOÄI D[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
TUẦN 1 – BÀI 1
1 CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
2 MẸ TÔI
3 TỪ GHÉP
4 LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN
Trang 2Theo Lí Lan
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp học sinh:
- Giúp học sinh cảm nhận và hiểu được tình cảm thiêng liêng của cha mẹ đối với con cái
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với mỗi cuộc đời, mỗi con người
II CHUẨN BỊ:
- Tranh ảnh ngày khai trường
- Trả lời các câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới: Ngày khai trường là ngày quan trọng đối với học sinh chúng ta Qua ngày khai trường đó chúng ta sẽ cảm nhận được tình cảm của cha mẹ đối với con cái
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG LƯU
Hoạt động 1: Đọc văn
bản
* Giáo viên hướng dẫn các
em cách đọc văn bản và
chú thích
Hoạt động 2: Tìm hiểu
văn bản:
Hỏi: Em hãy cho biết
nguồn gốc của văn bản?
Giảng: Văn bản thuộc thể
Đọc
SGK
I Giới thiệu:
Theo lí lan, báo yêu trẻ số 166 TPHCM
(1.9.2000)
* Đại ý: Tâm trạng của người mẹ trước ngày khai trường đầu tiên của con
Trang 3loại bút kí biểu cảm.
Hỏi: Từ văn bản đã đọc em
hãy tóm tắt đại ý của bài
văn bằng một câu ngắn
gọn?
Giảng: Để hiểu được tâm
trạng của người mẹ chúng
ta sẽ cùng nhau phân tích
văn bản
Hỏi: Theo em văn bản trên
chia ra làm mấy đoạn; nêu
ý chính?
Hỏi: Nhân vật chính của
câu chuyện là ai ?
Hỏi: Trong đêm trước ngày
khai trường tâm trạng của
người mẹ và đứa con có gì
khác nhau?điều đó biểu hiện
ơ ở chi tiết nào?
Hỏi: Tại sao người mẹ
không ngủ được?
Hỏi: Trong văn bản có phải
Tâm trạng của người mẹ
2 đoạn
Đoạn 1: từ đầu
ngày đầu năm học
Tâm trạng của hai mẹ con
Đoạn 2:Phần còn lại
Ấn tượng tuổi thơ và liên tưởng của người mẹ
Người mẹ
Con: thanh thản nhẹ nhàng,vô tư
Mẹ : Thao thức không ngủ suy nghĩ triền miên
Vì mẹ lo cho con nôn nao nghĩ về ngày khai trường ngày xưa của mình
Người mẹ không trực
II PHÂN TÍCH:
1 Diễn biến tâm trạng của người mẹ
-Thao thức không ngủ , suy nghĩ triền miên
-Hồi hộp vui sướng,
hy vọng
+Hy vọng những điều tốt đẹp đến bên con
+ Mừng vì con đã lớn
2 Vẽ đẹp tâm hồn của người mẹ
-Yêu thương, chăm chút đến con cái
-Con luôn bé nhỏ trong mắt mẹ
Trang 4người mẹ đang trực tiếp nói
với con không?theo em
người mẹ đang tâm sự với
ai?cách viết này có tác dụng
gì?
Giảng; Cách viết này làm
bổi bật tâm trạng,khác họa
được tâm tư tình cảm những
điều sâu thẳm khó nói trực
tiếp bằng lời được.
Hỏi: Qua đây em có nhận
xét gì về người mẹ?
Hỏi: Câu văn nào trong văn
bản nói lên tầm quan trọng
của nhà trường đối với thế
hệ trẻ?
Hỏi: Kết thúc bài văn
người mẹ nói: “Bước qua
cánh cổng trường là thế giói
kỳ diệu sẽ mở ra”.Em hiểu
thế giới kỳ diệu đó là gì?
HOẠT ĐỘNG 3:TỔNG
KẾT
(HS tự chốt lại nội dung bài
học)
* Yêu cầu HS đọc ghi nhớ
SGK
Hỏi: Em hãy viết một đoạn
văn(khoảng 5 dòng) nêu ấn
tượng của em về ngày khai
tiếp nói với ai cả,người mẹ nhìn con ngủ, như tâm sự với con ,nhưng thực ra nói với chính mình,ôn lại kĩ niệm của riêng mình
Sẵn sàng hy sinh cho con, luôn thương yêu con
Ai cũng sau này
Thế giới kỳ diệu đó là tình cảm thầy trò,bạn ba tình yêu quê hương qua những trang sách
(HS tự viết)
Một lòng vì con ,sẵn sàng hy sinh cho con
III.TỔNG KẾT.
(Ghi nhớ SGK)
Trang 5Phát biểu cảm nghĩ của em
về người mẹ của mình?
Đọc
(Tự phát biểu)
4.Củng cố :
Em hãy diễn tả lại tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của con?
Tóm tắt lại văn bản ?
5.HS chuẩn bị
- Học bài
- Về nhà làm bài tập số 2 SGK
- Chuẩn bị:Mẹ tôi –trả lời câu hỏi SGK
RÚT KINH NGHIỆM
â
Mẹ tôi
(Ét –Môn-Đô –Đơ –A – Mi Xi)
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp HS:
-Cảm nhận được tình cảm thiêng liêng của cha mẹ đối với con cái
-Thấy được tầm quan trọng của giáo dục
II CHUẨN BỊ.
-Tranh ảnh tác giả
-Trả lời các câu hỏi SGK.:
Trang 6III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1.ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ.
Em hãy so sánh tâm trạng của người mẹ và đứa con trong đêm trước ngày khai Giảng?
Hãy tóm tắt câu chuyện?
3.Bài mới: Có bao giờ các em lầm lỗi và nói lời xin lỗi chưa,việc làm này không
phải ai cũng làm được.Qua bài học hôm nay chúng ta sẽ làm quen với tấm gương đáng quí này
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC
SINH
NỘI DUNG LƯU
HOẠT ĐỘNG 1:ĐỌC
VĂN BẢN.
Yêu cầu HS đọc văn
bản SGK
Hỏi: Em hãy cho biết đôi
nét về tác giả?
Hỏi: Tóm tắt văn băn và
nêu nội dung chính của
bài?
GIẢNG: Để dễ dàng cho
việc phân tích chúng ta sẽ
tìm hiểu văn bản.
HOẠT ĐỘNG 2:TÌM
HIỂU VĂN BẢN.
GV:Hướng dẫn HS tìm hiểu
văn bản theo hình thức lá
thư
Hỏi: Tại sao nội dung văn
bản là một bức thư của
SGK
Bức thư của bố gửi cho con
Nội dung của bức thư là hình ảnh cao cả của người mẹ,tăng tính khách quan
I.GIỚI THIỆU
Tác giả(1846-1908).Là nhà văn Italia
II.TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.Nội dung bức thư a.Thái độ của người cha trước lỗi lầm của
Trang 7người bố gửi cho con nhưng
lại lấy nhan đề là: “ mẹ
tôi”?
Hỏi: Tại sao người bố lại
viết thư cho En –ri –cô khi
con mình có lỗi?mục đích
của lá thư là gì?
GIẢNG:Mẹ En –ri-cô là
người như thế nào, tại sao
bố cậu ấy lại tức giận đến
như thế.
Hỏi: Thái độ của người bố
đối với En-ri -cô như thế
nào khi En -ri-cô phạm lỗi?
Hỏi: Lý do gì lại khiến bố
En-ri –cô có thái độ nhu
vậy?
Hỏi: Em hãy tìm những chi
tiết biểu hiện sự tức giận
của bố đối với En-ri-cô?
Hỏi: Bố đã khuyên En- ri
thể hiện được thái độ ,tình cảm của người kể?
Vì chú bé hỗn láo với mẹ,bố muốn phê phán giúp con nhận ra lỗi lầm đó
Buồn bã và tức giận,nghiêm khắc phê bình sai phạm của con
Lúc cô giáo đến thăm khi nói với mẹ tôi đã lỡ thốt
ra lời thiếu lễ độ với mẹ
“Bố không thể nén được cơn tức,bố không thể vui lòng đáp lại cái hôn của con được.”
Dù khôn lớn Mẹ đau lòng
con
-Đao đớn và bực bội
-Nghiêm khắc phê bình thái độ vô lễ,vừa mềm mại khuyên con
=>Ghét sự bội bạc
b.Lời nhắn nhủ của người cha
-Không nên vô lễ với cha mẹ
-Tình cảm cha mẹ là tình cảm thiêng liêng cao cả
Trang 8–cô như thế nào?
Hỏi: Em có cảm nghĩ như
thế nào về lời nhắn nhủ
của người bố?
Hỏi: Theo em điều gì
khiến En-ri –cô xúc động
khi đọc lá thư của bố?
Hỏi: Tại sao người bố
không nói trực tiếp với
En-ri-cô mà lại viết thư?
Hỏi: Hình ảnh mẹ
En-ri-cô hiện lên qua chi tiết
nào?
Hỏi: Mẹ En-ri-cô là người
lương tâm con sẽ không phút nào yên tĩnh
Tình cảm cha mẹ là thứ tình cảm thiêng liêng cao cả nhất
Vì bố đã gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và En-ri-cô
Vì thái độ kiên quyết, nghiêm khắc và chân thành của bố đối với
En-ri-cô
Vì En-ri- cô đã nhận ra sai lầm của mình và hối hận
Vì qua bức thư người bố nói lên được nỗi lòng của mình
-Bố muốn tế nhị trong việc giáo dục con
Thức suốt đêm có thể mất con sẵn sàng bỏ hết để cứu sống con
Âm thầm hi sinh vì con,là người mẹ cao cả
2.Hình ảnh người mẹ
-Dành hết tình thương cho con
-sẵn sàng hi sinh quên mình vì con
Là người mẹ đáng kính
Trang 9như thế nào?
Hỏi: Nếu đóng vai trò em
là En-ri-cô Em có cảm xúc
như thế nào khi đọc bức thư
này?
HOẠT ĐỘNG 3:TỔNG
KẾT.
Hỏi: Cho biết nội dung và
ý nghĩ bức thư?
Hỏi: Bản thân em học hỏi
được những gì qua lá thư
này?
HOẠT ĐỘNG 4:
LUYỆN TẬP
BT: Liên hệ với bản thân
em, đã có lần nào em làm
cho bố mẹ buồn lòng ,kể
ra?nêu cảm nghĩ của em về
việc làm đó?
Xúc động và vô cùng xấu hỗ, hối hận
Đọc ghi nhớ SGK
(Tự phát biểu theo suy nghĩ của từng em)
( HS tự kể)
III.TỔNG KẾT
Ghi nhớ SGK
IV LUYỆN TẬP
HS tự viết
4 Củng cố.
- Tại sao bức thư lại lấy tiêu đề là Mẹ tôi?
-Tóm tắt nội dung chính của lá thư?
5 HS chuẩn bị.
Chọn một đoạn trong bài về vai trò lớn lao của người mẹ đối với con học thuộc
Chuẩn bị :từ ghép
RÚT KINH NGHIỆM
Trang 10
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
Giúp HS:
-Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập
-Hiểu được ý nghĩa của các loại từ ghép
II CHUẨN BỊ
-Ghi các bài tập áp dụng vào bảng phụ
-Trả lời câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ
-Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3.Bài mới: Bài tiếng việt đầu tiên của chương trình ngữ văn 7,là bài từ ghép
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH
NỘI DUNG LƯU
HOẠT ĐỘNG 1: PHÂN
LOẠI TỪ GHÉP.
Yêu cầu HS đọc bài tập
1(SGK).
Hỏi: Trong các từ ghép “ bà
ngoại”, “thơm phức” ,ở những
ví dụ sau tiếng nào là tiếng
chính,tiếng nào là tiếng phụ bổ
sung ý nghĩa cho tiếng chính?
Tiếng chính đứng trước tiếng phụ đứng sau.Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính
I PHÂN LOẠI TỪ GHÉP:
1 Từ ghép chính phụ
- Tiếng chính: bà, thơm
- Tiếng phụ: ngoại, phức
Trang 11Hỏi: Các tiếng trong hai từ
ghép “quần áo”, “trầm bổng”
có phân ra tiếng chính, tiếng
phụ không?
Giảng: nghĩa của từ ghép đẳng
lập so với nghĩa của các tiếng
tạo nên nó có tính tổng hợp khái
quát hơn.
HOẠT ĐỘNG 2: Ý NGHĨA
CỦA TỪ.
Hỏi: So sánh nghĩa của từ bà
ngoại bà, thơm phức
thơm? quần áo quần, trầm
bổng trầm, bổng?
Giảng: qua đây ta rút được kinh
nghiệm về nghĩa của từ ghép như
sau:
HOẠT ĐỘNG 3: LUYỆN
TẬP
* Yêu cầu HS đọc bài tập
1(SGK)
Hỏi: Em hãy xếp các từ ghép
theo bảng phân loại trên?
* Yêu cầu học sinh đọc bài tập
Không phân biệt tiếng chính, tiếng phụ Hai tiếng có vai trò bình đảng về mặt ngữ pháp
Bà ngoại, thơm phức tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau không phân biệt tiếng chính tiếng phụ
Ghi nhớ 2
(Tự điền)
2 Từ ghép đẳng lập Ghi nhớ 1
II NGHĨA CỦA TỪ GHÉP
Ghi nhớ 2
III LUYỆN TẬP Bài 1:
- Từ ghép chính phụ: lâu đời, xanh ngắt, nhà máy
- Từ ghép đẳng lập: suy nghĩ, chài lưới, cây cỏ
Bài tập 2: điền thêm tiếng để tạo từ ghép chính phụ
Ăn bám, trắng, xóa, vui tai, nhát gan
Bài 3: Điền thêm tiếng để tạo từ ghép đẳng lập: Ham thích, ham muốn, mặt mày, mặt
Trang 122 (SGK)
Hỏi: Điền thêm tên để tạo nên
từ ghép?
* Yêu cầu học sinh đọc BT 3
(SGK)
Hỏi: Điền thêm tiếng để tạo
nên từ ghép, đẳng lập?
* Yêu cầu HS đọc BT 4 (SGK)
Hỏi: Tại sao có thể nói một
cuốn sách, một cuốn vở mà
không nói một cuốn sách vở?
* Yêu cầu HS đọc tb 5 (SGK)
Hỏi: Có phải mọi thứ mọi thứ
màu hồng thì được gọi là hoa
hồng không? giải thích
Bút chì, thước kẻ, mưa rào
Núi đồi, núi sông xinh đẹp, xinh tươi
Đây là danh từ đẳng lập
màu: chỉ màu sắc
hoa: chỉ sự vật, cây cối
mũi
Bài tập 4: Giải thích từ: Sách và vở là 2 danh từ chỉ sự vật tồn tại dưới dạng cá thể
Bài tập 5:
Không phải – màu sắc và hoa là 2 loại khác nhau
4 Củng cố:
- Có mấy loại từ ghép? cho ví dự?
- Trình bày nghĩa của từ ghép?
5 Hướng dẫn học sinh chuẩn bị
- Chép ghi nhớ và học thuộc
- Làm bài tập về nhà 6 (SGK)
- Chuẩn bị soạn bài: liên kết văn bản
Rút kinh nghiệm
Trang 13I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
Giúp hs:
- Hiểu rõ khái niệm về tính liên kết trong văn bản
- Nắm được vai trò quan trọng của tính liên kết trong văn bản
II CHUẨN BỊ:
- Chuẩn bị một số văn bản có liên quan đến bài
- Trả lời các câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới: tại sao văn bản phải có tính liên kết, tính liên kết có vai trò như thế
nào trong văn bản? Để trả lời câu hỏi này cô mời các em vào bài học hôm nay
Trang 14HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
Hoạt động 1: Tìm hiểu
các khái niệm liên
kết.
* Yêu cầu hs đọc lại đoạn
văn “mẹ tôi” SGK trang
17
Hỏi: Theo em nếu bố
En.ri.cô chỉ viết mấy câu
sau thì En.ri.cô có hiểu
điều bố muốn nói chưa?
Giảng: chúng ta sẽ tìm hiểu
lý do khiến đoạn văn bản
trở nên khó hiểu.
Hỏi: Lý do nào khiến
En.ri.cô không hiểu điều
bố muốn nói? (chọn các lý
do ở SGK)
Hỏi: Muốn cho đoạn văn
hiểu được thì chúng ta phải
có tính chất gì?
Giảng: HS tự rút ra kết
luận thế nào là tính liên
kết.
* Yêu cầu học sinh đọc bài
tập 2 (SGK)
Hỏi: Em hãy sửa lại đoạn
văn để En.ri.cô hiểu được
ý của bố/ (a)?
Đọc
Chưa hiểu được điều bố muốn nói
Vì giữa các câu chưa có sự liên kết
Phải có tính liên kết trong văn bản
Ghi nhớ
Câu 2: thiếu cụm từ
“còn bây giờ”
Câu 3: chép sai từ
“con” thành “đứa trẻ”
I LIÊN KẾT VÀ PHƯƠNG TIỆN LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN
1 Tính liên kết của văn bản
Ghi nhớ 1
2 Phương tiện liên kết trong văn bản
Trang 15Hỏi: Hãy sửa lại đoạn văn
(b) (SGK)
Giảng: HS tự rút ra kết
luận một văn bản cso tính
liên kết phải có những điều
kiện nào?
Hoạt động 2: luyện
tập
* Yêu cầu hs đọc bài tập 1
(SGK)
Hỏi: Em hãy sắp xếp các
câu sau theo một trình tự
hợp lý?
* Yêu cầu hs đọc bài tập
2(SGK)
Hỏi: Các câu sau đây có
tính liên kết chưa? vì sao?
Hỏi: Tuy có tính từ ngữ
liên kết câu nhưng đoạn
văn vẫn chưa rỏ y, vì sao?
Yêu cầu hs đọc bài tập 4
(SGK)
Thêm vào câu 2 cụm từ “còn bây giờ” để nói với cụm từ “một ngày kia” để liên kết
Ghi nhớ
Có tính liên kết, câu (1) x (2) nối với nhau qua từ “mẹ tôi”, (3) x (4) nối với nhau “sáng nay và chiều nay”
Nội dung sắp xếp còn lộn xộn
Ghi nhớ 2
II Luyện tập Bài 1
Theo trình tự sau (1) – (4) – (2) (5) (3)
Bài 2:
- Chưa gắn bó về nội dung cụ thể
- Văn bản có tính liên kết
Bài 4:
- Câu thứ 3 nối với 2 câu đầu để tạo thành một thể thống nhất
Trang 16Hỏi: Em hãy giải thích tại
sao sự liên kết giữa các
câu chưa chặt chẽ
Nếu tách 2 câu đầu đoạn văn ra thì đoạn văn trở nên rời rạc
4 Củng cố:
Liên kết là gì? kể tên các phương tiện liên kết?
5 Hướng dẫu hs chuẩn bị:
Chép ghi nhớ và học thuộc
Làm bài tập (5) (SGK) Soạn bài 2
Trang 17Ngày soạn:
Ngày dạy:
TUẦN 2 BÀI 2
5, 6 CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
7 BỐ CỤC VĂN BẢN
8 MẠCH LẠC VĂN BẢN
Trang 18I MỤC TIÊU CẦU ĐẠT:
- Thấy được những tình cảm chân thành, sâu nặng của 2 anh em
- Cảm nhận được nổi cô đơn, xót xa của những bạn nhỏ bỏ rơi vào cảnh bất hạnh
II CHUẨN BỊ:
- Tranh ảnh cuộc chia tay của những con bút bê
- Trả lời các câu hỏi SGK
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Em hãy cho biết diễn biến tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai trường của em ra sau?
3 Bài mới: Ai lớn lên cũng muốn có một mái ấm gia đình, có cha, có mẹ Nhưng
Thành và Thủy thì không được hưởng hạnh phúc ấy
Trang 19HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO
Hoạt động 1: Đọc văn
bản
Hỏi: Em hãy cho biết
nguồn gốc của văn bản
Hỏi: Em hãy cho biết văn
bản thuộc thể loại nào? Kể
về sự việc gì?
HS đọc và tóm tắt văn bản
HOẠT ĐỘNG 2: TÌM
HIỂU VĂN BẢN.
Hỏi: Văn bản được chia ra
làm mấy đoạn? ý chính của
mỗi đoạn?
Hỏi: Truyện viết về ai, về
việc gì? ai là nhân vật
chính trong truyện
Giảng: cả câu chuyện đều
có sự tham gia của 2 anh
em Thành và Thủy.
Hỏi: Câu chuyện được kể
theo ngôi thứ mấy? việc
lựa chọn ngôi kể có tác
dụng gì?
Đọc
Viết về trẻ em- tổ chức 1992
Kể về việc chia tay của những con bút bê thẻ loại truyện ngắn
HS tóm tắt
3 đoạn + Đoạn 1: từ đầu như vậy
Chia tay bút bê + đoạn 2: trùm lên cảnh vật: chia tay lớp học
+ Đoạn 3: phần còn lại
Truyện viết về 2 anh
em Thành và Thủy với cuộc chia tay của bút bê
Câu chuyện được kể theo ngôi thứ nhất, người xưng “tôi” trong truyện là Thành
- Tăng tính chân thật và
I Giới thiệu
Tác giả: khánh Hòa được trao giải nhì trong cuộc thi thơ văn
II Phân tích:
1 Cuộc chia tay bút bê
a Nguyên nhân
- Bố mẹ li hôn
Hai anh em phải chia tay
Phải chia bút bê
b Tình cảm của 2 anh em
- Rât mực yêu thương và quan tâm đến nhau
Không muốn chia tay