- Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ - Trích trong tập truyện “Những taám loøng cao caû” 1886, moät cuoán GV: Hướng dẫn đọc : Nhẹ nhàng, tha thiết, thể truyện cảm động gồm nhiều câu h[r]
Trang 1Ngày soạn:17/08/2012 Ngày dạy : 20/08/2012
Tuần 1
(Lí Lan)
I mục tiêu cần đạt
Giỳp HS hiểu:
1 Kiến thức:
- Caỷm nhaọn vaứ thaõộm thớa nhửừng tỡnh caỷm thieõng lieõng, saõu naởng cuỷa cha meù ủoỏi vụựi
con caựi.Thaỏy ủửụùc yự nghúa lụựn lao cuỷa nhaứ trửụứng ủoỏi vụựi cuoọc ủụứi moói con ngửụứi
- Lời văn biểu hiện tõm trạng người mẹ đối với con trong văn bản
2 Kĩ năng:
- Đọc hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của người mẹ
- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của người mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khai trường đầu tiên của con
- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm
3 Thỏi độ:
- Xem vaờn baỷn nhử nhửừng doứng nhaọt kớ taõm tỡnh nhoỷ nheù vaứ saõu laộng Baứi vaờn giuựp
ta hieồu theõm taỏm loứng thửụng yeõu, tỡnh caỷm saõu naởng cuỷa meù ủoỏi vụựi con vaứ vai troứ
to lụựn cuỷa nhaứ trửụứng ủoỏi vụựi cuoọc soỏng moói con ngửụứi
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức được lòng nhân ái, tình thương trách nhiệm với giáo dục
2 Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tích cực, trính bày suy nghĩ/ trên ý tưởng,cảm nhận của bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản
III Các phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.
1 Động não: suy nghĩ về ý nghĩa và cách thể hiện tình cảm của các nhân vật trong truyện
2 Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày một phút về những giá trị nội dung nghệ thuật của truyện
3 Cặp đôi chia sẻ suy nghĩ về trách nhiệm với gia đình và nhà trường
IV phương tiện dạy học:
- Giáo viên: Nghiên cứu bài Soạn bài chu đáo Tranh ảnh có liên quan đến bài học.
Giấy khổ lớn, bút màu nét to
Trang 2- Học sinh: Học bài Đọc kỹ và soạn bài theo câu hỏi Sgk.
v tiến trình lên lớp:
Hoạt động của giỏo viờn và học sinh Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1 Khởi động
1 ổn định tổ chức: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
3 Bài mới:
* Đặt vấn đề:
* Hoạt động 2 : Đọc - Hiểu văn bản (35 ’ )
GV: Em hóy nờu xuất xứ của văn bản Cổng
trường mở ra?
HS: Trả lời
GV : - Gv ủoùc vaờn baỷn moọt laàn, sau ủoự hửụựng
daón hoùc sinh ủoùc: Gioùng dũu daứng, chaọm raừi,
ủoõi khi thaàm thỡ, heỏt sửực tỡnh caỷm
-Goùi moọt hs nam ủoùc trửụực vaứ moọt hs nửừ ủoùc
sau
HS: - laộng nghe
- Gv choùn 4-5 tửứ khoự ủeồ hs giaỷi thớch: haựo
hửực, baọn taõm, nhaùy caỷm,…
Gv giaỷi thớch theõm ủeồ hs hieồu roừ
-? Coự theồ coi ủaõy laứ moọt vaờn baỷn nhaọt duùng
khoõng? Vỡ sao?
? Em haừy cho bieỏt vaờn baỷn vửứa ủoùc thuoọc theồ
loaùi naứo? (truyeọn, kớ sửù , mieõu taỷ hay bieồu
caỷm) vỡ sao?
- ớt sửù vieọc, chi tieỏt, chuỷ yeỏu ủi saõu vaứo khai
thaực taõm traùng cuỷa ngửụứi meù , ủửựa con vụựi
nhửừng suy nghú khaực nhau
?Vaờn baỷn ủửụùc vieỏt theo ngoõi thửự maỏy?
- Vaờn baỷn ủửụùc vieỏt theo ngoõi thửự nhaỏt
? Coự theồ chia VB naứy thaứnh maỏy phaàn? Noọi
dung moói phaàn?
I Đọc hiểu chỳ thớch
1 Tỏc giả, tỏc phẩm:
- Đõy là bài kớ của tg Lý Lan -Trớch từ bỏo “Yờu trẻ số 166 Thành phố Hồ Chớ Minh, 1.9.2000”
2 Đọc:
3.Chỳ thớch (sgk)
4 Bố cục: 2 phần
+ Từ đầu -> bước vào : Nỗi lũng của mẹ
+Cũn lại : Cảm nghĩ của mẹ về Giỏo dục
II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Nỗi lũng của mẹ:
Trang 3- HS đọc đoạn 1 Đoạn văn em vừa đọc diễn tả
điều gì ?
- Theo dõi phần đầu văn bản, em thấy người
mẹ nghĩ đến con trong thời điểm nào ? (Đêm
trước ngày con vào lớp 1.)
- Đêm trước ngày khai trường tâm trạng của
người mẹ và đứa con có gì khác nhau ? Điều
đó được biểu hiện bằng những chi tiết nào
trong bài ?
GV: Em có nhận xét gì về tâm trạng của 2 mẹ
con ?
- Để diễn tả được tâm trạng của 2 mẹ con, tác
giả đã sử dụng phương thức biểu đạt nào ?
- Theo em vì sao người mẹ lại trằn trọc không
ngủ được ?
- Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trường năm
xưa đã để lại ấn tượng sâu đậm trong tâm hồn
người mẹ ? (Cứ nhắm mắt lại là dường như
vang bên tai tiếng đọc bài trầm bổng : ‘‘Hằng
năm cứ vào cuối thu Mẹ tôi âu yếm nắm tay
tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp ” )
- Trong đêm không ngủ, người mẹ đã làm gì
cho con ?
- Qua những việc làm đó em cảm nhận được
điều gì về người mẹ ?
- Trong đêm không ngủ người mẹ đã sống lại
những kỉ niệm quá khứ nào ?
- Tìm những chi tiết nói về kỉ niệm quá khứ đó
?
* Tâm trạng của mẹ :
- Mẹ không ngủ được
- Hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả
- Mẹ lên giường trằn trọc
- Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi
->Tự sự kết hợp với miêu tả để biểu cảm - làm nổi rõ tâm trạng thao thức, hồi hộp, suy nghĩ triền miên của người mẹ
* Những việc làm của mẹ :
- Đắp mền, buông mùng, ém chăn cẩn thận, lượm đồ chơi, nhìn con ngủ,xem lại những thứ đã chuẩn bị cho con
->Yêu thương con, hết lòng vì con
.* Kỉ niệm quá khứ :
- Nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng
bà ngoại đi tới trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng, khi cổng trường đóng lại
-> Sử dụng một loạt từ láy gợi cảm
Trang 4- Em có nhận xét gì về cách dùng từ của tác
giả ? Tác dụng của cách dùng từ đó ?
- Những tình cảm quá khứ ấy đã nói lên được
tình cảm sâu nặng nào của lòng mẹ ?
+ Thảo luận :
- Có phải người mẹ đang nói trực tiếp với con
không ? hay người mẹ đang tâm sự với ai ?
(Đang nói với chính mình ) – Cách viết này có
tác dụng gì ?
- Ngoài những cảm xúc tâm trạng ấy, trong
đêm không ngủ người mẹ còn nghĩ đến điều
gì?
- Câu văn nào trong bài nói lên tầm quan trọng
của nhà trường đối với thế hệ trẻ ? ( ‘‘Ai
cũng biết rằng mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ
ảnh hưởng đến cả 1 thế hệ mai sau và sai lầm 1
li có thể đưa thế hệ ấy đi chệch cả hàng dặm
sau này.” )
- Câu văn này có ý nghĩa gì ? Vì sao ?
(Không được phép sai lầm trong giáo dục Vì
giáo dục quyết định tương lai của đất nước )
Thảo luận:
- Trong đoạn kết người mẹ đã nói với con :
‘‘Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là
của con, bước qua cánh cổng trường là 1 thế
giới kì diệu sẽ mở ra.’’ Em hiểu thế giới kì
diệu đó là gì ? ( Tri thức, tình cảm, tư tưởng,
đạo lí, tình bạn, tình thầy trò )
- Câu nói này có ý nghĩa gì ?
xúc vừa phức tạp, vừa vui sướng, vừa lo sợ
=> Là người mẹ biết yêu thương người thân, biết ơn trường học, tin tưởng ở tương lai của con
-> Dùng ngôn ngữ độc thoại
- Làm nổi bật tâm trạng, tình cảm và những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp
2 Cảm nghĩ của mẹ:
- Bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra
=>Khẳng định vai trò to lớn của giáo dục, tin tưởng ở sự nghiệp giáo dục của nước nhà
- Kết hợp hài hoà giữa tự sự, miêu
tả và biểu cảm làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng, đôn hậu trong tâm hồn người mẹ
Trang 5- Văn bản Cổng trường mở ra được biểu đạt
bằng những phương thức nào? - Phương thức
nào là chớnh ? – Sự kết hợp này cú tỏc dụng
gỡ?
- Nghệ thuật miờu tả diễn biến tõm trạng nhõn
vật cú gỡ đỏng chỳ ý ?( Miờu tả diễn biến tõm
trạng nhõn vật với nhiều hỡnh thức khỏc nhau :
miờu tả trực tiếp, miờu tả qua so sỏnh, miờu tả
hồi ức, sử dụng ngụn ngữ độc thoại bộc lộ chất
trữ tỡnh)
-Hs đọc ghi nhớ
III Tổng kết: Ghi nhớ : (sgk)
- Chỳng ta phải cú trỏch nhiệm với gia đỡnh và nhà trường
* Hoạt động 3 Củng cố - Dặn dũ (5’ )
- Quan sỏt tranh ( SGK ), Bức tranh minh họa cảnh gỡ ? Em hóy miờu tả lại cảnh đú ?
- Học bài cũ và soạn bài “Mẹ tụi”
Ngày soạn:18/08/2012 Ngày dạy : 21/08/2012
Tuần 1
Tiết2 Văn bản. mẹ tôi
I mục tiêu cần đạt
Giỳp HS hiểu:
1 Kiến thức:
- Hieồu sụ giaỷn veà taực giaỷ Hieồu ủửụùc caựch giaựo duùc vửứa nghieõm khaộc, vửứa teỏ nhũ coự lớ coự tỡnh cuỷa ngửụứi cha khi con maộc loói Hieồu tỡnh yeõu thửụng , kớnh troùng cha meù laứ tỡnh caỷm thieõng lieõng ủoỏi vụựi moói con ngửụứi
- Ngheọ thuaọt bieồu caỷm trửùc tieỏp qua hỡnh thửực moọt bửực thử.
2 Kĩ năng:
- Kú naờng ủoùc hieồu vaờn baỷn vieỏt dửụựi hỡnh thửực moọt bửực thử
- Phaõn tớch moọt soỏ chi tieỏt lieõn quan ủeỏn hỡnh aỷnh ngửụứi cha vaứ ngửụứi meù ủửụùc nhaộc ủeỏn trong bửực thử
3 Thỏi độ:
- Boài ủaộp tỡnh yeõu thửụng, kớnh troùng cha meù
Trang 6II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Tự nhận thức và xác định được giá trị của lòng nhân ái, tình thương và trách nhiệm cá nhân với hạnh phúc gia đình
2 Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tích cực, trính bày suy nghĩ/ trên ý tưởng, cảm nhận của bản thân về cách ứng xử thể hiện tình cảm của các nhân vật, giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản
III Các phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.
1 Động não: suy nghĩ về ý nghĩa và cách wngs xử thể hiện tình cảm của các nhân vật trong truyện
2 Thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày một phút về những giá trị nội dung nghệ thuật của văn bản
3 Cặp đôi chia sẻ suy nghĩ về lóng nhân ái, tình thương và hạnh phúc gia đình
IV phương tiện dạy học:
- Giáo viên: Nghiên cứu bài Soạn bài chu đáo Tranh ảnh có liên quan đến bài học.
Giấy khổ lớn, bút màu nét to
- Học sinh: Học bài Đọc kỹ và soạn bài theo câu hỏi Sgk.
v tiến trình lên lớp:
Hoạt động của thầy và trũ Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1 Khởi động
1 ổn định tổ chức: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
- Đêm trước ngày khai trường tâm trạng của
mẹ và đứa con?
3 Bài mới :
* Đặt vấn đề: - Coự nhaứ thụ noựi raỏt ủuựng :
Daóu con ủi suoỏt cuoọc ủụứi ,
Cuừng khoõng ủi heỏt nhửừng lụứi meù ru
Vaọy coự theồ naứo con xuực phạm ủeỏn meù , hoón laựo vụựi meù , caực em haừy ủoùc vaứi laàn bửực thử ngửụứi boỏ gửỷỷi cho En- ri- coõ ủeồ thaỏy oõng buoàn baừ tửực giaọn nhử theỏ naứo khi En- ri- coõ ủaừ thieỏu leó ủoọ vụựi meù trửụực maởt coõ giaựo ẹeồ hieồu roừ hụn taõm traùng cuỷa ngửụứi boỏ trửụực
Trang 7thái độ vô lễ của con, chúng ta sẽ tìm hiểu
nội dung bài học hôm nay.)
* Hoạt động 2 : Đọc - Hiểu văn bản (35 ’ )
GV: Em hãy giới thiệu 1 vài nét về tác giả?
- Tác giả thường viết về đề tài gì?
- Em hãy nêu xuất xứ của văn bản Mẹ tơi?
GV: Hướng dẫn đọc : Nhẹ nhàng, tha thiết, thể
hiện được những tâm tư tình cảm buồn khổ
của người cha trước lỗi lầm của con và sự trân
trọng của ơng với vợ mình Khi đọc lời
khuyên: Dứt khốt, mạnh mẽ thể hiện thái độ
nghiêm khắc
+GV gọi hs đọc chú thích
- Ta cĩ thể chia văn bản làm mấy phần? Ý
nghĩa của từng phần?
? Phương thức biểu đạt của Vb
- Tự sự + Biểu cảm trực tiếp tâm trạng của
người cha qua hình thức một bức thư.
? Nhân vật chính trong đoạn truyện là ai?ai
là người kể chuyện
- Nv chính: Người cha Hầu hết lời nói trong
Vb là tâm tình của người cha.
- Người kể lại là En ri co
Theo dõi phần đầu văn bản , em thấy En ri cơ
đã mắc lỗi gì?
I Đọc hiểu chú thích
1 Tác giả - tác phẩm
a Tác giả: ( 1846- 1908 )
- Là nhà văn Ý
- Thường viết về đề tài thiếu nhi và nhà trường về những tấm lịng nhân hậu
b Tác phẩm:
- Là văn bản nhật dụng viết về người mẹ
- Trích trong tập truyện “Những tấm lòng cao cả” (1886), một cuốn truyện cảm động gồm nhiều câu chuyện nhỏ gửi gắm những ý nghĩa hết sức cao cả, đẹp đẽ về thế giới tâm hồn trẻ thơ, có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, trong đó nhân vật trung tâm là một thiếu niên, được viết bằng một giọng văn hồn nhiên trong sáng
2 Đọc:
3.Chú thích:
4 Bố cục : 2 phần
+ Đoạn đầu : Lí do bố viết thư +Cịn lại : Nội dung bức thư
II Đọc - hiểu văn bản
1 Lỗi lầm của En ri cơ :
Trang 8- Em cĩ suy nghĩ gì về lỗi lầm của En ri cơ?
- Tìm những chi tiết nĩi về thái độ của người
bố đối với En ri cơ?
- Để diễn tả được tâm trạng của người bố, tác
giả đã sử dụng phương thức biểu đạt nào? Tác
dụng của các biện pháp nghệ thuật đĩ?
- Những chi tiết trên đã thể hiện được thái độ
gì của người bố?
- Em cĩ đồng tình với người bố khơng?( hs tự
bộc lộ )
GV: Trong thư người bố đã gợi lại những việc
làm, những tình cảm của mẹ dành cho En ri cơ
Em hãy tìm những chi tiết, hình ảnh nĩi về
người mẹ?
HS: Suy nghĩ trả lời
- Khi nĩi về hình ảnh người mẹ tác giả đã sử
dụng phương thức biểu đạt nào? Phương thức
đĩ cĩ tác dụng gì?
- Qua lời kể của người cha, em cảm nhận
được điều gì về người mẹ?
HS: Suy nghĩ trả lời
GV: Người bố đã khuyên En ri cơ những gì?
HS: Suy nghĩ trả lời
- Vơ lễ với mẹ trước mặt cơ giáo
=> Đây là việc làm sai trái, xúc phạm tới mẹ
2 Thái độ của bố:
- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy!
- Bố khơng nén được cơn tức giận đối với con
- Con mà xúc phạm đến mẹ con ư? -> Phương thức biểu cảm được diễn đạt bằng các kiểu câu cảm thán, nghi vấn làm cho lời văn trở nên linh hoạt, sinh động, dễ đi vào lịng người
=>Thể hiện thái độ buồn bã, đau đớn
và tức giận
3 Hình ảnh người mẹ:
- Mẹ đã phải thức suốt đêm cĩ thể mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ một năm hạnh phúc hi sinh tính mạng để cứu sống con
-> Phương thức tự sự kết hợp với miêu tả làm nổi bật tình cảm của người mẹ
.=> Là người mẹ hết lịng yêu thương con, sẵn sàng quên mình vì con
4 Lời khuyên của bố:
- Khơng bao giờ được thốt ra những lời nĩi nặng với mẹ Con phải xin lỗi
Trang 9GV: Em cĩ nhận xét gì về cách sử dụng câu
văn ở đoạn này? Tác dụng của cách dùng đĩ?
- Qua bức thư, em thấy bố của En ri cơ là
người như thế nào?
- Tại sao người cha khơng nĩi trực tiếp với con
mà lại viết thư? (tình cảm sâu sắc thường tế
nhị và kín đáo, nhiều khi khơng nĩi trực tiếp
được Viết thư tức là chỉ nĩi riêng cho người
mắc lỗi biết, vừa giữ được kín đáo, vừa khơng
làm người mắc lỗi mất lịng tự trọng Đây
chính là bài học về cách ứng xử trong gia đình,
ở trường và ngồi xã hội)
GV: Khái quát những nét chính về nghệ
thuật được sử dụng trong Vb
? ý nghĩa Vb
- Nhà văn đã gửi tới chúng ta thơng điệp gì?
-Hs đọc ghi nhớ
mẹ,
- Con hãy cầu xin mẹ hơn con, để cho chiếc hơn ấy xố đi cái dấu vết vong ân bội nghĩa trên trán con -> Sử dụng câu cầu khiến làm cho lời văn trở nên rõ ràng, dứt khốt
=> Là người bố nghiêm khắc nhưng đầy tình thương yêu sâu sắc
- Viết thư để biểu cảm ( tự sự- miêu tả- biểu cảm )->dễ đi vào lịng người
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật
- Sáng tạo hoàn cảnh xảy ra chuyện:
En ri co mắc lỗi
- Lồng trong chuyện một bức thư có nhiều chi tiết khắc học hình ảnh người mẹ với ph/c tốt đẹp
- hình thức biểu cảm trực tiếp
2 Ý nghĩa:
- Người mẹ có vai trò quan trọng trong gia đình, cuộc đời mỗi con người
- Tình yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất
* Ghi nhớ : sgk-12
Trang 10* Hoạt động 3 Củng cố - Dặn dũ:(5’)
GV: Sau khi học xong văn bản này, em rỳt ra được bài học gỡ ? Liờn hệ với bản thõn xem em đó cú lần nào lỡ gõy chuyện gỡ đú khiến bố mẹ buồn phiền Nếu cú thỡ bài văn này gợi cho em điều gỡ?
- Học bài cũ: Soạn bài “Từ ghộp”
Ngày soạn:19/08/2012 Ngày dạy : 23/08/2012
Tuần 1
Tiết3 từ ghép
I mục tiêu cần đạt
Giỳp HS hiểu:
1 Kiến thức:
- Giuựp hs hieồu roừ caỏu taùo cuỷa hai loaùi tửứ gheựp chớnh phuù vaứ tửứ gheựp ủaỳng laọp
- ẹaởc ủieồm veà nghúa cuỷa tửứ gheựp tieỏng vieọt
2 Kĩ năng:
- Nhaọn dieọn caực loaùi tửứ gheựp, mụỷ roọng, heọ thoỏng hoaự voỏn tửứ
- Sửỷ duùng tửứ gheựp chớnh phuù khi caàn dieón ủaùt caựi cuù theồ, duứng tửứ gheựp ủaỳng laọp khi caàn dieón ủaùt caựi khaựi quaựt
3 Thỏi độ:
- Coự yự thửực trau doài voỏn tửứ Coự thaựi ủoọ sửỷ duùng tửứ ứ gheựp hụùp lớ, thớch hụùp trong vieỏt vaờn
II Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong bài
1 Ra quyết định: lựa chon cách sử dụng từ ghép phù hợp với thực tiễn giao tiếp của bản thân
2 Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng, thảo luận và chia sẻ quan điểm cá nhân về cách sử dụng từ ghép
III Các phương pháp/ kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng.
1 Phân tích tình huống mẫu để hiểu cấu tạo và cách dùng từ ghép
2 Thực hành có hướng dẫn: sử dụng từ ghép theo những tình huống cụ thể
3 Động não: suy nghĩ, phân tích các ví dụ để rút ra những bài học thiết thực về giữ gìn
sự trong sáng trong dùng từ ghép