A/ Môc tiªu bµi häc Gióp häc sinh : - Cảm nhận được tấm lòng nhân hậu vị tha của Đỗ Phủ nhà thơ hiện thực vĩ đại –Nhà th¬ cña d©n ®en.. - Bước đầu thấy được vị trí và ý nghĩa của yếu tố [r]
Trang 1Ngày dạy : 7A: 7B:
Tuần 11 – Tiết 41 :
Văn bản :
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
(Mao ốc vị thu phong sở phá ca)
(Đỗ Phủ)
A/ Mục tiêu bài học
Giúp học sinh :
- Cảm nhận !" tấm lòng nhân hậu vị tha của Đỗ Phủ nhà thơ hiện thực vĩ đại –Nhà thơ của dân đen
- !7 đầu thấy !" vị trí và ý nghĩa của yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình
- Thấy !" bút pháp hiện thực , giọng thơ trầm uất của đại thi hào Đỗ Phủ
- Tích hợp với Tiếng việt và Tập làm văn
- Rèn kĩ năng đọc, phân tích tác phẩm trữ tình tự sự
B.Chuẩn bị
- GV : Soạn bài ; đọc tham khảo #! liệu
- HS : Đọc thuộc VB ; trả lời câu hỏi SGK
C/ tiến trình hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A 7B
2 Kiểm tra bài cũ :
? Đọc thuộc lòng bài thơ “Hồi !0 ngẫu #!T ? Qua bài thơ em hiểu gì về tình
cảm của nhà thơ Hạ Tri !0 đối với quê !0 ?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: Lí Bạch , Đỗ Phủ, Bạch ! Dị là 3 nhà thơ lớn nhất Trung Hoa
đời !M Nếu Lí Bạch là nhà thơ lãng mạn vĩ đại thì Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực vĩ đại .Thi sử thi thánh Cuộc đời long đong khốn khổ , chết vì nghèo và bệnh tật Đỗ Phủ đã
để lại cho đời gần 1500 bài thơ trầm uất , buồn đau nuốt tiếng khóc ! lại ngời sáng lên tinh thần nhân ái bao la “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá ”là một bài thơ ! thế
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
- Hs theo dõi chú thích SGK
? Nêu những nét cơ bản về cuộc đời và sự
nghiệp thơ văn Đỗ Phủ?
? Bài thơ !" làm theo thể thơ gì? Em
hãy nhận xét về đặc điểm của thể thơ
này?
I/ Giới thiệu chung 1.Tác giả
- Đỗ Phủ : (712-770)
- Là nhà thơ nổi tiếng đời -!M - Trung Quốc
- Cuộc sống nghèo khổ cơ cực
- Để lại hơn 1500 bài thơ thấm đẫm tinh thần nhân đạo và giá trị hiện thực sâu sắc
- -!" mệnh danh là thi sử
2 Tác phẩm
- Thể cổ thể, tự do, dài 23 câu
- Vần, nhịp, câu, chữ tự do, phóng khoáng
Trang 2Nguyễn Thanh Tịnh – THCS Văn An 127
GV !7 dẫn cách đọc, đọc mẫu
- 3 HS lần %!"# đọc
- GV nhận xét cách đọc
- GV cho HS giải thích các từ khó sgk
? Xác định bố cục của bài thơ?
HS đọc khổ 1
? Nhà Đỗ Phủ bị phá trong hoàn cảnh nào
Tìm những hình ảnh thơ miêu tả cảnh bị
phá?
? Nhận xét về nghệ thuật sử dụng từ ngữ
của tác giả trong đoạn thơ này?
? Hình ảnh các mảnh tranh đó gợi lên
cảnh #!" gì?
? Qua lời kể, tả đó em thấy chủ nhân của
căn nhà có hoàn cảnh ra sao ?
? Thử hình dung tâm trạng Đỗ Phủ trong
hoàn cảnh này?
- GV :đã bao năm bôn ba xuôi !"
chạy loạn !( sinh, mãi gần đó , nhờ sự
giúp đỡ của những !M thân, Đỗ Phủ
mới dựng !" ngôi nhà tranh nho nhỏ
Vậy mà giờ đây thiên nhiên vô tình lại
!7 đi của ông ngôi nhà “tình nghĩa ấy’’
? Khổ thơ sử dụng !0 thức biểu đạt
gì?
HS đọc đoạn 2
? Không những khổ vì cảnh nhà bị tốc
mái, Đỗ Phủ còn phải chịu thêm nỗi khổ
gì ?
? Ta có lên trách lũ trẻ không? vì sao?
GV: Lũ trẻ nghịch ngợm thừa gió bẻ
măng xô vào !7 giật Qua đó cho
chúng ta hình dung !" cảnh #!" cuộc
sống XH thời Đỗ Phủ, trẻ em đói nghèo
thất học tràn lan
? Chứng kiến cảnh #!" đó, tâm trạng
Đõ Phủ ! thế nào?
? Thử lí giải tâm trạng ấm ức của Đỗ
Phủ?
II Đọc - hiểu văn bản
1 Đọc
Đọc giọng vừa phải , vừa kể vừa tả, vừa bộc lộ cảm xúc buồn bã , bất lực, cay đắng của nhà thơ trong 3 khổ thơ đầu Giọng
#!0 sáng, phấn trấn hơn ở khổ cuối
2 Chú thích
SGK
3 Bố cục
+18 câu đầu =>Nỗi thống khổ của !M nghèo trong hoạn nạn
+5 câu cuối => !7 vọng của nhà thơ
4 Phân tích
a) Nỗi thống khổ của người nghèo trong hoạn nạn
* Cảnh nhà bị gió thu phá
- Gió thét già thế gió dữ dội
- Nhà tranh bị cuộn bay rải treo quay lộn
- Nghệ thuật kể, tả, sử dụng nhiều động từ mạnh
Cảnh #!" tan tác, tiêu điều và sự bất ngờ, nuối tiếc, lo âu, bất lực của ông già
Đỗ
/!0 thức miêu tả và tự sự
*Cảnh cướp giật khi nhà bị gió thu phá
- Trẻ con: khinh, nhè xô !7 giật
Cuộc sống đói nghèo, thất học tràn lan
Trang 3? ở đoạn này !0 thức biểu đạt chủ
yếu là gì ?
HS đọc đoạn 3
? Đoạn thơ thứ ba sử dụng !0 thức
biểu đạt gì ?
? Đoạn thơ thứ ba kể về nỗi khổ gì?
? Qua lời thơ em đọc em hình dung ra
một cảnh đêm trong căn nhà đã bị tốc
mái ! thế nào ?
? Đoạn thơ thứ ba gợi liên #!s đến thực
trạng của xã hội thời Đỗ Phủ Em thử
hình dung thực trạng xã hội đó ! thế
nào? Đây có phải là nỗi khổ của riêng gia
đình Đỗ Phủ không?
HS đọc khổ cuối
? Nếu theo mạch cảm xúc của nhà thơ thì
khổ cuối có thể kết thúc ntn? (Có thể kết
thúc bằng 1 lời buông xuôi bằng 1 lời oán
thán)
?Vậy mà thơ có kết thúc ! thế nào? Có
gì bất ngờ ?(Kết thúc bằng một !7 mơ )
? Vì sao ông lại !7 cho kẻ sĩ nghèo
trong thiên hạ?
? Từ !7 vọng tha thiết ấy cho em hiểu
điều gì về con !M Đỗ Phủ?
- GV: Thấu hiểu và thông cảm với cuộc
đời và số phận của những !M nghèo
khổ trong xã hội có thể quên đi lỗi cơ
cực của bản thân để !7 tới nỗi cơ cực
của đồng loại
?Tại sao !7 vọng đẹp đẽ đó lại !" bắt
đầu bằng cụm từ “than ôi”?
=>Lòng nhân ái của Đỗ Phủ thật cảm
động và thiết thực cụ thể, !7 mơ ấy còn
thể hiện tinh thần vị tha , tới mức xả thân
vì !M khác
? Nêu những nét đắc sắc về nội dung,
nghệ thuật của bài thơ ?
- HS đọc ghi nhớ SGK
- Đọc diễn cảm 2 phần cuối
- Dùng 2 câu nêu ý cính đoạn văn
bàn về bài “Bài ca nhà tranh bị gió
Hình ảnh nhà thơ già yếu, đáng #!0 tâm trạng đầy uất ức (cay đắng xót xa cho thân phận của mình và cho những cảnh đời nghèo khổ, bất lực trong thiên hạ)
Tự sự và biểu cảm trực tiếp
* Cảnh đêm trong nhà đã bị phá tốc mái
- Miêu tả, có kết hợp với biểu cảm
- Đêm !+D nhà dột, rét !7#
Không gian bị bóng tối giầy đặc bao phủ và lạnh lẽo
Gợi liên #!s về một thực trạng XH
đen tối , bế tắc đói khổ
Đây chính là nỗi khổ chung của nhân dân lao động, của các nhà nho trí thức đời -!M vì chiến tranh, loạn lạc triền miên
b)Ước vọng của nhà thơ
- ước nhà rộng muôn ngàn gian vững chắc, che khắp thiên hạ cho kẻ sĩ nghèo
đều hân hoan
Đỗ Phủ là một nhà hiện thực vĩ đại và nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn
– Than ôi!bao giờ nhà ấy sừng sững dựng
#9!7 mắt …
Không tin !7 vọng ấy sẽ trở thành hiện thực
Đây chính là !7 vọng cao cả ! chua xót
III.Tổng kết
Trang 4Nguyễn Thanh Tịnh – THCS Văn An 129
-thu phá” trong SGK/134 *Ghi nhớ (SGK)
III Luyện tập
Nỗi thống khổ của kẻ sĩ nghèo Đỗ Phủ khi nhà tranh bị gió thu phá Qua đó thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của nhà thơ
4 Củng cố kiến thức :
? Tại sao nói Đỗ Phủ là nhà hiện thực và nhà nhân đạo chủ nghĩa lớn?
? Theo em yếu tố tự sự và miêu tả trong VB này có giá trị gì ?
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc lòng bài thơ
- Học thuộc lòng bài thơ, hiểu nội dung, nghệ thuật của bài
- Tự ôn tập các tác phẩm văn học đã học - giờ sau kiểm tra Văn (45’)
Ngày dạy : 7A: 7B:
Tuần 11 – Tiết 42 :
Kiểm tra văn
A/ Mục tiêu bài học
- Kiểm tra, đánh giá năng lực lĩnh hội kiến thức HS qua các tác phẩm văn học
- Giúp HS rèn kĩ năng tái hiện, khái quát, tổng hợp vấn đề, vận dụng kiến thức, kĩ năng vào giải quyết các bài tập
- Rèn luyện kĩ năng làm bài, kĩ năng diễn đạt
B/ Chuẩn bị
- GV : Đề kiểm tra, đáp án, biểu điểm
- HS : Ôn tập các tác phẩm văn học đã học
C/ tiến trình hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức: - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A 7B
2 Kiểm tra bài cũ : Không
3 Bài mới:
Đề bài
I Phần Trắc nghiệm (2,25 đ)
Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu trả lời mà em cho là đúng.
1. Văn bản “Cổng trường mở ra” viết về nội dung gì ?
A.Miêu tả quang cảnh ngày khai #9!M6
B Bàn về vai trò của nhà #9!M trong việc giáo dục thế hệ trẻ
C Kể về tâm trạng của 1 chú bé trong ngày đầu tiên đến #9!M6
Trang 5D Tái hiện lại những tâm #! tình cảm của !M mẹ trong đêm #9!7 ngày khai
#9!M vào lớp một của con
2 Văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê” của tác giả nào?
A Lí Lan B Khánh Hoài C Hồ Xuân K!0 D Tô Hoài
3 Văn bản “Phò giá về kinh” sáng tác trong hoàn cảnh nào?
A Sau cuộc kháng chiến chống quân xâm %!" Mông Nguyên
B Trong cuộc kháng chiến chống quân xâm %!" Mông Nguuyên
C B9!7 cuộc kháng chiến chống quân xâm %!" Mông Nguyên
4 Tâm trạng của người con gái được thể hiện trong bài ca dao “Chiều chiều ra
đứng ngõ sau …” là gì ?
A Nỗi buồn nhớ quê, nhớ mẹ C B!0 !M mẹ đã mất
B Nỗi đau khổ cho tình cảnh hiện tại D Nhớ về thời con gái đã qua
5 Bài “Sông núi nước Nam” thường được gọi là gì ?
A Hồi kèn xung trận C Bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên
B Khúc ca khải hoàn D áng thiên cổ hùng văn
6 Vẻ đẹp của cảnh trí Côn Sơn trong văn bản “Bài ca Côn Sơn” là vẻ đẹp gì ?
A B!0 tắn và đầy sức sống C Kì ảo và lộng lẫy
B Ngàn e!+ và yên tĩnh D Hùng vĩ và náo nhiệt
7.Điền cụm từ phù hợp vào dấu 3 chấm sau :
a) Nhà thơ Hồ Xuân K!0 !" mệnh danh là : ………
b) Văn bản “Qua đèo Ngang” thuộc thể thơ ………
8 Nhận xét sau đúng hay sai? (đúng khoanh Đ, sai khoanh S)
Cụm từ “ta và ta” trong văn bản “Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến cùng để chỉ
về một !M6 Đ S
II Phần Tự luận (7,5đ)
Câu 1 (4 đ) : Chép theo trí nhớ hai câu thực của bài thơ “ Qua Đèo Ngang” của bà
Huyện Thanh Quan Phân tích nghệ thuật và nội dung của 2 câu thơ đó
Câu 2 (4 đ) : Qua bài thơ “ Bánh trôi !7TD hãy nêu những suy nghĩ của em về hình
ảnh !M phụ nữ trong xã hội e!+U Qua bài thơ, tác giả bày tỏ tình cảm gì của mình với
!M phụ nữ?
Đáp án - Biểu điểm
I Phần Trắc nghiệm (2,5đ) Mỗi câu đúng o,25 đ Riêng câu 7 :0,5đ
1.D 2.B 3.A 4.A 5.C 6.B
7 a) Bà chúa thơ Nôm
c) Thất ngôn bát cú
8.S
II Phần Tự luận (7,75đ)
Câu 1: (3,75 đ)
- Chép đúng 2 câu thực văn bản, không sai chính tả, trình bày đúng hình thức của
thể thơ thất ngôn bát cú : 1đ
- Chỉ ra !" những nét chính về nội dung và nghệ thuật: 1,75 đ
+ Đối “ !7 núi- bên sông”-> Gợi bức tranh sơn thủy hùng vĩ
+ Từ láy: lác đác, lom khom-> gợi dáng vẻ bé nhỏ tội nghiệp của con !M
Trang 6Nguyễn Thanh Tịnh – THCS Văn An 131
-Tất cả làm hiện lên viễn cảnh Đèo Ngang đẹp hùng vĩ, thơ mộng ! sự sống mờ nhạt tiêu điều Vì thế mà cảnh Đèo Ngang mang nét buồn hiu hắt
Hình thức: 1 đ
Trình bày thành đoạn văn hoàn chỉnh, diễn đạt %!( loát, không sai chính tả
Câu 2: (4đ) * Nội dung:
- Nêu !" những nét đẹp và thân !M phụ nữ: 3 đ
+ Mang vẻ đẹp cả về hình thể lẫn tâm hồn
Hình thể tròn trịa
Phẩm chất cao đẹp: thủy chung son sắt
+ Thân phận: Chìm nổi, cuộc đời vất vả long đong Họ không !" làm chủ cuộc đời mình Cuộc đời họ do kẻ khác định đoạt
- Tình cảm nhà thơ : 1đ
+ Trân trọng vẻ đẹp của !M phụ nữ
+ Đồng cảm và xót #!0 cho thân phận của !M phụ nữ trong xã hội e!+6
+ Lên án chế độ xã hội phong kiến bất công, trọng nam khinh nữ
* Hình thức:
HS biết trình bày thành đoạn văn,diễn đạt %!( loát, không sai chính tả
Tùy mức độ bài làm mà G cho điểm sao cho phù hợp
- Hết giờ, GV thu bài
Hướng dẫn về nhà
- Làm lại bài kiểm tra vào vở bài tập
- Soạn bài : “Cảnh khuya, rằm tháng riêng” :
+ Đọc kĩ văn bản và trả lời câu hỏi trong SGK
*********************
Ngày dạy :
Tuần 11 – Tiết 43 :
Tiếng việt :
Từ đồng âm
A/ Mục tiêu bài học
Giúp học sinh :
- Hiểu !" thế nào là từ đồng âm
- Biết cách xác dịnh nghĩa của từ đồng âm
- Có thái độ cẩn trọng , tráng gây nhầm lẫn hoặc khó hiểu do hiện #!" đồng âm gây lên
- Tích hợp với phần Văn và tập làm văn
- Rèn kĩ năng sử dụng từ đồng âm trong nói và viết
B Chuẩn bị
- GV : Soạn bài ; tham khảo #! liệu ; bảng phụ
- HS : Đọc kĩ VD ; trả lời câu hỏi SGK
C / tiến trình hoạt động dạy - học
Trang 71 ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là từ trái nghĩa ? Cho VD?
? Đọc đoạn văn có sử dụng từ trái nghĩa?
3 Bài mới :
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
- GV treo bảng phụ ghi VD
- HS đọc VD
? Tìm các từ thay thế cho từ “lồng” trong
ví dụ 1? Từ “lồng” có nghĩa ! thế nào?
? B!0 tự hãy tìm từ thay thế cho từ
“lồng” ở VD 2 và xét nghĩa của nó?
? Nhận xét về âm và nghĩa của hai từ
“lồng” trong ví dụ? (nghĩa của 2 từ lồng
có liên quan đến nhau không?)
? Xét về mặt âm thanh chúng ! thế
nào với nhau?
GV chốt: Những từ ! vậy !M ta
gọi là từ đồng âm
? Vậy từ đồng âm là gì ?
- HS rút ra ghi nhớ SGK
- HS đọc ghi nhớ
Bài tập nhanh
? Tìm từ đồng âm và giải thích nghĩa của
chúng?
*Con ngựa đá đá con ngựa đá
- GV treo bảng phụ ghi VD
- HS đọc VD
? Dựa vào đâu em phân biệt !" nghĩa
của các từ “lồng” trong 2 VD trên?
? Câu “đem cá về kho ”nếu tách khỏi ngữ
cảnh thì có thể hiểu thành mấy nghĩa?
? Để tránh hiểu lầm do hiện #!" đồng
âm gây ra cần phải chú ý điều gì khi giao
tiếp ?
- HS khái quát rút ra ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ SGK
I Thế nào là từ đồng âm
1 Ví dụ : SGK
2 Nhận xét
Lồng = tế, vọt, phi, nhảy
Nhảy vọt lên (động từ) Lồng = chuồng, rọ
Vật bằng tre , gỗ, sắt, dùng để nhốt gia súc , gia cầm (danh từ)
Phát âm giống nhau ! nghĩa khác nhau
Từ đồng âm
3.Kết luân.(Ghi nhớ SGK)
Bài tập nhanh
- Đá1: hành động tác động vào vật gì
đó bằng chân
- Đá2: một chất rắn dùng làm nguyên liệu của nhiều ngành xản suất
II Sử dụng từ đồng âm
1 Ví dụ : SGK
2 Nhận xét
- Dựa vào ngữ cảnh và nội dung cụ thể của câu văn để hiểu nghĩa của từ
- Đem cá về kho Kho chứa hàng
- Đem cá về kho Kho món ănđem cá
chế biến thành món ăn
3.Ghi nhớ (SGK)
Trang 8Nguyễn Thanh Tịnh – THCS Văn An 133
-Bài tập nhanh
? Từ chân trong các ví dụ sau đây có phải
là từ đồng âm hay không? vì sao?
a Bạn An bị đau chân
b Quả bóng lăn đến chân tủ
c Mấy nếp nhà thấp thoáng dưới chân
núi
Chân 1: nghĩa gốc
Chân 2, 3: nghĩa chuyển
(có nét nghĩa chung chỉ bộ phận !7
cùng)
GV chia nhóm cho hs thảo luận
-Nhóm cử đại diện lên bảng làm bài
-Cho hs nhận xét – sửa chữa
- HS đọc đề bài
- GV !7 dẫn cách làm, HS làm vào vở
bài tập
- HS trình bày miệng, GV nhận xét
- Lần %!"# các HS đặt câu với từ đồng âm:
+ Bàn
+ Sâu
+ Năm
- HS đọc bài tập 4
- HS phát hiện ra cách sử dụng từ đồng
âm để tạo ra tiếng !M6
Bài tập nhanh
- Không phải là từ đồng âm mà là từ nhiều nghĩa
- Từ nhiều nghĩa: phát âm giống nhau nghĩa có mối liên hệ nhất định
- Từ đồng âm :phát âm giống nhau nghĩa khác xa nhau không có sự liên quan
III Luyện tập 1.Bài 1
Thu Cao Ba Tranh Sang Sức
- Mùa thu; thu tiền
- Chiều cao; giá cao …
- Ba mẹ; ngã ba
- Tranh ảnh; tranh !7…
- Giàu sang; sang sông…
- Sức lực, thử sức(thử tài)
2.Bài 2
- Cổ : bộ phận của cơ thể nối đầu vào
thân (cổ !Mh
- Cổ : bộ phận của đồ vật (cổ áo, cổ
giày …)
Mối quan hệ : nhỏ, thắt lại so với phần !7 hoặc trên
Đồng âm :
- Cổ : lâu năm (cổ đại)
- Cổ : cũ (cổ hủ)
3 Bài 3
- Chúng ta cùng ngồi vào bàn để bàn công việc
- Lũ sâu hại đã chui sâu xuống đất
- Năm nay em tôi đã lên năm tuổi
4 Bài 4
- Vạc : con vạc cái vạc
- Đồng : kim loại ngoài đồng
Trang 94 Củng cố kiến thức :? Thế nào là từ đồng âm ?
? Sử dụng từ đồng âm cần %!( ý điều gì ?
GV khái quát nội dung bài học, liên hệ, tích hợp
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc ghi nhớ bài
- Hoàn thành các bài tập vào vở bài tập
- Tự ôn tập kiến thức Tiếng Việt đã học chuẩn bị kiểm tra 1 tiết Tiếng việt
Ngày dạy :
Tuần 11 – Tiết 44 :
Tập làm văn :
Các yếu tố tự sự, miêu tả
trong văn biểu cảm
A/ Mục tiêu bài học
Giúp học sinh :
- Hiểu vai trò của yếu tố tự sự , miêu tả trong văn biểu cảm , có ý thức vận dụng chúng trong viết văn biểu cảm
- Tích hợp với phần Tiếng việt và Tập làm văn
- Luyện tập vận dụng 2 yếu tố đó trong làm văn
- Rèn kĩ năng viết các bài văn biểu cảm kết hợp với miêu tả và tự sự
B Chuẩn bị
- GV : Soạn bài ; các đoạn văn mẫu
- HS : Đọc kĩ VD ; trả lời câu hỏi SGK
C / tiến trình hoạt động dạy - học
1 ổn định tổ chức - Kiểm tra sĩ số lớp: 7A
7B
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới :
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
- HS đọc ví dụ 1
? Hãy chỉ ra các yếu tố tự sự và miêu tả
trong bài thơ “Bài ca nhà tranh bị gió thu
phá” ?
- HS thảo luận, phát hiện !0 thức
biểu đạt trong từng đoạn
I Tự sự và miêu tả trong văn biểu cảm
1 Ví dụ
2 Nhận xét
*VD 1: “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”
Đoạn 1: Tự sự kết hợp với miêu tả.
- 2 dòng đầu : Kểchuyện nhà bị gió thu phá
- 3 dòng sau :tả cảnh tranh bay
Đoạn 2
Trang 10Nguyễn Thanh Tịnh – THCS Văn An 135
-? Các yếu tố tự sự, miêu tả ấy có ý nghĩa
gì ?
?Vậy theo em các yếu tố tự sự và miêu tả
đan cài trong VB biểu cảm nhằm mục
đích gì?
?Yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm
có gì khác yếu tố tự sự và miêu tả trong
văn tự sự ?
- HS đọc VD 2
? Chỉ ra các yếu tố tự sự và miêu tả trong
đoạn 1 ?
- HS phát hiện – trả lời
? Qua các chi tiết đó tác giả đã biểu hiện
tình cảm gì ?
? ở đoạn 2 tác giả kể việc đi làm nghề
của bố với các chi tiết nào?
? Theo em cái gì đã gắn kết các yếu tố tự
sự, miêu tả trong đoạn văn?
? Vậy muốn phát biểu suy nghĩ , cảm xúc
với đời sống xung quanh em làm thế nào?
? Từ phân tích trên, em rút ra !" bài
học gì khi sử dụng yếu tố tự sự và miêu tả
trong văn biểu cảm?
- HS khái quát rút ra ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ
- GV nêu yêu cầu đề bài : Kể lại nội dung
- Tự sự :Trẻ em !7 tranh
- Biểu cảm :Tâm trạng uất ức
Đoạn 3
- Miêu tả :cảnh gia đình trong đêm !+ Biểu cảm :nỗi buồn xót xa căm phẫn
Đoạn 4
- Biểu cảm trực tiếp tình cảm vị tha, !7 vọng
Yếu tố tự sự và miêu tả nhằm khêu gợi cảm xúc, là !0 tiện để bộc lộ cảm xúc, do cảm xúc chi phối
+ Trong VB tự sự : yếu tố tự sự để xây dựng cốt truyện,tình tiết sự việc
+ Trong VB miêu tả : yếu tố miêu tả giúp
hình dung toàn bộ sự sật, sự việc
Yếu tố tự sự và miêu tả trong VB biểu cảm không nhằm mục đích kể chuyện, miêu tả đầy đủ phong cảnh, sự việc mà có tính chất khêu gợi cảm xúc, thể hiện cảm xúc (Vai trò tạo bối cảnh chung, làm nền cho tâm trạng)
* VD 2: SGK
Đoạn 1:
-Yếu tố tự sự : Bố tất bật đi khi !0 còn
!7#666G bố về
-Yếu tố miêu tả :những ngón chân, gan bàn chân, mu bàn chân
Sự thông cảm sâu sắc và tình #!0 bố bao la
Đoạn 2:
+ Đoạn văn miêu tả, tự sự trong niềm hồi
#!s về quãng đời vất vả, lam lũ của
!M cha
Tình cảm là chất keo dính kết các yếu
Tự sự và miêu tả thành 1 mạch văn nhất quán
Dùng !0 thức tự sự và miêu tả gợi
ra đối #!" biểu cảm và gửi gắm cảm xúc
Khi kể, tả chỉ cần lựa chọn những sự việc ,hiện #!" có liên quan trực tiếp đến cảm xúc để viết
c) Ghi nhớ (SGK)