** Tự đọc lại bài viết số 6, tự sửa chữa, thống kê lỗi của mình, thấy được những ưu, khuyết điểm trong baøi laøm cuûa mình veà 2 maët noäi dung và hình thức.... TÌM HIEÅU CHUNG VEÀ VAÊN [r]
Trang 1Tuần :29 Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết :113
CA HUẾ TRÊN SÔNG HƯƠNG.
- Theo Hà Aùnh Minh
-A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
- Thấy được vẻ đẹp của 1 sinh hoạt văn hoá ở cố đô Huế, một vùng dân ca với những con người rất đổi tài hoa
B Chuẩn bị:
* Thầy: Một vài hình ảnh về Huế: Sông Hương, Kinh thành Huế, tháp chùa Thiên Mụ; Lời 1 số
điệu ca Huế
* Trò: Soạn 4 câu hỏi tìm hiểu trang 103, 104; đọc chú thích, văn bản
Sưu tầm 1 số làn điệu dân ca địa phương mình
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
(?) Kể tóm tắt “trò lố” trong
truyện ngắn: “ Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu” vừa học, tại sao tác giả lại đặt tên như vậy?
(?) Qua truyện, em hãy khái quát
về 2 nhân vật đối lập, tương phản Va-ren và Phan Bội Châu? Việc cụ Phan hoàn toàn im lặng suốt buổi gặp gỡ với Va-ren có ý nghĩa gì?
(?) Nếu bỏ đi chi tiết: Nhếch râu
mép hoặc việc nhổ vào mặt Va-ren
thì có ảnh hưởng gì đến hiệu quả nghệ thuật, ấn tượng và cảm xúc của người đọc không? Tại sao?
* Giới thiệu bài:
** Trước khi học bài này, em đã biết gì về cố đô Huế? (HS tự do trả lời) – HTV7 trang 121
Bổ sung, sửa chữa những điều cần thiết để giới thiệu: Xứ Huế vốn rất nổi tiếng với những đặc điểm chúng ta vừa nói tới Xứ
* Lớp trưởng báo cáo
* 2 HS trả bài
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
Trang 2Huế còn nổi tiếng với những sản
phẩm văn hoá đa dạng và phong phú mà ca Huế là 1 trong những sản phẩm nổi tiếng ấy Hôm nay học bài văn này, chúng ta sẽ tìm hiểu thêm nhiều vẻ đẹp của ca Huế qua 1 đêm ca Huế trên Sông Hương
HĐ2: Đọc – Hiểu văn
bản
I/ Tìm hiểu chung :
-Thểloại : Bút kí
II/Tìm hiểu văn bản :
1) Vẻ đẹp phong phú,
đa dạng của các làn
điệu dân ca Huế:
-Các điệu hò, điệu lí, điệu
nam…
-Nhạc cụ
Không thể nhớ hết
* Hướng dẫn đọc: Chậm rãi, rõ
ràng, mạch lạc.
* Cùng HS đọc 1 lần toàn bộ văn
bản
* Sửa chữa, uốn nắn những chỗ HS đọc sai, chưa chuẩn xác Lồng chú thích khi phân tích
(?) Cho biết thể loại văn bản?
(?) Em hãy kể tên tất cả các làn
điệu dân ca Huế?
* Tóm tắt và hệ thống thành bảng:
Tên các làn điệu ca Huế
+ Các điệu hò: Đánh cá, cấy trồng,
đưa linh, chèo cạn, bài thai, giã gạo, bài chòi, bài tiệm, nàng vung, hò lơ, hò ô, hò xay lúa, hò nện …
+ Các điệu lí: Con sáo, hoài xuân,
hoài nam
+ Các điệu nam: Nam ai, nam
bình, nam xuân, quả phụ, tương tư khúc, hành vân khúc, …
(?) Kể tên tất cả các loại nhạc cụ
dùng để biểu diễn ca Huế?
* Tóm tắt và hệ thống thành bảng:
Tên các loại nhạc cụ biểu diễn
Đàn tranh, đàn nguyệt, tì bà, nhị, đàn tam, đàn bầu, sáo, cặp sanh gõ nhịp
(?) Em có nhớ hết tên các làn điệu
ca Huế, các nhạc cụ được nhắc tới và chú thích trong bài không?
* Nghe
* Đọc, nhận xét
* Nghe, rút kinh nghiệm
* Cá nhân: Bút kí (Ghi chép lại 1 sinh hoạt văn hoá: Ca Huế trên sông Hương)
* Cá nhân dựa vào văn bản để trả lời
* Quan sát
* Cá nhân dựa vào văn bản trả lời
* Quan sát
* Cá nhân
Trang 3** Khái quát bằng lời bình: * Nghe.
- Nội dung, ý nghĩa, lời
ca bản nhạc có nhiều nét
đặc sắc: Có điệu buồn
bã, điệu náo nức nồng
hậu, có điệu tha thiết
khát khao, điệu buồn
man mác thương cảm bi
ai, vương vấn, có điệu
buồn man mác, thương
cảm bi ai, vương vấn, có
điệu không vui không
buồn
-Nhạc công dùng các
ngón đàn trau chuốt
2)Vẻ đẹp của cảnh ca
Huế:
- Biểu diễn trong đêm
trăng thơ mộng, trên
dòng Sông Hương huyền
ảo
- Người thưởng thức
được nghe và nhìn trực
tiếp các ca công
3)Nguồn gốc ca Huế:
Từ nhạc dân gian và nhạc
cung đình
Ca Huế đa dạng và phong phú đến nỗi khó có thể nhớ hết tên các làn điệu, các nhạc cụ và các ngón đàn của ca công Mỗi làn điệu có
1 vẻ đẹp riêng, qua bài văn, chúng
ta sẽ thấy được điều đó.
(?) Em hãy tìm trong bài 1 số làn
điệu ca Huế có đặc điểm nổi bật?
(?) Đoạn ăn nào trong bài cho ta
thấy tài nghệ của các ca công và âm thanh phong phú của các nhạc cụ?
(?) Cách nghe ca Huế trong bài có
gì độc đáo (khác với cách nghe qua băng ghi âmhoặc xem băng hình)?
(?) Ca Huế được hình thành từ
đâu?
(?) Tại sao thể điệu ca Huế vừa sôi
nổi tươi vui vừa trang trọng uy nghi?
+ Chèo cạn, bài thai, đưa linh
buồn bã
+ Hò giã gạo, giã vôi, ru em, giã
điệp náo nức nồng hậu tình
người
+ Hò lơ, hò ô, xay lúa, hò nện
Thể hiện lòng khát khao, nỗi mong chờ, hoài vọng thiết tha
+ Nam ai, nam bình, quả phụ, tương
tư khúc, hành vân buồn man
mác, thương cảm, bi ai, vương vấn
+ Tứ đại cảnh Không vui, không
buồn
* Cá nhân: “ Không gian yên tĩnh…
xao động tận đáy hồn người”.
* Cá nhân:
- Đờn ca trên sông, dưới trăng Quang cảnh sông nước đẹp, huyền ảo và thơ mộng
- Nghe và nhìn trực tiếp các ca công: cách ăn mặc, cách chơi đàn
* Cá nhân: Từ nhạc dân gian và nhạc cung đình
+ Vì nét nổi bật độc đáo của nhạc
dân gian thường là những làn
điệu dân ca, những điệu hò … thường sôi nổi, lạc quan, tươi vui
Còn nhạc cung đình nhã nhạc
thường dùng trong những buổi lễ
Trang 4tôn nghiêm trong cung đình của vua
III/Tổng kết :
Ghi nhớ :SGK/104
(?) Giải thích từ “Tao nhã” lấy ví
dụ có sử dụng từ ấy?
(?) Tại sao nghe ca Huế là 1 thú
vui tao nhã?
(?) Sau khi học bài văn trên, em
biết thêm gì về đất kinh thành?
Gợi ý:
(?) Qua ca Huế, em hiểu gì về
tâm hồn con người nơi đây?
chúa, nơi tôn miếu của triều đình phong kiến thường có sắc thái trang trọng, uy nghi
* Cá nhân:
+ Tao nhã:Thanh cao và lịch sự VD: Bác Hồ sống thanh bạch và
tao nhã biết bao.
+ Ca Huế thanh cao, lịch sự, nhã nhặn, sang trọng và duyên dáng từ nội dung đến hình thức; từ cách biểu diễn đến thưởng thức; từ ca công đến nhạc công; từ giọng ca đến trang điểm, ăn mặc
* Cá nhân:
+ Nội tâm phong phú và âm thầm, kín đáo, sâu thẳm, tâm tư sâu lắng + Ghi nhớ trang 104
những vẻ đẹp danh lam thắng cảnh và những di tích lịch sử hay còn nổi tiếng vì những sản phẩm gì nữa?
(?) Địa phương mình có làn điệu
dân ca nào? Hãy kể tên các làn điệu ấy? Nếu có thể biểu diễn minh hoạ?
* Cho điểm HS minh hoạ
* Cá nhân:
* Cá nhân:
Lí cây bông, lí con sáo, lí cây khế, lí đất giồng, lí chiều chiều …
thuộc ghi nhớ
** Tập theo nhóm 1 làn điệu ca Huế hoặc dân ca địa phương cho chương trình địa phương cuối năm
** Soạn bài: Liệt kê (theo câu hỏi
1, 2 trang 104; câu 1, 2, 3 trang 105)
** Nghe và tự ghi nhận
Trang 6Tuần :31 Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết :114
LIỆT KÊ
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
- Hiểu được thế nào là phép liệt kê và tác dụng của phép liệt kê
- Phân biệt được các kiểu liệt kê: Liệt kê theo từng cặp / liệt kê không theo từng cặp, liệt kê tăng tiến / liệt kê không tăng tiến
- Biết vận dụng phép liệt kê trong nói và viết
B Chuẩn bị:
* Thầy: Các đoạn văn mẫu cho bài tập 3 (có thể tham khảo sách học tốt NV7 trang 126)
* Trò: Nghiên cứu, soạn bài trước (các câu hỏi trang 104, 105)
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
* Kiểm tra bài soạn, bài tập.
*Giới thiệu bài :
** Liệt kê là 1 phép tu từ cú pháp Nếu sử dụng đúng chỗ và đúng lúc sẽ gây được ấn tượng sâu sắc cho người đọc, người nghe Vậy thế nào là phép liệt kê? Có các kiểu liệt kê nào? Tiết học hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung này
* Lớp trưởng báo cáo
* 2 HS đem tập BS & BT cho GV kiểm tra
*Nghe và ghi tựa bài
HĐ2: Hình thành kiến
thức
1/ Thế nào là phép liệt
kê?
* Yêu cầu HS đọc và tìm hiểu mục 1 SGK
(?) Nhận xét về cấu tạo và ý
nghĩa của các bộ phận trong câu
in đậm?
(?) Tác dụng của cách diễn đạt
* Đọc
* Thảo luận, trình bày:
+ Về cấu tạo: Có kết cấu (cú
pháp) tương tự nhau
+ về ý nghĩa: Cùng nói về những
đồ vật xa xỉ, đắt tiền được bày biện chung quanh quan lớn
* Cá nhân:
Trang 7Nội dung hoạt động Hoạt động thầy Hoạt động trò
Liệt kê là sắp xếp nối
tiếp hàng loạt từ hay cụm
từ cùng loại để diễn tả
được đầy đủ hơn, sâu sắc
hơn những khía cạnh
khác nhau của thực tế
hay của tư tưởng, tình
cảm
2/Các kiểu liệt kê:
a.Về cấu tạo:
- Liệt kê không theo
từng cặp
- Liệt kê theo từng cặp
b Về ý nghĩa:
- Liệt kê không tăng
tiến
- Liệt kê tăng tiến
* Cho 2 HS đọc ti ghi nhớ 1
* Cho HS đọc và tìm hiểu mục 2
(?) Nhận xét về cấu tạo của phép
liệt kê trong 2 câu 1a, 1b?
(?) Nhận xét về ý nghĩa của phép
liệt kê trong 2 câu 2a, 2b?
(?) Rút ra kết luận về các kiểu
liệt kê?
* 2 HS đọc to ghi nhớ 2
* 2 HS đọc to cả 2ghi nhớ
Làm nổi bật sự xa hoa của viên quan đối lập với tình cảnh của dân phu đang lam lũ ngoài mưa gió
* Đọc to ghi nhớ và tự ghi bài
* Đọc
* Cá nhân:
a Liệt kê không theo từng cặp.
b Liệt kê theo từng cặp (với quan
hệ từ và).
* Cá nhân:
a.Có thể dễ dàng thay đổi thứ tự các bộ phận liệt kê (Tre, nứa, trúc, mai, vầu).
b.Không thay đổi thứ tự được vì các bộ phận liệt kêcó sự tăng tiến về ý nghĩa.
* Cá nhân chốt lại (ghi nhớ)
* Đọc ghi nhớ 2 và tự ghi bài
* Đọc to cả 2 ghi nhớ để củng cố
HĐ3:Luyện tập
BT1:Bài: “ Tinh thần
yêu nước của nhân dân
ta”- Hồ Chí Minh đã 4
lần dùng phép liệt kê:
a Diễn tả sâu sắc sức
mạnh của tinh thần yêu
nước; “Nó kết thành …
nó lướt qua … nó nhấn
chìm … cướp nước”.
b Lòng tự hào về
những trang sử vẻ vang
qua những tấm gương
những vị anh hùng dân
tộc: “Lịch sử đã có
nhiều …Bà Trưng, Bà
* Cho HS đọc yêu cầu bài tập 1
* Đánh giá, khẳng định * Đọc yêu cầu bài tập 1.* Thảo luận tổ, trình bày
* Tổ khác nhận xét, bổ sung
Trang 8Triệu,
Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,
Quang Trung ”
c Sự đồng tâm nhất trí
của mọi tầng lớp nhân
dân Việt Nam đứng lên
chống Pháp: “ Từ …
đến …”
d Nhiệm vụ của Đảng
và chúng ta: “ Nghĩa là
phải ra sức: Giải thích,
tuyên truyền, tổ chức,
lãnh đạo…”
BT2: Phép liệt kê:
a.“ Dưới lòng đường …
chữ thập”
b.“ Điện giật, dùi đâm,
dao cắt, lửa nung”
BT3: Tham khảo sách
học tốt NV7 trang 126
* Cho HS đọc yêu cầu bài tập 2
* Đánh giá, khẳng định
* Cho HS đọc yêu cầu bài tập 3, làm vào tập
* Gọi HS khá trình bày
* Đánh giá, cho điểm
* Đọc yêu cầu bài tập 2
* Thảo luận tổ, trình bày
* Tổ khác nhận xét, bổ sung
* Đọc yêu cầu bài tập 3
* Làm vào tập
* Trình bày
* Lớp nhận xét
các bài tập trang 106
** Tự đọc lại bài viết số 6, tự sửa chữa, thống kê lỗi của mình, thấy được những ưu, khuyết điểm trong bài làm của mình về 2 mặt nội dung và hình thức
** Nghe và tự ghi nhận
Trang 9Tuần :29 Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết :115
TÌM HIỂU CHUNG VỀ VĂN BẢN HÀNH CHÍNH
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
Giúp HS có được hiểu biết chung về văn bản hành chính: Mục đích, nội dung, yêu cầu và các loại văn bản hành chính thường gặp trong cuộc sống.
B Chuẩn bị:
* Thầy: Sưu tầm một số văn bản hành chính.
* Trò: Đọc các văn bản SGK
Trả lời câu hỏi trang 110
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
* Kiểm tra bài soạn.
*Giới thiệu bài
** Từ bậc tiểu học đến lớp 6, em đã được học những loại văn bản hành chính nào? Kể thêm những văn bản hành chính mà em biết?
Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu mục đích, nội dung, yêu cầu và các loại văn bản hành chính thường gặp trong cuộc sống
* Lớp trưởng báo cáo
* 2 HS đem tập BS cho GV kiểm tra
*Nghe và ghi tựa bài
HĐ 2: Hình thành kiến
thức :
1/Thế nào là văn bản
hành chính :
* Cho tất cả quan sát, đọc thầm và tìm hiểu 3 văn bản SGK
(?) Khi nào phải viết văn bản
thông báo, đề nghị và báo cáo?
* Quan sát, đọc thầm
* Thảo luận, trả lời:
+ Thông báo: Truyền đạt thông
tin từ cấp trên xuống cấp dưới hoặc thông tin cho công chúng rộng rãi đều biết
+ Kiến nghị (đề nghị)
Đề đạt nguyện vọng chính đáng lên cấp trên hoặc người có
Trang 10Nội dung hoạt động Hoạt động thầy Hoạt động trò
** Rút ra nhận xét: Cấp trên không bao giờ dùng báo cáo với
cấp dưới Ngược lại, cấp dưới
không dùng thông báo với cấp trên Đề nghị cũng chỉ dùng trong
trường hợp cấp dưới đề nghị lên cấp trên, cấp thấp đề nghị lên cấp cao
(?) Nêu mục đích của mỗi loại văn
bản ấy?
(?) Ba văn bản ấy có gì giống và
khác nhau?
(?) So sánh 3 loại văn bản ấy với
các văn bản truyện thơ đã học?
(?) Tìm 1 số loại văn bản tương tự?
(?) Rút ra kết luận về mục đích ,
thẩm quyền giải quyết
+ Báo cáo: Chuyển thông tin từ
cấp dưới lên cấp trên
* Nghe
a.Thông báo: Nhằm phổ biến một nội dung
b.Đề nghị: Nhằm đề xuất một nguyện vọng, ý kiến
c.Báo cáo: Nhằm tổng kết nêu lên những gì đã làm để cấp trên được biết
Giống nhau: Tính khuôn mẫu
Khác nhau: Mục đích, nội
dung, yêu cầu cụ thể
* Thảo luận trình bày:
Văn bản hành chính:
+ Không hư cấu , tưởng tượng + Viết theo mẫu (tính quy ước) + Ai viết cũng được
+ Ngôn ngữ hành chính: Giản dị, dễ hiểu (tính đơn nghĩa)
Văn bản truyện, thơ:
+ Dùng hư cấu, tưởng tượng
+ Thường có sự sáng tạo của tác giả (cá thể)
+ Chỉ có nhà thơ, nhà văn mới viết được
+ Ngôn ngữ thường gợi ra liên tưởng, tưởng tượng, giàu cảm xúc (tính biểu cảm, đa nghĩa)
* Cá nhân:
Biên bản, Sơ yếu lí lịch, giấy khai sinh, hợp đồng, giấy chứng nhận, giấy đăng kí kết hôn …
Là loại văn bản thường dùng
Trang 11Nội dung hoạt động Hoạt động thầy Hoạt động trò
Ghi nhớ SGK trang 110
3 loại văn bản trên?
(?) Thế nào là văn bản hành
chính?
nguyện vọng, sơ kết hoặc tổng kết những việc đã làm được
* Đọc to và chậm nội dung mục ghi nhớ SGK Trang 110
HĐ3: Luyện tập
2/Luyện tập :
Tình huống:
a.Thông báo
b.Báo cáo
c.Biểu cảm
d.Đơn xin nghỉ học
e.Đề nghị
f.Tự sự, miêu tả
* Yêu cầu tất cả HS tìm hiểu 6 tình huống SGK (5’)
* Trao đổi với bạn bên cạnh thống nhất ý kiến, trình bày ý kiến trên lớp
* Đánh giá, khẳng định
* Cá nhân tìm hiểu 6 tình huống SGK
* Trao đổi với ban bên cạnh, thống nhất ý kiến, trình bày
* Nhận xét, sửa chữa
** Sưu tầm 1 số văn bản hành chính
** Đọc phần tóm tắt vở
chèo:Quan Âm Thị Kính và đoạn trích : Nỗi Oan hại chồng:
+ Tìm hiểu các chú thích SGK
+ Trả lời các câu hỏi THVB trang 120
** Nghe và tự ghi nhận
Trang 12Tuần :29 Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết :116
TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
- Củng cố những kiến thức và kĩ năng đã học về cách làm bài và lập luận giải thích, về tạo lập văn bản, về cách sử dụng từ ngữ, đặt câu …
- Tự đánh giá đúng hơn về chất lượng bài làm của mình, về trình độ làm văn của bản thân mình Nhờ đó có được những kinh nghiệm và quyết tâm cần thiết để làm tốt hơn nữa những bài sau
B Chuẩn bị:
* Thầy: Hoàn thành việc chấm và trả bài trước cho học sinh.
* Trò: Tự đọc kĩ lại bài làm, tự sửa những lỗi đã mắc, phân loại các lỗi và tự thống kê.
Thấy được những ưu điểm về nội dung và hình thức
C Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Kiểm diện, trật tự
*Giới thiệu bài
Qua bài kiểm tra chúng ta có dịp nhìn lại những khuyết điểm và ưu điểm của mình để từ đó chúng ta rút kinh nghiệm những khuyết điểm và phát huy những ưu điểm
Đó là mục đích của tiết trả bài hôm nay
* Lớp trưởng báo cáo
*Nghe
HĐ2: Tìm hiểu đề và
xác định nội dung bài
làm:
(?) Nhắc lại cách thức làm bài văn lập luận giải thích?
(?) Đề bài yêu cầu gì? (nhắc lại
đề bài)
(?) Nêu dàn bài cần thiết cho đề
bài? Các nội dung chính trong phần thân bài?
* Cá nhân: Qua 4 bước:
Tìm hiểu đề lập dàn bài viết bài đọc lại và sửa chữa
* Cá nhân
* Cá nhân dựa vào dàn ý đã học trình bày
HĐ3: Đánh giá bài làm
của học sinh:
(?) So với yêu cầu ấy, bài làm của
em còn có những ưu, khuyết cụ thể gì ? Đâu là chỗ còn yếu nhất : Kiến thức , xác định yêu cầu của
* Từng cá nhân trình bày:
+ Diễn đạt: Dùng từ, đặt câu, nối đoạn, bố cục, …
+ Nội dung: Sơ sài chưa tập trung vào đề, chưa mở rộng liên