Giáo án Vật lý 12 cơ bản - Chương 2: Sóng âm và sóng cơ - Trịnh Xuân Bảo

- Nêu được ý nghĩa của các đại lượng đặc trưng cho sóng cơ biên độ, chu kì, tần số, bước sóng, vận tốc truyền sóng b.. - Lập được phương trình sóng và nêu được ý nghĩa của các đại lượng [r]

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Kiểm tra sĩ số <1’>

 12C

 12C

 12C

 12C

CH NG II: SÓNG ÂM VÀ SÓNG C

Bài 7: SÓNG  VÀ & '( SÓNG 

1 *+ tiêu:

a 0$12 ,34+

- Phát   ! "# $# sóng &'

- Phát   ! "# các khái )* liên quan  sóng: sóng 0 1 sóng ngang,  2

- 78  & trình sóng

- Nêu  các 9 3 $# sóng là biên 21 chu kì hay 5 1  sóng và : + sóng

- ;<  các bài = & < 4 sóng &'

-

b

c Thái

2 < 

a Giáo viên: Các thí

b ?+ sinh: Ôn + các bài 4 dao 2 4 hoà.

3 B TRÌNH B DE'

a

b ;$ dung bài GK$ :

GV: E2 viên  3& trên *9 F yên " cho ta hình < $# sóng Sóng là )  

8 trong H  và (" =' Sóng là gì, sóng có I 9 3 nào?

=O, :;28 1 (20 phút): Tìm  4 sóng & ?

Gv: Mô < thí )* và 8 hành thí

)*'

Hs: quan sát (8 -< thí )*'

Gv: Khi O dao

 J

Hs: I  sóng tròn F tâm phát  O

O

Gv:  P4 % Q R gì?

Hs:  Sóng

nhau  cùng *2  2 v

(Dao 2ng lan truy4n qua nc g0i là sóng,

nc là môi trHng truy4n sóng)

Gv: Khi có sóng trên *9  1 O, M dao

2  8 nào?

I Sóng +Q

1 Thí )*

a EX S cao & *9  1 cho 5 rung dao

2  M Y M 2'

b S O# * vào *9   O, cho 5 rung dao 2  M dao 2'

2 P! "#

- Sóng

*2 môi 3H'

3 Sóng ngang

- Là sóng & trong % & dao 2 U $#

sóng

4 Sóng 0

- Là sóng & trong % & dao 2 // UB9 trùng)

M

B 12

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Hs: Dao 2 lên \ theo & `

Q'

Gv: Sóng

nào?

Hs: Theo & a* ngang  Sóng ngang

Gv:

Hs:

(Sóng

ngang Lí

sóng

 < sóng 0 và sóng ngang Sóng 

là *2 3H  9 )1 do có Q :

*9 ngoài +1 nên *9  tác c 

sóng ngang)

=O, :;28 2 (17phút): Tìm  4 các 9 3 $# sóng.

GV: Mô < TN dùng *2  dây *4* (Hình 7-3)

Hs:

thì M

Vur

II Các :U+ trVng +W/ G;, sóng hình sin 1) Z ,H.[\2 +W/ G;, sóng hình sin:

-Sau H gian T dao 2 $# * P Z

1 e cách P *2 B :

PP1 = vT

và P1 g 5 dao 2   e P

2) Các :U+ ,HV28 +W/ sóng hình sin : a) Biên :;( A ): $# sóng là biên 2 dao

2 $# *2 5 h $# môi 3H có sóng

b) Chu ]^ ( T ) : $# sóng là chu (i dao

2 $# *2 5 h $# môi 3H có sóng

1

f T



c) _+ :; ,H.[\2 sóng ( ) : là  2 lan v

d) VK+ sóng ( ) : là quãng H sóng 

Công Q : vT v

f

e) 728 SVb28 sóng : là : + dao

2 $# các 5 h $# môi 3H có sóng

c W28 +_ S.[c2 ,de) (4 phút)

* Nêu hai khái )*  sóng.Công Q tính  sóng

* Câu 6 ( trang 40 sgk) 0 A ; Câu 7 0 C

d VK28 Jg2 3?+ sinh làm bài ,de h nhà.(3 phút)

- 74 nhà các em +5* các bài = 7.5,7.6 sbt tr10 và bài 8 sgk tr40

- ;H sau chúng ta 0 8 5 III và làm 1  bt c& <'

a)lúc 5

b)lúc sau

a

P

t =

4

T

b c d

e

f

P

P

P

P

P1 P



t =

2

T

t = 3

4

T

t = T

t = 5

4

T

M

v

uur

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Kiểm tra sĩ số <1’>

 12C

 12C

 12C

 12C

Bài 7: SÓNG  VÀ & '( SÓNG 

3 B TRÌNH B DE'

a

b ;$ dung bài GK$ :

=O, :;28 1 (22 phút): Tìm  ph&ng trình sóng ?

GV : Khi sóng

Q yên ( W = 0)

quá trình



: +

- s Q sóng  F 0 ?

Hs:

Gv: Dao 2  M e H * t  )

dao 2  O e H * t t 4 3

Hs:

III- a)

u0 Acos t Acos2 t

T





b) :=O2 OM =x :

dao 2  M =* & dao 2 

x t v

 

O *2 (B< H gian là nên :t

Pt   M là :

M



c) ;, @_ tính +3n, +W/ sóng suy ra ra ,o e3VQ28 trình sóng :

- Tính 5 hoàn theo H gian (

Xét *2 * P có 0# 2 x = d

P

d

T



Dao 2 $# * P 5 hoàn theo H gian . chu (i T

- Tính 5 hoàn theo không gian (

Xét ! trí M < các 5 h sóng  *2 H

* t0 :

T



u 8 thiên 5 hoàn theo 0# 2 x "# là

Q sau *u (B< có x = trên 3c x sóng 

+ có hình  +9 +  X

x

uP

t

O

A

-A

u

x

O

A

-A

2

vt

B 13

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

=O, :;28 2: ( 16 phút): Bài = = c'

 dây dài  mô < e PT

, trong ó u và

 x t  t xcm

u , 4cos6 0,04

x o a cm, t o a giây Xác !/

a) Biên 2 sóng

b) B sóng, chu kì, 5  sóng và  2

lan

c) P2 H $# * có B 2 x = 12,5 cm

lúc t = 2s

Gv: Phân tích 4 bài, Hd hs làm bài =

Hs:

Gv: = xét 4 bt 3, 5 chú ý I gì

Bài làm:

- PT sóng có  là: u x t A t x cm















cos ,

- PT ang xét: u x,t 4cos6 t0,04 xcm

So sánh hai PT ta có:

a) Biên 2 sóng: A = 4cm

04 , 0

2 04

, 0





và

Hz f

s rad

2

6 )

/ ( 6











f

T

3

1

1 

 ) / ( 150 50 3

c) P2 H u $# * có B 2 x=12,5cm, lúc t=2s

2 12 cos 4 50

5 , 12 2 2 6 cos





















u

c W28 +_ S.[c2 ,de) (5 phút)

Bài

 H cách phao 15m sau 5s 7 sóng trên *9 n 1 hãy xác !/

HD: a) Phao nhô lên 13

; 5 /

) ( 2 12

24

s

T

5

15

s m t

s

c) B sóng: v.T 3.26(m)

d) Biên 2 sóng: A = 10cm

d VK28 Jg2 3?+ sinh làm bài ,de h nhà.(1 phút)

-

- P0 3 bài giao thoa

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Kiểm tra sĩ số <1’>

 12C

 12C

 12C

 12C

BÀI 8: GIAO THOA SÓNG 1- q TIÊU

a 0$12 ,34+

- Nêu  ! "# sóng Phân )  sóng 0 và sóng ngang

- ;< thích  nguyên nhân B thành sóng

- Nêu  ý "# $# các  + 9 3 cho sóng & (biên 21 chu kì, 5 1  sóng,

b 0s n7ng.

- =  & trình sóng và nêu  ý "# $# các  + trong & trình

- Làm  các bài = t&ng > nh e sgk

c Thái :;

- Rèn

= 

2- < 

a Giáo viên : Thí )* Hình 8-1 SGK

b ?+ sinh : Ôn + 5   hai dao 2

3- B TRÌNH DE' t))

a 0$FG tra bài +I : B sóng là gì? 78 pt sóng?

b ;$ dung bài GK$

=O, :;28 1 ( 15 phút): Tìm  4 > giao thoa $# hai sóng *9 

GV : Trình bày TN giao thoa sóng  (Hình

8-1 SGK)

Hs: Quan sát và +g nghe

GV: Nêu khái )* hai F (8 

HS: g nghe, ghi '

Gv: Xét A,B là hai F (8  có &

trình dao 2 là:x  a sin t  ;0 v là = 

d ,d1 2 ? l biên 2 hai sóng

H hypebol?

Hs: - I * không dao 2 a* trên 0

các H hypebol (nét QW' I * dao

2 3M * a* trên 0 các H hypebol

(nét +4W ( < H trung 3> $# S1S2

I - u v GIAO THOA N
2 SÓNG  

1)Thí 283$cG :

- Gõ { 5 rung cho dao 2 trên *9 

 có I  sóng  ! hình các

H hypebol có tiêu * S1S2

2) $R$ thích :

- I H cong dao 2  biên 2 >  (2 sóng 9 nhau : H +Y nhau)

- I H cong dao 2  biên 2 >  Q yên (2 sóng 9 nhau 3) tiêu +Y nhau)

- Các  sóng có hình các H hypebol

0 là các vân giao thoa

B 14

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

=O, :;28 2 (20 phút): Tìm  4 >  và >  giao thoa.

- Hai 0 các H hypebol này xen (| nhau

 hình |''

I4 ý: A0 các H hypebol này Q yên 

u

Gv: Yêu 5 hs 3< +H C1

Hs:

I hypebol +4 nét  ~ I 

9 nhau $# hai sóng : H +Y nhau,

I H hypebol nét Q  ~ I

 : nhau $# hai sóng 3) tiêu +Y nhau

GV: A Y HS thành +=  Q

sóng  1 F S1 và S2 ?

Hs:

Gv: s Q sóng  * M do sóng

O S1 và S2

  M có  Q J

Hs:

và

1

d t

T





2

d t

T





u = u1 + u2

Gv: Áp c :

Sina +sinb =cos( ) sin( )

a b a b

Hs: 78  Q '

Gv: Biên 2 dao 2   a c

Hs: c 2 (d2 – d1) hay là c

2 ! trí $# * M

Gv: M dao 2  biên 2 >  khi

nào ?

(Hai dao 2 cùng pha

2k

d2 –d1 : 0 là ) H 

II- & LE VÀ & x

1-Dao :;28 +W/ G;, :$FG trong vùng giao thoa :

- Cho 2 F S1 và S2 có cùng f , cùng pha :

& trình dao 2  2 F :

u1 u2 Acos t Acos2 t

T





- Xét * M cách S1và S2 *2 B :

d1 = S1M và d2 = S2M

- Coi biên 2 a nhau và không  trong quá trình

- & trình sóng O S1 8 M :

1

2

M



- & trình sóng O S2 8 M :

2

2

M



- Sóng    M :

1 2 cos 2 ( ) cos 2 ( )

       

2

M

T

- Biên 2 dao 2 là : ( 2 1)

M







2) z trí +Z+ :O$ và +Z+ ,$F giao thoa a) z trí các +Z+ :O$ giao thoa :

M dao 2  Amax khi :





Hay : (d2 d1)

k







Suy ra :d2d1 k (*) ; ( k  o; 1; 2 )

- $c :VT28 :$ = G;, @_ nguyên S{2 5VK+ sóng

- yƒ tích các * này là I H Hypebol có

2 tiêu * là S1 và S2 0 là I vân giao thoa > '

- k = 0  d1 = d2

- |.s tích là :VT28 trung ,HZ+ +W/ S 1 S 2

d2

d1

M

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

=O, :;28 3 (4 phút): Tìm  4 PK giao thoa Sóng (8 '

c W28 +_ S.[c2 ,de (4 phút)

Câu 5 (trang 45 sgk) 0 D ; Câu 6 0 D

Câu 7 : Trên (B< S1S2 có 12

2



2



v   f = 2.26=52cm/s

- Nêu công Q xác ! ! trí các >  và các >  giao thoa ?

- P4 ()  có giao thoa ?

d HVK28 Jg2 3?+ sinh làm bài ,de h nhà (1 phút)

-

- P0 3 bài sóng dOng

Hs:

Gv:Y/c HS ~  4 () I

* dao 2  biên 2 > '

Hs:

Gv: I * Q yên là I

* nào?

Hs:

(Hai dao 2  pha

= Suy ra :



)

2

d d  k 

Gv: Y/c HS ~  4 () I

* Q yên

Hs:

b) Ví trí các +Z+ ,$F giao thoa :

M dao 2  AM = 0 khi : ( 2 1)







Hay : ( 2 1)

2

k



Suy ra : 2 1 1 ;

2

d d k 

- $c :VT28 :$ = G;, @_ 2}/ nguyên S{2 5VK+ sóng

- yƒ tích các * này là I H Hypebol có

2 tiêu * là S1 và S2 0 là I vân giao thoa > 

GV : Trình bày PK  có giao thoa

Hs: Nghe và ghi chú

III-

 a) Dao 2 cùng & , cùng 5 ' b) Có )  pha không  theo H gian

 Hai



- 2 -1 0 1 2

-2 -1 1 2

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Kiểm tra sĩ số <1’>

 12C

 12C

 12C

 12C

Bài 9: SÓNG D€

1 q TIÊU

a 0$12 ,34+

- Mô t< c hi)n tng sóng dOng trên m2t si dây và nêu c i4u ki)n  có sóng dOng khi ó

- ;< thích  )  sóng O'

- 78  công Q xác ! ! trí các nút và các c trên *2  dây trong 3H  dây

có hai 5  ! và dây có *2 5  !1 *2 5 > do

- Nêu  4 ()  có sóng O trong 2 3H  trên

b 06 2728 ;<  *2  bài = & < 4 sóng O'

c Thái :; Tích > 1 $ 21 làm ) khoa 0 '

2 < 

a Giáo viên: „ ! các thí )* hình 9.1, 9.2Sgk

b ?+ sinh: P0 (" bài 9 Sgk, M là 5 mô < các thí )* 3 khi 8 +'

3- B TRÌNH DE' t

a 0$FG tra bài +I :

- Nêu công Q xác ! ! trí các >  và các >  giao thoa ?

- P4 ()  có giao thoa ?

b.Bài GK$ :

=O, :;28 1 (20 phút): Tìm  4 > < \ $# sóng

GV : Trình bày TN

-Tay 5* 5 P $# dây *4* dài O vài m

1= * 5 nó lên trên 3F  \ 4 



P 8 Q 'P8 Q nó < \ 3e + O Q 8 P

 8  $# dây  \ 

8 cho P dao 2 4 hòa có sóng hình sin

O P 8 Q (sóng  ) 8 Q sóng ! < \

.Sóng < \  pha  sóng 

HS : quan sát TN –rút ra các (8 +=

Gv: làm thí )*  dây R1 *4*1 dài

buông R \ *2 cách > nhiên, (8 

. hình | 9.2

-

HS : quan sát TN –rút ra các (8 +=

I- 1) a) TN :

b) 01, S.d2 :

-Khi

KU V, ,54 -Khi

2) a) TN :

b) 01, S.d2 :

Khi A luôn luôn cùng pha , sóng , Y ,/0

,

B 15

B A

h1.

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

=O, :;28 2 (25 phút): Tìm  4 sóng O

c W28 +_ S.[c2 ,de) (3 phút):

Câu 7 ( trang 49 sgk) : 0 B ; Câu 8 : 0 D ;

Câu 9 : a) *2 c   l 2 = 1,2m b) ba c : 3 2 0,4m

l

d HVK28 Jg2 3?+ sinh làm bài ,de h nhà (1 phút):

-

- Làm các bt H sau I# bt

Gv: LU, >n2 :\ :

8 sóng  và sóng < \ 9 nhau thì

có

Hs: Pó là 2 sóng (8 

Gv: A Y HS > rút ra các công Q

2

k 



l

Và : (2 1)

4

l

HS :

II- SÓNG D€

1) Sóng Jo28 : a)TN :

- Cho 5 P dao 2 liên c sóng  và sóng

< \ liên c 9 nhau và giao thoa  nhau

vì chúng là các sóng (8 

- Trên dây có I * luôn Q yên (nút)

và I * dao 2  biên 2 >  UcW

b)

các

2) Sóng Jo28 trên G;, @b$ dây có hia :{ +_ :z23

a) KB< cách I# 2 nút ( B9 2 c liên

8 ) a

2



b) L$\ ]$c2 :F có sóng Jo28 :

k = 1,2,3,

2

k 

 l

k :  c G nút = k+1

3) Sóng Jo28 trên G;, @b$ dây có G;, :{ +_ :z23 , G;, :{ ,Z do:

(2 1) k= 0,1,2 ,3

4

l

k :  c ( nguyên , không ( )

4



 nút = k +1

A

P

2



4



2



GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Kiểm tra sĩ số <1’>

 12C

 12C

 12C

 12C

BÀI

1 q TIÊU.

a 0$12 ,34+: Giúp 0 sinh g* I & pháp < bài = sóng, giao thoa và sóng O

b 06 2728 A0 sinh = c thành B các công Q giao thoa sóng va sóng O  <

toán

c Thái

2 < 

a Giáo viên: Giáo án

b ?+ sinh: A0 bài X1 làm bài = Z giao

3- B TRÌNH DE' t

a

b Bài GK$

=O, :;28 1 (15 phút): K8 Q c& <

GV: y/c 0 sinh tóm g lí

HS: A0 sinh tóm g lí

GV: chu ý thêm cho hs

I Lý ,3.[1,

1 Các :O$ lVb28 :U+ trVng +W/ sóng PT sóng:

f

v

f,,





2

1 



f T

b) PT sóng: PT dao 2 $# F sóng  O là:

t A

t A

u o

















 













 







T

t A

v

x t A

L















A

c) P2 +)  pha  I# hai * M1 và M2 a* trên ph&ng

là d1 và d2  xác !e CT:  







2 Sóng Jo28 PK  có sóng Q trên  dây àn F có

4 có 4 dài l:

- Hai 5 dây  ! ( > do): l n

2



  n = 1,2,3

+

l

nv v f

2







- E2 5 dây  !1 *2 5 dây > do : l (2n 1)

4



B 16

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

=O, :;28 2 (28 phút): Bài = = c'

U. n  N) AB9 U. m = 1,3,5 )

4

 m

l

P5  ! là nút, 5 > do là c'

3 Giao thoa sóng.

- Các F S1, S2 d theo PT: u u A t A t





cos

2

- PT  M khi sóng S1  2:

;











 





T

t A









 





T

t A

u M

- Dao 2  M là   hai d O S1và S2 8' uu1M u2M

 k = 0,

 k d

d2  1  1,2

pha : )  k = 0,

2

1 (

1

2d  k

Bài 1: E2 H F e H  trông

giây, (B< cách I# hai 0 sóng là

10m

a Tính chu kì dao 2 $# sóng '

b Tính 5  sóng '

c Tính

GV: Hd

Hs:

Bài 2: E2  dây   F a* ngang

có * 5 O dao 2 theo &

Q  biên 2 A=5cm, T=0,5s 7=

a 78 & trình sóng  O

b 78 & trình sóng  M cách O

50 cm

c Tìm I * dao 2 cùng pha

. O

GV: 78 & trình sóng  O

trong pt

GV: 78 & trình sóng  M cách

O 50cm

HS: PT  quát, tính b sóng

GV: Tìm I * dao 2 cùng

pha  O

HS: Pa pt  quát  N, tính 2 +) 

pha

Bài 3: E2 dây dàn dài 60cm phát ra

âm có 5  100Hz Quan sát trên dây

Bài 1:

a Chu kì dao 2/

Xét . 9 chu kì 72  

9

b

 

c

) / ( 5 ,

T v



Bài 2:

a & trình dao 2 $# F/ uOasin( t)

Trong %/ a = 5cm; 4 ( / )

5 , 0

2 2

s rad

O

b & trình dao 2 tai M : M

2 d



Trong %/  vT40.0,520 cm 

A

A

2 50

20



c I * dao 2 cùng pha  O:

& trình dao 2/ N

N

2 d



A)  pha :  2d



P hai dao 2 cùng pha :

2n





KL:

 12C

 12C

BÀI 8: GIAO THOA SÓNG 1- q TIÊU

a 0 $12 ,34+

- Nêu  ! "# sóng Phân )  sóng sóng ngang

- ;< thích ... data-page="5">

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Kiểm tra sĩ số <1’>

 12C

 12C

 12C... data-page="3">

GIÁO ÁN GV:  XUÂN 

Kiểm tra sĩ số <1’>

 12C

 12C

 12C