Tiến trình tổ chức các hoạt động *Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ: - Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh *Hoạt động 2: Giới thiệu bài:Trên thi đàn văn học Việt Nam những năm 1932- 1935 xuất h[r]
Trang 1Ngày soạn:1/01/2012 Ngày giảng: 8B: … / 1 / 2012
BÀI 18: VĂN BẢN:NHỚ RỪNG
Thế Lữ
TIẾT 73 : ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
A Mục tiêu cần đạt
Học song bài này ,HS đạt được:
1 Kiến thức
-Sơ giản về phong trào Thơ mới
-Chiều sâu tư tưởng yêu nước thầm kín của lớp thế hệ trí thức Tây học chán ghét thực tại, vươn tới cuộc sống tự do
-Hình tượng nghệ thuật độc đáo, cĩ nhiều ý nghĩa của bài thơ “Nhớ rừng”
2.Kĩ năng
-Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn
-Đọc diễn cảm tác phẩm thơ hiện đại viết theo bút pháp lãng mạn
-Phân tích được những chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
3 Thái độ
-Giáo dục các em hiểu được nỗi khổ của tù túng.căm ghét lối sống tầm thường giả dối
B Chuẩn bị
- GV:+ Đọc và nghiên cứu tài liệu về Thế Lữ
+ Vẽ phóng to bức tranh minh họa bìa nhớ rừng SGK trang 4
- HS: Học bài cũ ,chuẩn bị bài mới
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
*Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
*Hoạt động 2: Giới thiệu bài:Trên thi đàn văn học Việt Nam những năm
1932- 1935 xuất hiện một phong trào thơ gây lên một tiếng vang lớn đó chính là phong trào thơ mới và Thế Lữ là một trong nhà thơ có công đầu đem lại chiến thắng cho thơ mối lúc ra quân và tiêu biểu là bài thơ nhớ rừng
* Hoạt động 3: Bài mới:
-GV cho học sinh đọc chú
thích dấu sao*
? Nêu vài nét về tác giả?
-H/s đọc chú thích dấu sao*
-HS dựa vào
I Đọc- tiếp xúc văn bản
*Tác giả tác phẩm:
(SGK)
Trang 2-GV Nêu khái quát: Thế Lữ
không những là người cắm
cờ chiến thắng cho thơ mới
mà còn là người tiêu biểu
cho phong trào thơ mới
chặng ban đầu, tên thật của
ông là Nguyễn Thứ Lễ
quê ở Bắc Ninh, sống nhiều
năm ở Hải Phòng ông là
một trong những nhà thơ
mới đầu tiên, góp phần làm
nên chiến thắng cho phong
trào thơ mới
-GV nêu yêu cầu đọc:Đọc
diễn cảm phù hợp với tâm
trạng ngao ngán chán
trường ,lúc nhớ thương da
diết
-GV đọc mẫu một đoạn,gọi
HS đọc nối tiếp
-GV nhận xét phần đọc của
học sinh
-GV cho học sinh chú ý các
chú thích về từ hán việt cổ
? Trong bài thơ tập trung
miêu tả tâm trạng gì của
con hổ?
?Khi mượn lời con hổ ở
vườn bách thú cho ta liên
tưởng đến điề gì về con
người?
? Phương thức biểu đạt của
văn bản này là gì?
? Tương ứng với mỗi nội
dung là những phần nào
của tác phẩm?
sgk trình bày
-HS ghi những
ý cơ bản
-HS đọc nối tiếp đến hết
-HS dựa vào SGK giải thích các từ khó -HS phát hiện -HS nhận xét
-HS nêu -HS phát hiện
2 Đọc
3 Từ khó:
4 Cấu trúc văn bản
- Nhớ rừng là tâm sự của con hổ ở vườn bách thú
- Liên tưởng đến tâm sự con người
- Biểu cảm gián tiếp
+ Khối căm hờn và niềm uất hận đoạn 1- 4
+ Nỗi nhớ thời oanh liệt đoạn 2 – 3
Trang 3? Hãy quan sát bài thơ chỉ
ra những điểm mối của
hình thức của bài thơ này
so với bài thơ đã học ví dụ
như thơ đường?
GV yêu cầu HS chú ý đoạn
1 và 4
? Mở đầu bài thơ tâm trạng
của con hổ được giới thiệu
như thế nào?
?Em hiểu nỗi căm hờn này
như thế nào ?
? Do đâu mà con hổ có tâm
trạng ấy? Hổ cảm nhận
những nỗi khổ nào khi bị
nhốt trong cũi sắt ở vườn
bách thú
? Trong đó nỗi khổ nào có
sức biến thành khối căm
hờn ? Vì sao?
? Khối căm hờn ấy biểu
hiện thái độ sống và nhu
cầu sống như thế nào?
-GV gọi HS đọc đoạn thơ
diễn tả nỗi uất hận ngàn
thâu
? cảnh vườn bách thú diễn
tả qua chi tiết nào?
-HS nhận xét
-HS phát hiện
-HS trả lời -HS phát hiện
-HS giải thích -HS suy luận
-HS đọc -HS phát hiện
+ Khao khát giấc mộng ngànđoạn 5
-Không hạn lượng câu, chữ đoạn
-Mỗi dòng thường có 8 tiếng
-Ngắt nhịp tự do
- Vần không cố định Giọng thơ ào ạt, phóng khoáng
II Đọc - hiểu văn bản 1.Tâm trạng con hổ trong vườn bách thú.
* Giận một nỗi căm hờn
- Nỗi khổ không được hoạt động trong một thời gian tù
hãm, thời gian kéo dài ( Ta
nằm dài cho ngày tháng dần qua).
- Nỗi nhục bị biến thành trò chơi cho thiên hạ tầm
thường ( gương mắt bé diễu
oai linh rừng thẳm).
- Nỗi bất bình vì ở chung
cùng bọn thấp kém (chịu
ngang bầy cùng bọn gấu dở hơi- với cặp báo vô tư lự)
=> Chán ghét cuộc sống tầm thường tù túng
- Khát vọng tự do được sống với cuộc sống của mình
*Nỗi uất hận ngàn thâu
- “ Hoa chăm, cỏ xén, lối
Trang 4? Có gì đặc biệt trong tính
chất của cảnh tượng ấy?
? Cảnh tượng ấy đã gây
nên phản ứng nào trong
tình cảm của con hổ?
? Từ đó em hiểu niềm uất
hận ngàn thâu như thế nào?
? Qua phân tích em hiểu gì
về tâm sự của con hổ ở
vườn bách thú?
? Cho em hiểu thêm gì về
tâm trạng của con người
lúc bấy giờ?
-Gv khái quát chuyển ý
-HS phát hiện -HS trả lời
-HS giải thích -HS nhận xét
phẳng cây trồng- dải nước đen giả suối chẳng thông dòng- len dưới nách những
mô gò thấp kém”
-> Giả dối nhỏ bé, vô hồn
- Niềm uất hận
=> Chán ghét sâu sắc thực tại tù túng, tầm thường giả dối
- Khát khao được sống tự do chân thật
*Hoạt động 4: Hướng dẫn hoạt động nối tiếp
- Học thuộc bài thơ
- Chuẩn bị tiết 2
Ngày soạn:1/01/2012 Ngày giảng: 8B: … / 1 / 2012
Hết tiết 1chuyển tiết 2
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
*Hoạt động 1:Kiểm tra bài cũ
*Hoạt động 2:Giới thiệu bài
*Hoạt động 3:Bài mới
Yêu cầu học sinh đọc thủa
tung hoành…
? Cảnh sơn lâm được tả qua
-HS đọc -HS phát hiện
2 Nỗi nhớ một thời oanh
liệt.
* Cảnh sơn lâm:
-Bóng cả cây già, tiếng gió gào ngàn, giọng nguần hét
Trang 5chi tiết nào?
? Nhận xét cách dùng từ trong
những lời thơ này?
? Cảnh chúa sơn lâm hiện ra
như thế nào?
? Nhận xét cách sử dụng từ
ngữ và nhịp điệu câu thơ khi
miêu tả về con hổ của tác giả?
? Từ đó chúa tể của muôn loài
được khắc họa mang vẻ đẹp
như thế nào?
Đọc đọan thơ tả cảnh núi
rừng, nơi hổ đã từng sống…
? Cảnh rừng ở đây là cảnh
rừng trong các thời điểm nào?
? Từ đó thiên nhiên hiện lên
một vẻ đẹp như thế nào?
? Giữa thiên nhiên ấy chúa tể
của muôn loài đã sống một
cuộc sống như thế nào?
? Đại từ ta được lặp lại trong
các lời thơ trên có ý nghĩa gì?
-HS nhận xét
-HS phát hiện
-HS nhận xét, -HS nhận xét
-HS đọc -HS phát hiện
-HS nhận xét -HS phát hiện
-HS giải thích
núi -Điệp tù với,động từ mạnh gào thét: gợi tả sức sống mãnh liệt của rừng núi bí ẩn
Sự lớn lao phi thường mãnh liệt của rừng núi bí ẩn
Sự lớn lao phi thường mạnh mẽ
“ ta bước chân lên, dõng dạc đường hoàng- lượn tấm thân như sóng cuộn nhịp nhàng- vờn
bóng…trong hang tối…”
- Từ ngữ gợi tả tính cách hình dáng con hổ
- Nhịp thơ ngắn thay đổi ->Vẻ đẹp ngang tàng, lẫm liệt giữa núi rùng
uynghiêm, hùng vĩ
-Những đêm vàng bên bờ suối
Ngày mưa chuyển bốn phương ngàn
Bình minh cây xanh nắng gội
Chiều lênh láng máu sau rừng
->Thiên nhiên rực rỡ huy hoàng, náo động hùng vĩ bí ẩn
-Ta say mồi đứng uống ánh trăng tan
Ta lặng ngắm giang san ta đổi mới Tiếng chim ca…
Ta đợi chết mảnh mặt trời gay gắt
->Thể hiện khí phách ngang tàng, làm chủ
Trang 6? Trong đoạn thơ này điệp từ (
đâu ) kết hợp với câu thơ cảm
thán (than ôi! thời oanh liệt
nay còn đâu ) có ý nghĩa gì?
? Em có nhân xét gì về cảnh
tượng trong vườn bách thú với
cảnh tượng trong hai đoạn thơ
này?
? Theo em sự đối lập này có ý
nghĩa gì trong việc diễn tả
trạng thái tinh thần của con hổ
ở vườn bách thú và từ đó diễn
tả tâm trạng gì của con người?
-GV khái quát chuyển ý
-Đoc khổ thơ cuối
? Giấc mộng ngàn thu của con
hổ hướng về một không gian
như thế nào?
? Không gian đó có thật
không?
? Điều đó có ý nghĩa gì?
? Từ đó em nhận xét gì về
khát vọng cuả con hổ?
? Từ nỗi đau ấy phản ánh khát
vọng mãnh liệt nào của con
người?
? Nêu nết nghệ thuật đặc sắc
của bài thơ?
-HS nhận xét
-HS trao đổi trả lời
-HS đọc -HS phát hiện
-HS lí giải -HSgiải thích -HS khái quát -HS khái quát
-HS nêu
-Tạo nhạc điệu rắn rỏi, hùng tráng
-Nhấn mạnh và bộc lộ trực tiếp nỗi tiếc nuối cuộc sống độc lập tự do của chính mình
- Cảnh hoàn toàn đối lập một bên là cảnh tù túng, tầm thường, giả dối với một bên là cuộc sống chân thật, phóng khoáng sôi nổi
=>Diển tả niềm căm ghét, cuộc sống tầm thường giả dối
Diễn tả khát khao mãnh liệt về một cuộc sống tự
do, cao cả chân thật
3 Khát khao giấc mộng ngàn.
-Oai linh, hùng vĩ, thênh thang
->Bộc lộ trực tiếp cuộc sống tự do
=>Khát vọng mãnh liệt, to lớn, nhưng đau xót, bất lực
-Khát vọng được sống chân thật cuộc sống của chính mình, trong sứ sở của chính mình
Đó là khát vọng được giải phóng, khát vọng tự do
III Tổng kết.
1.Nghệ thuật.
- Bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn, cảm xúc
Trang 7? Giá trị nội dung tư tưởng
của bài thơ?
-GV khái quát ,gọi HS đọc ghi
nhớ
? Nếu nhớ rừng là một trong
những thi phẩm tiêu biểu của
thơ lãng mạn thì từ đó em
hiểu những điểm mới mẻ nào
của thơ lãng mạn Việt Nam?
-HS thảo luận (2phút)
-HS đọc -HS thảo luận
sôi nổi
- Cách lựa chọn biểu tượng rất thích hợp và đẹp thể hiện chủ đề bài thơ
- Hình ảnh thơ giầu chất tạo hình đầy ấn tượng
- ngôn ngữ và nhạc điệu đầy sức biểu cảm
2 Nội dung:
- bài thơ diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại tầm thường tù túng và niềm khát khao tự do mãnh
liệt, bài thơ khơi gợi lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước
* Ghi nhớ SGK
IV LUYỆN TẬP:
-Phản ánh nỗi chán ghét thực tại , hướng tới ước mơ một cuộc đời tợ do chân thật
Giọng thơ ạt ào khỏe khoắn
Hình ảnh ngôn từ gần gũi
*Hoạt động 4: Hướng dẫn hoạt động nối tiếp
- Học thuộc lòng bài thơ, tìm hiểu giá trị bài thơ theo hệ thống câu hỏi,
- Chuẩn bị bài :Quê hương
_
Ngày soạn:1/01/2012 Ngày giảng: 8B: … / 1 / 2012
Tiết 75: CÂU NGHI VẤN
Trang 8
A Mục tiêu cần đạt
Học song bài này ,HS đạt được
1.Kiến thức
-Đặc điểm hình thức của câu nghi vấn
-Chức năng chính của câu nghi vấn
2.Kĩ năng
-Nhận biết và hiểu được tác dụng câu nghi vấn trong văn bản cụ thể
-Phân biệt câu nghi vấn với một số kiểu câu dễ lẫn
3.Thái độ
-Có ý thức sử dụng câu nghi vấn khi cần thiết
B Chuẩn bị
- GV.Chuẩn bị bảng phụ
- Học sinh: chuẩn bị theo câu hỏi sgk
C Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
* Hoạt đông 2: Giới thiệu bài mới
? Hãy nhớ lại và cho biết ở tiểu học các em đã học các kiểu câu nào được chia theo mục đích phát ngôn?
+ Nghi vấn
+ Trần thuật
+ Câu khiến
+ Cảm thán
Đặc điểm về hình thức và chức năng của các câu trên như thế nào trong chương trình ngữ văn 8 cô cùng các em sẽ lần lượt tìm hiểu và trước hết là kiểu câu nghi vấn
* Hoạt động 3: Bài mới
Hoạt động của GV HĐ của HS Nội dung cần đạt
-GV :Gọi học sinh đọc đoạn
trích
? Theo em trong đoạn trích
trên
đâu là câu nghi vấn?
-HS đọc -HS xác định
I Đặc điểm hình thức và chức năng chính.
1 Bài tập:
*Câu nghi vấn:
- Sáng ngày người ta đấm U
có đau lắm không?
- Thế làm sao mà U cứ khóc mãi mà không ăn khoai? Hay là U thương chúng con đói quá?
Trang 9? Đặc điểm hình thức nào cho
biết đó là câu nghi vấn?
? Những câu nghi vấn trên
dùng để làm gì?
? Khi viết câu nghi vấn cần
chú ý điều gì?
? Qua tìm hiểu em cho biết
đặc điếm và chức năng của
câc nghi vấn?
-GV chốt kiến thứcgọi HS
đọc ghi nhớ
? Hãy đặt một câu nghi vấn
và xác định đặc điểm của câu
nghi vấn đó?
-GV nhận xét
-GV gọi học sinh đọc bài tập
và xác định yêu cầu
-GV hướng dẫn HS làm
-HS rút ra nhận xét
-HS nêu tác dụng
-HS nhận xét
-HS rút ra kết luận
-HS đọc
-HS đặt câu, nhận xét
-HS đọc và xác định -HS làm bài tập
-HS trao đổi làm bài tập
*Đặc điểm hình thức
- Cuối câu dùng dấu chấm hỏi
- Có những từ nghi vấn: Không, thế làm sao, hay là…
- Dùng để hỏi ( có khi để tự hỏi)
2 ghi nhớ: SGK
II Luyện tập
1 Bài tập 1
a Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?
b Tại sao con người ta lại phải khiêm tốn đền như thế?
c Văn là gì? Chương là gì?
d Chú mình có muốn đùa vui không?
- Dùa trò gì?
- Hừ…hừ…cái gì thế?
- Chị Cốc béo xù đứng trước cửa nhà ta ấy hả?
- Cuối mỗi câu đều dùng dấu chấm hỏi, trong mõi câu đều chứa từ nghi vấn: a không; b tại sao; c gì, gì;
d không, gì, thế, hả
2 Bài 2:
Trang 10-GV gọi HS xác địng yêu cầu
bài tập 3
GV:Lưu ý: Trong tiếng việt,
tổ hợp x cũng như, ai cũng, gì
cùng, sao cùng, đâu cũng,
bao giờ cũng, bao nhiêu
cũng…có ý nghĩa khẳng định
tuyệt đối
VD: Ai cũng thấy thế, có
nghĩa là “ mọi người đều thấy
thế”
Và x là một từ phiếm định,
chứ không phải là từ nghi
vấn
? Phân biệt hình thức và ý
nghĩa của hai câu sau?
VD: Cái áo này có mới lắm
không?
Cái áo này có mới lắm
chưa?(sai)
-HS đọc và xác định -HS đặt và giải thích
-HS phân biệt
Căn cứ vào từ hay Không thể thay từ hay bằng
từ hoặc được Nừu thay từ hay trong câu nghi vấn bằng
từ hoặc thì câu trở nên sai ngữ pháp hoặc biến thành một câu khác thuộc kiểu câu trần thuật có ý nghĩa khác hẳn
3 Bài tập 3:
Không thể đặt dấu chấm hỏi vào cuối các câu được vì chúng không phải là câu nghi vấn
Câu a, b mặc dù có các từ nghi vấn như cơ…không, tại sao những kết cấu chứa những từ này chỉ có chức năng bổ ngữ trong một câu Trong câu c, d thì nào( cũng) ai ( cũng) là từ phiếm định
4 Bài 4:
a Anh có khỏe không?
b Anh đã khỏe chưa?
Khác nhau về hình thức: có, không, đã, chưa
Khác nhau về ý nghĩa:
+ Câu thứ hai có giả định là người được hỏi trước đó có vấn đề về sức khỏe, nếu trước đó không có giả định này thì câu hổi là vô lí
+ Còn câu hỏi thứ 4 không
có giả định đó
* Hoạt động 4: Hướng dẫn hoạt động nối tiếp
-Về nhà học bài
Trang 11- Làm bài tập còn lại
-Chuẩn bị bài:Câu nghi vấn (tiếp )
_
Ngày soạn:1/01/2012 Ngày giảng: 8B: … / 1 / 2012
Tiết 76:VIẾT ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
A Mục tiêu cần đạt
Học song bài này,HS đạt được:
1.Kiến thức
-Kiến thức về đoạn văn, bài văn thuyết minh
-Yêu cầu viết đoạn văn thuyết minh
2.Kĩ năng
-Xác định được chủ đề, sắp xếp và phát triển ý khi viết đoạn văn thuyết minh
-Diễn đạt rõ ràng, chính xác
-Viết một đoạn văn thuyết minh có độ dài 90 chữ
B Chuẩn bị.
GV :Chuẩn bị những đọan văn thuyết minh
HS :Chuẩn bị theo câu hỏi SGK
C Tiến trình tổ chức các hoạt động.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Thế nào là đoạn văn? Vai trò của đoạn văn trong văn bản? cấu tạo
thường gặp của đoạn văn?
* Hoạt đông 2: Giới thiệu bài mới
ở tiết trước các em đã biết vận dụng chách viết đoạn văn và câu chủ đề để xây dụng đoạn văn trong văn bản tự sự Để viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh như thế nào tiết hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu
* Hoạt động 3 : bài mới
Hoạt động của GV HĐ của HS Nội dung cần đạt
-GVgọi học sinh đọc 2
đoạn văn
-HS đọc
I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh.
1 Nhận dạng đoạn văn thuyết minh.
a Đoạn văn:
Trang 12? Đoạn văn gồm mấy câu?
? Từ nào được nhắc lại
trong các câu đó? Việc
nhắc lại các từ đó có tác
dụng gì?
? Vậy theo em chủ đề của
đoạn văn là gì? Nó được
thể hiện như thế nào?
? Hãy cho biết vai trò của
từng câu trong việc thể hiện
và phát triển chủ đề?
? Nêu mối quan hệ giữa các
câu trong đoạn văn?
? Từ việc tìm hiểu hãy cho
biết đoạn văn trên thuộc
kiểu văn bản nào?
? Đối tượng được nói đến
trong đoạn văn là ai?
? Cách thể hiện chủ đề
trong đoạn văn trên như thế
nào?
? Xét về nội dung đoạn văn
trên có gì khác so với đoạn
1?
-GV gọi HS đọc 2 đoạn văn
trong SGK
-GV yêu cầu HS chú ý vào
đoạn 1
-HS xác định
-HS phát hiện, nhận xét
-HS xác định -HS nhận xét -HS nêu -HS xác định -HS xác định -HS nhận xét
-HS so sánh
-HS đọc
-HS xác định
- Đoạn văn gồm 5 câu
- Từ nước được nhắc đi nhắc lại nhiều lần đó là từ quan trọng nhất thể hiện chủ đề trong đoạn văn
- Chủ đề của đoạn văn được thể hiện ở câu 1: Thế giới
…thiếu nước sạch nghiêm trọng
- Đoạn văn thuyết minh
* Đoạn 2:
Đồng chí Phạm Văn Đồng( chủ đề)
Câu 1: Vừa giới thiệu chủ đề vừa giới thiệu quê quán, khảng định phẩm chất và vai trò của ông: Nhà cách mạng , nhà văn hóa
- Đây là một đoạn văn thuyết minh giới thiệu về một danh nhân
2 Sửa lại những đoạn văn chưa chuẩn:
* Đoạn 1:
-Giới thiệu một dụng cụ học