GV lưu ý HS trước khi làm TN phải kiểm tra - Tiền hành TN theo nhóm, mỗi HS trong - Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách xem các vật đó có hút được các vật nhẹ nhóm đều phải tiến hà[r]
Trang 1Tuần: 20
Tiết: 20
Ngày dạy: 05.01.2010
BÀI 17: SỰ NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
A Mục tiêu
1 Kiến thức
- HS mô tả được một hiện tượng hoặc một TN chứng tỏ vật bị nhiễm điện do cọ xát
- Giải thích được một số hiện tượng nhiễm điện do cọ xát trong thực tế (chỉ ra các vật nào cọ xát với nhau và biểu hiện cùa sự nhiễm điện)
2 Kỹ năng
Làm TN cho vật bằng cách cọ xát
3 Thái độ
Yêu thích môn học, ham hiểu biết, khám phá thế giới xung quanh
B Chuẩn bị
GV: Dụng cụ TN hình 17.1 và 17.2; bảng phụ ghi kết quả TN
HS: Xem bài trước khi đến lớp
C Hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Ổn định và tổ chức tình huống học tập 5’
Hoạt động 1a: Ổn định
GV yêu cầu đại diện lớp báo cáo sĩ số và
hiện diện của lớp
Hoạt động 1b: Tổ chức tình huống
GV gọi 2 HS mô tả hiện tượng trong ảnh đầu
chương III trang 47
GV gọi một HS nêu mục tiêu của chương
GV để tìm hiểu các loại điện tích, trước hết
HS đại diện lớp báo cáo sĩ số và hiện diện của lớp
HS quan sát hình và mô tả
- Cần cẩu đang hoạt động (hút sắt, thép vụn )
- Lược nhựa hút kéo tóc thẳng ra
HS nêu mục tiêu của chương III
Trang 2ta tìm hiểu một trong các cách nhiễm điện
cho các vật là “Nhiễm điện do cọ xát”
? Vào những ngày hanh khô khi cởi áo bằng
len hoặc dạ em đã từng thấy hiện tượng gì?
GV cũng giống như thế nhưng kì vĩ hơn
nhiều là hiện tượng chớp và sấm sét trong
thiên nhiên Một trong các nguyên nhân của
hiện tượng này là do cọ xát
Hiện tượng đó như thế nào ta tìm hiểu bài
hôm nay
- HS nêu được: Khi cởi áo len, dạ trong tối thấy chớp sáng li ti và tiếng lách tách
Bài 17: Sự nhiễm điện do cọ xát
Hoạt động 2: Làm TN phát hiện vật bị cọ xát có khả năng hút các vật khác 13’
GV yêu cầu HS đọc TN1, nêu các dụng cụ
TN và các bước tiến hành TN
GV lưu ý HS trước khi làm TN phải kiểm tra
xem các vật đó có hút được các vật nhẹ
không? (Chưa hút được các vật nhẹ)
- Lưu ý cách cọ xát các vật (Cọ mạnh nhiều
lần theo một chiều) sao đó đưa lại gần các
vật cần kiểm tra để phát hiện hiện tượng xảy
ra rồi ghi kết quả vào bảng kết quả TN1
- Từ bảng kết quả TN HS các nhóm thảo
luận, lựa chọn cụm từ thích hợp để điền vào
chỗ trống phù hợp
GV hướng dẫn HS thảo luận để đưa ra kết
luận đúng
HS đọc TN1 trong SGK, nêu được dụng cụ
và cách tiến hành TN
- Tiền hành TN theo nhóm, mỗi HS trong nhóm đều phải tiến hành TN với ít nhất 1 vật, ghi kết quả vào bảng 1
- Tham gia thảo luận nhóm, chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống trong kết luận
Kết luận 1: Nhiều vật sau khi bị cọ xát có
khả năng hút các vật khác
- Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách
cọ xát
- Vật bị nhiễm điện (vật ,mang điện tích) có khả năng hút các vật nhẹ đặt gần nó
Hoạt động 3: Phát hiện vật bị cọ xát bị nhiễm điện có khả năng làm sáng bóng đèn của bút thử điện 12’
? Tại sao nhiều vật sau khi cọ xát lại có thể
hút các vật khác?
GV hướng dẫn HS kiểm tra với các phương
án nêu ra
HS suy nghĩ, nêu phương án trả lời và cách làm TN kiểm tra
Trang 3GV hướng dẫn HS tiến hnàh TN 2 Lưu ý
HS kiểm tra mảnh tôn trước khi đặt vào
mảnh nhựa xem bóng đèn bút thử điện thông
mạch có sáng không? Lưu ý cách cầm mảnh
dạ cọ xát nhựa, thả mảnh tôn vào mảnh nhựa
để cách điện với tay
GV kiểm tra việc tiến hành TN của một số
nhóm, nếu hiện tượng xảy ra chưa đạt phải
giải thích cho HS nguyên nhân
GV có thể tiến hành TN cho HS quan sát
hiện tượng để hoàn thành kết luận 2 ghi vở
GV thông báo: Các vật bị cọ xát có khả năng
hút các vật khác hoặc có thể làm sáng bóng
đèn của bút thử điện Các vật đó được gọi là
các vật nhiễm điện hay các vật mang điện
tích
HS tiến hành TN 2 theo nhóm Chú ýquan sát hiện tượng xảy ra, thấy được: Bóng đèn của bút thử điện sáng
HS hoàn thành kết luận 2, thảo luận trên lớp, ghi kết quả đúng vào vở
Kết luận 2: Nhiều vật khi bị cọ xát có khả
năng làm sáng bóng đèn.
Hoạt động 4: Kiểm tra đánh giá 15’
? Có thể làm nhiễm điện nhiều vật bằng cách
nào?
? Vật nhiễm điện có khả năng gì?
? Hãy thảo luận nhóm 2 hoàn thành c1, c2,
c3 sau đó thảo luận chung cả lớp GV chốt
lại câu trả lời đúng
- GV lưu ý HS sử dụng các thuật ngữ chính
xác
- Có thể cọ xát
- Vật bị nhiễm điện có thể hút các vật khác
C1: Lược và tóc cọ xát=> lược và tóc đều nhiễm điện => lược nhựa hút kéo tóc thẳng ra
C2: Khi thổi, luồng gió làm bụi bay
Cánh quạt quay cọ xát với không khí=> cánh quạt bị nhiễm điện=> cánh quạt hút các hạt bụi ở gần nó Mép quạt cọ xát nhiều nên nhiễm điện nhiều nhất=> mép quạt hút bụi
Trang 4GV hiện tượng khi cởi áo len đã nêu ở đầu
bài tương tự hiện tượng chớp và sấm sét xảy
ra trong tự nhiên như thế nào? Để trả lời câu
hỏi này các em đọc phần “Có thể em chưa
biết”
GV Việc phóng các tai lửa điện trong không
khí vừa có lợi vừa có hại
* Có lợi: Giúp điều hòa khí hậu, gây phản
ứng hóa học nhằm tăng thêm lượng ôzôn bổ
sung vào khí quyển
* Có hại: Phá hủy các công trình xây dựng
như nhà cửa , tạo ra các khí NO, NO2 độc
hại
=> Để giảm tác hại của sét, bảo vệ tính mạng
của con người và các công trình xây dựng,
cần thiết xây dựng các cột thu lôi
* Hướng dẫn học ở nhà
- Học bài, hoàn thành các bài tập, tìm ví dụ
cho bài học
- Xem bài: Hai loại điện tích
* Nhận xét tiết học:
mạnh nhất, bụi bám nhiều nhất
C3: Gương, kính, màn hìh tivi cọ xát với khăn lau khô=> nhiễm điện vì thế chúng hút bụi vải ở gần
- HS đọc phần “ Có thể em chưa biết” để hiểu nguyên nhân của hiện tượng chớp và sấm sét, liên hệ giải thích được hiện tượng cởi áo len trong những ngày hnah khô
* Kinh nghiệm: