Ví dụ nấm + Ký sinh : nguồn Cacbon là chất hữu cơ nguồn năng lượng lấy từ cac tổ chức hoặc dịch thể của một cơ thể sống Giá trị dinh dưỡng và khả năng hấp thụ các nguồn thức ăn cacbon kh[r]
Trang 1MỘT SỐ CHUYÊN ĐỀ SINH HỌC
I
Vi sinh là tên ! chung $% "& các sinh có hình % * bé, #/ 01 rõ
34 ta 56 7 89 : kinh % vi
Vi sinh
B# : sinh khác nhau C các nhóm có % không có quan > E : nhau
Vi sinh bao F.G vi ;#H I: ;J sinh), $= nguyên sinh và vi 6? I #=" : nguyên sinh), vi 0 I #=" : 0.K và virut
L" $% chung "M vi sinh là:
- Kích 3:" * bé: kích 3:" "M vi sinh 0 * bé 34 $3P" $? +Q micromet, $/ : virut 34 $3P" $? +Q nanomet Do kích 3:" * bé nên 8> tích
tích 1cm3 có 8> tích +B L là 6m2
- 05 9 B# "#1% hóa nhanh: vi sinh tuy có kích 3:" * bé 0 trong sinh : 3 X Y" 05 9 và "#1% hóa "M chúng có % 3P xa các sinh + " cao Ví 89 vi ;#H Lactic (Lactobacillus) trong 1 4 có % phân 6 = 3P $34 Lactose L ] 1000 – 10.000 T ;/ 3P "M chúng Chính 4 $L" $% này mà
vi sinh có C tác 89 E `" to : trong thiên nhiên "a 3 trong ?b $=
- Sinh 3J nhanh, phát % nhanh: So : các sinh khác thì vi sinh có
thì e 4 phân "d 3 T- 24 4 phân "d 72 T- h 1 E bào ban $T# se sinh ra
4.722.366.500 x 1012
;> lý 3J 3 E nên / 3P vi ;#H thu $3P" trong 1ml 8k" nuôi "01 34 "&
$b `" 108 – 109 E bào 4 gian E > "M 0 men Saccharomyces cerevisiae là 120
phút
- X Y" thích ` b và 8n phát sinh +E 8kG X Y" thích ` "M vi sinh
ra cho mình C "] "E $B# hòa trao $q "0 $% thích ` $3P" : các $B# ;> sông
Trang 2sinh
Vi sinh 0 8n phát sinh +E 8k +J vì 34 là $] bào, $] +=- sinh 6 nhanh,
34 là 10-5 – 10-10 Hình `" +E 8k 34 L5 là $= +E gen và 8t $E C +E $q B hình thái, "0# b?- ;%# trao $q "0 - 6 5H trao $q "0 - tính kháng nguyên, tính $B kháng, Ví 89 khi : tìm ra #/" kháng sinh Penicillin do 0 Penicillium chrysogenum 34 ta "& $b 6 3P 20 $] k penicillin trong 1ml 8k" lên men, ngày nay
+E 8k có P- vi sinh "a phát sinh B# +E 8k có b $/ : nhân P 3 +E 8k
B tính kháng nguyên
- Phân
trong $34 #= 34 34 có không 83: 100 – 400 loài vi sinh khác nhau, chúng
"E : 1/3 ;/ 3P khô "M phân
Toàn += : $= có ;?6 1,5 ># loài, Y" có khaongr 0,5 ># loài,
Vi sinh có ;?6 100 nghìn loài bao F 30 nghìn loài $= nguyên sinh, 69 nghìn loài 0.- 23 nghìn loài vi 6?- 2,5 nghìn loài vi ;#H lam, 1,5 nghìn loài vi ;#H- 1,2 nghìn loài virut,…
II VI Oy
1 Hình thái, kích 3:" và #= màu
Vi ;#H có B# hình thái khác nhau, kích 3:" và cách d5 ZE5 khác nhau 34 kính vi ;#H ;?6 0,2 – 2,0 micromet, "B# dài "] % ;?6 2 – 8 micromet Hình 8b "M 1E# "M vi ;#H là hình "T#- hình que, hình 80# 5H1- hình Z?d-x
E bào vi ;#H 0 *- trong #/ nên khi soi 83: kính % vi "& 01 $3P" $b
Có B# 53] pháp #= màu trong $( $' chú ý là 53] pháp #= Gram do Hans Christian Gram tìm ra X 1884
* u3] pháp #= vi ;#H /
u3] pháp #= Gram do nhà vi ;#H !" b" Hans christian Gram (1853 – 1938) phát minh ra h $T# X 1884 4 53] pháp này có % phân +> vi
;#H thành hai nhóm :G Vi ;#H Gram 83] (Gram – positive) và vi ;#H Gram
âm (Gram – negative)
Trang 3-
- #= #/" +Q dung 8k" tím tinh % (crystal violet) trong ;?6 1 phút sau
$( 7 +Q 3:" "0
- #= E5 +Q dung 8k" Iot (dung 8k" Lugol) trong ;?6 1 phút sau $( 7
b +Q 3:" "0
- uM lên E bôi dung 8k" etanol 95% : axeton (1:1) trong ;?6 1 phút sau $(
7 b +Q 3:" "0
- #= E5 +Q #/" #= màu $* I3 safranin hay Fuchsin Ziehl) trong
;?6 30 $E 60 giây sau $( 7 +Q 3:" "0
- % khô và soi kính
OE D#6 3 sau:
Nhóm Gram 83] có $L" tính không +k dung môi C# "] Etanol, Axeton H1 5`"
"0 màu C tím ;E tinh và Iot OE D#6 là màu tím
Nhóm Gram âm +k dung môi C# "] H1 màu #/" #= ban $T# do $( +d màu : #/" #= +q sung I$* vàng : Safranin, $* tía : Fuchsin)
2 Thành E bào (cell wall)
[:5 "0# trúc ngoài cùng có vai trò:
- Duy trì ?b hình "M E bào
- e P Y "#1% $= "M tiên mao
- Giúp E bào vi ;#H $B kháng : các tác $= h bên ngoài 3 áp #0 H
-
-
- Liên quan E : tính kháng nguyên, tính gây +>- " b 3 ;6
Thành
B# khác nhau
Hai nhóm vi ;#H Gram 83] và Gram âm có các $L" $% khác nhau "] +6
& > % $/ : ;/ 3P khô "M thành E bào vi ;#H
-Peptidoglican
Axit teicoic
30 – 95 Cao
5 – 20 0
Trang 4Protein Không có ?L" ít cao
Trong quá trình #= Gram E bào 3:" E $3P" Z7 lý : tím tinh % (crystal violet) F : Iot OE D#6 là có Y b? thành 5`" "0 tím tinh % - Iot bên trong E bào Khi 5M lên dung môi C# "] Etanol, Axetol thì vi ;#H Gram âm +k H1- lipit "M :5 màng ngoài +k tan làm X tính 0 "M màng 8t $E Y 7 trôi 5`" "0 tím tinh %
- Iot và làm cho vi ;#H 0 màu Khi #= +q sung chúng +d màu : #/"
dung môi C# "] Etanol, Axetol làm cho các e trong Peptidoglican co b do $( 5`" "0 tím tinh % - Iot +k C b trong E bào./
Vai trò "M các thành 5T trên 3 sau
- Peptidogican là ?b polime Z/5- không tan, khá "` và +B C bao quanh E bào
+ N – axetylglucozamin
+ Axit N – axetylmuramic
+ Tetrapeptit "` "6 L và D axit amin
% b? thành b 3: "`- Tetrapeptit trên e "#e peptidoglican (PG) liên ;E chéo
: các Tetrapeptit trên "#e khác F 4 các thành 5T "M 3: 56 $3P" liên 9" .J ra +J các enzym autolizin $% polime : có % d5 thêm vào và E bào có % sinh
vi ;#H Gram âm :5 ngoài cùng "M thành E bào là 2 :5 lipopolisaccarit $ xen : các phân 7 protein có "`" X "/ b Y 0 công "M các vi ;#H khác Thành E bào có % cho các "0 dinh 83 $ qua 3 b có % X "6 các "0
Thành E bào "M vi ;#H Gram 83] có % +k phá M1 hoàn toàn $% J thành
% nguyên sinh khi "k# tác $= "M Lizozim Thành E bào Gram âm có `" $B kháng
/ ] : lizozim nên +k phá M1 ít ] : lizozim
Vi ;#H Gram 83] có : 50% ;/ 3P khô "M thành E bào là peptidoglican trong khi $( Gram âm > này ;?6 5 – 10%
- Axit teicoic : thành
polime
$> âm axit teicoic giúp cho >" "#1% các ion 83] vào, ra E bào và giúp E bào
Trang 58Y C photphat Ngoài ra teicoic còn liên quan $E kháng nguyên +B L và tính gây +>
"M = / vi ;#H Gram 83] I! là 9 % 05 9 $3P" +> $/ : = / % Y"
- Lipoit : Vi ;#H Gram âm có thành 5T LPS (lipopolisaccrit) dày ;?6 8 – 10nm và "0# b? +J 3 thành 5T :
+ Lipit A : 2 phân 7 N – axetylglucozamin, 5 "#e dài axit béo
+ polisaccarit lõi F vùng lõi trong là 3 phân 7 KDO (ketodexyoctulosomic acid), 3 phân 7 Hep (L – Glixerin – D – heptose) và vùng lõi ngoài là các phân 7 hexose IF glucozamin, galactose, glucose)
+ Kháng nguyên O : 5T polisaccarit 3] ;* màng vào môi 34 F các phân 7 Hexose
uT Lipit A là = $=" / "M vi ;#H gây ra / - tiêu "61- phá M1 F "T# và
Kháng nguyên O D#1E $k B# $L" tính #1E thanh "M vi ;#H có "` LPS
và là
- Protein : F các ?b "] +6 sau
+ Protein "] "0 3 porin J vi ;#H E.coli còn ! là protein e Q xuyên #/
qua màng ngoài và cho phép $ qua chúng = / ?b phân 7 3 $34- axit amin, dipeptit, các ion vô
+ Protein màng ngoài "`" X "#1% chuyên +> = / phân 7 khá ] và
$3 chúng $ qua màng ngoài 3 vitamin B12, nucleotit,…
+ Lipoprotein có vai trò liên ;E C PG bên trong : :5 màng ngoài
III DINH
1 #F `" X Cacbon "M vi sinh
- Nhóm Y 83 F :
+ Y 83] quang X : #F Cacbon là CO2#F X 3P là ánh sáng + Y 83 hóa X : #F Cacbon là CO2#F X 3P là = / P5 "0
vô "] $] 6
- Nhóm 8k 83 F :
+ Sk 83 quang X : #F Cacbon là "0 C# "]- #F X 3P là ánh sáng ví 89 vi ;#H [3# #c màu tía
Trang 6"#1% hóa trao $q "0 "M "0 nguyên sinh "M = "] % khác ví 89 $= nguyên sinh, 0
+ ?b sinh : #F Cacbon là "0 C# "] #F X 3P là h Y trao $q "0
+ Ký sinh : #F Cacbon là "0 C# "] #F X 3P 01 h cac q "`" ?L" 8k" % "M = "] % /
Giá k dinh 83 và ;6 X 05 9 các #F `" X cacbon khác nhau 59
#=" vào hai 1E# / : = là thành 5T hóa !" và tính "0 sinh lý "M #F `" X- hai là
2 #F `" X ] "M vi sinh
#F ] 8n 05 9 0 $/ : vi sinh là NH3 và NH4+ , 0 "6 các vi sinh
$B# có ;6 X 7 89 #/ amoni 34 P5 C ?b vi sinh không phát
% $3P" trên các môi 34 "` #/ amoni nguyên nhân không 56 J +6 thân /"
NH4+ mà là J $= chua sinh lý do các #/ này b? ra Sau khi $F hóa /" NH4+ trong muôi 34 tích lúy B# các anion vô "] (SO42- , HPO42-, Cl-,…) và vì E mà làm b
Khi +k phân 6 +J Ureaza, ure 6 phóng thành NH3 và CO2 uT NH3$3P" vi sinh
B# khi $% nuôi "01 vi sinh +Q #F ] là Ure 34 ta 56 +q sung thâm #/ amoni I3 amoni sunphat) J 8 làm 3 1 vì 56 có #F ] 8n 05
9 cho vi sinh sinh 3J phát % thì : có % 6 sinh ra ureaza $% M1 phân Ure
Ngoài ra = / vi sinh không % phát % $3P" trên môi 34 "& có `" X ] là #/ amoni không 56 không $F hóa $3P" #/ này mà chúng $p * 56
nhiên
ít các vi sinh có % "#1% hóa N2 thành NH3 4 ?b $= "M enzym nitrogenaza
34 ta ! C vi sinh này là vi xinh "/ $k ] còn quá trình này ! là quá trình
Trang 7Qúa trình ;7 ] 83: xúc tác "M nitrogenaza có % $3P" +%# k d d 3 sau :
N2 + 6e + 12ATP + 12H2O 2NH4+ + 12ADP + 12Pi + 4H+
Nitrogenaza