Giáo án Ngữ văn 8 - Tuần 26 - Trường THCS BTCX Nguyễn Bá Ngọc

- Nếu hiểu hành động là việc - Việc làm lời nói của Lí làm cụ thể của con người nhằm Thông là hành động vì nó nhằm một mục đích nhất định thì việc đạt được một mục đích nhất làm của Lí T[r]

Trang 1

Tuần 26

Trần Quốc Tuấn

NS:

ND:

I Mục tiêu:

1 Kiến thức :

- Sơ giản về thể hịch

- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài “Hịch tường sĩ”

- Tình yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần

- Đặc điểm văn chính luận ở “Hịch tường sĩ”

2 Kĩ năng :

- Đọc – hiểu một văn bản viết theo thể hịch

- Nhận biết được không khí thời đại sục sôi thời Trần ở thời điểm dân tộc ta chuẩn bị cuộc kháng chiến chống giặc Mông-Nguyên xâm lược lần thứ hai

- Phân tích được nghệ thuật lập luận, cách dùng các điển tích, điển cố trong văn bản nghị luận trung đại

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng

2 Học sinh:

- Soạn bài

III Phương pháp:

- Thảo luận nhóm

- Bình giảng, thuyết trình

- Nêu vấn đề

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp: (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ: (4 phút) Theo Lý Công Uẩn, kinh đô cũ ở Hoa Lư không còn thích hợp vì sao?

Theo tác giả, điạ thế thành Đại La có những thuận lợi gì để có thể chọn làm nới đóng đô?

3 Bài mới:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

mới.

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định

hướng chú ý cho hs

Phương pháp: Thuyết trình.

Thời gian: 5 phút.

Hoạt động 2: Hướng dẫn đọc

và tìm hiểu chung.

Mục tiêu: Hs đọc, nắm được chú

thích, bố cục vb

Phương pháp: Vấn đáp

- Hd hs đọc và gọi hs đọc

- Y/c các em tìm hiểu chú thích

- Giải thích thể loại vb cho hs

hiểu

- Ycầu hs phân chia bố cục

- Đọc

- Tìm hiểu

- Nghe

- Phân chia

I Đọc và tìm hiểu chung:

1 Đọc:

2 Chú thích:

3 Thể loại: Hịch

4 Bố cục: 4 phần:

- Phần 1: (chữ nhỏ)

- Phần 2: Huống chi……ta cũng vui lòng

- Phần 3: Các ngươi ở cùng

Trang 2

Hoạt động 3: Hướng dẫn tìm

hiểu chi tiết.

Mục tiêu: Hs nắm được giá trị

nội dung, nghệ thuật của vb

Phương pháp: Vấn đáp, phân

tích, nêu và giải quyết vấn đề

+ Tội ác và sự ngang ngược

của kẻ thù được lột tả như thế

nào ?

+ Đoạn văn tố cáo tội ác của

giặc đã khơi gợi được điều gì ở

tướng sĩ ?

+ Qua lời lẽ trong bài hịch, em

thấy Trần Quốc Tuấn là người

như thế nào ?

+ Ông có thái độ gì đối với tội

ác của giặc ?

+ Tác giả đã dùng lối nói nào

để nói về tội ác của giặc ?

+ Những từ ngữ nào chứng

minh điều đó ?

Hết tiết 93 chuyển sang tiết 94

+ Nêu, phân tích thái độ và

hành động của Trần Quốc

Tuấn để thấy được lòng yêu

nước và lòng căm thù giặc của

chủ soái ?

+ Hành động của ông trước

hoàn cảnh đó như thế nào ?

+ Vị chủ tướng nói lên nổi lòng

của mình có tác dụng ra sao

đối với tướng sĩ?

+ Để động viên tinh thần

chiến đấu của của tướng sĩ tác

giả đã nêu lên điều gì ?

+ TQT và các tướng sĩ có mối

quan hệ như thế nào ?

+ Mối quan hệ này được thể

hiện ra sao?

- HS thảo luận trình bày ý kiến

- HS trả lời theo suy nghĩ của mình

- HS dựa vào văn bản để trả lời

- TL

- Lối nói ẩn dụ

- “Lưỡi cú diều”, “thân dê chó”

- Dựa vào SGK để trả lời

- HS thảo luận và trình bày ý kiến

- HS suy luận trả lời

- HS dựa vào SGK trả lời

ta…phỏng cĩ được khơng

- Phần 4: cịn lại

II Tìm hiểu chi tiết:

1 Sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù

- Hành động: Ngang ngược

- Kẻ thù: Tham lam tàn bạo, hung hãn

 Tác giả dùng hình tượng ẩn

dụ: “lưỡi cú diều” “thân dê chó” để chỉ sứ Nguyên, nói lên lòng thù hận và khinh bỉ của tác giả

2 Lòng yêu nước và căm thù giặc của Trần Quốc Tuấn

- Quên ăn, quên ngủ, đau đớn đến thắt ruột

- Uất ức căm tức khi chưa trả thù, rửa nhục cho đất nước

- Trần Quốc Tuấn đã nêu lên tấm gương bất khuất, thái độ dứt khoát (hoặc là địch hoặc là ta) có giá trị động viên tới mức cao nhất ý chí và quyết tâm chiến đấu của mỗi người

Trang 3

+ TQT tạo được mối quan hệ

đó có tác dụng gì ?

+ Như vậy TQT đã khích lệ

được tinh thần gì ở các tướng sĩ

+ Theo em tác giả có phê phán

những việc làm sai trái của

tướng sĩ không ? Tìm những từ

ngữ chứng minh điều đó

+ Khi phê phán hay khẳng

định, tác giả hay tập trung vào

những vấn đề gì? Tại sao phải

như vậy ?

+ Giọng văn là lời của chủ

soái nói với tướng sĩ dưới

quyền hay nói với người cùng

cảnh ngộ ?

+ Cách viết như vậy của tác

giả có tác dụng như thế nào đối

với tướng sĩ ?

+ Ở đây tác giả sử dụng nghệ

thuật gì ?

+ Hãy nêu một số đặc sắc

nghệ thuật đã tạo nên sức

thuyết phục người bằng cả

nhận thức của bài Hịch tướng

sĩ

Hoạt động 4:Tổng kết.

Mục tiêu: Hs khái quát kiến

thức

Phương pháp: Khái quát hĩa.

+ Qua bài Hịch tướng sĩ em học

hỏi điều gì ở TQT ?

+ Bài hịch được viết nhằm mục

đích gì ? Tác dụng nghệ thuật

như thế nào ?

Hoạt động 5: Củng cố.

Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức

bài học

- HS trao đổi theo nhóm để trình bày

- Dựa vào SGK trả lời

- TL

- Tìm trong văn bản và nêu ra nghệ thuật đặc sắc

- Hs đọc phần ghi nhớ

3 Nghệ thuật lập luận

- TQT đã đưa ra những lí lẽ lời văn giọng nói và hành động vừa chân tình vừa chỉ bảo, vừa phê phán nghiêm túc

- Dùng nghệ thuật so sánh, ẩn dụ tương phản và các điệp từ, điệp ý, tăng tiến

- Vạch rõ ranh giới giữa chính và tà để thuyết phục

III Tổng kết:

Ghi nhớ: Sgk

Trang 4

Phương pháp: Nêu và giải quyết

vấn đề

- Em hiểu thế nào là thể hịch ?

Hoạt động 6: Dặn dị.

Thời gian: 5 phút

- Học bài.

- Chuẩn bị Nước Đại Viêït ta.

4 Rút kinh nghiệm:

Trang 5

Tuần 26

ND:

I Mục tiêu:

1 Kiến thức :

- Khái niệm hành động nĩi

- Các kiểu hành động nĩi thường gặp

2 Kĩ năng :

- Xác định được hành động nĩi trong các văn bản đã học và trong giao tiếp

- Tạo lập được hành động nĩi phù hợp với hồn cảnh giao tiếp

1 Giáo viên:

- Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách bài tập, thiết kế bài giảng

2 Học sinh:

- Soạn bài

III Phương pháp:

- Thảo luận nhĩm

- Nêu vấn đề

IV Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp: (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ: (3 phút)

a Tôi đi học

b Tôi không đi học

c Tôi chẳng đi học

+ Em hãy cho biết câu b, c có gì khác với câu a về chức năng ? Chức năng chính của câu phủ định là gì ?

3 Bài mới:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

mới.

Mục tiêu: Tạo tâm thế, định

hướng chú ý cho hs

Phương pháp: Thuyết trình.

Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc

điểm của hành động nĩi.

Mục tiêu: Hs nắm được đặc

điểm hình thức và chức năng

chính của câu cảm thán

Phương pháp: Vấn đáp, thảo

luận nhĩm

- Gọi HS đọc đoạn trích, sgk/62

- Lí Thơng nĩi với Thạch Sanh

nhằm mục đích gì? Câu nào thể

hiện rõ nhất mục đích ấy?

- Lí Thơng cĩ đạt được mục đích

- Đọc

- Nhằm đuổi TS đi để cướp cơng của Thạch Sanh Câu nĩi thể

hiện ý đồ của Lí Thơng: Thơi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi.

I Hành động nĩi là gì?

Ghi nhớ: sgk

Trang 6

của mình không? Chi tiết nào

nói lên điều đó?

- Lí Thông đã thực hiện được

mục đích của mình bằng phương

tiện gì?

- Nếu hiểu hành động là việc

làm cụ thể của con người nhằm

một mục đích nhất định thì việc

làm của Lí Thông có phải là

hành động không? Vì sao?

- Vậy, thế nào là hành động nói?

- Yêu cầu hs cho vd về hành

động nói

Hoạt động 3: Tìm hiểu một số

kiểu hành động nói thường

gặp.

Mục tiêu: Hs nắm một số kiểu

hành động nói thường gặp

luận nhóm

- Cho HS đọc lại đoạn văn ở

mục I, sgk/62

- Hãy xác định mục đích của các

câu trong lời nói của Lí Thông?

- Gọi HS đọc mục II.2, GK/63

- Xác định các hành động nói và

chức năng của từng hành động

- Liệt kê các kiểu hành động nói

đã tìm hiểu

- Gọi HS đọc Ghi nhớ, sgk/63

Hoạt động 4: Luyện tập.

Mục tiêu: Hs vận dụng kiến thức

vào bài tập thực hành

luận nhóm

- Hd hs làm BT 1, 2

- Có Vì Thạch Sanh đã vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm cũi nuôi thân.

- Lí Thông đã thực hiện được mục đích của mình bằng lời nói

- Việc làm (lời nói) của Lí Thông là hành động vì nó nhằm đạt được một mục đích nhất định

- HS đọc Ghi nhớ, sgk/62

- Cho vd

- Đọc

- Con đã lâu (trình bày)

- Nay chết.(đe dọa)

- Thôi đi (đuổi khéo)

- Có liệu (hứa hẹn)

- Vậy đâu? (hỏi)

- Con Đoài (báo tin)

- U nhất định bán con ư? (hỏi)

- U không ư? (hỏi)

- Khốn này! (bộc lộ cảm xúc)

- Trời ơi! (bộc lộ cảm xúc)

- Trình bày, đe doạ, hứa hẹn, hỏi, bộc lộ cảm xúc…

- Đọc

- Làm

II Một số kiểu hành động nói thường gặp:

Ghi nhớ: sgk

III Luyện tập:

Bài 1:- Trần Quốc Tuấn viết

Hịch tướng sĩ nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ học tập Binh thư yếu lược, đồng thời cũng

khích lệ lòng tự tôn dân tộc của họ

- Câu thể hiện mục đích của

hành động nói: Nếu các ngươi

… nghịch thù.

Bài 2:

Trang 7

Hoạt động 5: Củng cố.

Mục tiêu: Khắc sâu kiến thức

bài học

Phương pháp: Nêu và giải quyết

vấn đề

- Cho ví dụ và phân tích một

hành động nói

Hoạt động 6: Dặn dò.

Thời gian: 1 phút

- Học bài

- Chuẩn bị Hành động nói(tt).

a Đoạn trích a:

- Bác trai đã khá rồi chứ? (hỏi)

- Cảm ơn …thường (cảm ơn)

- Nhưng …lắm (trình bày)

- Này… trốn (cầu khiến)

- Chứ khổ.(đe doạ, bộc lộ cảm xúc)

- Người …hồn (bộc lộ cảm xúc)

- Vâng… cụ (tiếp nhận)

- Nhưng … đã (trình bày)

- Nhịn … gì (kể, bộc lộ cảm xúc

- Thế …đấy! (cầu khiến, đe doạ)

b Đoạn trích b:

- Đây lớn (nhận định, khẳng định)

- Chúng quốc! (hứa, thề)

c Đoạn trích c:

- Cậu … ạ! (báo tin)

- Cụ bán rồi? (hỏi)

- Bán rồi! (xác nhận)

- Họ vừa bắt xong (báo tin)

- Thế nó cho bắt à? (hỏi)

- Khốn nạn…(cảm thán)

- Ông giáo ơi! (cảm thán)

- Nó có biết đâu! (cảm thán)

- Nó mừng (kể, tả)

- Tôi cho nó ăn cơm (kể)

- Nó lên (kể)

Trang 8

Tuần 26

ND:

I Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nêu bật những ưu khuyết điểm của học sinh về việc xây dựng đoạn văn và tổ chức bài văn

- Chấm bài, thống kê

III Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu những yêu cầu của đề bài.

- Chép lại đề bài lên bảng

- Em hãy cho biết đối tượng, mục đích, nội dung, hình thức cần đạt của đề bài trên?

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS nắm yêu cầu chung của đề

- Theo em, đề bài này cần xác định những nội dung gì? Bố cục ra sao?

- Chốt theo yêu cầu chung đã soạn ở giáo án bài viết số 1 (Tiết 11, 12)

Hoạt động 3: Nhận xết chung về ưu , khuyết điểm trong bài làm của HS.

1 Ưu điểm:

- Phần lớn HS tỏ ra nắm phương pháp làm bài văn

- HS biết chọn hình ảnh, chi tiết tiêu biểu

- Một vài em bài làm sáng tạo, giàu cảm xúc

2 Nhược điểm:

- Diễn đạt còn lủng củng, vụng về

- Mắc nhiều lỗi chính tả

- Chưa có bố cục rõ ràng, sa vào kể nhiều hơn tả

- Bài làm nghèo cảm xúc, ít có sự so sánh, liên tưởng, tưởng tượng

Hoạt động 4: Trả bài và đọc bài làm tốt của HS.

4 Dặn dò: - Học bài.

- Chuẩn bị bài Ôn tập về luận điểm.

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	205,63 KB