Trình tự tiếp nối của các phần, các đoạn, các câu trong văn bản có giúp cho sự thể hiện của chủ đề được liên tục thông suoát vaø haáp daãn khoâng?. Phan Huy Trang Thư?[r]
Trang 1Tuần : 2 Ngày soạn :
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
I Mục tiêu:
- Hiểu được hồn cảnh éo le và tình cảm, tâm trạng của các nhân vật trong
truyện
- Nhận ra được cách kể chuyện của tác giả trong VB
II Kiến thức chuẩn:
1/ Kiến thức:
- Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng và nổi đau khổ của những đứa trẻ
khơng may rơi vào hồn cảnh bố mẹ li dị
- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản
2/ Kĩ năng :
- Đọc- hiểu VB truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp với tâm trạng của các
nhân vật
- Kể và tĩm tắt truyện
III Hướng dẫn thực hiện:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung hoạt động
* Ổn định :
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
(?) Em hãy chọn đọc một đoạn
trong thư của bố Enricô thể hiện
vai trò lớn lao của người mẹ đ/v
người con
(?) Văn bản “ Mẹ tôi ” gợi cho
em những suy nghĩ gì về mẹ ?
* Giới thiệu bài:
Trẻ em cần được sống đầy đủ
về vật chất , hoàn thiện về đời
sống tinh thần Trẻ có thể thiếu
thốn về vật chất nhưng tinh thần
thì không thể Nếu chẳng may
rơi vào hoàn cảnh bất hạnh các
em cũng biết đau đớn, xót xa
nhất là khi chia tay với những
-Lớp trưởng báo cáo
-Hai HS lên trả bài
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
HĐ1: Khởi động:
Trang 2người thân yêu để bước qua 1
cuộc sống khác Để hiểu rõ
những éo le ngang trái của cuộc
đời tác động đến trẻ như thế nào
chúng ta cùng tìm hiểu văn bản
……
(?) Em hãy tóm tắt cốt truyện ?
* GV đọc mẫu đoạn :+ Hai anh
em chia đồ chơi : “ Đồ chơi… ứa
ra”
* Hướng dẫn HS đọc tiếp
những đoạn hay
(?) Trong truyện, có những từ
khó nào ?
(?)Em hiểu gì về xuất xứ của
truyện ngắn này ?
(?) Truyện viết về ai ? Về việc
gì ? Ai là nhân vật chính ?
(?)Câu chuyện được kể theo
ngôi thứ mấy ? Việc lựa chọn
ngôi kể này có tác dụng gì ?
(?) Tại sao tên truyện lại là : “
Cuộc chia tay của những con
búp bê” ? Tên truyện có liên
quan đến ý nghĩa của truyện
không ?
* Câu hỏi gợi mở :
(?) Những con búp bê gợi cho
em suy nghĩ gì ? Chúng đã mắc
lỗi gì ? Chúng có chia tay thật
-HS tóm tắt
-Nghe -Đọc tiếp đoạn :Thuỷ đến trường chia tay cô-bạn :
“Gần trưa…Cảnh vật”
-Đoạn : hai anh em chia tay : “Cuộc chia
tay…hết”
- Đọc thầm chú thích
- HS đọc chú thích (1)
- Cá nhân : Cuộc chia tay đầy cảm động của 2 anh em Thành và Thuỷ
* Thảo luận nhóm và trả lời: Ngôi 1: Tôi :Thành
Thể hiện được suy nghĩ ,tình cảm và tâm trạng sâu sắc + tăng tính chân thật , sức thuyết phục cao hơn
* Thảo luận nhóm
-Sự ngộ nghĩnh , trong sáng ngây thơ vô tội như
2 anh em Thành –Thuỷ
Thế mà đành chia tay
HĐ2 : Đọc hiểu văn bản
I/ Tìm hiểu chung:
1/Thể loại :
- Tình trạng ly hơn là một thực tế đau lịng
mà nạn nhân đáng thương là những đứa trẻ
- Cuộc chia tay…Búp
Bê là một VB nhật dụng viết theo kiểu VB
tự Sự
2/ Đọc:
3)Tìm hiểu chú thích: SGK.
4/ Kể tĩm tắt
HĐ 3/ Tìm hiểu văn bản :
A/Nội dung :
1) Cuộc chia tay của
Thành và Thuỷ
Trang 3không ?
(?) Vì sao chúng phải chia tay ?
(?) Như vậy tên truyện có liên
quan gì đến ND ( ý nghĩa ) chủ
đề của truyện ?
(?) Hãy tìm những chi tiết để
thấy 2 anh em Thành – Thuỷ rất
mực
-Vì cha mẹ chúng ly hôn
-Tên truyện thể hiện được ý đồ, tư tưởng của người viết muốn thể hiện ( Ngợi ca tình cảm nhân hậu trong sáng , vị tha của hai đứa trẻ Miêu tả nỗi đau xót, tủi hờn của những em bé bất hạnh )
-* Cá nhân phát hiện, nhận xét : + Thuỷ mang gần gũi, thương yêu , chia sẻ và
quan tâm tới nhau ?
(?) Em có nhận xét gì về 2 anh
em Thành-Thuỷ trong truyện ?
(?) Chính vì tình cảm sâu nặng
như vậy nên gặp cảnh ngộ chia
tay chúng đã biểu lộ cảm xúc ra
sao ?
(?) Lời nói và hành động của
Thuỷ khi thấy anh chia 2 con
búp bê Em Nhỏ và Vệ Sĩ có gì
mâu thuẩn ?
(?) Theo em,có cách nào giải
quyết mâu thuẩn đó không ?
(?) Kết thúc truyện Thuỷ đã lựa
chọn cách giải quyết ntn ? chi
kim ra tận sân vận động vá áo cho anh
+ Chiều nào Thành cũng đón em, dạy em học, nhường hết đồ chơi cho em
+ Thuỷ nhường anh con Vệ Sĩ để gát đêm cho anh ngủ…
* Cá nhân : Tình cảm chân thành sâu nặng
- Đau đớn, xót xa
* Thảo luận-Trả lời : Mặt giận giữ >< lại rất thương anh, không muốn nhận hết 2 con nên bối rối sau khi đã “ tru tréo lên giận giữ”
* Gia đình đoàn tụ
* Thảo luận nhóm:
Thuỷ để Em Nhỏ ở lại cạnh Vệ Sĩ để chúng không xa nhau
Thương cảm Thuỷ giàu
Thật cảm động vì tình cảm trong sáng cao đẹp, tấm lòng nhân hậu, vị tha của hai em
Trang 4tiết này gợi trong em những suy
nghĩ, tình cảm gì ?
(?) Chi tiết nào trong cuộc chia
tay của Thuỷ với lớp học khiến
cô giáo bàng hoàng ?
(?) Vì sao cô bàng hoàng ?
lòng vị tha, vừa thương anh thương cả búp bê
Thà mình chiệu chia lìa chiệu thiệt thòi chứ không để búp bê chia tay,cho anh có Vệ Sĩ gác đêm Cuộc chia tay của 2 em là vô lí, không nên có
-Thuỷ không được đi học nữa, phải ra chợ bán hoa quả
- Bất ngờ vì học trò mình không chỉ bất hạnh dogia đình tan tát mà còn không được đi học
2 ) Cuộc chia tay của Thuỷ với lớp học :
(?) Trong đoạn này chi ,tiết nào
làm em cảm động nhất ? Vì sao
?
(?) Hãy giải thích vì sao khi dắt
tay Thuỷ ra khỏi cổng trường
Thành lại có tâm trạng kinh
ngạc khi thấy mọi người vẫn đi
lại bình thường và nắng vẫn
vàng ươm trùm lên cảnh vật ?
(?) Hãy nhận xét về cách kể
chuyện của tác giả ? Cách kể
này có tác dụng gì trong việc
làm nổi rõ tư tưởng của truyện ?
(?) Qua câu chuyện này, tác giả
* Cá nhân : + Cô giáo Tâm tặng vỡ và bút
+ Cô giáo tái mặt và nước mắt giàn giụa khi biết Thuỷ không được đ học
* Thảo luận nhóm:
_ Thành đang ngạc nhiên vì trong tâm hồn mình đang nổi dông nổi bão, thế mà mọi vật lại rất bình thường ( cảnh vật đẹp, cuộc đời bình yên ) Tăng thêm nỗi buồn sâu thẳm, trạng thái thất vọng , bơ vơ
Kể bằng con mắt ,suy nghĩ của người trong cuộc
-Lời kể chân thành, giản dị phù hợp tâm trạng nhân vật Có sức
Thật cảm động trước tình yêu thương, sự quan tâm của cô giáo với bất hạnh của Thuỷ: Gia đình đỗ vỡ , không được đi học
B/ Nghệ thuật
-Xây dựng tình huống tâm lí
- Lựa chọn ngơi thứ nhất để kể Nhân vật “ tơi” trong truyện kể lại câu chuyện của mình nên đã day dứt, nhớ thương được thể hiện một cách chân thật
- Khắc họa hình tượng nhân vật trẻ nhị ( Thành & Thủy), qua đĩ gợi suy nghĩ về sự lựa chọn, ứng xử của những người lam cha, mẹ
-Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc
Trang 5muốn nhắn gởi đến mọi người
điều gì ? truyền cảm.* Thảo luận trả lời:
* Đọc to ghi nhớ SGK T28
C/ Ý nghĩa văn bản
(Ghi nhớ SGK/ Tr 28 )
Câu chuyện của những đứa con nhưng lại gợi cho những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ.Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình Mỗi người cần phải biết giữ gìn gia đình hạnh phúc
* Đọc truyện đọc thêm :
“Trách nhiệm của bố mẹ”
-Học bài ghi, học thuộc lòng ghi
nhớ
- Đặt nhân vật Thuỷ vào ngơi thứ
nhất để kể tĩm tắt câu chuyện
- Tìm cá chi tiết của truyện thể
hiện tình cảm gắn bĩ của hai anh
em Thành và Thủy
-Xem trước bài : Bố cục và
mạch lạc trong văn bản.( soạn
các câu hỏi có trong bài)
Đọc
* Nghe và ghi nhớ
HĐ 4 :Củng cố, Dặn dò
a củng cố
b hướng dẫn tự học:
Trang 7Tuần : 2 Ngày soạn :
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu :
- Hiểu tầm quan trọng & yêu cầu của bố cục trong VB ; trên cơ sở đĩ cĩ ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập VB
- Bước đầu xây dựng được những bố cục rành mạch, hợp lí cho các bài làm
II Kiến thức chuẩn:
1/ Kiến Thức:
Tác dụng của việc xây dựng bố cục
2/ Kĩ năng :
- Nhận biết, phân tích bố cục trong VB
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc- hiểu VB, xây dựng bố cục chop một
VB nĩi, viết cụ thể
III Hướng dẫn thực hiện
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung hoạt động
* Ổn định :
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
(?) Em hiểu thế nào là liên kết
trong văn bản ?
(?) Muốn cho văn bản có tính
liên kết thì chúng ta phải sử
dụng những phương tiện liên kết
nào ? Cho ví dụ minh hoạ
* Giới thiệu bài:
* Từ những ví dụ trong bóng
đá,trong chiến đấu…Đặt vấn đề
Trong việc tạo lập văn bản, có
cần được bố trí,sắp đặt như các
vị tướng hay các huấn luyện
viên không ? … Vào bài (SGV
T29 ) Ghi tựa bài lên bảng
-Lớp trưởng báo cáo
-Hai HS lên trả bài
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
HĐ1: Khởi động:
(?) Em phải viết 1 lá đơn xin
phép nghỉ học Hãy cho biết
trong lá đơn ấy , em phải ghi
những nội dung gì ?
* Cá nhân : Nội dung :
Họ tên , địa chỉ , lí do gửi đơn , yêu cầu nguyện vọng , lời hứa …
HĐ 2 Hình thành kiến thức :
Tìm hiểu chung 1) Bố cục của văn bản :
Trang 8(?) Những nội dung trên được
sắp xếp theo trật tự như thế nào
?
(?) Em có thể tuỳ thích ghi nội
dung nào trước cũng được không
? Ví dụ có thể viết lí do viết đơn
xin nghỉ trước rồi mới khai tên
em là gì
(?) Từ đó , em thấy bố cục của
văn bản cần đạt những yêu cầu
gì để người đọc có thể hiểu được
văn bản ?
(?) Vì sao khi xây dựng văn bản
phải quan tâm đến bố cục ?
* Cho HS áp dụng làm bài tập 1/
Tr 30
* Treo bảng phụ : Ví dụ : truyện
: “ Dê đen , dê trắng”
( Sách học tốt NV7 – T19 )
Bố cục cần thiết cho tất cả
mọi người
(?) Văn bản trong VD có mấy
đoạn văn ?
(?) Các câu trong mỗi đoạn có
tập trung quanh một ý chung
thống nhất không ? Ý của đoạn
này và đoạn kia có được phân
biệt với nhau không ?
(?) Theo em , để dễ dàng tiếp
nhận ta nên sắp xếp lại ntn cho
rõ ràng , rành mạch ?
(?) Rành mạch có phải là yêu
cầu duy nhất đối với 1 bố cục
không ?
-GV cho HS đọc vd2
* Cá nhân : Trật tự :
Trước – sau 1 cách hợp
lí, chặt chẽ , rõ rà
- Cá nhân trả lời
-Bố cục : Rành mạch ,
rõ từ phần , từng khoản cho dễ hiểu
-Để người đọc hiểu được văn bản
* Đọc điểm 1 ghi nhớ và ghi vào tập
* Thi đua tìm ví dụ giữa các tổ
- Đọc VD 2 (1)
- 2 đoạn
- Cá nhân : Lộn xộn , khó tiếp nhận
- Sắp xếp lại bố cục VD (Văn bản sách NV6 )
- Đọc to ( - ) đầu của phần 2 ghi nhớ và tự ghi
- Đọc VD 2 (2)
- 2 đoạn -ND tương đối thống nhất:
- Văn bản không thể được viết một cách tuỳ tiện mà phải có bố cục rõ rà Bố cục là sự bố trí , sắp xếp các phần , các đoạn theo một trình tự , một hệ thống rành mạch và hợp lí
2) Những yêu cầu về bố cục trong văn bản
- Nội dung các phần các đoạn trong văn bản phải thống nhất chặt chẽ với nhau ; đồng thời , giữa chúng lại có sự phân biệt rạch ròi
Trang 9(?) Văn bản gồm mấy đoạn văn
?
(?) Nội dung của mỗi đoạn có
tương đối thống nhất không ?
+ Đoạn 1 : Anh hay khoe , muốn khoe mà khoe chưa được
+ Đoạn 2 : Anh đã khoe được
(?) Vậy, kể theo cách này có
quá thiếu rành mạch không ?
(?) Cách kể như trên bất hợp lí
chổ nào ?
- Gợi ý :
(?) Cách hỏi ấy có nêu bật ý
phê phán không , có làm ta buồn
cười như trong nguyên bản
không ? Tại sao ?
(?) So với nguyên bản thì các
câu các ý ở đây có gì thay đổi ?
(?) Sự thay đổi đó dẫn đến kết
quả như thế nào ?
(?) Từ đây em rút ra được gì từ
bố cục của văn bản ?
(?) Hãy nêu nhiệm vụ 3 phần :
MB , TB , KB trong văn bản
miêu tả và văn bản tự sự ?
(?) Có cần phân biệt rõ ràng
nhiệm vụ của mỗi phần không ?
Vì sao ?
-Không lộn xộn , ý có phân biết tương đối rõ ràng
- Cá nhân nhận xét
- Đoạn 2 có sự thay đổi trật tự các sự việc
-Trả lời : Làm mất đi yếu tố bất ngờ , tiếng cười không bật ra mạnh và không tập trung phê phán nhân vật chính nữa
-Đọc phần còn lại cuả ý
2 ghi nhớ và tự ghi bài
- Cá nhân :
+ Văn bản miêu tả :
MB : Giới thiệu đối tượng
TB : Miêu tả đối tượng
KB : Cảm nghĩ về đối tượng
+ Văn bản tự sự :
MB : Giới thiệu sự việc
TB : Diễn biến của sự việc
KB : Cảm nghĩ về sự việc
- Trình tự xếp đặt các phần , các đoạn phải giúp cho người viết (người nói) dễ dàng đạt được mục đích giao tiếp đã đặt ra
3)Các phần của bố cục:
Trang 10(?) Có bạn cho rằng : MB chỉ là
tóm tắt , rút gọn phần TB , còn
KB chỉ là sự lặp lại của MB lần
nữa Đúng không ? Vì sao ?
(?) Có bạn cho rằng : Nội dung
chính của việc miêu tả, tự sự
dồn cả vào TB
* Cần phân biệt rõ ràng
vì : Mỗi phần có một nội dung riêng biệt
* Không đúng vì : + MB: Giới thiệu đối tượng , sụ việc
+ KB : Bộc lộ cảm xúc về đối tượng sự việc
* Cá nhân : + MB : Ngoài việc giới thiệu còn nhằm gây hứng
nên MB và KB không cần thiết
lắm Em có đồng ý không ? + KB : Không chỉ là nêu cảm nghĩ , hứa hẹn mà
còn làm cho văn bản để lại ấn tượng tốt trong lòng người đọc
* Đọc ý 3 ghi nhớ và ghi vào tập
* Đọc toàn bộ ghi nhớ
- Văn bản thường được xây dựng theo một bố cục gồm có 3 phần :
MB , TB , KB
(?) Hãy ghi lại bố cục của
truyện : “ cuộc chia tay của
những con búp bê ” Bố cục ấy ,
theo em , đã rành mạch và hợp
lí chưa ? Có thể kể lại theo một
bố cục khác được không ?
- Nêu BT SGK T30
-Đọc bài tập , thảo luận nhóm , cử đại diện trình bày
- Nhóm khác nhận xét , sửa chữa
- Thảo luận nhóm , trình bày
- Nhận xét , bổ sung
HĐ 3 Luyện tập 4) Luyện tập : Bài tập 2 : Bố cục :
-Mẹ bắt hai con phải chia đồ chơi
- Thành – Thuỷ rất thương nhau
- Chuyện về hai con búp bê
- Thành đưa em đến lớp chào cô và bạn
- Hai anh em chia tay
- Thuỷ để lại 2 con búp bê cho Thành
* Rành mạch , hợp lí Nhưng vẫn có thể có bố cục khác
Bài tập 3 :
Bố cục của văn bản
Trang 11báo cáo chưa thật rành mạch , hợp lí :
- Các ý : 1,2,3(TB) chỉ kể việc học tốt chứ chưa nêu kinh nghiệm học tốt
- Ý 4 : Không nói về học tập mà lại nói về thành tích
Bổ sung : Nhờ rút ra
kinh nghiệm mà bản thân tiếng bộ ntn Cuối cùng nói lên nguyện vọng muốn được nghe các ý kiến trao đổi , đóng góp
- Học thuộc bài ghi
- Xác định bố cục của một Vb tự
chọn, nêu nhận xét về bố cục của
VB đĩ
- Soạn bài : “Mạch lạc trong văn
bản” (trả lời các câu hỏi,SGK)
- Nghe và ghi nhận về
a củng cố
b hướng dẫn tự học
Trang 13Tuần : 2 Ngày soạn:
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I Mục tiêu:
- Cĩ những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong VB và sự cần thiết phải làm cho
VB cĩ mạch lạc
- Vận dụng kiến thức về mạch lạc trong VB vào đọc- hiểu VB và thực tiển tạo lập VB viết , nĩi
II Kiến thức chuẩn
1/ Kiến thức:
- Mạch lạc trong VB và sự cần thiết của mạch lạc trong VB
- Điều kiện cần thiết để một Vb cĩ tính mạch lạc
2/ kĩ năng:
Rèn kĩ năng nĩi , viết mạch lạc
III Hướng dẫn thực hiện:
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung hoạt động
* Ổn định :
Kiểm diện, trật tự
* Kiểm tra :
(?) Qua tiết học trước , em rút ra
bài học gì về bố cục trong văn
bản ?
(?)Một bố cục ntn được coi là
rành mạch và hợp lí ? Cho ví dụ
* Giới thiệu bài:
Ta thấy dù là kiểu văn bản nào
nó cũng đòi hỏi phải có một bố
cục chặt chẽ , rành mạch và hợp
lí Ngoài bố cục ra , văn bản
cũng cần có sự mạch lạc để
người đọc , người nghe thấy dễ
hiểu và hứng thú Tiết học hôm
nay thầy sẽ hướng dẫn các em
tìm hiểu mạch lạc trong văn
bản
-Lớp trưởng báo cáo
-Hai HS lên trả bài
-Nghe và ghi tựa bài vào tập
HĐ1: Khởi động:
(?) Khái niệm mạch lạc trong
Đọc mục 1a
* Không HĐ 2 Hình thành kiến thức