Bµn luËn vÒ phÐp häc Luận học pháp – Nguyễn Thiếp A/Mục tiêu cần đạt:Giúp HS : - Thấy được mục đích, tác dụng của việc học chân chính: học để làm người, học để biết và làm, học để góp p[r]
Trang 1Tuần 28 Ngày soạn: 14/3/2009
Ngày dạy : 17/3/2009
Tiết 109 Văn bản:
Bàn luận về phép học ( Luận học pháp) – Nguyễn Thiếp
A/Mục tiêu cần đạt:Giúp HS :
lợi
- Rèn kĩ năng phân tích văn nghị luận trung đại
cách viết bài nghị luận theo chủ đề nhất định
B/ Chuẩn bị
GV: Soạn bài giảng, bảng phụ ( tác giả, tác phẩm), tranh tác giả
HS : Đọc kỹ văn bản, chú thích Soạn bài theo yêu cầu ở SGK
C/ phương pháp:
Đọc diễn cảm, nêu vấn đề,thảo luận nhóm…
D/ Tiến trình lên lớp
1 ổn định
2.Kiểm tra bài cũ :
Nguyễn Trãi qua bài ? ( 9 điểm)
* T.L: -HS đọc thuộc lòng ( diễn cảm) đoạn trích
+trừ bạo : đánh đuổi ngoại xâm bạo tàn
dân tộc
3 Bài mới
Giới thiệu bài
Hoạt động 1 Giới thiệu về tác giả - tác phẩm.
?tóm tắt những ý cơ bản về tg, tp ở SGK
HS bổ sung , GV chốt ý
Hoạt động 2: Đọc –Hiểu chú thích
vừa tự tin vừa khiêm tốn)
GV đọc mẫu –HS đọc diễn cảm (2-3em)
Đọc kĩ chú thích- 4% ý chú thích 1,2 ,5
?văn bản $%&' viết ở thể loại gì? Vậy em hiểu gì về thể
Tấu?
? Dựa vào trình tự lập luận, nêu bố cụ của bài tấu?
I/ Tác giả - Tác phẩm
1-Tác giả: - Nguyễn Thiếp (1723-1804), quê
La Sơn- Hà Tĩnh
sâu”; luôn sống vì %8'+ vì dân
2-Tác phẩm: - Trích từ bài tấu của Nguyễn
Thiếp gởi vua Quang Trung vào tháng 8 năm 1791
II/ Đọc Hiểu chú thích.
1 Đọc:
2 Thể loại: Tấu( SGK) 3.Bố cục: luận điểm: phép học chân chính, trình bày bằng 3 luận cứ:
+Bàn về mđ của việc học (Đ1) +bàn về cách học (Đ2,3) +tác dụng của phép học (Đ4)
Trang 2Hoạt động 3: H dẫn HS phân tích văn bản.
*Tổ chức cho HS thảo luận nhóm
HS đọc lại phần đầu (đầu ->tệ hại ấy.)
? Tác giả đã bày tỏ những suy nghĩ của mình về việc học
bằng cách nói nào? Nhận xét cách nói đó? Tác dụng?
?Tiếp theo tác giả giải thích khái niệm nào?
? "% vậy theo tác giả mục đích của việc học chân chính là
gì ?
?Tác giả đã phê phán những lối học lệch lạc, sai trái nào ?
? Tác hại của lối học đó là gì ?
( cho HS liên hệ thực tế ->thấy $%&' đúng- sai lợi – hại
trong việc học)
? Em có nhận xét gì về đặc điểm của lời văn trong đoạn này
?
? Qua đv bàn về mục đích học, tác giả đã thể hiện thái độ gì
đối với việc học ?
? Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp khuyên vua
Quang Trung thực hiện những chính sách gì ?
? Bài tấu có đoạn bàn về “phép học”, đó là những “phép
học”nào ?Tác dụng và ý nghĩa của những phép học ấy ?
? Những ý kiến trên đc nêu ra nhằm mđ gì ?
?Trong số những cách học đó, em tâm đắc với cách học nào
? Vì sao ?
?Khi đề xuất ý kiến với vua về việc học của nc nhà, t.g đã
dùng những từ ngữ cầu khiến "% : cúi xin, xin chớ bỏ qua
Những từ ngữ đó cho em hiểu gì về thái độ của t.g với việc
học, với vua?
(Chân thành với sự học, tin ở điều mình tấu trình là đúng
III/ Phân tích.
1 Mục đích chân chính của việc học.
- Dùng châm ngôn đẻ giait thích khái niệm HọC: “Ngọc không mài không thành đồ vật; -> so sánh cụ thể, dễ hiểu
-“Đạo là lẽ đối xử hằng ngày giữa mọi
2 Phê phán những sai trái, lệch lạc trong việc học
- Học chuộng hình thức
- Học để cầu danh lợi
!!e%8' mất nhà tan.=>Kết quả của việc học
đất %8' sẽ bị diệt vong
->Đv với nhiều câu văn ngắn, liên kết chặt chẽ khiến ý văn mạch lạc, rõ ràng, dễ hiểu chuộng hìnhthức, coi trọng lối học lấy mục bền
đúng đắn trong học tập -Đề xuất ý kiến:
lớp học + ND học từ thấp đến cao hành
=>Mở mang sự hiểu biết cho dân chúng
Trang 3đạo học Theo tác giả đạo học thành sẽ có tác dụng ntn ?
* HS trình bày, nhận xét, bổ sung- GVchốt ý
?Tại sao có thể nói triều đình ngay ngắn liên quan đến đạo
học thành ?
? Tại sao đạo học thành có thể khiến thiên hạ thịnh trị ? (Đạo
thói cầu danh lợi hoặc nịnh thần; khiến việc cai trị quốc gia sẽ dễ dàng, nc nhà sẽ vững vàng ổn định).
thể hiện một thái độ ntn ?
đi đôi với hành" ?
? Qua VB, em hiểu thêm gì về t.g Nguyễn Thiếp
học "% thế nào?
?VB này có gtrị gì về ND và NT ?
- Hãy xác định trình tự lập luận của đoạn văn bằng một sơ
đồ
HS làm nhóm qua bảng phụ dán bảng trình bày
GV chốt ý – cho điểm khuyến khích những nhóm trình
bày tốt
IV/ Tổng kết ( SGK – trang79)
4 Củng cố :
- Nêu mục đích, tác dụng của việc học chân chính ?
- Nhận xét về cách lập luận của tác giả qua đoạn trích
5 Dặn dò :
- Học bài giảng –thuộc tốt một số đoạn mà em thích
- Soạn tốt bài “ Thuế máu ”
* Rút kinh nghiệm:
………
Kh.định quan điểm ph.pháp đúng đắn.
Phê phán những lệch lạc, sai trái.
Tác dụng của việc học chân chính.
Mục đích chân chính của việc học
Trang 4Tuần 28 Ngày soạn10/3/2009
Tiết 110 Ngày dạy: 12/3/2009
Tập làm văn
Luyện tập xây dựng và trình bày luận điểm.
A Mục tiêu cần đạt Giúp HS :
- Củng cố chắc hơn những hiểu biết về cách thức xây dựng và trình bày luận điểm
- Vận dụng $%&' những hiểu biết đó vào việc tìm, sắp xếp và trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận có đề tài gần gũi, quen thuộc
B Chuẩn bị
GV: Soạn bài giảng, bảng phụ ( đoạn văn mẫu )
HS : Soạn tốt các câu hỏi trong bài
C PHƯƠNG PHáP:
Thảo luận nhóm, nêu vấn đề,gợi mở, thực hành…
D Tiến trình lên lớp
1 ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
? Khi trình bày luận điểm trong một bài văn nghị luận cần chú ý những vấn đề gì ? ( 9 điểm)
3 Bài mới
Hoạt động 1: HS tìm hiểu đề bài
HS đọc đề ra- xác định yêu cầu đề
? Bài cần làm sáng tỏ điều gì ? cho ai? Nhằm mục
đích gì ?
những lđiểm nào ?
Hoạt động 2: H.dẫn HS xây dựng và trình bày luận
điểm ( Hoạt động trọng tâm)
HS đọc tình huống ở 1 Thảo luận nhóm
? Với đề bài trên em có nên sử dụng hệ thống luận
điểm luận điểm này không? Vì sao ?
? Hệ thống trên có chỗ nào '"% chính xác?
Lđiểm a còn có ND không phù hợp với vđề trg đề bài- VD đề bài nêu "phải
htập chăm chỉ hơn", lđiểm lại nói đến lđộng tốt Cần phải bỏ ND không phù
hợp đó Còn thiểu những lđiểm cần thiết, khiến mạch văn có chỗ bị đứt đoạn và
vđề không đc hoàn toàn sáng rõ- Cần thêm những lđiểm "% đất nc rất cần
các lđiểm '"% thật hợp lí- vtrí của lđiểm b làm cho bài thiếu mạch lạc, lđiểm d
không nên đặt trc lđiểm e).
? Theo em nên sắp xếp lại hệ thống lđiểm trên ntn
cho hợp lí ?
HS trình bày- nhận xét – bổ sung- GV chốt ý
I-Chuẩn bị ở nhà:
một số bạn trong lớp cần phải học tập chăm chỉ hơn”
II-Luyện tập trên lớp:
1/ Xây dựng hệ thống luận điểm
- Lđiểm (a) có “lao động tốt”->không phù hợp cần loại bỏ
- Thiếu l.điểm cần thiết( nêu tầm quan trọng của ->bị đứt đoạn, vấn đề không %&' sáng rõ
- Sắp xếp '"% hợp lí-> sửa: a, ,c,b,e,d,
Trang 5-Hs đọc mục b
? Nên sắp xếp những luận cứ ở L6N"% thế nào để
việc trình bày luận điểm trên $%&' rành mạch, chặt
chẽ ?( có thể "% ở SGK vì trình bày hợp lí 6%8' sau
kế tiếp 6%8' F%8'???N
? Theo em đoạn nghị luận nào cũng có kết đoạn ?
Theo em nên viết câu kết đoạn ntn?
?Bạn em muốn kết thúc đoạn văn bằng 1 câu hỏi
?" Theo em, nên viết câu kết đoạn ntn cho phù hợp
với ycầu của bạn ? ngoài cách vừa nêu, em còn có
thể kết thúc đoạn văn ấy theo cách nào khác nữa ?
? Em có thể biến đổi đoạn văn qui nạp thành diễn
Hoạt động3 : HS trình bày bài đã viết
- Gọi 1 số HS đọc ( khá, tbình, yếu)
- HS nhận xét- bổ sung- GV chốt ý
c Kết đoạn: Tuỳ từng đoạn văn -> linh hoạt
d Chuyển đoạn văn từ qui nạp-> diễn dịch (ngựơc lại)-> cần thay đổi vị trí câu chủ đề và sửa các câu sao cho việc liên kết trong đoạn không mất đi 3/ Viết – trình bày F%8' lớp
4 Củng cố: ? Những điểm cần 4% ý khi trình bày luận điểm trong đoạn văn nghị luận
5 Dặn dò:
- Học tốt bài giảng, đọc thêm
- Tham khảo một số bài văn nghị luận hay -> chuẩn bị tốt cho bài viết số 5
* Rút kinh nghiệm
………
………
Trang 6Tuần: 28 Ngày soạn : 14/3/2009
tiết : 111+112 Ngày dạy: 18/3/2009
Tập làm văn
viết bài tập làm văn số 6 Văn nghị luận
A/ MụC TIÊU CầN ĐạT.: Giúp HS :
- Vận dụng kĩ năng trình bày luận điểm vào việc viết bài văn chứng minh ( hoặc giải thích) một vấn đề xã hội hay văn học gần gũi với các em
- Tự đánh giá chính xác hơn trình độ tập làm văn của bản thân, từ đó rút ra những kinh nghiệm cần thiết để làm các bài làm văn sau đạt kết quả tốt hơn
B/ Chuẩn bị
HS : Ôn lại lí thuyết về văn nghị luận ( lớp 7)- tham khảo một số bài văn hay
C/ Lên lớp
1 Ôn định : * Sĩ số: * Vắng :
* GV nhắc lại những 4% ý khi làm bài
2 GV chép đề lên bảng:
* đề ra :
Tục ngữ ta có câu : “ Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”
Em hãy giải thích câu nói trên Qua đó em có thể rút ra bài học gì trong
việc “ chọn bạn mà chơi”
* Đáp án :
I Mở bài : ( 1,5 điểm)
thiếu niên, học sinh phải biết “chọn bạn mà chơi”, tục ngữ có câu : “ Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng”
II Thân bài : ( 7 điểm )
1 Giải thích nghĩa câu tục ngữ (2 điểm )
a/ Nghĩa đen: ( 1 điểm)
- Gần đèn thì ánh đèn sẽ toả sáng làm rạng rỡ khuôn mặt
b/ Nghĩa bóng: (1 điểm)
những phẩm chất tốt của họ
Trang 7- Học để hiểu vấn đề toàn diện hơn-> biết phân biệt đúng – sai -> giải quyết đúng (ủng hộ, noi theo hoặc lên án, xa lánh ) (1 điểm)
III Kết bài : ( 1,5 điểm)
- Khẳng định câu tục ngữ trên là đúng ( 0,5 điểm)
tốt để cùng tiến bộ ( 0,5 điểm )
( 0,5 điểm )
* Hướng dẫn chấm:
- Điểm 9-10: Bố cục rõ ràng,xác định đúng luận điểm của bài dẫn chứng phong phú chính xác,lập luận linh hoạt, bài viết trình bài sạch đẹp, không sai lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu chính xác, phù hợp
lỗi chính tả , dùng từ, đặt câu còn '"% chính xác, phù hợp
- Điểm 3-4 : còn thiếu ý,xác định đúng luận điểm của bài,lập luận, dẫ chứng sơ sài, sai nhiều lỗi chính tả , dùng từ, đặt câu còn '"% chính xác, phù hợp
- Điểm 1-2 : Chỉ trình bài $%&' 1-2 ý, xác định luận điểm của bài '"% đầy đủ,sai nhiều lỗi chính tả, dùng
từ, đặt câu còn '"% chính xác, phù hợp
- Điểm 0: Lạc đề hoặc bỏ giấy trắng
3 HS xác định yêu cầu đề ra, thể loại – làm bài
4 GV thu bài
E/ Dặn dò : Chuẩn bị tốt : Tìm hiểu yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận
* Rút kinh nghiệm
………
………