Phương pháp giải bài tập di truyền 12

Trong phép lai 1, 2 hay nhiều cặp tính trạng tương phản: thường gặp 2 dạng chính - Dạng toán thuận: cho biết tính trạng hay gen trội, lặn từ đó tìm tỷ lệ phân tích đời sau - Dạng toán ng[r]

TÌM *+,- CÁC /0 1+2+ NHANH )4 BÀI TOÁN 78 LAI 1, 2 HAY 3*+8- = TÍNH ?@31 /A31 *23: 'B -A31 TÁC 1+C
CÁC

GEN KHÔNG ALEN

nhanh

+

ta % vào:

- Các

-+ "* + bài toán  9:  tác ; các gen không allen thì ta % vào:

- =% vào các  &  phép lai

- 6  phân tích > con qua các phép lai

I.Cách    quy H di I

1 J K bài toán MN xác M P HQ phân ly ST hình V MJ con:

1.1 WXY vào S[ G phân ly ST hình \Y MJ con:

1.1.1 Khi lai 1 tính  I

Tìm

+ 3:1 là quy  di  phân tích 1  hoàn toàn

+ 1:2:1 là quy

+ 1:1

+ 9:3:3:1

+ 12:3:1

+ 9:3:4 là

+ 15:1 là 9:  tác 1  1$ &# không tích S các gen 1!

1.1.2 Khi lai 2 hay  ^ tính  I

+ Tìm

+ Nhân

tính

theo

Ví

 37.5%    cao: 37.5%   -thân   12.5%  vàng-thân cao: 12.5%

Y3

+ Xét riêng

( 37,5% + 37,5% ) \ : ( 12,5% + 12,5% ) vàng = 3 \ : 1 vàng

( 37,5% + 12,5% ) cao : ( 37,5 % + 12,5% )

+ Nhân 2

1 vàng-cao : 1

1.2 WXY vào S[ G phân ly ST hình trong phép lai phân tích:

cá

+

+ J A  KH 3:1 thì 9P di  theo quy  9:  tác gen, trong tính

- ?9:  tác O P 9:7

-

- ?9:  tác 1  1$ 15:1

+

gen trong

- ?9:  tác O P 9:6:1

-

-

+

hình 9:3:3:1

&# hình là 9:3:3:1

;F3[ M bài không xác M P HQ phân li ST hình \Y MJ con mà a cho

+ Khi lai 1

25% (hay )

4

1

+ Khi lai 2

16 1

phép xác

25%

Ví  Cho lai 2 cây 2  3  4' khác nhau 2 7 tính *.' 8'  9

F 1 thu  toàn ;< cây thân cao - hoa " Cho F 1 . giao F 2 thu  16000 cây trong

quy 2 di *0E"

A 4!?9:  tác O P

B Phân li 1 $ D ?9:  tác 1  1$

Y3

2 là = = 56.25% là 1 `* ( 16000

9000

16 9

6.25%

=>

3.Tính   do 1 hay 2 gen quy Me Xác M ST gen  g \Y 

T lai:

Tùy vào

không hoàn toàn

+ Phép lai hai cá

16

thì

+ Phép lai phân tích F1:

1:1, lúc này

* Ví

không

+ Lai F1

nhau,

*Ví

4 Gen này có gây [ không?

thay vì 4, 8

gen gây

5 Các J K riêng:

+

sinh do

9P xét, di  theo quy  di  nào

+

C 1 .$ gen có 3 alen, IA = IB > IO K* &# gen *  là 6, `* &# hình *  là 4

Ví

1 (lông R > R 2 (lông /R > R 3 (lông xám) Hãy xác

Y3

5 X > R3 (lông xám)

KG 1R1; R1R2; R1R3

II  pháp  bài  I

Tùy

1 Trong phép lai 1, 2 hay

chính

-

tích > sau

-

1.1.Tính kl HL và thành m gen giao nI

1.1.1

Ví

1.1.2.Thành m gen (KG) \Y giao n

Trong

trong giao

+

giao _ a)

+

_ A và giao _ a

+ Suy

khác nhau, thành

nhánh

Ví

sau:AaBBDdee

Ta có `: p sau:

KG ( giao _ là :ABDE Abde aBDe aBde

Ví

các

A ABCD và abcD

B ABCD, ABcD, AbCD, AbcD

C ABCD, AbcD, aBCD, AbcD, abCD, AbCd, abcD, AbcD

D ABCD, AbcD, AbCD, AbcD, aBCD, abCD, abcD, AbcD

Y3

Và không

1.2.Tính kl ST q K : ST gen, ST hình và các a HQ phân li V MJ con o  toán p

1.2.1 'l ST q K I

là:

=> 

Ví  ]) cây ,^ có 3 7 gen 1 9 3 7 gen _' 9 cây ;C có 2 7 gen 1 9 4 7 gen _'  7"

1 là:

Y3

=> 1 là 23 x 22 = 32

1.2.2 'l ST gen, ST hình V MJ con :

các

+

@T .$ gen

K* &# gen tính chung = Tích `* các &# gen riêng ( @T .$ gen

+

riêng

K* &# hình tính chung = Tích `* &# hình riêng ( @T .$ tính

Ví

A: . vàng a: . xanh B: . *8 b: .  V

D: thân cao d: thân  

Các

có

Xác

Y3

Ta xét các phép lai 1 $ :

6# gen &# hình

Aa x Aa =AA: 2Aa: aa 3 vàng: 1 xanh

Bb x bb = Bb: bb 1

Dd x dd = Dd: dd 1 cao: 1

3

(Bb x bb = 1Bb : 1bb; Dd x dd = 1Dd : 1dd)

?A  KG chung là: (1AA : 2Aa : 1aa)(1Bb : 1bb)(1Dd : 1dd)

= AABbDd ; AABbdd ; AAbbDd ; Aabbdd

K* &# gen tính chung: 3.2.2 = 12

m$  9:  %3

K* &# hình tính chung: 2.2.2 = 8

1.2.3 Tính a HQ phân ly V MJ con :

 ?A  phân li &# gen C > con = Tích các A  &# gen riêng { ( @T

.$ gen

Ví

Gen r Q7 không hoàn toàn) quy 1 tính *.'  *g' Gen Rr quy 1  _'

Gen H quy Gen h quy 1 tính *.' cây   Q7R

2 7 gen này +, trên 2 7 NST khác nhau Khi cho lai 2 cây dâu tây 1 

E hai 7 gen trên F 1 có

A 9 : 3 : 3 : 1 B 3 : 6 : 3 : 1 : 2 : 1

C 1 : 2 : 1 : 2 : 4 : 2 : 1 : 2 : 1 D 4 3 trên  sai

Y3 P: RrHh x RrHh

Ta xét 2 phép lai 1 $ nhau (do các gen phân li 1 $X

Rr x Rr = 1RR : 2Rr : 1rr

Hh x Hh = 1HH : 2Hh : 1hh

 ?A  phân li &# gen C > con là: (1 : 2 : 1) (1 : 2 : 1)

= 1 : 2 : 1 : 2 : 4 : 2 : 1 : 2 : 1

=>

Ví

Y3

Aa x Aa A- + aa

4

3

4 1

Bb x bb B- + bb

2

1

2 1

cc x cc 1cc

Dd x Dd D- + dd

4

3

4 1

Ee x ee E- + ee

2

1

2 1

x x 1 x x = 4

1 2

1

4

1 2

1 64 1

Ví

các tính

a.

A B C D.

64

1

64

8

64

24

64 32

b

64

1

64

8

64

24

64 32

Y3

Ta xét 3 phép lai 1 $ nhau:

Aa x Aa AA + Aa + aa

4

1

4

2

4 1

Bb x Bb BB + Bb + bb

4

1

4

2

4 1

Cc x Cc CC + Cc + cc

4

1

4

2

4 1

a Cá

AaBBCc; AabbCc; AABbCc; aaBbCc

Mà A  ( D  &# gen là : x x =

4

2 4

2 4

1 64 4

( x x ) x 6 = x 6 = 4

2 4

2 4

1

64

4

64 24

b Cá

Aabbcc; AaBBcc; AABbCC; AABbcc; aaBbCC; aaBbcc; AABBCc; AAbbCc; aaBBCc; aabbCc

Mà A  ( D  &# gen là: x x =

4

2 4

1 4

1 64 2

( x x ) x 12 = x 12 = 4

2 4

1 4

1

64

2

64 24

 ?A  phân li &# hình = Tích các A  &# hình riêng { ( @T .$ gen

A 9 : 3 : 3 : 1 C 6 : 3 : 3: 2: 1: 1

B 27: 9 : 9: 9: 3: 3: 3:1 D 9 : 3 : 4

Y3

Ta xét 2 phép lai 1 $ nhau (do các gen phân li 1 $X

Aa x Aa = 1AA : 2Aa : 1aa Vì gen A 1 không hoàn toàn, lúc E &# gen

AA, Aa, aa quy

Bb x Bb = 1BB : 2Bb : 1bb Vì gen B 1 hoàn toàn, lúc E &# gen BB và

Bb có cùng 1 KH =>Cho ra 2 &# hình (3B-, 1bb)

 ?A  phân li &# hình C > con là: (1 : 2 : 1) (3 : 1) = 6 : 3 : 3: 2: 1: 1

Ví  2: Cho lai phân tích cá  M cái 1  4 7 gen +, trên 4 7 NST khác

A 1 : 1 : 1 : 1

B 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1

C 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1: 1 : 1 : 1 : 1

D 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1

Y3

C 1: ?9:  % $  C ví ' 1

C 2: Trong phép lai phân tích thì 1 cá

có &# hình 1 # &#@ tra &# gen)

Cá

là: 24 = 16

Xét các

 CÔNG *r s31 QUÁT

Khi so sánh lai

(3 + 1)2 = 9 + 3 + 3 + 1

8

(3 + 1)3 = 27 + 9 + 9 + 9 + 3 + 3 + 3 + 1

phân li &# hình C F2 (3 + 1)n

 Công

tính

AaBb Nn

F 1 F 2

6# gen K* &# giao _ K* &#

giao _ &# gen

?A  &#

gen &# hình ?A  &# hình Lai 1 tính

Lai 2 tính

Lai 3 tính

Aa

AaBb

AaBbCc

2 1

2 2

2 3

2 1 x 2 1

2 2 x 2 2

2 3 x 2 3

3 1

3 2

3 3

(1:2:1) 1

(1:2:1) 2

(1:2:1) 3

2 1

2 2

2 3

(3:1) 1

(3:1) 2

(3:1) 3

Lai n tính AaBbCc 2 n 2 n x 2 n 3 n (1:2:1) n 2 n (3:1) n

 m .$ allen thì ta có:

- ?A  cây có &# hình 1 =

m

k











 4 3

-

m n m







































2

1 2

1

* 2 1

-

m n m







































2

1 2

1

* 2 1

 Tìm kl ST gen \Y t  TI

gen

theo công

m m n k

n k n

C

Trong

n là `* .$ gen

k là

m là

Ví  Trong 8  M có 4 7 gen +, trên 4 7 NST 8' _'9 8  M ;C có 3

Y3

C 1 :

+ Xét

AABbCcDd aaBbCcDd

+ Xét

8 4 = 32

Suy ra,



C 2 : Áp ' công   tính:

! 4

1







 C

A

 4 3  ! 3 ! 2 4 8 32

! 4

3







 C

B

Suy ra,



1.3 Tìm

1.3.1 T gen tính riêng \Y v HL tính  I

Xét riêng &  > con lai F1

1.3.1.1 F 1 Mx tính:

+ J * @c (P) có &# hình khác nhau thì F1

+ J P cùng &# hình và F1 mang tính

+ J P không rõ &# hình và F1 mang tính

1.3.1.2 F 1 phân tính:

+ F1 phân tính theo A  3:1

- F1

4 3

4

1

+ F1 phân tính theo A  1:1

F1 là

+ F1 phân tính không rõ A 3

1 là aa => P

1.3.2 T gen tính chung \Y  HL tính  I

1.3.2.1 Trong phép lai không  là phép lai phân tích:



Ví  m cà chua

A:   a:  vàng B:  tròn b:  ;3 

tròn, 3 ;3 9 1 vàng-tròn, 1 ';3 " Tìm KG 2 cây  <  ) Z P.

Y3 + Xét chung

F1p@ = 3 \3 1 vàng (theo "m p  tính) => P: Aa x Aa

) 1 1 (

) 3 3 (





) 1 3 (

) 1 3 (





P: Bb x bb + Xét chung trong KG:

trên, suy ra &# gen ( P là AaBb x Aabb



phát sinh giao

Ví %: Cá  M L 1  hai 7 gen AaBb +, trên 2 7 NST khác nhau Cho

1 thu

"\

Vàng Tròn da '

F1 thu 9P có A  &# hình là: 3:3:1:1

- Do 1 là: 3 + 3 + 1 + 1= 8

- Mà

Suy ra

- Xét



Ví  2: G< loài  L 2 gen A quy 1 cây cao, gen a- cây  p gen B  9 gen b-

Y3

C1: =% vào `: p lai # suy ra $ án l 

E &# gen ( nó là: aabb

Xét

Phép lai

Phép lai

Xét

8 1 Phép lai AaBb x AaBb

16 1

=>

C2:

, 16 1

Xét a 9P các phép lai:

Phép lai AaBb `U cho 22

Aabb `U cho 21

?9:  %3

+ AaBB x aaBb = 21 * 21 = 4

+ Aabb x AaBB = 21 * 21 = 4

+ AaBb x AaBb = 22 * 22 = 16

=>

1.3.2.2 Trong phép lai phân tích:

Không xét riêng

xác

Ví  : Cá  M L 1  hai 7 gen AaBb +, trên 2 7 NST khác nhau

thu

Y3

F1 thu 9P có A  &# hình là: 1:1:1:1

- Do 1 là: 1 + 1 + 1 + 1= 4

- Mà

Suy ra

- Xét   $ án C trên :

+ +

+

=>

2  tác yY các gen không alen:

2

sau:

2.1 Các ST  tác gen:

2.1.1 ?9:  tác O P có 3 A  KH: 9:3:3:1; 9:6:1; 9:7

2.1.1.1 ?9:  tác O P gen 1 hình thành 4 KH: 9:3:3:1

A-B-

2.1.1.2 ?9:  tác O P gen 1 hình thành 3 KH: 9:6:1

A-B-

2.1.1.3 ?9:  tác O P gen 1 hình thành 2 KH: 9:7

A-B-

2.1.2

2.1.2.1

(A-B- = A-bb)

2.1.2.2

(A-B- = A-bb = aabb)

2.1.2.3

A-B-

2.1.3 Tác 1  1  1$ (tích SX hình thành 2 KH: 15:1

(A-B- = A-bb = aaB-) € aabb

trong khai n

=>

2.2 W  toán I

+ Cho  &# 9:  tác tìm A  phân li C > con

Ví

xám, gen A có

khi không

Tính

A tác 1  1  1$ C Tác

B ?1 không hoàn toàn D Tác 1  O P

Y3 Theo

Hay nói cách khác là gen A át

Suy ra, Tính

=>

+ Cho  &# gen G&# hình) ( * @c tìm A  phân li  &# gen và &# hình

C > con

Ví % Lai hai dòng bí  3  4'  tròn  F 1 toàn  ^p F 2 '_, 271

 ^ : 179  tròn : 28  dài aL di *0E hình .'  tuân theo quy 2

di *0E nào?

C ?1 không hoàn toàn D ?9:  tác O P

Y3 Xét A  KH > con là: 271  c : 179  tròn : 28  dài

9   c : 6  tròn : 1  dài Quy

=>

Chú ý:

màu hoa thiên lý (xanh-vàng).F 2 '_, 9/16 màu thiên lý : 3/16 lông vàng : 3/16 lông xanh : 1/16 lông *g'" Tính *.' này di *0E theo quy 2

A Phân li 1 $ 4!?1 không hoàn toàn

B ?9:  tác gen D Liên & gen

Y3

2 là: 9:3:3:1

Mà

Nên suy ra tính

Sau khi xác

gen

là tích

xác

+Khi lai F1 x F1 2 có 16

13:3, 9:3:4; 15:1 (16 = 4*4 => P

3:3:2; 5:3; 6:1:1; 7:1 (8 = 4*2 =>

+ Khi lai phân tích F1 2 có 4

(4 = 4*1 =>

3 hoa *g' : 1 hoa " aL di *0E tính *.' trên tuân theo quy 2 nào?

Y3 Pt/c, F1 thu

hoa k  ( theo "m p  tính ( Menden)

Mà tính

1

là aabb,

K: p lai:

hoa \

Mà

k !

9:  tác O P gen 1!

Ví

màu hoa

gen

1 thu 

Y3

F2 phân tính có A 3 37.5% \3 62,5% k 

= 3 Theo

aabb

Trong

1 cho ra 8

là: Aabb

=>

Ví  3: Lai 2 dòng bí  3  4'  tròn, thu  F 1 toàn  ^p cho F 1 L

    F 2 thu

là:

A Aabb x aaBB C AaBb x AaBb

B AaBB x Aabb D AABB x aabb

Y3 Xét F2 có 271  c : 179  tròn : 28  dài

= 9  c : 6  tròn : 1  dài

=>F2 có 9+6+1 = 16

Suy ra F1

Quy 9+3 A-B- :  c

A-bb và aaB-:  tròn

Aabb :  dài

=>

Ví  4: m Ngô, tính *.' kích   4 thân do 3 7 alen (A 1 a 1 , A 2 a 2 , A 3 a 3 ) quy

]) F 1

A A1A1A2A2A3A3 x a1a1a2a2a3a3 B.A1A1A2A2a3a3 x a1a1a2a2A3A3

C A1A1a2a2A3A3 x a1a1A2A2a3a3 D.1 trong 4

Y3 Theo

A1A1A2A2A3A3

WT gen  làm cây cao thêm 10cm

 110 = 80+10+10+10

Bây >, % vào ; &  bài cho:

+ Phép lai: A1A1A2A2A3A3 x a1a1a2a2a3a3 => A1a1A2a2A3a3

+ Phép lai: A1A1A2A2a3a3 x a1a1a2a2A3A3 => A1a1A2a2A3a3

+ Phép lai: A1A1a2a2A3A3 x a1a1A2A2a3a3 => A1a1A2a2A3a3

=>

2.4.Tóm

tính

+ Tính

( A  này

+ Tính

( A  này

+

W†4 m†4

I.Cách

1

1.1 =% vào &  phân ly &# hình ( > con: 1 1.2 =% vào &  phân ly &# hình trong phép lai phân tích: 2

1 &# hình nào E C con lai 2 3.Tính

lai: 3

4 Gen này có gây

5 Các

II

1 Trong phép lai 1, 2 hay

1.1.Tính

1.2.Tính

1.3 Tìm

2 ?9:  tác ; các gen không alen 14 2.1 Các &# 9:  tác gen: 14 2.2

2.4.Tóm

Y3

+... data-page="2">

+ Xét riêng

( 37,5% + 37,5% ) \ : ( 12, 5% + 12, 5% ) vàng = \ : vàng

( 37,5% + 12, 5% ) cao : ( 37,5 % + 12, 5% )

+ Nhân

1 vàng-cao :

1.2 WXY... K riêng:

+

sinh

9P xét, di  theo quy  di 

+