ảnh hưởng của môi trường lên sù biÓu hiÖn cña gen Ngµy so¹n: / / Ngµy gi¶ng: / / A – ChuÈn bÞ bµi gi¶ng: I – Môc tiªu bµi häc: Sau khi häc xong bµi, HS cÇn - Giải thích được MQH giữa kiể[r]
Trang 1Giáo án số: 14
ảnh hưởng của môi trường lên
sự biểu hiện của gen
Ngày soạn: / / Ngày giảng: / /
A – Chuẩn bị bài giảng:
I – Mục tiêu bài học: Sau khi học xong bài, HS cần
- Giải thích !" MQH giữa kiểu gen và môi +!, trong việc hình thành kiểu hình
- Giải thích !" thế nào là mức phản ứng và cách xác định mức phản ứng
- Kỹ năng: + Quan sát tranh, hình SGK để phát hiện kiến thức
+ Nghiên cứu KH: quan sát, thu thập số liệu, ! ra giả thuyết, làm thí nghiệm chứng minh để chấp nhận hay bác bỏ giả thuyết đã nêu
II – Tài liệu:
1 Sinh học 12 – sách giáo viên
2 Cơ sở di truyền học – Phan Cự Nhân
3 Giáo trình di truyền học - Đỗ Lê Thăng
III – Thiết bị dạy học:
- Tranh vẽ SGK phóng to hình 13 - SGK
- Hình ảnh về các thí nghiệm liên quan đến nội dung bài
- Giáo án điện tử, phòng máy chiếu
IV – Trọng tâm bài học:
- Giải thích !" MQH giữa kiểu gen, môi +!, và kiểu hình
- Khái niệm về mức phản ứng
V – Phương pháp:
- Trực quan, phát vấn, thảo luận, gợi mở
B – Tiến trình bài giảng:
I – Mở đầu:
1 ổn định tổ chức – Kiểm tra sỹ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ: - Đặc điểm di truyền của các gen nằm trên NSTGT (X và Y)? 1 số ứng dụng của sự DT liên kết với giới tính?
- Đặc điểm DT của gen ngoài nhân và cách thức nhận biết một gen nằm ở ngoài nhân hay trong nhân?
II – Vào bài mới :
I – MQH giữa gen và TT
- Sơ đồ: Gen mRNA PP Pr TT
- NX: + MQH giữa gen và TT rất phức tạp & bị
nhiều yếu tố chi phối
+ Sự biểu hiện của gen qua nhiều !V nên có
thể bị nhiều yếu tố MT (trong & ngoài) chi
phối
II – Sự !D tác giữa KG – MT
* HS nghiên cứu SGK và rút ra !" nhận xét về MQH giữa gen và TT
* GV: Có nhiều yếu tố ảnh
!E bên ngoài, bên trong
Trang 2- Nhiều yếu tố MT có ảnh !E sự biểu hiện
của KG thành KH
VD1: Thỏ Hymalaya: lông trắng toàn thân còn
đầu mút cơ thể: tai, bàn chân, đuôi, mõm có
màu đen
VD2: Hoa cẩm tú cầu có các màu trung gian từ
đỏ tím phụ thuộc pH đất
VD3: Bệnh phenylketo niệu
TĂ > phenylalanin > tyrozin
Phenylalanin (máu) phenylalanin (não)
đầu độc TBTK
VD4: Hoa anh thảo ở to 20oC và 35oC cho màu
sắc khác nhau
* Kết luận:
- P ko truyền cho F những TT đã ht sẵn mà
truyền đạt 1 KG
- KG quy định k/n PƯ của cơ thể +!V MT
- KH = KG + MT
- TT chất 0!" phụ thuộc nhiều KG, ít MT; TT
chất 0!" là TT đa gen phụ thuộc nhiều MT
III- Mức PƯ của KG
1) O!, biến
- Là những biến đổi KH của cùng 1 KG, PS
trong đời cá thể F!V ảnh !E của MT, ko do
sự biến đổi trong KG
- O!, biến = sự mềm dẻo KH
* Đặc điểm của !, biến
+ BD đồng loạt theo 1 !V xác định (nhóm
cá thể có KG # nhau trong MT # nhau)
+ Biến đổi !D ứng ĐKMT
+ ko DT (do KG ko thay đổi)
+ Giúp cơ thể SV PƯ linh hoạt thích nghi
+!V những thay đổi nhất thời của MT
2 Mức PƯ
- Kn: Cùng 1 KG có thể PƯ thành những KH ≠
nhau [!, biến) phụ thuộc ĐKMT Tập hợp
các KH của cùng 1 KG !D ứng với các MT
khác nhau mức PƯ
VD:KG1 + MT1 KH1 KH1,…n của KG1
……… !D ứng với nMT tập
KG1 + MTn KHn hợp thành mức PƯ của KG1
- Sự mềm dẻo KH ở SV có !" là do sự điều
chỉnh của KG giúp SV thích nghi
+ Độ mềm dẻo xđ = số KH có thể có của KG
- Mức PƯ !" DT: mỗi gen trong 1 KG có
** GVgiải thích (thỏ Hymalaya) (câu lệnh)
- TB đầu mút có to thấp: có k/n tổng hợp sắc tố Melanin lông đen
- TB vùng thân có to cao: có k/n tổng hợp sắc tố Melanin lông trắng (to làm biến tính E
melanin)
**) HS lấy !" các VD thực tế dựa trên sự gợi ý của GV
* GV kết luận vấn đề
* GV bổ sung thông tin:
- Tác động của MT trong hoạt động gen thể hiện:
+ gen – gen + gen – TBC + gen LKGT: ở !, gen Bb – hói ở nam, nữ ko có)
- T/đ MT ngoài
* GV khẳng định: Xác định mức PƯ của 1 KG thì phải nhân bản !" KG đó Nêu ra các VD
- O!, biến là? đặc điểm?
**) Câu lệnh: - T57
(Ko thể dự đoán chính xác ĐK khí hậu và dịch bệnh dễ mất trắng Trồng nhiều loại, khi thời tiết thay đổi, ít nhất cũng có 1 vài giống cho thu hoạch)
- Mức phản ứng?
- Cách xác định độ mềm dẻo KH?
Trang 3mức PƯ riêng (TTCL: hẹp, TTSL: rộng)
- ƯD trong SX: + KG quy định k/n về NS của #
+ kỹ thuật SX: quy định NS cụ thể trong mức
PƯ do KG quy định
- Mức PƯ có di truyền ko?
- ứng dụng trong SX
III Củng cố:
- Nhắc lại kiến thức trọng tâm, cần nhớ của bài
- Đọc phần ghi nhớ
- Trả lời câu hỏi:
Câu 1: Nêu những điểm khác nhau giữa !, biến và đột biến? Cách nhận biết 1 biến dị là !, biến hay đột biến?
Câu 2: Tỷ lệ phân tính 1:1 ở F1 và F2 giống nhau ở lai thuận và lai nghịch diễn ra
ở những 2!D thức di truyền nào:
A DT TT do gen /NST !,
B DT LK giới tính
C Di truyền TBC
D ảnh !E của GT
IV Dặn dò:
- Trả lời câu hỏi Trang 49 – SGK
- Đọc và làm bài tập !D I, II
Ngày tháng năm 200 Ký duyệt của tổ chuyên môn V Rút kinh nghiệm bài giảng: ………
………
….………
…….………
……….………
………
... DT LK gi? ?i tínhC Di truyền TBC
D ảnh !E GT
IV Dặn dò:
- Trả l? ?i câu h? ?i Trang 49 – SGK
- Đọc làm tập !D I, II
< /i>
Ngày...
- Mức PƯ có di truyền ko?
- ứng dụng SX
III Củng cố:
- Nhắc l? ?i kiến thức trọng tâm, cần nhớ
- Đọc phần ghi nhớ
- Trả l? ?i câu h? ?i:
Câu 1< /i> :... Nêu ? ?i? ??m khác !, biến đột biến? Cách nhận biết biến dị !, biến hay đột biến?
Câu 2:< /i> Tỷ lệ phân tính 1:1 F1 F2 giống lai thuận lai nghịch diễn
ở 2!D thức di truyền