Giáo án Tự chọn Ngữ Văn lớp 8 - Tiết 21 đến 31

Hướng Dẫn về nhà: - Nắm chắc các kiến thức đã học của tiết học - Hoµn thµnh c¸c bµi tËp trong SGK - Tự tìm đọc tài liệu nắm kĩ hơn về dấu câu 5... Chủ đề III Vai trß vµ t¸c dông cña dÊu [r]

Ngày soạn: Tiết 21 Ngày dạy:

Chủ đề 2

Hệ thống hoá một số vấn đề về VHVN đầu thế kỉ XX

( giai đoạn 1900-1945)

1/ Mục tiêu cần đạt: Qua tiết học, HS có thể

- '() đầu nắm *(- những nét cơ bản về tình hình VHVN từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 năm 1945

- Thấy *(- hoàn cảnh xã hội mới đã chi phối để tạo ra nền VH hiện đại

2/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo: Cuốn “ Lịch sử VHVN đầu thế kỉ XX” ( giai đoạn 1900-1945); “ Văn học 8” (cũ)

lớp 7,8

3/

- Thảo luận nhóm nêu vấn đề, gợi mở

4/ Tiến trình dạy học:

4.1 ổn định tổ chức: KT sĩ số

4.2 KT bài cũ: - Em hãy cho biết cách viết đoạn mở bài trong bài văn tự sự có kết

hợp miêu tả và biểu cảm

- Cách viết đoạn thân bài ( thế nào? Yếu tố nào đóng vai trò chủ đạo?

4.3 Bài mới

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết C() để chuyển tiếp nội dung bài

- GV giơí thiệu bài

+ Về nội dung: giới thiệu mục đích, ý nghĩa của chủ đề; tìm hiểu về tình hình xã hội, văn hoá, văn học của giai đoạn 1900-1945

vấn đáp

của nền văn học dân tộc

nay, em thấy VHVN gồm mấy thành phần? Là

I) Đặc điểm chung của Văn học VN

1, Các thành phần của văn

học VN

những thành phần nào?

những thể loại nào của phần văn học dân gian?

Cho VD?

? Thành phần văn học viết ra đời vào thời gian

nào ? gồm mấy loại chính?

- Hãy kể tên một số văn bản đã học *(- viết

bằng chữ Hán và chữ Nôm

 GV chốt lại những ý chính

Văn học VN gồm 2 thành phần: Văn học dân gian

và văn học viết

+ Văn học dân gian ra đời sớm, từ khi (! có

chữ viết, gồm nhiều thể loại phong phú về nội

dung và hình thức

Văn học viết ra đời vào thế kỉ X, buổi đầu *(-

viết bằng 2 thứ chữ chính là chữ Hán và chữ Nôm

2, Tiến trình phát triển của văn học viết

- GV cung cấp thông tin cho học sinh về tiến trình

phát triển của thành phần VH viết

Lịch sử VHVN từ thế kỉ X đến nay chia làm 3

thời kì lớn

+ Từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

+ Từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8- 1945

+ Từ sau cách mạng tháng 8 đến nay

- Suy nghĩ, thảo luận phát biểu

VHVN gồm 2 thành phần: Văn học dân gian và văn học viết

- Trả lời + Các loại truyện dân gian

( truyền thuyết, cổ tích, truyện (j" ngụ ngôn

Ví dụ: Truyền thuyết “ Con Rồng, cháu Tiên”, “ Bánh

Cổ tích: “ Sọ Dừa”, “ Thạch Sanh”

Truyện (j “ Treo biển” Ngụ ngôn: Chân , Tay , Tai, Mắt, Miệng

+ Tục ngữ

Ví dụ: Tục ngữ về thiên nhiên và LĐSX

và xã hội + Ca dao, dân ca

Ví dụ: Những câu hát về tình cảm gia đình, tình yêu quê

- Phát biểu

Ra đời vào thế kỉ X, gồm hai loại chính là văn học viết bằng chữ Hán và văn học viết bằng chữ Nôm

- Ví dụ: “ Sau phút chia li” của Đặng Trần Côn và Đoàn Thị Điểm

“ Bánh trôi ()L của Hồ

- Tự ghi những ý chính vào

- GV F( ý HS

Trong quá trình học bộ môn Ngữ văn, các em

tích hợp giữa các phân môn nhất là việc học các

văn Vì vậy khi học 1 VB bất kì các em phải nắm

*(- thời gian ra đời và bối cảnh lịch sử của thời

kì đó

vở

- Nghe và tự ghi những thông tin chín

- Nghe, ghi nhớ

4.4 Củng cố

- GV yêu cầu HS nhắc lại những điểm nổi bật trong quá trình phát triển

4.5

- Nắm chắc các kiến thức đã học của tiết học, nhất là phần F( ý

- Tự tìm hiểu về tình hình xã hội và văn hoá của giai đoạn này qua môn

Lịch sử và một số VB đã học

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Tiết 22

Ngày dạy:

Chủ đề 2

Hệ thống hoá một số vấn đề về VHVN đầu thế kỉ XX

( giai đoạn 1900-1945)

1/ Mục tiêu cần đạt: Qua tiết học, HS có thể

- '() đầu nắm *(- những nét cơ bản về tình hình VHVN từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 năm 1945

- Thấy *(- hoàn cảnh xã hội mới đã chi phối để tạo ra nền VH hiện đại

2/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo: Cuốn “ Lịch sử VHVN đầu thế kỉ XX” ( giai đoạn 1900-1945); “ Văn học 8” (cũ)

lớp 7,8

3/

- Thảo luận nhóm nêu vấn đề, gợi mở

4/ Tiến trình dạy học:

4.1 ổn định tổ chức: KT sĩ số

4.2 KT bài cũ: - Em hãy cho biết cách viết đoạn mở bài trong bài văn tự sự có kết

hợp miêu tả và biểu cảm

- Cách viết đoạn thân bài ( thế nào? Yếu tố nào đóng vai trò chủ đạo?

4.3 Bài mới

- GV giới thiệu bài

- GV thuyết trình cho HS thấy *(- tình hình xã

hội và văn hoá ( qua bài khái quát- sách Văn học

lớp 8 cũ )

a Tình hình xã hội

+ Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với thực dân Pháp;

giữa nông dân với phong kiến trở nên sâu sắc,

quyết liệt

+ Cuối thế kỉ XIX, sau khi chiếm xong () ta,

TD Pháp tiến hành khai thác thuộc địa, biến ()

ta từ chế độ phong kiến thành chế độ TD nửa

phong kiến

+ Sự thay đổi về xã hội đã kéo theo sự thay đổi

mất địa vị thống trị XH; giai cấp ( sản ra đời

công nhân xuất hiện gắn bó với lợi ích dân tộc và

giàu khả năng cách mạng; giai cấp nông dân ngày

càng bị bần cùng hoá; tầng lớp tiểu ( sản thành

thị ngày một đông lên

b Tình hình văn hoá

+ Nền văn hoá phong kiến cổ truyền bị nền văn

hoá ( sản hiện đại ( văn hoá Pháp) nhanh chóng

lấn át

ở Bắc kì năm 1915, ở Trung kì năm 1918)

+ Tầng lớp trí thức tân học ( Tây học) thay thế

tầng lớp Nho sĩ cũ, trở thành đội quân chủ lực

II) Hệ thống hoá một số vấn

đề của văn học Việt Nam

1, Tình hình xã hội, văn hoá

- Nghe và tự ghi những thông tin chính

- HS liên hệ với một số văn bản

đã học ( “ Lão Hạc”- Nam Cao; “ Tức () vỡ bờ”- trích “ Tắt đèn”- Ngô Tất Tố

làm nên bộ mặt văn hoá Việt Nam nửa đầu thế kỉ

XX

bần cùng hoá ( thế nào

4.4 Củng cố

- Tình hình xã hội và văn hoá ở () ta thời kì này có gì thay đổi?

Nêu những điểm mới chủ yếu?

4.5

- Nắm chắc các kiến thức đã học của tiết học, suy nghĩ xem tình hình xã

- Tự tìm đọc tài liệu để thấy *(- tình hình văn học ở giai đoạn này ( giờ

sau học tiếp)

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Tiết 23 Ngày dạy: Chủ đề 2 Hệ thống hoá một số vấn đề về VHVN đầu thế kỉ XX ( giai đoạn 1900-1945)

1/ Mục tiêu cần đạt: Qua tiết học, HS có thể

- '() đầu nắm *(- những nét cơ bản về tình hình VHVN từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 năm 1945

- Thấy *(- hoàn cảnh xã hội mới đã chi phối để tạo ra nền VH hiện đại

2/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo: Cuốn “ Lịch sử VHVN đầu thế kỉ XX” ( giai đoạn 1900-1945); “ Văn học 8” (cũ)

lớp 7,8

3/

- Thảo luận nhóm nêu vấn đề, gợi mở

4/ Tiến trình dạy học:

4.1 ổn định tổ chức: KT sĩ số

4.2 KT bài cũ:

- Nêu những điểm cơ bản về tình hình xã hội VN giai đoạn 1900- 1945?

4.3 Bài mới

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết C() để chuyển tiếp nội dung bài

- GV giới thiệu chuyển tiếp vào bài

- GV cung cấp tài liệu cho HS Gọi 1 HS đọc mục

này trong tài liệu

này

- 1 HS đọc tài liệu do GV cung cấp

- Thảo luận, phát biểu

- Các HS lần F(- trình bày những nét chính ở mỗi

- Nghe và tự ghi những thông tin chính

- GV tổng kết lại

? Vì sao văn học thời kì này (! có nhiều thành

tựu?

+ Văn học chia làm 2 khu vực

Văn học hợp pháp: Thơ văn của Tản Đà, Hồ Biểu

Chánh

VD: Bài thơ “ Muốn làm thằng Cuội”- Tản Đà;

Truỵện “ Cha con nghĩa nặng” của Hồ Biểu

Chánh

Văn học bất hợp pháp: văn học yêu () và cách

mạng ( thơ văn Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh)

+ Về mặt hình thức: bộ phận văn học này vẫn

thuộc phạm trù văn học trung đại- HS liên hệ với

những bài thơ sẽ *(- học của các tác giả đã nêu

- Tự ghi tóm tát những nét chính vào vở

II) Hệ thống hoá một số vấn đề của văn học Việt Nam

2- Tình hình văn học

a, Mấy nét về quá trình phát triển

+ Do hoàn cảnh thuộc địa

* Chặng hai thập kỉ đầu thế kỉ XX

nên (! có nhiều thành tựu

* Chặng những năm 20 của thế kỉ XX

thời đã nghiêng về văn học hiện đại

- HS nhớ lại và kể

VB “ Những trò lố hay là Va- ren và Phan Bội

Châu”- Ngữ văn 7

- HS phát hiện những tác giả tiêu biểu cho mỗi

+ Văn học bất hợp pháp: nảy sinh thêm dòng văn

học yêu () theo lối cách mạng dân tộc dân chủ

mới( cách mạng vô sản) với những tác phẩm của

Nguyễn ái Quốc có nội dung tiên tiến, hình thức

hiện đại

- GV yêu cầu HS kể tên một số tác phẩm đã học

của Nguyễn ái Qúôc ở thời kì này

+ Văn học hợp pháp: nổi lên hai ngôi sao sáng ở

lĩnh vực thơ ca là Tản Đà và Trần Tuấn Khải

hiện thực

4.4 Củng cố

- GV yêu cầu HS nhắc lại những điểm nổi bật trong quá trình phát triển

- Nêu những điểm nổi bật về quá trình phát triển của văn học Việt Nam

4.5

- Nắm chắc các kiến thức đã học của 2 tiết học

- Tự tìm đọc tài liệu nắm kĩ hơn tình hình văn học và các tác giả tiêu biểu

VHVN từ đầu thế kỉ XX đến 1945

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Tiết 24 Ngày dạy:

Chủ đề 2

Hệ thống hoá một số vấn đề về VHVN đầu thế kỉ XX

( giai đoạn 1900-1945)

1/ Mục tiêu cần đạt: Qua tiết học, HS có thể

- '() đầu nắm *(- những nét cơ bản về tình hình VHVN từ đầu thế kỉ XX đến cách mạng tháng 8 năm 1945

- Thấy *(- hoàn cảnh xã hội mới đã chi phối để tạo ra nền VH hiện đại

2/ Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo: Cuốn “ Lịch sử VHVN đầu thế kỉ XX” ( giai đoạn 1900-1945); “ Văn học 8” (cũ)

lớp 7,8

3/

- Thảo luận nhóm nêu vấn đề, gợi mở

4/ Tiến trình dạy học:

4.1 ổn định tổ chức: KT sĩ số

4.2 KT bài cũ:

- Nêu những điểm cơ bản về tình hình xã hội VN giai đoạn 1900- 1945

4.3 Bài mới

- GV nêu ngắn gọn nội dung của tiết C() để chuyển tiếp nội dung bài

- GV giới thiệu chuyển tiếp vào bài

- Phát biểu

- Tự ghi những ý cơ bản

- GV bổ sung và tổng kết lại

+) Sự phân chia khu vực, bộ phận, khuynh

II) Hệ thống hoá một số vấn

đề của văn học Việt Nam

2- Tình hình văn học

a, Mấy nét về quá trình phát triển

* Chặng

đầu những năm 3 cách

+ Có văn học hợp pháp và văn học bất hợp pháp

+ Có văn học thuộc ý thức hệ ( sản và văn học

thuộc ý thức hệ vô sản

+) Văn học yêu () và cách mạng : tiêu biểu

là thơ Tố Hữu và Hồ Chí Minh

Nam Cao, Nguyên Hồng, Ngô Tất Tố

- GV yêu cầu HS kể tên các văn bản đã học của Kể tên một só VB đã học (L Trong lòng mẹ”( Trích “ Những ngày thơ ấu”- Nguyên Hồng) “ Lão Hạc” - Nam Cao “ Tức () vỡ bờ” ( Trích “ Tắt đèn” - Ngô Tất Tố +) Văn học viết theo cảm hứng lãng mạn + Truyện kí lãng mạn: Thạch Lam, Nhất Linh, + Thơ lãng mạn: Các nhà thơ của phong trào “ Thơ mới” ( Thế Lữ, Huy Cận, Hàn Mặc Tử, Chế Lan Viên

mạng tháng 8- 1945 + Sự phân chia các khu vực và bộ phận văn học đã rõ ràng hơn + Xuất hiện nhiều tác giả xuất sắc ở nhiều dòng văn học 4.4 Củng cố - Nêu những điểm nổi bật về quá trình phát triển của văn học Việt Nam 4.5 - Nắm chắc các kiến thức đã học của 2 tiết học - Tự tìm đọc tài liệu nắm kĩ hơn tình hình văn học và các tác giả tiêu biểu VHVN từ đầu thế kỉ XX đến 1945 5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Tiết 25 Ngày dạy:

Chủ đề III Vai trò và tác dụng của dấu câu trong văn bản nghệ thuật

1.Mục tiêu cần đạt:

HS nắm *(- kiến thức và kĩ năng sau:

- Các loại dấu câu và cách sử dụng dấu câu trong những mục đích nói và viết

cụ thể

- ý nghĩa, hiệu quả biểu đạt của việc sử dụng dấu câu trong các văn bản nghệ thuật

- Cảm nhận, phân tích vai trò, tác dụng của dấu câu trong các văn bản nghệ thuật

- Sử dụng thành thạo dấu câu trong ngữ cảnh nói và viết

2 Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

3

- Thảo luận nhóm nêu vấn đề, gợi mở

4 Tiến trình dạy học:

4.1 ổn định tổ chức: KT sĩ số

4.2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

4.3 Bài mới

- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề

từ lớp 6->lớp 8?

?ở lớp 6 em đã học những loại dấu câu nào?

?Nêu công dụng của các loại dấu câu đó?

?Ngoài công dụng trên dấu câu còn dùng để làm gì?

I/ Ôn tập về các loại dấu

câu:

1-Dấu câu học ở lớp 6:

- Dấu chấm: kết thúc câu trần thuật

- Dấu chấm hỏi: kết thúc câu nghi vấn

- Dấu chấm than: kết thúc câu cầu khiến và câu cảm thán

* b4 ý:

- Dấu câu còn có công dụng bày tỏ tình cảm, thái độ

dấu câu, căn cứ vào chức năng của dấu câu em hãy

điền chúng vào vị trí thích hợp

a“Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây

Sông Hồng chảy về đâu và lịch sử

Cánh tay Phù Đổng sẽ 2(/ mây

Rồi cờ sẽ ra sao Tiếng hát sẽ ra sao

Ôi độc lập ”

( Chế Lan Viên)

- HS làm bài

- GV chốt ý nhận xét

- GV rút ra kết luận

Gợi ý “ Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây?

Sông Hồng chảy về đâu? và lịch sử?

Cánh tay Phù Đổng sẽ 2(/ mây?

Rồi cờ sẽ ra sao? Tiếng hát sẽ ra sao?

Ôi! độc lập ”

(Vũ Bằng)

- HS làm bài

- GV chốt ý nhận xét

- Dấu phẩy: phân cách thành phần và bộ phận của câu

Bài tập 1:

- GV rút ra kết luận

Gợi ý

(Vũ Bằng)

4.4 Củng cố

- Nêu những điểm của dấu câu đã học??

4.5

- Nắm chắc các kiến thức đã học của tiết học

- Hoàn thành các bài tập trong SGK

- Tự tìm đọc tài liệu nắm kĩ hơn về dấu câu

5 Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Tiết 26 Ngày dạy:

Chủ đề III Vai trò và tác dụng của dấu câu

trong văn bản nghệ thuật

1.Mục tiêu cần đạt:

HS nắm *(- kiến thức và kĩ năng sau:

- Các loại dấu câu và cách sử dụng dấu câu trong những mục đích nói và viết

cụ thể

- ý nghĩa, hiệu quả biểu đạt của việc sử dụng dấu câu trong các văn bản nghệ thuật

- Cảm nhận, phân tích vai trò, tác dụng của dấu câu trong các văn bản nghệ thuật

- Sử dụng thành thạo dấu câu trong ngữ cảnh nói và viết

2 Chuẩn bị:

- GV : Tài liệu tham khảo

- HS: Ôn lại các khái niệm tự sự, miêu tả và biểu cảm

3

- Thảo luận nhóm nêu vấn đề, gợi mở

4 Tiến trình dạy học:

4.1 ổn định tổ chức: KT sĩ số

4.2, KT bài cũ: Kết hợp khi học bài mới

4.3 Bài mới

- GV giới thiệu về chủ đề và yêu cầu của chủ đề

HS nêu lại khái niệm về dấu câu đã học

GV nhận xét về các dấu câu đã cho

HS đặt câu với dấu câu đã cho

Bài tập 2:

Những câu sau câu nào đặt dấu câu đúng?

Câu nào đặt dấu câu (! đúng, hãy ghi chữ Đ

(đúng), S (sai) vào chỗ trống C() mỗi câu

mát

mát

đẹp quá!

đẹp quá

Gợi ý

A-> S C-> S

I/ Ôn tập về các loại dấu

câu:

1-Dấu câu học ở lớp 6:

- Dấu chấm: kết thúc câu trần thuật

- Dấu chấm hỏi: kết thúc câu nghi vấn

- Dấu chấm than: kết thúc câu cầu khiến và câu cảm thán

- Dấu phẩy: phân cách thành phần và bộ phận của câu

II Bài tập:

Bài tập 2

4.4 Củng cố

- Nêu những điểm của dấu câu đã học??

4.5

- Nắm chắc các kiến thức đã học của tiết học

- Hoàn thành các bài tập trong SGK

- Tự tìm đọc tài liệu nắm kĩ hơn về dấu câu

5 Rút kinh nghiệm:

B-> Đ D-> Đ

Bài tập 3:

đoạn văn () đây có những dấu chấm câu đặt

sai vị trí Em hãy sửa lại cho đúng

Xe chúng tôi lao đi vun vút Những đám mây trắng

( sà xuống cửa kính ô tô Tạo nên một cảm giác

bồng bềnh, huyền ảo Những thác () trắng xoá

Những rừng cây âm âm xanh rì Hiện nhanh và F()

qua loang loáng C() khung cửa nhỏ

Gợi ý

chúng tôi lao đi vun vút Những đám mây trắng ( sà

xuống cửa kính ô tô tạo nên một cảm giác bồng bềnh,

huyền ảo Những thác () trắng xoá, những rừng cây

âm âm xanh rì hiện nhanh và F() qua loang loáng

C() khung cửa nhỏ