2 Biến động không theo chu kỳ - Biến động không theo chu kỳ: Biến động xảy ra do những thay đổi bất thường của môi trường hoặc do hoạt động khai thác tài nguyên quá mức của con người VD:[r]
Trang 1Giáo án số: 42
biến động số lượng cá thể của
quần thể sinh vật
Ngày soạn: / / Ngày giảng: / /
A – Chuẩn bị bài giảng:
I – Mục tiêu bài học: Sau khi học xong bài, HS cần
1) Về kiến thức:
- Nêu các hình thức biến động số ( của quần thể, lấy ví dụ minh hoạ
- Nêu các nguyên nhân gây nên biến động số ( cá thể trong quần thể và nguyên nhân quần thể tự điều chỉnh về trạng thái cân bằng
- Nêu cách quần thể điều chỉnh số (
2) Kỹ năng:
- Phân tích, tổng hợp, khái quát hoá, vận dụng kiến thức giải thích các vấn đề
có liên quan trong sản xuất nông nghiệp và bảo vệ môi #3 ?
3) Thái độ:
- Nhận thức đúng đắn về môi #3 ? sống quanh ta và ý thức bảo vệ môi
#3 ? sống và các nhân tố sinh học, bảo vệ sự cân bằng sinh thái
II – Chuẩn bị của giáo viên
1– Tài liệu:
1 Sinh học 12 – sách giáo viên
2 Giáo trình Sinh thái học – Vũ Trung Tạng
2– Thiết bị dạy học:
- Giáo án điện tử, phòng máy chiếu (nếu có)
- Tranh phóng to hình SGK và các tài liệu liên quan
III – Trọng tâm bài học:
- Biến động số ( cá thể của quần thể theo chu kỳ và không theo chu kỳ, nguyên nhân của những biến động đó
- Các nhân tố sinh thái điều chỉnh mật độ cá thể của quần thể và trạng thái cân bằng của quần thể
IV – Phương pháp:
- Trực quan, phát vấn, thảo luận, gợi mở
B – Tiến trình bài giảng:
I – Mở đầu:
1 ổn định tổ chức – Kiểm tra sỹ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ: - Tăng #3 T theo tiềm năng sinh học của quần thể khác với tăng #3 T thực tế thế nào?
- Mức độ sinh sản, mức độ tử vong, mức độ xuất – nhập của quần thể ? có ảnh T thế nào tới sự tăng dân số? Cho ví dụ minh họa qua sự tăng dân số của ? Việt Nam
II – Vào bài mới : GV đặt vấn đề “:…”
Trang 2Nội dung kiến thức Hoạt động của thầy và trò
I – Biến động số lượng cá thể
1) Biến động theo chu kỳ
- Biến động theo chu kỳ: biến động cảy ra
do những thay đổi mang tính chu kỳ của
điều kiện môi #3 ?
VD: Biến đọng số ( thỏ và mèo rừng
Canada
2) Biến động không theo chu kỳ
- Biến động không theo chu kỳ: Biến
động xảy ra do những thay đổi bất # ?
của môi #3 ? hoặc do hoạt động khai
thác tài nguyên quá mức của con ?
VD: Những đợt rét đậm, c muối ở
miền Bắc làm chết nhiều trâu, bò
* Hoạt động 1: Tìm hiểu về biến
động số ( cá thể
* GV yêu cầu HS nghiên cứu mục I.1
và hình 39.1 – sgk
- Thế nào là biến động số ( cá thể của quần thể SV?
- Các hình thức BĐ SLCT của QT?
- Tại sao số ( thỏ và mèo rừng lại tăng, giảm theo chu kỳ gần giống nhau?
- Thế nào là BĐ theo chu kỳ? VD
* GV yêu cầu HS nghiên cứu mục I.1
và hình 39.2 – sgk
- Tại sao số ( thỏ lại giảm?
- Thế nào là biến động không theo chu kỳ? Cho VD?
II – Nguyên nhân gây biến động và sự
điều chỉnh số lượng cá thể của QT
1) Nguyên nhân gây biến động số (
cá thể của quần thể
a/ Do thay đổi của các nhân tố vô sinh
- NTVS: khí hậu, thổ k
W…không bị chi phối bởi mật độ cá
thể trong quần thể nhân tố không phụ
thuộc mật độ
- Khí hậu tác động # ? xuyên và rõ rệt
nhất To không khí quá thấp ĐV sẽ
chết đặc biệt là ĐV biến nhiệt
- NTVS tác động đến trạng thái sinh lý
của SV Điều kiện sống không thuận lợi
giảm sức sinh sản, khả năng thụ tinh,
sức sống con non…
b/ Do sự thay đổi các nhân tố hữu sinh
- NTHS: SV và mối quan hệ giữa
chúng…luôn bị chi phối bởi mật độ cá
thể của quần thể nhân tố phụ thuộc
mật độ
- Các nhân tố hữu sinh ảnh T mạnh
mẽ tới sức sinh sản, sự cạnh tranh…gây
biến đổi mạnh số ( cá thể của QT
2) Sự điều chỉnh số ( cá thể của QT
- QT sống trong MT xác định luôn có xu
* Hoạt động 2: Tìm hiểu về nguyên
nhân gây biến động và sự điều chỉnh
số ( cá thể của QT
* GV yêu cầu HS đọc mục II.1 và các
VD về biến động số (
- Nguyên nhân gây BĐ SLCT của QT?
- Các nhân tố ST thuộc nhóm VS?
- Tại sao các NTST vô sinh lại thuộc nhóm nhân tố không phụ thuộc vào mật độ cá thể của QT?
- NTVS nào có tác động mạnh nhất tới
sự biến động số ( cá thể của QT? Tại sao?
- VD về sự thay đổi của NTVS dẫn
đến sự biến động SL cá thể của QT?
- Các nhân tố ST thuộc nhóm HS?
- Tại sao các NTST hữu sinh lại thuộc nhóm nhân tố phụ thuộc vào mật độ cá thể của QT?
- Các NTHS ảnh T ntn đến số ( cá thể của QT?
- ý nghĩa của việc nghiên cứu sự biến
động số ( cá thể của QT trong bảo vệ, khai thác tài nguyên SV? VD?
* GV yêu cầu HS đọc mục II.2
- Tại sao trong tự nhiên, QTSV luôn
Trang 3W tự điều chỉnh số ( cá thể ở 1
mức nhất định bằng cách tăng hoặc giảm
số ( cá thể
3) Trạng thái cân bằng của quần thể
- QT luôn có xu W tự điều chỉnh số
( về trạng thái cân bằng Số ( cá
thể ổn định và phù hợp khả năng cung
cấp nguồn sống của MT
có xu W điều chỉnh số ( cá thể ở 1 mức nhất định
- VD về sự điều chỉnh số ( cá thể của QT?
* GV yêu cầu HS đọc mục II.3, hình 39.3 – sgk
- Các NTVS và NTHS ảnh T thế nào tới trạng thái cân bằng của quần thể? Cho VD minh họa?
III Củng cố:
- Nhắc lại kiến thức trọng tâm, cần nhớ của bài
- Đọc phần ghi nhớ
- Trả lời câu hỏi:
(Bảng 39 - SGK: Nguyên nhân gây biến động số ( cá thể của quần thể)
Quần thể Nguyên nhân gây biến động của QT
Cáo ở đồng rêu : c Bắc Phụ thuộc số ( con mồi (chuột Lemmus)
Sâu hại mùa màng Mùa có khí hậu ấm áp, sâu hại sinh sản nhanh Cá cơm vùng biển Peru Dòng W nóng làm cá cơm chết hàng loạt
Muỗi Vào tg có To cao, độ ẩm cao, muỗi sinh sản nhiều ếch nhái Mùa 1 ếch nhái sinh sản nhanh
Bò sát ở miền Bắc Số ( giảm bất # ? khi To quá thấp
Bò sát, chim nhỏ, gặm nhấm Số ( giảm mạnh do lũ lụt bất # ?
Đ.T.V rừng U Minh I Số ( giảm mạnh do cháy rừng
Thỏ ở Ustralia Tăng, giảm bất # ? do nhiễm VR gây bệnh u nhầy
rất ít vào các tháng mùa đông Đây là dạng biến động nào?
A Không theo chu kỳ
B Theo chu kỳ ngày, đêm
C Theo chu kỳ tháng
D Theo chu kỳ mùa
IV Dặn dò:
- Trả lời tiếp câu hỏi Trang 174 - SGK
- Đọc #3 W bài “Quần xã sinh vật và một số đặc #3 của quần xã sinh vật”
Ngày tháng năm 200
Ký duyệt của TTCM
V Rút kinh nghiệm bài giảng:
………
……… ………
….……… ………
…….……… ………
Trang 4….……… ……….