- Kể tên và mô tả các dụng cụ phát sáng của dòng điện đối với 3 loại bóng đèn: Bóng đèn pin, Bóng đèn của bút thử điện và bóng đèn điốt phát quang đèn LED.. Kĩ năng: - Mắc mạch điện đơn [r]
Trang 1Ngày soạn :1/3/2008 Ngày giảng :3/3/2008
Tiết 24-Bài 22:
TÁC DỤNG NHIỆT VÀ TÁC DỤNG PHÁT SÁNG CỦA DÒNG ĐIỆN.
A PHẦN CHUẨN BỊ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nêu được dòng điện đi qua vật dẫn thông thường đều làm cho vật dẫn nóng lên
- Kể tên được các dụng cụ điện sử dụng tác dụng nhiệt của dòng điện
- Kể tên và mô tả các dụng cụ phát sáng của dòng điện đối với 3 loại bóng đèn: Bóng đèn pin, Bóng đèn của bút thử điện và bóng đèn điốt phát quang (đèn LED)
2 Kĩ năng:
- Mắc mạch điện đơn giản
3 Thái độ:
- Trung thực cẩn thận và có tinh thần hợp tác trong hoạt động nhóm
II CHUẨN BỊ
1 GV:
- 1 bộ chỉnh lưu hạ thế
- 5 dây nối 1 công tắc 1 đoạn dây sắt
- Giấy nhỏ và cầu chì
2 HS: Mỗi nhóm HS:
- 2 pin và đế lắp pin
- 1 bóng đèn pin, 1 công tắc
- 5 đoạn dây nối, 1 bút thử điện
- 1 đèn điốt phát quang
B PHẦN THỂ HIỆN TRÊN LỚP
I KIỂM TRA BÀI CŨ (5P)
? + Vẽ sơ đồ mạch điện trong đèn pin và dung mũi tên kí hiệu chiều dòng điện trong mạch khi công tắc đóng
+ Nêu bản chất của dòng điện trong kim loại ?
+ Nêu quy ước chiều của dòng điện ?
ĐA: + Vẽ sơ đồ mạch điện
+ Bản chất của dòng điện trong kim loại: Là dòng chuyển dời có hướng của các electron tự do trong kim loại
+ Quy ước chiều dòng điện: Dòng điện đi từ cực dương qua dây dẫn, các dụng cụ điện đến cực âm của nguồn điện
GV: Nhận xét, đánh giá và cho điểm
Trang 2II BÀI MỚI.
* Đặt vấn đề: (2P)
? Khi có dòng điện trong mạch, ta có nhìn thấy các điện tích hay các electron chạy trong mạch không ?
HS: Không nhìn thấy được
? Vậy căn cứ vào đâu để biết dòng điện chạy trong mạch ?
HS: Đèn sáng quạt quay…
GV: Để biết có dòng điện trong mạch, ta phải căn cứ vào các tác dụng của dòng điện Hôm nay, ta lần lượt đi tìm hiểu các tác dụng đó
* Bài mới:
GIÁO VIÊN & HỌC SINH GHI BẢNG
HS
?
HS
HS
?
HS
HS
?
HS
?
HS
GV
Đọc câu hỏi C1
Kể tên các dụng cụ, thiết bị điện
thường dung được đốt nóng khi có
dòng điện chạy qua ?
2,3 HS kể tên các dụng cụ điện đó
Đọc câu hỏi C2
Mạch điện trong câu C2 có những bộ
phận nào ?
Pin, bong đèn, dây dẫn, khoá K
Các nhóm HS nhận dụng cụ và mắc
mạch điện theo sơ đồ hình 22.1 SGK
Thảo luận nhóm để trả lời câu C2 ?
Đại diện 1 nhóm nêu kết quả a và b
của nhóm mình, Các nhóm khác nhận
xét
Ta đã thấy, dây tóc bong đèn nóng lên
khi có dòng điện chạy qua Khi có
dòng điện chạy qua dây sắt thì dây sắt
có nóng lên không? Để trả lời câu hỏi
đó ta làm như thế nào ?
Nêu phương án làm thí nghiệm: mắc
dây sắt vào mạch điện cho dòng điện
chạy qua Dây sắt có thể:
+ Làm cháy giấy
+ Làm cháy mảnh xốp nhựa
+ Làm nóng các vật ở gần nó
Chọn phương án đơn giản làm cháy
giấy mỏng
I- TÁC DỤNG NHIỆT (18P) C1 Các dụng cụ, thiết bị điện
bị đốt nóng khi có dòng điện chạy qua:
Đèn điện dây tóc, bàn là, bếp điện, quạt điện, lò sưởi…
C2 a, Bóng đèn nóng lên, có thể xác nhận qua cảm giác bằng tay
b, Dây tóc bóng đèn bị nóng mạnh và phát sáng
c, Dây tóc bóng đèn được làm bằng vonfram để không bị nóng chảy (nhiệt độ nóng chảy của vonfram là 33700C)
Trang 3HS
GV
GV
?
HS
?
HS
GV
GV
GV
GV
HS
GV
HS
GV
GV
Làm thí nghiệm kiểm tra
Quan sát thí nghiệm thấy giấy bị cháy
Lưu ý: Khi làm thí nghiệm này, chỉ
đóng công tắc trong khoảng 5 giấy thì
ngắt công tắc ngay tránh gây hư hại
acquy
Thông báo: Các vật nóng đến nhiệt độ
5000C thì bắt đầu phát ánh sáng nhìn
thấy
Hoàn thành kết luận ?
Hoạt động cá nhân hoàn thành phần
kết luận :
Trả lời câu hỏi C4 ?
Dựa vào bảng nhiệt độ nóng chảy của
một số chất và kết luận để làm câu C4
Chốt lại: Đó chính là tác dụng của cầu
chì Ta sẽ học vào tiết sau
Dòng điện qua mọi vật dẫn thông
thường đều nóng lên Nếu vật dẫn
nóng đến nhiệt độ cao thì phát sáng Ta
nói dòng điện có tác dụng nhiệt Một
tác dụng rất quan trọng của dòng điện
là tác dụng phát sáng
Nhiều loại đèn điện hoạt động dựa trên
tác dụng này
Cho HS cùng quan sát bong đèn của
bút thử điện
Kết hợp quan sát hình 22.3 để nêu
nhận xét ban đầu về hai đầu dây bên
trong của nó
Cắm bút thử điện vào lỗ của ổ lấy điện
để bong đèn sáng
Quan sát bong đèn của bút thử điện lúc
sáng để hoàn thành kết luận vào vở của
mình
Giới thiệu đèn điốt phát quang
Ta ta tìm hiểu tác dụng phát sáng của
dòng điện khi có dòng điện chạy qua
bong đèn
C3
a Các mảnh giấy bị cháy đứt, rơi xuống
b Dòng điện làm dây sắt AB nóng lên làm giấy bị cháy đứt
* Kết luận:
+ Khi có dòng điện chạy qua
các vật dẫn bị nóng lên.
+ Dòng điện chạy qua dây tóc bong đèn làm dây tóc bong
đèn nóng tới nhiệt độ cao và phát sáng.
C4 Nhiệt độ nóng chảy của chì khoảng 200-3000C<3270C Dây chì nóng chảy và bị đứt làm ngắt mạch điện
II- TÁC DỤNG PHÁT SÁNG (12P)
1 Bóng đèn của bút thử điện
C5 Hai đầu dây bóng đèn của bút thử điện tách rời nhau C6 Đèn của bút thử điện sáng
do chất khí giữa hai đầu dây dẫn trong bóng đèn phát sáng
* Kết luận:
Dòng điện chạy qua chất khí trong bóng đèn của bút thử
điện làm chất khí này phát sáng
Trang 4?
HS
HS
HS
?
HS
Quan sát bong đèn điốt phát quang để
thấy rõ cấu tạo bên trong của bong
đèn: Hai bản kim loại to, nhỏ khác
nhau
Mắc đèn LED vào mạch điện, đảo
ngược hai đầu dây đèn để nêu nhận xét
khi đèn sáng thì dòng điện đi vào bản
cực nào của đèn ?
Khi cực dương nối với bản nhỏ thì đèn
sáng
Hoàn thành kết luận
Đọc câu hỏi C8
Trả lời câu C8 ?
Thảo luận theo nhóm để xác định các
cực của nguồn điện
2 Đèn điốt phát quang (đèn LED)
C7 Đèn điốt phát quang sáng khi bản nhỏ của đèn được nối với cực dương của pin và bản
to được nối với cực âm của nguồn
* Kết luận :
Đèn điốt phát quang chỉ cho
dòng điện đi qua theo một chiều nhất định và khi đó đèn
sáng III- VẬN DỤNG (5P)
C8 E- Không có trường hợp nào
C9 Nối bản kim loại nhỏ cuả đèn LED với cực A của nguồn điện và đóng công tắc K Nếu đèn LED sáng thì cực A là cực dương, nếu đèn LED không sáng thì cực A là cực âm, B là cực âm của nguồn
III HƯỚNG DẪN HỌC VÀ LÀM BÀI TẬP VỀ NHÀ (3p)
- Đọc phần có thể em chưa biết
- Làm bài tập 22.1……22.3 SBT