*HĐ3: Nghiên cứu về âm cao, âm thấp 19 phút - Mục tiêu: nhận biết được âm cao bổng có tần số lớn, âm thấp trầm có tần số nhỏ.Rèn kĩ năng thực hiện thí nghiệm, quan sát và phân tích thí n[r]
Trang 1Ngày soạn: 06/11/2010.
Ngày giảng: 7B 09/11/2010.
7A.11/11/2010.
TIẾT 12 BÀI 11 ĐÔ CAO CỦA ÂM
I Mục tiêu.
1 Kiến thức.
- Nhận biết được âm cao (bổng) có tần số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ
2 Kĩ năng.
- Nêu được ví dụ về âm trầm, bổng là do tần số dao động của vật
- Quan sát và mô tả thí nghiệm, thực hiện thí nghiệm
3 Thái độ.
- Hứng thú tìm hiểu hiện tượng vật lý , hợp tác
II Chuẩn bị.
1 Giáo viên.
- Bảng phụ, bút dạ, 1đàn ghi ta, 1 giá thí nghiệm, 2 con lắc có chiều dài dây khác nhau
- Chuẩn bị cho mỗi nhóm:
+ 1 giá thí nghiệm
+ 1 đĩa quay có đục hàng lỗ các đều nhau, 1miếng bìa + 1động cơ chạy bằng pin, 2pin
+ 2thanh thép đàn hồi có chiều dài khác nhau, 1hộp gỗ
2 Học sinh.
- Bảng con, phấn
III Phương pháp.
- Trực quan, vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, nhóm…
IV Tổ chức giờ học.
* HĐ1: Khởi động (6 phút)
- Mục tiêu: ổn định tổ chức, kiểm tra bài cũ và đặt vấn đề vào bài
- Đồ dùng:
- Cách tiến hành:
+ Ổn định lớp: Gv gọi lớp trưởng báo cáo sĩ số.
+ Kiểm tra bài cũ: Gv nêu câu hỏi yêu cầu Hs lên bảng trả lời
? Thế nào là nguồn âm?
? Nêu đặc điểm của các vật phát ra âm
? Trả lời BT 10.1 và 10.2
Trang 2Gv nhận xét và cho điểm.
+ Tổ chức tình huống học tập: GV nêu vấn đề: Ở bài học trước, chúng ta đã biết dây đàn là bộ phận dao động phát ra âm thanh Tiếng nhạc phát ra từ đàn thì có âm trầm, âm bổng Vậy, khi nào thì âm phát ra trầm, khi nào thì âm phát ra bổng? Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cùng nghiên cứu bài học: “Độ cao của âm”
*HĐ2: Nghiên cứu dao động nhanh, chậm; nhận biết tần số (10 phút)
- Mục tiêu: nhận biết được số dao động trong một giây gọi là tần số, đơn vị tần số Nêu được dao động càng nhanh, tần số dao động càng lớn.Rèn kĩ năng thực hiện thí nghiệm, quan sát và mô tả thí nghiệm
- Đồ dùng: 1 giá thí nghiệm, 2 con lắc có chiều dài dây khác nhau Bảng phụ ghi C1 và phần nhận xét
- Cách tiến hành:
Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Kiến thức trọng tâm
- GV thực hiện thí nghiệm 1
Lưu ý HS cách đếm dao động
Yêu cầu 1 nhóm HS quan sát
con lắc a, 1 nhóm khác quan sát
con lắc b
- Treo bảng phụ có vẽ sẵn bảng
C1 và gọi đại diện các nhóm lên
điền kết quả
- Yêu cầu HS tính số dao động
trong 1 giây
- Thông báo đó chính là tần số
? Từ bảng trên , hãy cho biết con
lắc nào có tần số dao động lớn
hơn?
- Nhận xét và chốt lại C2
- Cho HS thảo luận nhóm rút ra
nhận xét
- Gv nhận xét -> chuẩn
- Quan sát thí nghiệm do GV tiến hành, xác định con lắc nào dao động nhanh, chậm
Cử đại diện điền kết quả vào bảng phụ
Lập phép tính để cho kết quả
Ghi nhớ đơn vị tần số và
ký hiệu
HS cá nhân trả lời C2
Thảo luận nhóm để trả lời câu hỏi Cử đại diện điền kết quả vào bảng phụ
I Dao động nhanh, chậm – Tần số.
* Thí nghiệm 1:
C1: (Bảng SGK)
- Số dao động trong 1 giây
gọi là tần số Đơn vị tần số là
héc, kí hiệu Hz.
C2
* Nhận xét:
Dao động càng nhanh, tần số dao động càng lớn.
*HĐ3: Nghiên cứu về âm cao, âm thấp (19 phút)
- Mục tiêu: nhận biết được âm cao (bổng) có tần số lớn, âm thấp (trầm) có tần số nhỏ.Rèn kĩ năng thực hiện thí nghiệm, quan sát và phân tích thí nghiệm
Trang 3- Đồ dùng: 1giá thí nghiệm, 1đĩa quay có đục hàng lỗ, 1động cơ chạy bằng pin, 2pin , 2thanh thép đàn hồi có chiều dài khác nhau, 1hộp gỗ, bảng phụ C3, C4 và kết luận
- Cách tiến hành:
Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Kiến thức trọng tâm
- Giới thiệu cách làm thí nghiệm
2 và yêu cầu các nhóm thực hiện
thí nghiệm để trả lời C3 trong
4phút
- Gọi các nhóm hoàn thành C3
- Gv nhận xét -> chốt lại C3 trên
bảng phụ
- Giới thiệu dụng cụ thực hiện thí
nghiệm 3 và yêu cầu các nhóm
tiến hành thí nghiệm trong 4phút
- Cho các nhóm thảo luận để tìm
từ đúng hoàn thành C4
- Gv nhận xét -> chốt lại C4 trên
bảng phụ
- Cho Hs cá nhân hoàn thành
kết luận
- Gv nhận xét và chốt lại
Thực hiện thí nghiệm và thảo luận nhóm để trả lời C3
các nhóm nhận xét , bổ xung
Tiến hành thí nghiệm theo hướng dẫn của GV và SGK
Thảo luận nhóm để trả lời C4
HS hoàn thiện kết luận và báo cáo
Hs ghi nhận
II Âm cao, âm thấp.
* Thí nghiệm 2:
C3:
- Phần tự do của thước dài
dao động chậm, âm phát ra
thấp.
- Phần tự do của thước ngắn
dao động nhanh, âm phát ra
cao.
* Thí nghiệm 3:
C4:
- Khi đĩa quay chậm, góc
miếng bìa dao động chậm,
âm phát ra thấp.
- Khi đĩa quay nhanh, góc
miếng bìa dao động nhanh,
âm phát ra cao.
* Kết luận:
Dao động càng nhanh, tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng cao.
*HĐ4: Vận dụng, củng cố và giao nhiệm vụ về nhà (10 phút)
- Mục tiêu: Nêu được ví dụ về âm trầm, bổng là do tần số dao động của vật.Củng cố kiến thức trọng tâm, ghi nhớ công việc về nhà
- Đồ dùng: 1 dàn ghi ta, 1giá thí nghiệm, 1đĩa quay có đục hàng lỗ, 1động cơ chạy bằng pin, 2pin
- Cách tiến hành:
Trợ giúp của GV Hoạt động của HS Kiến thức trọng tâm
- Cho Hs tìm hiểu C5
? Vật có tần số lớn thì dao động
nhanh hơn hay chậm hơn?
? Vật có tần số lớn thì âm phát ra
trầm hay bổng?
- Đọc SGK và suy nghĩ trả lời câu hỏi C5
- Dao động nhanh
- Âm bổng
III Vận dụng.
C5: Vật có tần số 70 Hz dao
động nhanh hơn
Vật có tần số 50 Hz phát ra
âm thấp hơn
Trang 4- Yêu cầu Hs sử dụng kĩ thuật
khăn trải bàn hoàn thành C5
trong thời gian 4phút
- Gv tổ chức cho các nhóm nhận
xét
- Gv nhận xét và chốt lại C5
- Gv cho Hs quan sát cây đàn ghi
ta và thực hiện theo yêu cầu của
C6
- Yêu cầu HS trả lời C6
- Gv nhận xét và chốt lại C6
- Cho Hs thực hiện thí nghiệm
câu C7 theo nhóm và trả lời
trong 4phút
- Gv nhận xét và chốt lại C7
- Củng cố:
+ Gọi HS đọc phần ghi nhớ
+ Các HS khác nhắc lại
- GVtích hợp môi trường:
+ Trước cơn bảo thường có hạ
âm, hạ âm làm con người khó
chịu, cảm giác buồn nôn, chống
mặt; một số sinh vật nhạy cảm
với hạ âm nên có biểu hiện khác
thường Vì vậy, người xưa dựa
vào dấu hiệu này để nhận biết
các cơn bảo
+ Dơi phát ra siêu âm để săn tìm
muỗi, muỗi rất sợ siêu âm do dơi
phát ra Vì vậy, có thể chế tạo
máy phát siêu âm bắt chước tần
số siêu âm của dơi để đuổi muỗi
- Gọi HS đọc mục có thể em
chưa biết
- HS sử dụng kĩ thuât khăn trải bàn trả lời C5 và báo cáo
- các nhóm nhận xét
-Hs ghi nhận tự sửa chữa
- Hs quan sát và suy nghĩ trả lời C6
- 1Hs đứng tại chỗ trả lời C6
- Hs thực hiện thí nghiệm theo nhóm và trả lời C7
- Đọc ghi nhớ và nhắc lại
C6:
Dây đàn càng căng (căng nhiều)→dao động
nhanh→tần số lớn→âm cao Dây đàn trùng (căng ít)→âm trầm
C7: Chạm miếng phim ở
phần vành đĩa ( xa tâm) không khí sau hàng
lỗ dao động nhanh →tần số lớn→âm cao
Chạm miếng phim ở xa vành đĩa (gần tâm) không khí sau hàng lỗ dao động chậm →tần
số nhỏ→âm trầm