Nçi khæ vÒ vËt chÊt, t×nh c¶m cña nhµ th¬ lµ nçi khæ chung của nhân dân lao động và các nhà tri thức Trung Quốc đời ®êng.. Bµi th¬ cã gi¸ trÞ hiÖn HS nghe.[r]
Trang 1Ngày soạn: 30/10/2008
Ngày dạy: 5/11/2008
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá.
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: Giúp học sinh.
- Cảm nhận +56 tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ
- @5A đầu thấy +56 vị trí và ý nghĩa của những yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình
dòng thơ miêu tả và tự sự
3 Thái độ:
- Học tập tấm lòng nhân đạo, tinh thần nhân ái sâu xa của tác giả
II Chuẩn bị :
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài theo câu hỏi SGK
II Tiến trình tổ chức các hoạt động
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng bài thơ "Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh" Nêu cảm nhận của em sau khi học xong bài thơ
* Hoạt động 2 Giới thiệu bài
Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch 25 Dị là 3 nhà thơ lớn nhất của trung hoa thời +5^ Nếu Lý Bạch là nhà thơ lãng mạn vĩ đại (ông tiên làm thơ ) thì Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực vĩ đại Thi sử thi thánh ( ông thánh làm thơ) Cuộc đời của nhà thơ chịu nhiều long đong vất vả và cuối cùng ông chết vì nghèo đói, bệnh tật Đỗ phủ đã để lại cho đời gần 1500 bài thơ trầm uất, buồn đau tiếng khóc -5 lại sáng ngời lên tinh thần nhân ái bao la Bài ca nhà tranh bị gió thu phá nát là 1 bài thơ -5 thế
* Hoạt động 3 Bài mới
- Gọi học sinh đọc chú thích dấu
sao
? Nêu vài nét cơ bản về tác giả
- GV: Năm 759 ông từ quan +5;
Đọc chú thích
Trả lời
I Đọc- Tiếp xúc văn bản
* Tác giả, tác phẩm
Trang 2gia đình về vùng tây nam, +56
bạn bè và 5^ thân giúp đỡ Đỗ
Phủ dựng +56 1 mái nhà tranh
bên cạnh khe cán hoa ở phía tây
thành đô, -5 chỉ mấy tháng
sau căn nhà bị 35; bão phá nát
- Yêu cầu:
xúc
- Ba khổ thơ đầu giọng 5= sáng
phấn chấn hơn khổ cuối
- Gọi hoc sinh đọc nhận xét
? Giải thích " an
! "là gỡ?
? Bài thơ +56 viết theo thể thơ
nào?
? Em
-GV
cú
liờm
? Văn bản có bố cục -5 thế nào?
? Xác định 1-5= thức biểu đạt
của các khổ thơ
- HS nghe
bài, nhận
đọc
'6 giải
khó sgk
- Xác định thể thơ
cục
- Xác định 1-5= thức biểu
đạt
* Đọc
* Từ khó
* Cấu trúc văn bản
- Thể thơ: Bài thơ +56 viết theo
cổ thể
- Bố cục :4 Phần (mỗi khổ 1 phần)
- Khổ1: Cảnh nhà tranh bị gió thu phá - miêu tả
Trang 3GV: Có thể chia bài thơ làm 2
phần Phần 1: 3 khổ thơ đầu-
Phần 2: khổ thơ cuối
? Nếu chia văn bản thành 2 phần
thì những khổ thơ nào phản ánh
nỗi cơ khổ của kẻ nghèo trong
hoạn nạn Còn khổ thơ nào phản
ánh 5A vọng của tác giả
- GV: -5 vậy bài thơ có 2 cách
chia, -5 cách chia thứ 2 này
tạo ra +56 cái nền vững chắc
cuối bài
?Hóy
và lớ K xem vỡ sao cú '6 dài,
'6 >'6 cú 3 cõu I
'6 cú 3 cõu 'S$
-GV
thơ có 3 đoạn đều gồm 5 câu
Đây là 1 hiện 56 hiếm thấy
trong thơ cổ Trung Quốc Trong
bài thơ cổ thời Q5; số câu mỗi
đoạn hầu hết là chẵn.)
T'6 dài :3 cú 8 4W 3 cõu
trong
Phát hiện trả lời
nghe
-Hs
D bàn 1'
con Tự sự - Biểu cảm.-miờu T( K&
- nhà.-miờu
- Khổ 4: Ước mơ của tác giả- Biểu cảm trực tiếp
- Ba khổ thơ đầu Phản ánh nỗi cơ khổ của kẻ nghèo trong hoạn nạn
- Khổ cuối Phản ánh 5A vọng của tác giả
Trang 4cú bao nhiờu
do nhu
- Gọi học sinh đọc 3 khổ đầu
?Ba
gỡ?
?
? Trong khổ thơ thứ nhất nhà thơ
kể hay tả
? Kể , tả về sự việc gì?
?Em '( thỏng 8 thu cao giú thột
già là ntn?
-Gv thỏng 8 cú giú thu:giú
? Chi tiết mảnh tranh +56 miêu
tả cụ thể trong những lời thơ nào?
? Qua các chi tiết đó, có thể hình
dung ra trận gió thu ra sao? Tâm
trạng của tác giả, chủ nhân của
ngôi nhà đang bị phá lúc này -5
thế nào?
Đọc 3 khổ thơ đầu
Phát hiện
kiến
Phát hiện
kiến
Phát hiện chi tiết
Phát hiện chi tiết
Thảo luận nhóm
Trình bày
II Đọc- Hiểu văn bản
1 Ba khổ thơ đầu
( Nỗi khổ của nhà thơ trong hoạn nạn)
* Khổ1
-Căn nhà tranh bị giú thu phỏ nỏt.
- Nhà thơ vừa kể vừa tả
- Trận gió thu thổi mạnh khiến cho 3 lớp mái tranh cuả ngôi nhà bị tung cả
-> Tranh bay tung toé, mảnh cao, mảnh thấp, mảnh xa, mảnh gần
- Sức gió dữ dội, mạnh mẽ ->cảnh tan nỏt ,tiờu điều.
Trang 5- GV: Đã bao năm bôn ba xuôi
56 đến khi về già tác giả mới
+56 bạn bè giúp đỡ dựng +56
căn nhà vậy mà giờ đây ông trời
đã 5A1 đi căn nhà ấm cúng đó
không hề buông tha cho 5^ áo
vải
Gọi học sinh đọc khổ 2
? Đã đau khổ vì nhà bị tốc mái
nhà thơ còn đau khổ vì lý do nào
nữa
? Khi gió cuốn những mảnh tranh
đi mất thì cảnh 5A1 giật diễn ra
-5 thế nào? Tìm những từ ngữ
miêu tả
? Ta có nên trách lũ trẻ con thôn
Nam hay không? Vì sao? ( Cảnh
56 này cho thấy cuộc sốngcủa
5^ dân thời Đỗ Phủ -5 thế
nào?)
- GV: Đây là cuộc sống phổ biến
của 5^ dân Trung Quốc trong
thời buổi loạn li mà Đỗ Phủ từng
lên án
? C5A cảnh 56 5A1 bóc của
lũ trẻ Thái độ và tâm trạng của
nhà thơ +56 thể hiện qua câu thơ
nào?
? Qua câu thơ em cảm nhận +56
+56 gì trong tâm trạng của nhà
thơ?
nghe
Đọc khổ thơ 2
độc lập
tiết
Bộc lộ suy nghĩ
HS nghe
Phát hiện
- Nêu cảm
- Tác giả vừa lo, vừa tiếc của
vừa bất lực trước sự tàn phá của thiên nhiên.
* Khổ thơ 2
- C5A mắt, xô , 5A1P cắp đi tuốt
- Trẻ em nghèo thất học nên nghịch ngợm đây là hiện thực xã hội Trung Hoa trong thời điểm
Đỗ Phủ sống
ấm ức
=> Sự bất lực và tâm trạng u uất
Trang 6- GV: Đằng sau sự mất mát về
của cải là nỗi đau về nhân tình
thế thái ( Cuộc sống cùng cực đã
làm thay đổi tính cách trẻ thơ)
? Nỗi khổ của nhà thơ ở khổ thứ
3 là gì
? So với nỗi khổ của khổ 2 C5A
thì nỗi khổ ở khổ thơ này -5 thế
nào?
? Theo em nhà thơ không ngủ
+56 chỉ vì 35;P rét hay còn vì lí
do nào khác?
- GV: Nếu ở 2 khổ đầu là tâm
trạng bực tức tiếc của khi bị gió
thu cuốn đi thì ở khổ 3 là nỗi lo
lắng -5= con, -5= mình và
vận mệnh của đất 5A trong
cảnh đói rét trằn trọc không ngủ
+56
? Từ cảnh 56 đó có thể hình
dung ra cuộc sống của nhà thơ ra
sao?
- GV đọc câu cuối
? Em hiểu -5 thế nào về câu hỏi
ở cuối khổ thơ
? Qua 3 khổ thơ trên ta thấy nhà
thơ đã gặp phải những nỗi khổ
nhận
- Độc lập trả lời
nhân
Suy nghĩ trả lời
- HS nghe
Khái quát, nhận xét
của nhà thơ -5= cho số phận của mình và những 5^ cùng cảnh ngộ
- Nỗi đau về nhõn tỡnh thỏi thế
* Khổ thơ 3
- Đêm ở trong nhà không mái bị 35; thu dai dẳng suốt đêm Rét 35A con quậy phá không ngủ +56
- Nỗi khổ của nhà thơ ở khổ này lớn hơn nhiều so với hai khổ thơ trên
nghèo, đói , bệnh tật và vì lo lắng tới vận dân nước.
=> Cuộc sống vô cùng cực
khổ của nhà thơ.
- Tác giả tự hỏi nỗi khổ đêm nay
có phải là nỗi khổ cuối cùng của nhà thơ không
Trang 7- GV: Từ 3 khổ thơ trên ta thấy rõ
+56 bút pháp trong miêu tả của
nhà thơ vừa khái quát vừa chi tiết
, cách miêu tả đó giúp 5^ đọc
thấy +56 nỗi khổ dồn dập đến
với nhà thơ Nỗi khổ về vật chất,
tình cảm của nhà thơ là nỗi khổ
chung của nhân dân lao động và
các nhà tri thức Trung Quốc đời
+5^ Bài thơ có giá trị hiện
thực là ở điều đó
- GV Từ nỗi khổ của bản thân,
? Giả sử không có 5 dòng thơ
cuối thì giá trị của bài thơ sẽ -5
thế nào
? Ba câu thơ thể hiện 5A mơ gì
của nhà thơ Mục đích của 5A
mơ đó
? Vì sao nhà thơ lại mơ 5A nhà
cho kẻ sĩ nghèo trong thiên hạ
? Em có suy nghĩ gì về 5A mơ
của nhà thơ?
? Từ 5A vọng của nhà thơ em có
thể nhận thấy thực trạng cuộc
sống xã hội thời đó -5 thế nào?
Thảo luận bàn 1' Trình bày
HS nghe
hiểu
độc lập
Trình bày
ý kiến
- Nêu cảm nhận
Trình bày
ý kiến
2 Khổ thơ cuối.( Ước vọng của nhà thơ )
- Không có khổ cuối thì đây vẫn
là 1 bài thơ hay có giá trị biểu cảm cao vì vẫn nói lên +56 cách chân thực và sâu sắc nỗi khổ của những 5^ nghèo và thấy +56 tình cảm của nhà thơ
- Ước nhà rộng muôn ngàn gian
- Che khắp thiên hạ
- Vì họ là những 5^ có tài có
đức -5 nghèo khổ
=> Ước mơ cao cả chan chứa
lòng vị tha và thấm nhuần tư tưởng nhân đạo.
- Nhiều 5^ tài đức -5 nghèo khổ
- Xã hội không có công bằng với những 5^ nghèo khổ
Trang 8? Từ ngữ nào trong 2 câu cuối
cực tả 5A vọng của nhà thơ?
? Ước vọng tha thiết này của nhà
thơ giúp ta hiểu thêm gì về phẩm
chất, nhân cách của nhà thơ Đỗ
Phủ?
? Nghệ thuật biểu cảm trong bài
thơ -5 thế nào?
? Cảm nhận của em về bài thơ?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
- GV: "5A dẫn học sinh luyện
tập
Phát hiện
từ ngữ
Trình bày suy nghĩ
Khái quát nghệ thuật,
dung
nhớ
- Học sinh thảo luận nhóm
- Trả lời
- Than ôi
=> Là nhà thơ có tấm lòng
nhân đạo cao cả ( Có thể quên đi nỗi khổ của bản thân
để hướng tới nỗi khổ cực của
đồng loại)
III Tổng kết
* Ghi nhớ SGK
IV Luyện tập
? Em biết bài thơ nào của tác giả Việt Nam cũng mang tình cảm nhân đạo -5 thơ Đỗ Phủ và cũng có cách biểu cảm -5 thế?
-> Một số bài thơ của Hồ Chủ Tịch -5
Em bé trong nhà lao Tân Dương, Phu làm đường, Người bạn tù thổi sáo
* Hoạt động 4 H
- Học thuộc lòng bài thơ
- ễn
...
-< b>Căn nhà tranh bị giú thu phỏ nỏt.
- Nhà thơ vừa kể vừa tả
- Trận gió thu thổi mạnh khiến cho lớp mái tranh cuả nhà bị tung
-& gt; Tranh bay tung toé, mảnh cao, mảnh thấp,...
Phát chi tiết
Phát chi tiết
Thảo luận nhóm
Trình bày
II Đọc- Hiểu văn
1 Ba khổ thơ đầu
( Nỗi khổ nhà thơ hoạn nạn)
* Khổ1
-< b>Căn nhà tranh. .. khó
* Cấu trúc văn
- Thể thơ: Bài thơ +56 viết theo
cổ thể
- Bố cục :4 Phần (mỗi khổ phần)
- Khổ1: Cảnh nhà tranh bị gió thu phá - miêu tả
Trang