Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh: - Nắm được năng lực viết bài văn thuyết minh của mình - Nhận ra những lỗi mắc phải để có hướng khắc phục sửa chữa, điều chỉnh cách học của mình trong thời[r]
Trang 1Tuần 26 Tiết 93, 94
Ngày soạn : 26/ 02/ 2011
Ngày dạy : 01/ 03/ 2011
Văn bản : HỊCH TƯỚNG SĨ
Trần Quốc Tuấn
I Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh nắm được trọng tâm kiến thức, kĩ năng sau :
1 Kiến thức
- Sơ giản về thể hịch
- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của Hịch tướng sĩ
- Tinh thần yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần.
- Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ
2 Kĩ năng
- Đọc- hiểu một văn bản viết theo thể hịch
- Nhận biết được không khí thời đại sục sôi thời Trần ở thời điểm dân tộc ta chuẩn bị cuộc kháng chiến chống giặc Mông- Nguyên xâm lược lần thứ hai
- Phân tích được nghệ thuật lập luận, cách dùng các điển tích, điển cố trong văn bản nghị luận trung đại
II Chuẩn bị:
-Soạn bài
- Phương tiện : sgk, chuẩn kiến thức
- Phương pháp : gợi mở, thuyết trình, nêu vấn đề
III Lên lớp
1, Ổn định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ:
? « Chiếu » là gì ? Trình bày những đặc sắc về nội và nghệ thuật của văn bản « Chiếu dời
đô » ?
3, Bài mới:
Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh đọc, tìm
hiểu văn bản
Gọi h/s đọc phần chú thích * sgk
? Em hãy trình bày sơ lược về tác giả?
- 1232 – 1900 Con trai An sinh vương Trần
Liễu
- Ông là người văn võ song toàn, trọng nhân
nghĩa sống đức độ trung thành
- Sự nghiệp gắn liền với nhà Trần ba lần đánh
quân Nguyên Mông
? Tác phẩm ra đời trong hoàn cảnh nào?
Gọi 2 h/s đọc tác phẩm và phần chú giải các
I/ Đọc, hiểu văn bản
1, Tác giả, tác phẩm
-/ Tác giả Trần Quốc Tuấn ( 1231?- 1300) + Có công lao lớn trong 3 cuộc k/c chống quân Mông- Nguyên
+ Ông là người văn võ song toàn, trọng nhân nghĩa,sống đức độ trung thành
-/ Tác phẩm
- Ra đời trước cuộc kháng chiến cống quân Nguyên lần 2 (1285 – 1287)
- Ông là thống lĩnh tiết chế
2/ Đọc – chú thích – thể loại- bố cục
Trang 2từ khó.
? Văn bản thuộc thể loại gì?
? Em hiểu già về thể hịch ?
? Bài hịch chia làm mấy phần, ý mỗi phần?
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh phân
tích văn bản
? Tác giả đã nêu gương những nhân vật lịch
sử nào ?
? Những nhân vật được nêu có địa vị xã hội
như thế nào ?
- Địa vị xã hội khác nhau : gia thần, quan nhỏ
? Những nhân vật này có điểm chung nào để
thành gương sáng cho mọi người noi theo ?
? Ở đoạn văn này tác giả sử dụng nghệ thuật
gì ?
? Việc liệt kê các gương sáng trong lịch sử,
tác giả nhằm mục đích gì ?
- Khích lệ lòng trung quân ái quốc của tướng
sĩ thời Trần
? Thái đô tác giả được bộc lộ như thế nào khi
nêu gương lịch sử ?
- Tôn trọng đề cao gương sáng của lòng trung
quân, ái quốc
? Em hãy tìm những chi tiết nói đến tội ác
quân giặc?
- Đi nghênh ngang ngoài đường uốn lưỡi cú
diều, thân dê chó bắt nạt tể phụ, vơ vét bạc
vàng lòng tham
? Tác giả sử dụng nghệ thuật gì ? Tác dụng?
? Tác giả căm tức vì điều gì?
- Chưa được xả thịt ……… uống máu quân
thù
? Nhận xét gì về lòng căm thù giặc của tác giả
?
- Sự hy sinh xả thân vì nghĩa lớn
- Sục sôi đầy nhiệt huyết chờ ngày quyết tử
sống chết với quân giặc
? Tác giả đã đưa ra mối quan hệ với tướng sĩ
từ lâu như thế nào?
- Các người ở cùng ta……….nào có kém gì
? Tại sao tác giả lại đưa ra mối quan hệ như
vậy trước khi phê phán tướng sĩ?
3 Phân tích
3.1/ Nêu gương sáng trong lịch sử
- Sẵn sàng chết vì vua, vì chủ tướng
- Không sợ nguy hiểm, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ
-> Khích lệ lòng trung quân ái quốc của tướng
sĩ thời Trần
3.2/ Lòng căm thù giặc của tác giả
*Tội ác quân giặc
- Đi nghênh ngang ngoài đường uốn lưỡi cú diều, thân dê chó bắt nạt tể phụ, vơ vét bạc vàng lòng tham
Trang 3- Mối quan hệ lâu đời khiến cho quân sỹ cảm
nhận được tình nghĩa gắn bó keo sơn vào sinh
ra tử đếu có nhau
? Tác giả phê phán những thói gì của tướng sĩ
- Bàng quang: Việc nước không suy nghĩ,
không thấy đau đớn nhục nhã
- Hưởng lạc: Ham vui chơi, tận hưởng bổng
lộc lo cho cuộc sống gia đình vẹn toàn chu tất
chứ không lo cho vận nước lâm nguy
? Tác giả chỉ rõ những tác hại gì ?
- Tất cả những việc tướng sỹ đang làm khi có
giặc tràn sang thì việc binh đạo trở tay không
kịp nước mất nhà tan
- Tướng sĩ chịu nhục, tiếng xấu lưu đến ngàn
năm không xóa nổi
? Em có nhận xét gì về cách phê phán đó của
tác giả ?
- Rất chân thành, cụ thể, rõ ràng chính điều
đó giúp cho tướng sĩ dễ nhận ra sai lầm để
chú tâm vào việc nước
? Tại sao bài hịch được đánh giá là bản
“Trường thiên đại luận” ?
-Cách viết rất chặt chẽ,lôJíc Từ ngữ dùng
chính xác, cụ thể có sức truyền cảm cao
Hoạt động 3 : Hướng dẫn học sinh tổng
kết
? Đọc ghi nhớ SGK ?
=> Ẩn dụ : Tham lam, độc ác như loài cầm thú
*Lòng căm thù:
- quên ăn quên ngủ
- Căm tức chưa xả thịt, lột da, nuốt gan, uống máu quân thù
- trăm thân … Nghìn xác gói da ngựa vẫn vui lòng
=> Ý chí quyết tâm
Hành động phi thường Sục sôi đầy nhiệt huyết chờ ngày quyết tử sống chết với quân giặc
3.3 Phê phán tướng sĩ bàng quan hưởng lạc -Mối quan hệ tướng sĩ lâu đời, bên vững
- Phê phán sự bàng quang hưởng lạc +Bàng quan: Việc nước không suy nghĩ, không thấy đau đớn nhục nhã
+ Hưởng lạc: Ham vui chơi, tận hưởng bổng lộc lo cho cuộc sống gia đình vẹn toàn chu tất chứ không lo cho vận nước lâm nguy
=>Phong cách phê phán : Rất chân thành, cụ thể, rõ ràng chính điều đó giúp cho tướng sĩ dễ nhận ra sai lầm để chú tâm vào việc nước
II.Tổng kết.
Ghi nhớ : Sgk
4 Củng cố
- GV hệ thống bài
5 Dặn dò
Trang 4- Học bài, soạn bài “ Nước Đại Việt ta”.
Tuần 26 Tiết 95
Ngày soạn : 26/ 02/ 2011
Ngày dạy : 29/ 02/ 2011
Trang 5Tiếng Việt: HÀNH ĐỘNG NÓI
I.Mục tiêu cần đạt.
Giúp học sinh nắm được trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1 Kiến thức
Cách dùng các kiểu câu để thực hiện hành động nói
2.Kĩ năng
Sử dụng các kiểu câu để thực hiện hành động nói phù hợp
II Chuẩn bị.
- Soạn bài
- Phương tiện: sgk, chuẩn kiến thức, bảng phụ
- Phương pháp; Phân tích ngôn ngữ, gợi mở, thảo luận nhóm
III Lên lớp
1) Ổn định tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ
?Thế nào là câu phủ định? Cho ví dụ?
3) Bài mới.
Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
hành động nói là gì
? Gọi h/s đọc đoạn trích SGK
? Lý Thông nói với Thạch Sanh nhằm mục
đích gì ?
? Câu nào thể hiện mục đích ấy ?
-Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy
chốn ngay đi: Lý Thông muốn đe dọa để
Thạch Sanh sợ hãi bỏ nhà đi để cướp công
? Lý Thông có đạt được mục đích ấy không ?
? Câu nào thể hiện điều đó ?
-Có Chàng vội vã từ giã… túp lều cũ dưới
gốc đa kiếm củi nuôi thân
? Lý Thông thực hiện mục đích đó bằng
phương tiện gì ?
-Hành động nói
? Vậy em hiểu hành động nói của con người
là kiểu hành động như thế nào ?
-Hành động nói là hành động được thực hiện
bằng lời nói nhằm mục đích nhất định
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh tìm hiểu
các kiểu hành động nói thường gặp.
? Trong đoạn trích trên ngoài câu đã phân tích
mỗi câu còn lại của Lý Thông đều nhằm vào
mục đích đó là mục đích gì ?
-Câu 1: trình bày, câu 2: đe dọa, câu 4: hứa
I./ Hành động nói là gì?
1 Ví dụ:
-Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy chốn ngay đi => Yêu cầu, đe dọa
2.Kết luận : Ghi nhớ:sgk
II.Các kiểu hành động nói thường gặp.
-Trình bày: báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán…
-Điều khiển: Cầu khiến, đe dọa, thách thức… -Hứa hẹn
- Bộc lộ cảm xúc
Trang 6? Hãy chỉ ra hành động nói trong đoạn trích
của bài tập 2
-Câu 1: hỏi, câu2: trình bày báo tin, câu 3: bộc
lộ cảm xúc
? Em hãy liệt kê hành động nói qua các đoạn
trích trên ?
-Trình bày: báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự
đoán…
-Điều khiển: Cầu khiến, đe dọa, thách
thức…
-Hứa hẹn
- Bộc lộ cảm xúc
Gọi HS đọc phần ghi nhớ SGK
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh luyện
tập.
Gọi SH đọc yêu cầu bài tập 1, 2
Bài 1: Trần Quốc Tuấn viết Hịch Tướng Sĩ
nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ học tập binh
thư yếu lược do ông soạn ra và khích lệ lòng
yêu nước
Nay ta chọn binh pháp ….tức là kẻ nghịch thù
Ta viết bài Hịch này để các ngươi biết bụng ta
Bài 2: Câu 1: hỏi, câu 2: trình bày, câu 3:
khuyên bảo, câu 4: trình bày, câu 5: báo tin
a) Câu 1: hứa hẹn
b) Câu 1: thông báo, câu 2: hỏi, câu 3: bộc lộ
cảm xúc, trình bày, câu 4: hỏi, câu 5: bộc
lộ cảm xúc và trình bày
Về nhà làm bài tập số 3, soạn bài “Nước Đại
Việt ta”
III.Luyện tập.
Bài 1:
- Nay ta chọn binh pháp ….tức là kẻ nghịch thù
- Ta viết bài Hịch này đe các ngươi biết bụng ta
Bài 2:
a Câu 1: hứa hẹn
b Câu 1: thông báo, câu 2: hỏi, câu 3: bộc lộ cảm xúc, trình
4 Củng cố
- GV hệ thống bài
5 Dặn dò
- Học bài, làm các bài tập còn lại
- Tiết sau trả bài
Tuần 26 Tiết 96
Ngày soạn : 26/ 02/ 2011
Ngày dạy : 30/ 02/ 2011
Trang 7TRẢ BÀI VIẾT SỐ 5
I Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh:
- Nắm được năng lực viết bài văn thuyết minh của mình
- Nhận ra những lỗi mắc phải để có hướng khắc phục sửa chữa, điều chỉnh cách học của mình trong thời gian tiếp theo
II Chuẩn bị
-Thầy: Bài kiểm tra đã chấm, nhận xét- đánh giá
- Trò: Xem lại yêu cầu của đề
III Lên lớp
1.Ổn định tổ chức
2.Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1 Nhận xét ưu nhược điểm của
bài làm
* Ưu điểm: Nhiều em chuẩn bị cho bài viết
chu đáo, nắm được kiến thức
- Bài viết trình bày tương đối rõ ràng theo bố
cục 3 phần, tương đối mạch lạc
- Một số bài viết có nội dung đầy đủ, diến đạt
tương đối trôi chảy
GV nêu tên cụ thể một số bài viết tốt của HS ở
mỗi lớp để các hs khác học tập
* Nhược điểm:
Nhiều em chưa nắm chắc cách làm bài văn
thuyết minh,không xây dựng dàn dựng dàn ý
nên các ý lộn xộn, kém mạch lạc, diễn đạt
lủng củng, tri thức về đối tượng thuyết minh
còn hạn chế
- Một số em sai chính tả nhiều , trình bày cẩu
thả, , thiếu ý thức làm
Gv nêu cụ thể một số bài làm kém để hs rút
kinh nghiệm
GV nêu ra , sửa những lỗi sai chính tả và các
lỗi thường gặp như cách diễn đạt, trình bày…
Hoạt động2 : Trả bài
Bước 1: Chữa bài ( như đáp án)
Bước 2: Trả bài
Hoạt động 3: Học sinh có ý kiến( nếu có) –
Gv giải đáp thắc mắc của học sinh
Hoạt động 4: Gọi tên –ghi điểm vào sổ lớn
I Nhận xét
II Trả bài
4 Củng cố
- GV khắc sâu lại cách làm bài văn thuyết minh
- Nhấn mạnh, yêu cầu khắc phục các lỗi diễn đạt, lỗi chính tả
Trang 85 Dặn dò.
- Soạn bài “ Nước Đại Việt ta ”