- Xưng “Tôi” khi nói về những cảm nhận riêng về cuộc sống từng trải của ông => Nhờ sự xen kẽ giữa lí luận trừu tượng và những trải nghiệm của cá nhân tác giả nên áng văn nghị luận không [r]
Trang 1Tuần 30 Tiết 109 , 110
Ngày soạn: 25/ 03/ 2011
Ngày dạy: 29/ 03/ 2011
ĐI BỘ NGAO DU (Trích Ê-min hay về giáo dục )
I Mục tiêu cần đạt.
Giúp HS nắm được trọng tâm :
1.Kiến thức:
- Mục đích, ý nghĩa của việc đi bộ theo quan điểm của tác giả.
- Cách lập luận chặt chẽ, sinh động, tự nhiên của nhà văn
- Lối viết nhẹ nhàng có sức thuyết phục khi bàn về lợi ích, hứng thú của việc đi bộ
ngao du
2.Kĩ năng:
- Đọc –hiểu văn bản nghị luận nước ngoài
- Tìm hiểu, phân tích các luận điểm, luân cứ, cách trình bày vấn đề trong một bài
văn nghị luận cụ thể
II Chuẩn bị.
- Soạn bài
- Phương tiện : sgk, chuẩn kiến thức
- Phương pháp : gợi mở, thảo luận nhóm
III Lên lớp
1) Ổnđịnh tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ:
? Nêu nét nội dung và nghệ thuật tiêu biểu của văn bản “ Thuế máu” ?
3) Bài mới:
Gv giới thiệu bài:
Hoạt động 1 : Hướng dẫn học sinh đọc,
tìm hiểu chung văn bản
- Gọi H/s đọc chú thích * SGK
? Nêu vài nét về tác giả ?
? Em biết gì về tác phẩm Đi bộ ngao du ?
? Em hiểu như thế nào về nhan đề của văn
bản ?
- Dạo chơi đó đây bằng cách đi bộ
? Nhan đề này có sát nội dung văn bản
không ? Vì sao ?
- Tên bài đã khái quát được nội dung văn
bản vì văn bản bàn về lợi ích của việc
dạo chơi mọi nơi theo cách đi bộ
I Đọc - hiểu văn bản:
1 Tác giả, tác phẩm
a.Tác giả: Ru-xô ( 1712- 1778) nhà văn , nhà triết học , nhà hoạt động xã hội Pháp á b.Tác phẩm: Trích trong quyển V, quyển cuối cùng của tác phẩm Ê- min hay về giáo dục, nêu lên quan điểm muốn ngao du học hỏi cần phải đi bộ
Trang 2? Văn bản này thuộc kiểu văn bản nào ?
- Nghị luận
Hoạt động 2 : Hướng dẫn học sinh phân
tích văn bản
? Theo em , văn bản có thể chia làm mấy
phần ? Nội dung chính của từng phần là gì ?
Mỗi phần có thể coi là một luận điểm được
không ?
Các luận điểm chính:
a Đoạn 1: Từ đầu -> nghỉ ngơi: Đi bộ
ngao du thì ta hoàn toàn tự do, tuỳ theo
ý thích, không phụ thuộc vào ai, hay bất
cứ cái gì
b Đoạn 2: Tiếp -> tốt hơn: Đi bộ ngao du
có dịp trau dồi vốn tri thức của ta
c Đoạn 3 : còn lại: Đi bộ ngao du có tác
dụng cho sức khoẻ và tinh thần của con
người
? Nhắc lại luận điểm chính ở đoạn thứ nhất?
? Tác giả đã nêu dẫn chứng cụ thể để chứng
minh cho luận điểm này như thế nào?
? Luận điểm chính ở đoạn 2 của văn bản lf
gì?
? Luận điểm được chứng minh bằng các
luận cứ nào?
? Em có nhận xét gì về trình tự sắp xếp các
luận cứ trên?
? Nêu luận điểm ở đoạn 3?
? Cách chứng minh luận điểm có gì đặc
2 Đọc – chú thích – bố cục.
3.Phân tích 3.1 Các luận điểm chính
a Đi bộ ngao du- được tự do thưởng ngoạn
- Thích đi hay dừng là tùy ý ta
- Quan sát khắp nơi, xem được tất cả
- Hưởng thụ tất cả sự tự do
-> Đi bộ để giải trí, học hỏi, vận động, làm việc
b Đi bộ ngao du sẽ trau dồi được vốn tri thức
- Hiểu biết tài nguyên trên trái đất
- Biết được các sản vật, nền nông nghiệp, nghề trồng trọt
- Hiểu biết thêm về tự nhiên, về khao học của tự nhiên và các qui luật phát triển của nó
-> Nêu dẫn chứng dồn dập, liên tục bằng nhiều kiểu câu khác nhau
c Đi bộ ngao du sẽ được bồi bổ về sức khỏe và tinh thần
- Giúp ta ăn ngon miệng, ngủ ngon giấc
- Không buồn bã cáu kỉnh như ngồi trong xe
Trang 3Trật tự các luận điểm:
- Đối với Ru- xô, tự do là mục tiêu quan
trọng hàng đầu Ong luôn khao khát tự
do, cảm thấy tự do quý như thế nào từ
khi bị chủ xưởng chửi mắng, đánh đập,
rồi phải bỏ đi kiếm sống; Suốt đời ông
luôn đấu tranh cho tự do chống lại chế
độ phong kiến
- Thủa nhỏ hầu như không,được học hành
nên ông rất coi trọng việc học hành , tự
trau dồi vốn kiến thức
+ Vì vậy cách sắp xếp các luận điểm của
ông là hợp lí theo đúng cuộc sống của ông
? Tác giả sử dụng chủ yếu kiểu câu nào để
liệt kê những điều thú vị của việc đi bộ
ngao du ? Tác dụng của nó ?
? Khi nào tác giả dùng ngôi kể Tôi, khi nào
dùng ngôi kể Ta ?
- Tôi: khi t/g nói kinh nghiệm riêng
- Ta: Khi lí luận chung
? Cách lặp lại đại từ Tôi hoặc Ta trong khi
kể có tác dụng gì ?
Thảo luận nhóm
? Ta hiểu gì về con người , tư tưởng, tình
cảm của Ru- xô qua bài này?
? Lấy dẫn chứng chứng minh cho những
nhận định đó?
Hoạt động 3 : Hướng dẫn học sinh tổng
kết
? Nêu nét nội dung và nghệ thuật chính của
văn bản ?
_ Gọi h/s đọc ghi nhớ (sgk)
3.2 Bài văn nghị luận sinh động:
- Dùng đại từ ta khi lí luận chung
- Xưng “Tôi” khi nói về những cảm nhận riêng về cuộc sống từng trải của ông
=> Nhờ sự xen kẽ giữa lí luận trừu tượng
và những trải nghiệm của cá nhân tác giả nên áng văn nghị luận không khô khan mà rất sinh động
3.3 Bóng dáng nhà văn:
- Ru- xô là một người giản dị: ăn ngon miệng một bữa cơm đạm bạc, ngủ ngon lành trên cái giường tồi tàn
- Quý trọng tự do
- Rất yêu mến thiên nhiên
II Tổng kết :
Ghi nhớ (SGK)
4 Củng cố :
- Gv hệ thống toàn bài
5 Dặn dò: - Học bài , học thuộc ghi nhớ sgk
- Chuẩn bị bài Hội thoại ( tiếp theo)
Trang 4
-Tuần 30 Tiết 111
Ngày soạn: 25/ 03/ 2011
Ngày dạy: 30/ 03/ 2011
HỘI THOẠI ( Tiếp theo) I/ Mục tiêu cần đạt
Giúp HS nắm được trọng tâm
1 Kiến thức:
Khái niệm lượt lời
Việc lựa chọn lượt lời góp phần thể hiện thái độ và phép lịch sự trong giao tiếp
2 Kĩ năng:
Xác định được các lượt lời trong hội thoại
Sử dụng đúng lượt lời trong giao tiếp
II Chuẩn bị.
- Soạn bài
- Phương tiện : sgk, chuẩn kiến thức, bảng phụ
- Phương pháp : gợi mở, thảo luận nhóm
III Lên lớp
1) Ổnđịnh tổ chức
2) Kiểm tra bài cũ: -.Thế nào là vai xã hội trong hội thoại ? Cho ví dụ minh hoạ?
3) Bài mới.:
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh tìm
hiểu lượt lời trong hội thoại.
- Đọc lại cuộc trò chuyện giữa nhân vật bà
cô và chú bé Hồng ( trang 92-93)
? Trong cuộc thoại đó mỗi nhân vật nói
bao nhiêu lượt ? Hãy chỉ rõ từng lượt lời ?
? Bao nhiêu lần lẽ ra Hồng được nói mà
em không nói ?
- Có 3 lần được nói nhưng Hồng không
noí
? Sự im lặng thể hiện thái độ gì của bé
Hồng đối với những lời nói của bà cô?
- im lặng thể hiện sự bất bình trước những
lời nói của bà cô
? Vì sao Hồng không cắt lời bà cô khi bà
nói những điều Hồng không muốn nghe?
- Mặc dù không muốn nghe nhưng Hồng
I Lượt lời trong hội thoại:
1.Ví dụ:
- Bé Hồng : 2 lượt
+ Khôn! Cháu không muốn vào…
+ Sao cô biết…
- Bà cô : 5 lượt + Hồng! Mày có muốn…
+ Sao lại không vào?
+ Mày dại quá…
+ Vậy mày hỏi cô Thông…
+ Mấy lại…
- Sự im lặng của Hồng thể hiện thái độ bất bình trước những lời lẽ thiếu thiện chí của
bà cô
- Hồng không cắt lời bà cô vì để giữ thái độ
Trang 5? Theo em thế nào là lượt lời trong hội
thoại?
? Trong hội thoại cần chú ý điều gì?
Hs đọc ghi nhớ sgk
Hoạt đông 2: Hướng dẫn h/s làm bài
tập sgk.
? Đọc và nêu yêu cầu bài tập ?
- Thảo luận, làm bài tập
2.Kết luận:
Ghi nhớ (sgk)
II Luyện tập:
Bài 1 :
- Cai lệ : nói nhiều, hống hách ( xưng tao- mày )
- Người nhà lý trưởng giữ gìn hơn ( xưng anh chị – tôi ) nhưng mỉa mai
- Chị dậu : từ nhún nhường ( cháu – ông ) đến kháng cự ( tao – mày )
Bài 2
a Thoạt đầu cái Tí nói rất nhiều, rất hồn nhiên, còn chị Dậu thì chỉ im lặng Về sau, cái Tí nói ít đi hẳn, còn chị Dậu thì nói nhiều hơn
b Miêu tả rất phù hợp với tâm lí nhân vật: Ban đầu cái Tí rất vô tư vì nó chưa biết nó bị bán, còn chị Dậu buộc phải bán con nên rất đau xót và chỉ im lặng Sau cái Tí biết mình
bị bán nên rất buồn và ít nói, còn chị Dậu thì
ra sức để thuyết phục con
c Cách trình bày của tác giả càng tô đậm thêm nỗi bất hạnh sắp giáng xuống đầu cái Tí
4 Củng cố
- GV hệ thống toàn bài
5 Dặn dò
- Làm các bài tập còn lại
- Chuẩn bị bài luyện tập đưa yếu tố biểu cảm vào văn nghị luận
Trang 6Tuần 30 Tiết 112
Ngày soạn: 25/ 03/ 2011
Ngày dạy: 31/ 03/ 2011
Tập làm văn: LUYỆN TẬP ĐƯA YẾU TỐ BIỂU CẢM VÀO
BÀI VĂN NGHỊ LUẬN I/ Mục tiêu cần đạt
Giúp h/s nắm được trọng tâm :
1.Kiến thức :
Hệ thống kiến thức về văn nghị luận
Cách đưa yếu tố biểu cảm vào bài văn nghị luận
2.Kĩ năng
Xác định cảm xúc và biết cách diễn đạt cảm xúc đó trong bài văn nghị luận
II Chuẩn bị.
- Soạn bài :
- Phương tiện : sgk, chuẩn kiến thức
- Phương pháp : nêu vấn đề, thảo luận nhóm
III Lên lớp
1) Ổn định tổ chức:
2) Kiểm tra bài cũ:
3) Bài mới
Hoạt động 1:
_ Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà
của h/s
? Để làm sáng tỏ cho vấn đề trên việc sắp
xếp các luận điểm như sgk có hợp lí chưa?
Vì sao?
? Những luận điểm trên trình bày những
nội dung gì ?
? Nó đã đáp ứng được yêu cầu của đề bài
chưa?
? Theo em nên sửa lại như thế nào?
? Từ đó em có thể sắp xếp thành dàn bài
cơ bản được không? ( Thảo luận )
I Đề bài:
Sự bổ ích của những chuyến tham quan, du
lịch đối với học sinh.
* Hệ thống luận điểm :
A.Mở bài: Nêu lợi ích của việc tham quan
B Thân bài: Nêu các lợi ích cụ thể:
1.Về thể chất: Những chuyến tham quan du lịch có thể giúp ta thêm khoẻ mạnh 2.Về tình cảm : TQDL giúp ta :
-Tìm thêm được những niềm vui cho bản thân mình
- Có thêm tình yêu đối với thiên , với quê
Trang 7? Phần kết bài cần nhắc lại vấn đề gì?
-Cho học sinh luyện tập bằng cách viết
một đoạn văn trình bày luận điểm : Tham
quan, du lịch đem đến cho ta nhiều niềm
vui
Hoạt động 2:
? Quan sát đoạn văn ví dụ, nhận xét, bổ
sung?
? Cần tăng cường yếu tố biểu cảm như thế
nào để biểu hiện đúng cảm xúc thật của
em ?
_ Giành thời gian cho h/s làm sau đó lần
lượt gọi các em lên trình bày
học trong trường lớp, qua những điều mắt thấy, tai nghe
_ Đưa lại nhiều bài học có thể chưa có trong sách vở nhà trường
C Kết bài: Khẳng định tác dụng của hoạt động tham quan
II Đưa yếu tố biểu cảm vào từng đoạn văn:
1 Đưa yếu tố biểu cảm vào luận điểm : Tham quan du lịch giúp có thêm nhiều niềm vui cho bản thân
+ Tìm hiểu đoạn văn ví dụ, viết lại sao cho luận điểm đó nổi bật hết những yếu tố biểu cảm
4 Củng cố :
- GV hệ thống bài, khắc sâu kiến thức
5 Dặn dò:
- Viết thêm một số đoạn tương tự đưa yếu tố biểu cảm vào văn nghị luận