Chủ nghĩa Mác đã xâm nhập vào phong trµo c«ng nh©n, ý thøc gi¸c ngộ của công nhân lên cao họ đã tiến hành các cuộc đấu tranh chống l¹i mäi thñ ®o¹n ¸p bøc cña giai cÊp t s¶n.. Nh÷ng sù [r]
Trang 1Ngày soạn 2 thỏng 10 năm 2010
Tiết 10 B ài 6.
CáC NƯớC ANH,PHáP, ĐứC, Mĩ, CUốI THế Kỷ 19
ĐầU THế Kỷ 20.
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
* Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 các nước tư bản chủ yếu ở Âu- Mĩ chuyển sang giai
đoạn CNĐQ Vì vậy Hs cần nắm được:
- Các nước tư bản lớn Anh, Pháp, Đức,Mĩ chuyển sang giai đoạn CNĐQ
- Tình hình và đặc điểm cụ thể của từng nước đế quốc
- Những điểm nổi bật của CNĐQ
2 Tư tưởng:
- Giúp hs nhận thức rõ bản chất của CNTB, CNĐQ
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống các thế lực gây chiến, bảo vệ hoà bình
3./ Kĩ năng:
- Rèn luện kĩ năng phân tích sự kiện để hiểu đặc điểm và vị trí lịch sử của CNĐQ
- Sưu tầm tài liệu, lập niên biểu về các nước đế quốc cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20
B chuẩn bị.
1 Chuẩn bị của GV:
- Bài soạn, SGK, SGV, SBT , sách tham khảo
- Các lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỷ 20
- Tìm hiểu bức tranh hình 32 sgk, tìm đọc các tài liệu nói về tình hình kinh tế , chính trị của các nước tư bản chủ yếu
2 Chuẩn bị của HS:
- Học bài cũ, làm các bài tập đã học
- Tìm hiểu bài mới dựa vào các câu hỏi suy nghĩ và trả lời
- Tìm hiểu các tranh ảnh , lược đồ có trong Sgk
c Tiến trình hoạt động:
1 Ôn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: Tại sao nói Công xã Pa Ri là nhà nước kiểu mới?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài : Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 các nước tư bản Anh, Pháp, Đức, Mĩ
phát triển chuyển mình mạnh mẽ sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa Trong quá trình đó
Trang 2sự phát triển của các nước đế quốc có điểm gì giống & khác nhau chúng ta cùng tìm hiểu
- Gv: Treo lược đồ , yêu cầu hs xác
định vị trí từng nước.
- Gv: Nhắc lại tình hình nước Anh sau
CMCN?
? So với đầu thế kỷ 19, cuối thế kỷ 19
đầu thế kỷ 20 tình hình kinh tế Anh có
gì thay đổi?
- Hs: Dựa vào Sgk trả lời
? Nguyên nhân nào dẫn đến kinh tế
( công nghiệp ) Anh tụt hậu?
? Vì sao giai cấp TS Anh chú trọng đầu
tư vào các nước thuộc địa?
( Anh có hệ thống thuộc địa rộng lớn,
đầu tư ở các thuộc địa mang lại lợi
nhuận lớn )
- Gv: Tuy phát triển chậm về công
nghiệp nhưng Anh vẫn là nước dẫn
đầu thế giới về tài chính , thuộc địa
,thương mại ,đầu thế kỷ 20 Anh chuyển
sang CNĐQ
? Chế độ chính trị ở Anh như thế nào?
Thực chất chế độ 2 đảng là gì?
? Vì sao CNĐQ Anh được mệnh danh
là’’CNĐQ thực dân”? ( Đối ngoại )
- Gv: Sử dụng bản đồ chỉ các nước
thuộc địa của Anh.
- Hs: Trả lời gv bổ sung
- Gv: Nhắc lại tình hình của Pháp sau
CM 1871
? Tình hình kinh tế Pháp có điểm gì nổi
bật? Vì sao?
? Để giải quyết khó khăn trên, g/c TS
I Tình hình các nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ:
1 Anh.
+ Kinh tế:
- Phát triển chậm lại ,mất dần vị trí độc quyền công nghiệp tụt xuống hàng thứ 3 thế giới (sau
Mĩ, Đức)
- Chú trọng đầu tư vào thuộc địa
=> Đầu thế kỷ 20 xuất hiện các công ty độc quyền -> Anh chuyển sang giai đoạn CNĐQ
+ Chính trị: Tồn tại chế độ quân chủ lập hiến,
với 2 đảng Tự do & Bảo thủ thay nhau cầm quyền
+ Đối ngoại: Xâm lược, thống trị và bóc lột
thuộc địa => CNĐQ thực dân.
2 Pháp:
+ Kinh tế:
- Công nghiệp phát triển chậm lại, tụt xuống hàng thứ 4 thế giới.(sau mĩ, Đức, Anh)
- Đầu thế kỷ 20 phát triển 1 số nghành CN
Trang 3đã làm gì?
- Hs: Dựa vào Sgk trả lời gv bổ sung.
? Chính sách xuất khẩu TB của Pháp có
gì khác Anh?
? Tình hình chính trị của Pháp có gì nổi
bật?
- Hs: Trả lời gv giải thích thêm
? Em có nhận xét gì về nền kinh tế Đức
cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20?
- Gv: H/d hs thống kê số liệu Gv phân
tích
? Vì sao CN Đức phát triển nhanh như
vậy?
- Hs: Dựa vào Sgk trả lời
? Nét nổi bật về tình hình chính trị ở
Đức? Nêu đặc điểm của CNĐQ Đức và
giải thích? ( Hs thảo luận)
- Hs: Đại diện các nhóm trả lời, các
nhóm bổ sung, gv hoàn thiện
mới: điện khí, hoá chất…
- Tăng cường xuất khẩu TB ra nước ngoài dưới hình thức cho vay lãi
- CNĐQ Pháp phát triển với sự ra đời của các công ty độc quyền dần dần chi phối nền kinh tế Pháp
+ Chính trị:
- Thể chế cộng hoà
- Quan hệ trong nước căng thẳng
- Tăng cường xâm chiếm thuộc địa
3 Đức
+ Kinh tế: Phát triển nhanh chóng (công
nghiệp) đứng thứ 2 thế giới
- Hình thành các tổ chức độc quyền => Chuyển sang giai đoạn CNĐQ
+ Chính trị: Theo thể chế liên bang do quý tộc
liên minh với tư bản độc quyền lãnh đạo Thi hành c/s phản động và hiếu chiến => Đặc
điểm: là CNĐQ quân phiệt & hiếu chiến.
4 Củng cố:
- Gv chuẩn bị bài tập trắc nghiệm ở bảng phụ gọi hs lên bảng làm: Lập bảng so sánh vị trí kinh tế của Anh, pháp, Đức trước và sau 1870?
5 Dặn dò:
*Bài cũ:
- Học bài cũ dựa vào các câu hỏi cuối bài
- Làm các bài tập
* Bài mới:- Tìm hiểu phần còn lại của bài , tìm hiểu các khái niệm công ty độc quyền và mâu thuẫn chủ yếu giữa các đế quốc đầu thế kỷ 20 Suy nghĩ và trả lời các câu hỏi sgk
Trang 4Ngày soạn 2 thỏng 10 năm 2010
Tiết11 Bài 6
CáC NƯớC ANH,PHáP, ĐứC, Mĩ, CUốI THế Kỷ XIX ĐầU THế Kỷ XX ( tiếp theo)
A Mục tiêu bài học: đã nêu ở tiết 10
B Chuẩn bị
1 Chuẩn bị của GV:
- Soạn giáo án, SGK, SGV, SBT và 1 số sách tham khảo
- Đọc 1 số tài liệu liên quan đến bài học
- Chuẩn bị bản đồ: Các nước tư bản đế quốc và thuộc địa của chúng đầu thế kỷ 20
- Tranh ảnh về tình hình phát triển nổi bật của các nước đế quốc
2 Chuẩn bị của HS:
- Học bài cũ, hoàn thành các BT gv đã hướng dẫn
- Tìm hiểu phần tiếp của bài , suy nghĩ và trả lời các câu hỏi trong SGK
c Tiến trình hoạt động.
1.Ôn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
Tình hình kinh tế ,chính trị của Đức có điểm gì nổi bật?
3 Bài mới:
* Giới thiệu bài mới: Tiết trước chúng ta đã học về tình hình kinh tế, chính trị của 3
nước Anh, Pháp, Đức Hôm nay chúng ta sẽ tìm về nước Mĩ và những chuyển biến quan trọng của các nước đế quốc cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
- Gv: Gọi Hs đọc mục 4 sgk
? Tình hình kinh tế Mĩ cuối thế kỷ 19
đầu thế kỷ 20 như thế nào ?
? Tại sao nền kinh tế Mĩ phát triển
nhanh như vậy?
? Sự phát triển kinh tế của các nước
có giống nhau hay không?
-Hs:KT các nước phát triển không
4/ Mĩ:
+ Kinh tế:
- Cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20 Mĩ đã phát triển nhanh chóng, ( CN đứng đầu thế giới )
- SXCN phát triển vượt bậc hình thành các tổ chức độc quyền lớn cácTơ rơt => Mĩ chuyển sang giai đoạn ĐQCN.
Trang 5-Gv: Các công ty của Mĩ được hình
thành trên cơ sở nào? Tại sao nói Mĩ
là xứ sở của các ông vua công
nghiệp?
-Gv: H/ d hs thảo luận & bổ sung,
giải thích rỏ hình thức độc quỳên ở
Đức & Mĩ khác nhau
-Gv: Tình hình chính trị nước Mĩ có
điểm gì nổi bật? Có gì giống & khác
Anh?
- Liên hệ với tình hình chính trị hiện
nay?
? Chính sách đối ngoại của Mĩ?
-Hs: Trả lời
-Gv:Dùng lược đồ chỉ những vùng
Mĩ tiến hành xâm lược
- Gv: Dẫn dắt: ? Qua việc học lịch
sử của 4 nước đế quốc tiêu biểu em
hãy nhận xét xem chuyển biến quan
trọng trong đời sống kinh tế các nước
là gì?
- Hs: Dựa vào sgk trả lời.Gv phân
tích rõ
? Trước năm 1870 có hiện tượng này
không?
( Không, chỉ có tự do cạnh tranh ở
các nước tư bản )
? H/d Hs quan sát hình 32 nhận xét
về quyền lực của các công ty độc
quyền?
(Nắm giữ, chi phối đời sống kinh tế)
? Tại sao các nước đế quốc tăng
cường xâm chiếm thuộc địa?
-Gv: Treo bản đồ thế giới lên bảng ,
yêu cầu hs quan sát và điền tên các
- Chính trị: Thể chế cộng hoà, quyền lực tập
trung trong tay tổng thống.Do 2 đảng: Cộng hoà
và dân chủ thay nhau cầm quyền, thi hành c/s
đối nội, đối ngoại phục vụ quyền lợi của g/c TS -Tăng cường xâm lược thuộc địa
2 Chuyển biến quan trọng ở các nước đế quốc:
a Sự hình thành các tổ chức độc quyền:
-Tập trung sản xuất -> hình thành các công ty
độc quyền chi phối đời sống kinh tế
=> CNTB chuyển sang giai đoạn CNĐQ
b Tăng cường xâm lược thuộc địa chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới:
-Nguyên nhân: Nhu cầu về nguyên liệu, thị
trường, xuất khẩu tư bản tăng lên nhiều
Trang 6thuộc địa của Anh, Đức,Pháp,Mĩ trên
bản đồ
-Gv:Qua lược đồ em có nhận xét gì
về phần thuộc địa của các đế quốc?
- Gv: Chốt lại: … từ đó nảy sinh mâu
thuẫn giữa các nước đế quốc về thị
trường và thuộc địa dẫn đến xu
hướng chạy đua vũ trang, chuẩn bị
chia lại thế giới
-Đến đầu thế kỷ 20 thế giới đã bị phân chia xong
4 Củng cố bài học:
- Thảo luận đặc trưng chủ yếu của CNĐQ? Những mâu thuẫn chủ yếu trong giai
đoạn CNĐQ, kết quả những mâu thuẫn đó?
5 Dặn dò:
*Bài cũ:
- Bài tập: Nêu và giải thích đặc điểm của các nước đế quốc
- Học bài cũ, làm các bài tập ở SBT của bài 6
*Bài mới:
- Tìm hiểu bài mới: Phong trào công nhân cuối thế kỷ 19 -đầu thế kỷ 20 dựa vào các câu hỏi sgk
- Tìm hiểu công lao, vai trò to lớn của Ăng Ghen và Lê Nin đối với phong trào
- Tìm hiểu tranh ảnh, tư liệu có liên quan bài học, tiểu sử Lê nin
Ngày soạn 2 thỏng 10 năm 2010
Tiết12 Bài 7
phong trào công nhân quốc tế
Trang 7cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX
A mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp Hs hiểu được:
- Cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, CNTB chuyển biến nhanh sang g/đ CNĐQ, mâu thuẩn gay gắt giữa g/c TS và g/c VS đã dẫn đến phong trào công nhân phát triển => Quốc tế thứ
2 thành lập
- P Ăng Ghen và Lê Nin đóng góp công lao và vai trò to lớn đối với sự phát triển của phong trào
- Cuộc CM Nga 1905 -1917 , ý nghĩa và ảnh hưởng của nó
2 Tư tưởng:
- Nhận thức đúng cuộc đấu tranh giữa g/c VS và TS là vì quyền tự do, vì sự tiến bộ của xã hội
- Giáo dục tinh thần CM, tinh thần QTVS, lòng biết ơn đối với các lảnh tụ thế giới và niềm tin vào thắng lợi của CMVS
3 Kĩ năng:
- Tìm hiểu những nét cơ bản các khái niệm: Chủ nghĩa cơ hội, CMDCTS kiểu mới,
Đảng kiểu mới
- Biết phân tích các sự kiện cơ bản của bài bằng các thao tác tư duy lịch sử đúng đắn
b Chuẩn bị
1 Chuẩn bị của GV:
- Bài soạn SGK, SBT, SGV, tài liệu tham khảo: LSTG cận đại
- Chuẩn bị bản đồ: Đế quốc Nga cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20
- Tìm hiểu tranh 34, 36 , tìm đọc tiểu sử của Lê Nin
- Sưu tầm 1 số tranh ảnh, lư liệu về cuộc đấu tranh của công nhân Si-Ca-Gô, Lê nin
2 Chuẩn bị của HS:
- Học bài cũ, hoàn thành các bài tập
- Tìm hiểu bài mới,dựa vào các câu hỏi SGK
- Sưu tầm tranh, ảnh, tư liệu về cuộc đấu tranh của công nhân Si-Ca-Gô, thuỷ thủ Pô Tem kin
c Tiến trình hoạt động.
1 Ôn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: ? Chuyển biến quan trọng nhất trong đời sống kinh tế của các nước
đế quốc cuối thế kỷ 19 - đầu thế kỷ 20 là gì? Hãy cho biết quyền lực của các công ty độc quyền?
3 Bài mới:
Trang 8
Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học
? Vì sao sau thất bại của Công Xã Pa
Ri, phong trào công nhân vẫn tiếp
tục phát triển vào cuối thế kỷ 19?
( Mâu thuẫn giữa giai cấp VS và TS
Chủ nghĩa Mác đã xâm nhập vào
phong trào công nhân, ý thức giác
ngộ của công nhân lên cao họ đã
tiến hành các cuộc đấu tranh chống
lại mọi thủ đoạn áp bức của giai cấp
tư sản.)
-Gv: Yêu cầu Hs đọc mục 1 Sgk
? Những sự kiện nào chứng tỏ
phong trào vẫn tiếp tục phát triển?
-Hs:Dựa vào phần chữ nhỏ trong
SGK trả lời.
-Gv: Em có nhận xét gì về cuộc đấu
tranh của g/c công nhân cuối thế kỷ
19?
-Hs: Thảo luận về nguyên nhân,
quy mô, phạm vi, hình thức ,kết
quả của phong trào.1nhóm trả lời
các nhóm khác nhận xét, bổ
sung.Gv kết luận:
? Vì sao ngày 1/5 trở thành ngày
quốc tế lao động?
( 1/5/1886 công nhân Mĩ ở Si-ca-Gô
đấu tranh thắng lợi buộc chủ tư bản
thực hiện chế độ ngày làm 8
giờ.Chứng tỏ sự đoàn kết của công
nhâ tạo nên sức mạnh giành thắng
lợi Ngày này trở thành Quốc tế lao
động là để thể hiện sự đoàn kết, biểu
dương lực lượng, sức mạnh của giai
cấp vô sản quốc tế )
I/ Phong trào công nhân Quốc tế cuối thế kỷ
19 Quốc tế thứ hai.
1/ Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỷ 19:
+ Nguyên nhân:
- Giai cấp vô sản tăng nhanh
- Mâu thuẫn giữa giai cấp VS & TS
gay gắt
+ Quy mô: Thu hút đông đảo công nhân tham gia +Hình thức đấu tranh: Bãi công, biểu tình.
+ Phạm vi: Phong trào công nhân cuối thế kỷ 19
phát triển rộng rải ở nhiều nước Anh, Pháp, Đức, Mĩ…( ở tất cả các nước TB )
+ Mục tiêu đấu tranh: Đòi tăng lương, giảm giờ
làm
+ Kết quả: thành lập các tổ chức chính trị độc
lập của g/c CN ở các nước
- 1875 Đảng XHDC Đức thành lập
- 1879 Đảng CN Pháp
- 1883 nhóm Lao động Nga
Trang 9? Kết quả to lớn nhất mà phong trào
đạt được là gì?(Đảng công nhân Đan
Mạch1871, Đảng CNMĩ 1876,
Đảng CN Hà Lan 1870, 1789 Đảng
CN TBN)
? Nhìn vào kênh hình em có nhận
xét gì ?
? Những yêu cầu nào đòi hỏi phải
thành lập tổ chức quốc tế mới?
-Hs: Dựa vào SGK trả lời (có 395 đại
biểu)
? Đại hội 1889 có ý nghĩa gì?
( Khôi phục tổ chức quốc tế của
công nhân, tiếp tục đấu tranh cho
thắng lợi của chủ nghĩa Mác )
? Quốc tế T2 thành lập và có những
hoạt động gì?
-Hs:Tiến hành dưới hình thức các kỳ
đại hội: Đại hội 2 (1891) ở Bru xen
(Bỉ), đại hội 3 (1893) ở Đuy Rích 9
Thuỵ Sĩ) thông qua các nghị quyết
-Gv: Ăng Ghen có đóng góp công
lao & vai trò gì cho sự thành lập của
QT2?
( Chuẩn bị chu đáo cho sự thành lập,
đấu tranh kiên quyết với tư tưởng cơ
hội, thúc đẩy phong trào công nhân
quốc tế phát triển )
? Sự thành lập QT2 có ý nghĩa gì?
-Hs: Thảo luận (4 nhóm) , 1 nhóm
trình bày, các nhóm khác bổ sung
? Vì sao QT2 tan rã?
- Hs: Thảo luận so sánh QT1 & QT2
có điểm gì giống & khác nhau?
-Gv:Tổng kết bài học
(Trong 1 xã hội giàu có như Mĩ nhưng công nhân vẫn là giai cấp nghèo khổ, bị chủ tư bản bóc lột,
họ đã nổi dậy đấu tranh Làn sóng biểu tình chứng tỏ đây là cuộc đấu tranh có tổ chức, có mục tiêu, thu hút đông đảo công nhân tham gia )
2 Quốc tế thứ hai ( 1889 –1914 ):
a Hoàn cảnh ra đời:
- Cuối thế kỷ 19 phong trào CN phát triển, nhiều
tổ chức,chính đảng của CN ra đời.=> Đòi hỏi thành lập 1 tổ chức quốc tế mới trở nên cấp thiết
- 14/7/1889 Quốc tế thứ 2 thành lập ở Pa Ri
b Hoạt động:
- 1889-1895: Thông qua các nghị quyết quan trọng qua các kỳ đại hội
- 1895 –1914: Sau khi Ăng Ghen mất, QT 2 đã bị chủ nghĩa cơ hội lũng đoạn => QT2 phân hoá và tan rã
c ý nghĩa:
- Khôi phục tổ chức quốc tế của phong trào công nhân, tiếp tục sự nghiệp đấu tranh cho thắng lợi của CN Mác
-Thúc đẩy sự phát triển của PTCN -> Năm 1914 QT2 tan rã
Trang 10( Ăng Ghen mất (1895) là tổn thất lớn cho QT2, khuynh hướng cơ hội trong QT thắng thế, nội bộ
bị phân hoá, các nghị quyết không còn hiệu lực
=> Lê Nin nói: “Quốc tế 2 đã chết vì bị chủ nghĩa cơ hội đánh bại”)
-Gv:Giải thích khái niệm: chủ nghĩa cơ hội.
-GV: phân tích thêm sau khi Ăng Ghen mất, phái cơ hội dần dần chiếm ưu thế trong QT2.Béc- XTainơ(1850-1932) trở thành người đứng đầu phái xét lại.Hắn tuyên bố học thuyết Mác đã lỗi thời và chứng minh mâu thuẫn giữa TS và VS có chiều hướng điều hoà ,bênh vực CNĐQ, phủ nhận quan điểm của giai cấp công nhân, chính quyền vô sản.)
4 Củng cố bài học:
Làm bài tập 1 Gv chuẩn bị ở bảng phụ
( Ghi thời gian & các phong trào công nhân vào ô trống trong bảng)
Tên nước Thời gian Phong trào công nhân.
Anh
Pháp
Đức
5 Dặn dò:
* Bài cũ:
-Học bài cũ, làm các bài tập (SBT)
* Bài mới: Tìm hiểu phần 2 su tầm tranh ảnh, chuyện kể về Lê Nin.