Để tránh được nhược điểm này, trong bài văn nghị luận người viết thường đưa yếu tố tự sự và miêu tả để cho các luận điểm, luận cứ của mình thêm cụ thể, sắc nhọn và có sức thuyết phục hơn[r]
Trang 1Trường THCS Bự Gia Mập Tổ Xó Hội Giỏo Án Ngữ Văn 8
*************************************************************************************
Tuần 30 Ngày soạn: /03/2012
Tiết 113 Ngày dạy: /03/ 2012
KIỂM TRA VĂN (1 TIẾT )
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
1.Kiến thức :
-Củng cố kiến thức văn học ở lớp 8 học kỳ II
2.Kĩ năng :
-Rốn kỹ năng diễn đạt và làm văn
3 Thỏi độ :Giỏo dục HS cú ý thức làm bài
II CHUẨN BỊ CỦA GV – HS :
1.GV : Soạn đề kiểm tra và lập ma trận ,biểu điểm
2 HS: Học bài theo hướng dẫn của Gv
III.MỤC TIấU RA ĐỀ KIỂM TRA
Đánh giá tổng hợp kết quả học Ngữ văn lớp 8 tập của học sinh phần: Đọc - hiểu các văn bản đã học
IV.HèNH THỨC KIỂM TRA
-Hình thức : tự luận
-Cách tổ chức kiểm tra: Học sinh làm tự luận 45 phút
V.THIẾT LẬP MA TRẬN.
- Liệt kê các chuẩn kiến thức, kĩ năng nội dung Đọc - hiểu văn học trong chương trình môn Ngữ văn lớp 8 học kì II, sau đó chọn các nội dung cần đánh giá và thực hiện các bước thiết lập ma trận đề kiểm tra
- Xác định khung ma trận
IV TIẾN TRèNH DẠY HỌC
* Hoạt động 1: Khởi động
1.Ổn định lớp :
2.Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới :
a Giới thiệu bài :
b Tổ chức cỏc hoạt động dạy và học
THIẾT LẬP MA TRẬN
Đề kiểm tra Văn học lớp 8
Thời gian 45 phút( Không kể thời gian giao đề)
Vận dụng Mức độ
Quờ hương
Phõn tớch khổ thơ cuổi của bài thơ
1 cõu – 3 điểm 30%
Trang 2Đề ra
Câu 1
a: Chép thuộc lòng bài thơ “Tức cảnh Pác- Bó” (1,5 đ)
b: Nêu nội dung chính của bài thơ (1,5 đ)
Câu 2 Em hiểu gì về nhan đề Thuế máu trong văn bản Thuế máu của Nguyễn ái Quốc? (2 đ)
Câu 3 Đi bộ ngao du trong bài viết của Ru- xô có những tác dụng nào? (2 đ)
Câu 4 Phân tích khổ thơ cuối trong bài thơ Quê Hương của Tế Hanh để thấy được tình cảm thương
nhớ quê hương của nhà thơ (3 đ)
Đáp án biểu điểm
Câu 1
a Chép lại chính xác bài thơ: Tức cảnh Pác-Bó (1,5 đ)
Sáng ra bờ ruối tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đờ cách mạng thật là sang
b Nội dung chính của bài thơ: (1,5 đ)
Bài thơ cho thấy phong thái ung dung, tinh thần lạc quan của Bác Hồ trong cuộc sống cách mạng đầy gian khổ ở Pắc-Bó Với Người, làm cách mạng và sống hòa hợp với thiên nhiên là một niềm vui lớn
Câu 2 (2 đ)
- Thuế đóng ( nộp, thu) bằng xương máu tính mạng của con người Nhan đề này bằng hình ảnh gợi đau thương, căm thù, tố cáo tính vô nhân đạo của chủ nghĩa thực dân Pháp
- Chúng đã lợi dụng xương máu, tính mạng của hàng triệu, chục triệu nhân dân lao động nghèo khổ của các nước thuộc địa ( bản sứ) Á - Phi trong cuộc chiến tranh thế giới lần I ( 1914 – 1918)
Câu 3: Đi bộ ngao du có những tác dụng (2đ)
Làm tốt sức khoẻ, bồi dưỡng tâm hồn, khí chất
Hưởng thụ tự do
Trau dồi trí thức mới
Câu 4 HS phân tích đãm bảo các ý sau: 3 điểm
” Nay xa cách mùi nồng mặn quá ”
Số câu- số Điểm
Tỉ lệ 1 câu- 1,5 đ15% dung văn bản1 câu- 1,5 đ
15%
2 đ 20%
Đi bộ ngao du
Tác dụng của
đi bộ ngaodu
1 câu – 2 điểm 20%
Thuế máu
Trình bày nội dung nhan đề bài viết
1 câu- 2 đ 20%
1,5 điểm 15%
1 câu
2 điểm 20%
2 câu 3,5 điểm 35%
1 câu
3 điểm 30%
10 đ 100%
Trang 3- Xa quờ TG trực tiếp núi về nỗi nhớ của mỡnh nhớ tất cả: màu nước xanh, cỏ bạc, mựi nồng mặn - hơi thở đặc trưng riờng của linh hồn quờ hương đó ỏm ảnh nhà thơ
- Cõu thơ cuối như 1 tiếng kờu thầm khụng kỡm nổi lũng mỡnh
- Điệp ngữ ”nhớ ” làm cho giọng thơ tha thiết, bồi hồi sõu lắng
4.Củng cố
GV thu bài, nhận xột giờ làm bài
5 Dặn dũ:
Bài cũ: Xem lại những bài tập làm văn đó học, nắm được phương phỏp làm văn nghị luận Bài mới:
- Đọc kĩ bài “ Lựa chọn trật tự từ trong cõu”
===============**=============
Tuần 30 Ngày soạn: /03/2012
Tiết 114 Ngày dạy: /03/ 2012
LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
I MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT :
- Phõn tớch được tỏc dụng của một số cỏch sắp xếp trật tự từ
- Biết viết cõu cú sử dụng trật tự tư hợp lý
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC , KĨ NĂNG
1.Kiến thức:Tỏc dụng diễn đạt của một số cỏch sắp xếp trật tự từ
2.Kĩ năng : - Phõn tớch hiệu quả diễn đạt của việc lựa chon trật tự từ trong 1 số văn bản văn học
- Lựa chọn trật tự từ trong núi, viết phự hợp yờu cầu phản ỏnh thực tế và diễn tả từ, tỡnh cảm của bản thõn
3.Thỏi độ : - Hình thành ở học sinh ý thức lựa chọn trật tự từ trong nối viết cho phù hợp với yêu cầu phản ánh
thực tế và diễn tả tư tưởng, tình cảm của bản thân
III CHUẨN BỊ CỦA GV – HS :
1.GV: Giáo viên soạn giảng, bảng phụ , tỡm thờm cỏc vớ dụ thớch hợp
2.HS : Học sinh đọc, làm bài
IV TIẾN TRèNH DẠY HỌC
* Hoạt động 1: Khởi động
1.Ổn định lớp :
2.Kiểm tra bài cũ : ? Thế nào là lượt lời trong hội thoại? Trong hội thoại cần tuân thủ theo quy tắc gì
để giữ lịch sự? Cho ví dụ?
? Làm bài tập 4 Kiểm tra 2 học sinh: - Học sinh trả lời lý thuyết
- Học sinh làm bài tập
+ Học sinh nhận xét bổ sung Giáo viên nhận xét cho điểm
3 Bài mới :
a Giới thiệu bài : Khi núi cũng như khi viết , cỏc kớ hiệu ngụn ngữ bao giờ cũng xuất hiện tuần
tự cỏi trước cỏi sau , vớ dụ : phỏt õm tiếng này rồi mới sang tiếng khỏc , viết chữ này rồi mới đến chữ kia ,
Trang 4núi cõu trước rồi mới tới cõu sau ,…Trỡnh tự sắp xếp cỏc từ trong cõu được gọi là trật tự từ Vậy trật tự từ trong cõu phải như thế nào để đạt hiệu quả ? Tiết học này sẽ trả lời cho cõu hỏi đú
b.Tổ chức cỏc hoạt động
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần ghi
Hoạt động 2: GV nhõn xột
chung về trật tự từ.
Gv: Treo bảng phụ có ghi ví dụ
? Chia học sinh làm 4 nhóm
Thảo luận Viết từ 1 2 câu có
thay đổi trật tự từ trong câu in
đậm
Đại diện nhóm trình bày
? Để diễn đạt nội dung tác giả
từ câu in đậm trong đoạn văn có
bao nhiêu cách sắp xếp trật tự từ
?
Giáo viên: Với 1 câu cho trước,
nếu thay đổi trật tự từ, chúng ta
có thể có 6 cách diễn đạt khác
mà không làm thay đổi nghĩa cơ
bản của nó
- Sử dụng bảng phụ.
? Vì sao tác giả chọn trật tự từ
như trong đoạn trích (Cách viết
của tác giả nhằm mục đích gì ?)
Gọi học sinh nhận xét
Giáo viên chốt
Giáo viên: Tiếp tục cho học
sinh hoạt động nhóm
? Nhận xét về tác dụng của 6
câu để thay đổi trật tự từ
? Như vậy hiệu quả diễn đạt của
cách sắp xếp trật tự từ có giống
nhau không?
? Gọi học sinh đọc ghi nhớ
Hoạt động 3 Hướng dẫn HS
nắm vài nét về tác dụng của sự
-Hs :thảo luận
Đại diện nhóm trình bày
1 Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét củ
2 Cai lệ thét bằng giọng khàn
gõ đất
3 Thét cũ, cai lệ gõ đất 4.Bằng giọng khàn, cũ, cai lệ gõ đất, thét
5 Bằng giọng khàn, gõ đất
cai lệ thét
6 Gõ đầu đất, giọng cũ, cai
lệ thét -Hs trình bày: Có 6 cách sắp xếp trật tự từ
- Các nhóm làm việc đại diện trình bày
- Nhấn mạnh sự hung hãn của tên cai lệ
-liên kết câu )
-1 Liên kết câu (Trước + sau)
2 Liên kết câu (Trước)
3 Thái độ hung hãn
4 Liên kết câu (sau)
5 Liên kết câu (sau)
6 Liên kết câu (sau)
I Tỡm hiểu chung
1 Ví dụ.
2 Nhận xét.
- Có thể thay thế trật tự từ theo nhiều cách
a) Cai lệ thét gõ đầu roi
b) Thét bằng giọng khàn khàn cai lệ
gõ đầu roi
c) Bằng giọng khàn khàn cai lệ thét
* Tác dụng của sự thay đổi
- Liên kết câu
- Nhấn mạnh thái độ hung hãn
- Việc lặp lại từ "roi" ở ngay đầu câu
có tác dụng liên kết câu ấy với câu trước
- Việc đặt từ "thét" ở cuối câu có tác dụng liên kết chặt câu ấy với câu sau
- Việc mở đầu bằng cụm từ "gõ đất"
có tác dụng nhấn mạnh vị thế xã hội và thái độ hung hãn của tên cai lệ
3 Bài học: Trong một câu có thể có
nhiều cách sắp xếp trật tự từ, mỗi cách
đem lại những hiệu quả diễn đạt riêng Người nói và viết cần biết lựa chọn trật
tự từ thích hợp với yêu cầu giao tiếp
II Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ.
1 Ví dụ
2 Nhận xét:
a) Thể hiện thứ tự trước sau của các
Trang 5sắp xếp trật tự từ.
- Yêu cầu HS đọc thông tin sgk
- Sử dụng bảng phụ
? Trật tự từ in đậm thể hiện điều
gì?
? Đọc bài tập 2 Học sinh
trao đổi theo bàn
? Tác dụng của cách sắp xếp trật tự
từ trong các bộ phận câu in đậm
? Rút ra nhận xét về tác dụng
của việc sắp xếp trật tự từ trong
câu?
? Học sinh đọc ghi nhớ
Hoạt động 4 : HD luyện tập
? Bài tập yêu cầu chúng ta làm
gì?
Học sinh làm việc độc lập
-Gọi học sinh làm từng ý
? Giải thích lí do sắp xếp trật tự
từ trong những bộ phận câu và
câu in đậm ở phần luỵân tập ?
-Gv hướng dẫn học sinh viết
đoạn văn và nhận xột
-Đọc thông tin sgk
-Quan sát -Học sinh trả lời 1a.1: Thể hiện thứ tự trước sau của các hoạt động
b Thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật
+ Cai lệ có địa vị cao hơn người nhà lý trưởng
Cai lệ đi trước, nhà lý theo sau
Trật tự từ trong cụm roi song thường tương ứng với trật tự của cụm từ đứng trước:
cai lệ mang roi song, người nhà
lý trưởng mang thước và dây thừng
Cách viết của nhân vật Thép mói có hiệu quả diễn đạt cao hơn vì nó có nhịp điệu hơn
- Học sinh đọc ghi nhớ
-Hs làm theo hướng dẫn
a Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện của các vị ấy trong lịch sử
b Đặt cụm từ đẹp vô cùng trước hô ngữ Tổ quốc ta ơi để nhấn mạnh cái đẹp của non sông được giải phóng
c Lập lại các từ và cụm từ ở 2
đầu vế câu là để liên kết chặt chẽ câu ấy với câu đứng trước
-Hs viết đoạn văn theo hướng dẫn
hoạt động.
b) Thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và sự xuất hiện của các nhân vật cai lệ đi trước theo sau là lí trưởng c) Cách viết của nhà văn Thép Mới có hiệu quả diễn đạt cao hơn và nó có nhịp điệu hơn
3 Bài học
Trật tự từ trong câu có thể:
- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hiện tượng, hoạt động, đặc điểm
- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của
sự vật, hiện tượng
- Liên kết câu với nhiều câu khác trong văn bản
- Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm của lời nói
III Luyện tập.
Đoạn a) - Chúng ta có quyền tự hào vì
.
*Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuật hiện
Đoạn b) “Đẹp vô cùng” đảo lên phía trước để nhấn mạnh vẻ đẹp của Tổ quốc mới được giải phóng
-“Hò ô” Đua lên phía trước để bắt vần với “sông Lô" gợi ra một không gian mênh mang sông nước, đồng thời bắt vần chân “ngạt-hát" để tạo ra sự hài hoà về ngữ âm cho khổ thơ
Câu c) Lặp từ “mật thám", "đội con
gái" để tạo liên kết với câu đứng trước.
Trật tự từ đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm cho lời thơ
*Bài tập bổ sung : Viết đoạn văn nghị
luận (đề tài tự chọn ) :giải thớch cỏch sắp xếp trật tự từ trong một vài cõu cụ thể
4 Củng cố:
-Giáo viên khái quát
-Hs đọc lại ghi nhớ
5.Dặn dũ
- Nắm nội dung:
Trang 6+ Tác dụng của việc lựa chọn trật tự từ.
+ Tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ
- Chuẩn bị: Trả bài làm văn số 6 (xem lại đề và lập dàn ý ở nhà )
* Rỳt kinh nghiệm:
………
………
………
………
===============**===============
Tuần 30 Ngày soạn: /03/2012
Tiết 115 Ngày dạy: /03/2012
TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6
I.MỤC TIấU CẦN ĐẠT
1.Kiến thức:
- Giúp học sinh củng cố những kiến thức và kỹ năng đã học về phép lập luận chứng minh và giải thích
về cách sử dụng từ ngữ đặt câu và đặc biệt là về luận điểm và cách trình bày luận điểm
2.Kĩ năng:
- Có thể đánh giá được chất lượng bài làm của mình, trình độ tập làm văn của bản thân mình so với yêu cầu của đề bài và so với các bạn cùng trong lớp học, nhờ đó, có được những kinh nghiệm và quyết tâm cần thiết để làm tốt hơn nữa những bài sau
3.Thỏi độ :
-Có ý thức sửa lỗi
II.CHUẨN BỊ :
- Giáo viên chấm, phân loại bài văn của học sinh
- Học sinh lập lại dàn ý bài làm của mình
IV TIẾN TRèNH DẠY HỌC
* Hoạt động 1: Khởi động
1.Ổn định lớp :
2.Kiểm tra bài cũ :
3 Bài mới :
* Giáo viên chép lại đề bài lên bảng :
.Đề bài: Từ bài “Bàn luận về phép học” của La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, hãy nêu suy nghĩ về mối quan
hệ "học" và "hành"
? Nêu các y/c của đề
? Xác định yêu cầu của đề bài
? Bài làm phải viết về vấn đề gì? Theo kiểu bài nào?
? Để làm sáng tỏ vấn đề ấy thì cần phải đưa ra những luận điểm cụ thể nào?
? Nhắc lại kiến thức cơ bản về trình bày luận điểm
Biểu điểm
1 Nội dung (8 điểm)
Trang 7- Mở bài: Nêu suy nghĩ về mối quan hệ giữa học và hành.
Học phải đi đôi với hành
- Thân bài
+ Thế nào là học đi đôi với hành?
+ Tại sao phải học đi đôi với hành?
+ Luận cứ 1: Học phải biết thiết thực và hữu ích
+ Luận cứ 2: Học luân lý để bồi dưỡng phẩm hạnh
+ Luận cứ 3: Hiện tượng "học giả" bằng thật
- Kết bài
+ CNC: ý nghĩa lịch sử văn hoá- xã hội của thắng cảnh (0,5 điểm)
+ Bài học về giữ gìn và tôn tạo thắng cảnh (0,5 điểm)
2 Hình thức (2 điểm):
- Bố cục đủ 3 phần (0,5 điểm)
- Dùng từ chính xác, diễn đạt chính xác, hấp dẫn (0,5 điểm
- Trình tự sắp xếp luận điểm, luận cứ phù hợp làm sáng tỏ vấn đề
- Luận điểm phải đủ, chính xác, phù hợp
2 Nhận xét chung:
GV nêu nhận xét chung
- Ưu điểm:
+ Nhìn chung các em xác định được thể loại văn nghị luận
+ Biết trình bày sắp xếp các luận điểm, luận cứ một cách hợp lý
+ Diễn đạt trong sáng, chính xác
+ Cách chuyển đoạn, trình bày luận cứ lô gíc
+ Dựng từ, đặt cõu đỳng
+ Trỡnh bày sạch sẽ, chữ viết ớt sai chớnh tả
- Nhược điểm:
+ Một số bài nội dung cũn sơ sài ( Cả bài chỉ cú 3 đoạn văn ) Cỏc luận điểm luận cứ chưa đầy đủ, chưa tiờu biểu, ớt thuyết phục
+Diễn đạt cũn lủng củng Chưa cú kĩ năng trỡnh bày đoạn văn ( Theo cỏch Diễn dịch hoặc quy nạp )
+ Cũn lặp từ, một số từ dựng chưa đỳng
+ Một số em sắp xếp luận điểm chưa hợp lý, còn lộn xộn
+ Còn một số em chữ cẩu thả
3 Sửa chữa:
*Trỡnh bày luận điểm :
* Lỗi diễn đạt :
- ĐV mở bài :
Cỏc cụ đó quan niệm về ngày xưa về việc học Bàn luận về phộp học của La Sơn Phu Tử đó viết về việc Bàn luận về phộp học Ngày xưa Bỏc Hồ đó cú cõu : Học phải đi đụi với hành, Học mà khụng hành thỡ vụ ớch Hành mà khụng học thỡ khụng chụi chảy
- Lỗi : Diễn đạt lủng củng, lặp ý, sắp xếp từ ngữ chưa phự hợp
+ Sai chớnh tả
* Lỗi chớnh tả :
-Giáo viên trả bài cho học sinh học sinh đọc, tự sửa chữa
Yêu cầu 2 bài khá học sinh đọc cho cả lớp nghe
4.Củng cố
- Viết đoạn văn trỡnh bày luận điểm
Trang 85 Dặn dò
- Chuẩn bị bài: Tìm hiểu các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
+ Đọc kĩ các ví dụ và tập trả lời các câu hỏi tìm hiểu kiến thức trong bài
* Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
===============**===============
Tuần 30 Ngày soạn: /03/2012
Tiết 116 Ngày dạy: /03/2012
TÌM HIỂU YẾU TỐ TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
Năm được vai trò của các yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận và biết vận dụng vào bài văn nghị
luận
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC , KĨ NĂNG
1.KiÕn thøc:
-HiÓu s©u h¬n vÒ v¨n nghÞ luËn,thÊy ®îc yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ lµ nh÷ng yÕu tè rÊt cÇn thiÕt trong bµi v¨n nghÞ luËn
-N¾m ®îc c¸ch thøc c¬ b¶n khi ®a c¸c yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ vµo bµi v¨n nghÞ luËn
2.Kĩ n¨ng:VËn dông c¸c yÕu tè tù sù vµ miªu t¶ vµo ®o¹n v¨n nghÞ luËn
3.Thái độ : Cã ý thøc tù gi¸c nhËn thøc ®îc néi dung nghÞ luËn cã sö dung yÕu tù sù vµ tè miªu t¶
III CHUẨN BỊ CỦA GV – HS :
1.Gv : Soạn giáo án ,bảng phụ
2 Hs : Học bài cũ ,soạn bài mới theo câu hỏi (sgk)
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
* Hoạt động 1: Khởi động
1.Ổn định lớp :
2.Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của Hs
3 Bài mới :
a Giới thiệu bài : Nếu chỉ nghị luận đơn thuần thì bài viết sẽ khô khan Để tránh được nhược
điểm này, trong bài văn nghị luận người viết thường đưa yếu tố tự sự và miêu tả để cho các luận điểm, luận cứ của mình thêm cụ thể, sắc nhọn và có sức thuyết phục hơn.Để thấy đc cách đưa yếu tố tự sự và mtả vào bài văn nghị luận tiết này chúng ta học bài: TÌM HIỂU YẾU TỐ TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
b.Tổ chức các hoạt động
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung cần ghi
Hoạt động 1: Hướng dẫn h/s
tìm hiểu yếu tố tự sự và miêu
tả trong văn nghị luận
I.Yếu tố tự sự và miêu tả trong văn nghị luận
1 Ví dụ
Trang 9*Giáo viên yêu cầu học sinh đọc
các đoạn văn
- Sử dụng bảng phụ
? Hai đoạn văn trờn nờu lờn
những nội dung gỡ?
? Hóy tỡm những cõu văn thể
hiện yếu tố tự sự và miờu tả?
? Hai đoạn trờn cú nhiều yếu tố
miờu tả và tự sự nhưng tại sao
khụng thể coi nú là văn tự sự hay
văn miờu tả?
? Mục đích của người viết là gì?
Gv sử dụng bảng phụ đó chộp
hai đoạn văn nghị luận sau khi
đó tước bỏ đi yếu tố tự sự và
miờu tả
a, Sau nữa việc săn bắt thỳ “vật
liệu biết núi” đú mà lỳc bấy giờ
người ta gọi…
b, Thế mà trong bản bố cỏo với
những người bị bắt lớnh…
? Nếu cắt bỏ những cõu văn, từ
ngữ, hỡnh ảnh tự sự và biểu cảm
ấy liệu cú ảnh hưởng đến mạch
lập luận và luận điểm của tỏc giả
khụng?
? Qua việc tỡm hiểu VD em rỳt ra
nhận xột gỡ về vai trũ của yếu tố
tự sự và miờu tả trong văn nghị
luận?
2 Học sinh đọc văn bản ở SGK
và trả lời câu hỏi.
-Gọi hs đọc đoạn văn 2
? Đoạn văn trờn núi về nội dung
gỡ?
- Học sinh đọc các đoạn văn
-VDa: kể về một thủ đoạn bắt lớnh kỡ quặc của thực dõn Phỏp
VDb: miờu tả cụ thể hỡnh ảnh những người lớnh bị TD Phỏp đối xử tàn tệ như vậy
-Hs : Cỏc yếu tố miờu tả và tự sự:
+ Vị chỳa Tỉnh…ra lệnh cho bọn quan lại dưới quyền …đi lớnh tỡnh nguyện hoặc xỡ tiền ra
+ Tấp nập đầu quõn, khụng ngần …lớnh khổ đỏ, lớnh khố xanh…tốp thỡ bị lớnh xớch tay điệu đi, tốp thỡ bị nhốt…lớnh Phỏp gỏc, lưỡi lờ tuốt trần, đạn lờn nũng sẵn…
-Hs : Khụng phải là đoạn văn tự sự hay văn miờu tả vỡ tự sự và miờu tả khụng phải là mục đớch chủ yếu nhất mà người viết nhằm đạt tới
-Hs :Tỏc giả viết hai đoạn trớch trờn nhằm mục đớch :Làm sáng tỏ vấn đề tố cáo tội ác và sự lừa bịp của thực dân Pháp giữa lời nói và việc làm, hành động thực
tế của chúng trong cái gọi là chế độ tính tình nguyện
-Hs : Nếu bỏ những cõu tự sự, miờu tả
cả hai đoạn văn nghị luận trở nờn khụ khan, mất hẳn đi vẻ sinh động, thuyết phục và hấp dẫn
-Hs : Tự sự và miờu tả là yếu tố cần thiết trong bài văn nghị luận -> giỳp cho việc trỡnh bày luận cứ rừ ràng, cụ thể sinh động hơn, cú sức thuyết phục mạnh mẽ hơn
-Hs đọc bài -Hs : Kể lại cõu chuyện về Chàng Trăng và Nàng Han để làm luận cứ nhằm chứng tỏ rằng hai truyện cổ đú cú
2 Nhận xột : Bài tập 1
VDa: kể về một thủ đoạn bắt lớnh kỡ quặc của thực dõn Phỏp VDb: miờu tả cụ thể hỡnh ảnh những người lớnh bị TD Phỏp đối xử tàn tệ như vậy
*Kết luận: - Bài văn nghị luận thường vẵn cần phải có các yếu
tố tự sự và miêu tả, hai yếu tố này giúp cho việc trình bày luận cứ trong bài văn được rõ ràng, cụ thể, sinh động hơn, và
do đó, có sức thuyết phục mạnh mẽ hơn
Bài tập 2.
* Nhận xét:
=> Tỏc dụng: làm rừ luận điểm
sự gần gũi giống nhau giữa cỏc truyện anh hựng đẹp của cỏc dõn tộc VN
Trang 10? Tỡm những yếu tố miờu tả và tự
sự trong văn bản trờn và cho biết
tỏc dụng của chỳng?
? Tỏc giả cú kể lại toàn bộ hai
truyện chàng Trăng và nàng Han
khụng?
? Vì sao tác giả VB trên đã
không kể lại đầy đủ và cặn kẽ
toàn bộ hai truyện chàng Trăng
và nàng Han, mà chỉ tả cụ thể
một số hình ảnh và kể kĩ một số
chi tiết trong những câu chuyện
ấy?
Việc đưa yếu tố tự sự và miờu tả
đoạn văn trờn nhằm mục đớch gỡ?
? Qua phõn tớch, tỡm hiểu, em
hóy cho biết, muốn đưa yếu tố tự
sự và miờu tả vào bài văn nghị
luận, cần chỳ ý điều gỡ?
? Gọi học sinh đọc ghi nhớ áp
dụng làm bài tập
Hoạt động 3 : HD luyện tập
-Gọi h/s đọc yờu cầu bài 1
? Hãy chỉ ra yếu tố tự sự và miêu
tả và nêu tác dụng?
nhiều nột giống với truyện Thỏnh Giúng ở miền xuụi
- Hs tìm và chỉ ra + Truyện chàng Trăng: Yếu tố tự sự ( kể lại chuyện thụ thai, mẹ bỏ lờn rừng chàng khụng núi, khụng cười, cưỡi ngựa đỏ đi giết bạo chỳa rồi biến vào mặt trăng ) Yếu tố miờu tả (Đờm đờm soi xuống dũng thỏc Pụng-gơ-nhi những vầng sỏng bạc
+ Truyện nàng Han: Yếu tố tự sự (nàng liờn kết với người Kinh, theo cờ lệnh bằng chăn dệt chỉ ngũ sắc, đỏnh giặc ngoại xõm Thắng trận nàng hoỏ thành tiờn bay lờn trời…)Yếu tố miờu tả (Đền thờ nàng Han …những vũng, ao chi chớt nối tiếp nhau những vết chõn voi ngựa )
-Hs trả lời
-Hs : Làm rừ luận điểm: sự gần gũi, tương đồng giữa cỏc truyện anh hựng
đẹp của cỏc dõn tộc Việt nam
-Hs : Chỉ nờn đưa những chi tiết cú lợi cho việc làm sỏng tỏ luận điểm mới được tỏc giả miờu tả kĩ Khụng nờn đưa tràn lan sẽ phỏ vỡ tớnh mạch lạc của bài văn
-Hs đọc bài tập 1
-Yếu tố tự sự : Sắp trung thu…Đờm
trước rằm…Bộ mặt nhà giam…Phải đi
ra với đờm phải tắm mỡnh …phải vui, phải làm thơ…
-Yếu tố miờu tả : Trời xứ Bắc… trong, trăng…trũn và sỏng Đờm nay trăng sỏngquỏ…trong suốt,bao la, huyền ảo,
vỗ về Ngay bờn cửa sổ,lồng trong búng cõy.Đờm… đẹp, rạo rực Nú ăm ắp…rạo rực Muốn thưởng thức…Chan hũa…giói bày
->Vì :- Nhằm mục đích nghị luận nờn chỉ cú những hỡnh ảnh
cú lợi cho việc làm sỏng tỏ luận điểm mới được tỏc giả miờu tả kỹ
*Truyện Chàng Trăng, Nàng Han, ớt người biết cụ thể nội
dung Nếu khụng kể, tả, người đọc khụng thể hỡnh dung được
sự giống nhau ấy Vỡ thế luận điểm sẽ kộm thuyết phục
Truyện Thỏnh Giúng vốn đó
rất quen thuộc đối với người Việt Nếu cứ kể, tả lại một số chi tiết, hình ảnh Thánh Gióng
đánh giặc bay lên trời, đền thờ
và hội làng Phù Đổng) tthỡ sẽ thừa, dễ gõy nhàm chỏn
*Kết luận : Đưa yếu tú tự sự
,miờu tả vào bài vanwnghij luận làm rừ luận điểm nhưng khụng được phỏ vỡ mạch lạc nghị luận của bài văn
II Luyện tập Bài tập 1:
- Yếu tố tự sự giúp người đọc hình dung rõ hoàn cảnh sáng tác và tâm trạng của tác giả
- Yếu tố miêu tả giúp người
đọc như trong thấy trước mắt khung cảnh đêm trăng và cảm xúc của người tù Thi sĩ, để cảm nhận rõ tâm tư của Bác Bài tập 2 Rất cần sử dụng các