chứng - GV : Những lí lẽ và dẫn chứng được đưa ra trong bài văn nghị luận như trên được coi là luận cứ vì trong bài nghị luận người ta thường triển khai luận cứ bằng các lí lẽ và dẫn chứ[r]
Trang 1Ngày soạn: /1/2009
Ngày dạy: /1/2009
Lớp : 7A - B
Tiết 79:
I Mục tiêu cần đạt Học sinh cần đạt :
1 Kiến thức:
- Nhận biết rõ các yếu tố cơ bản của bài văn nghị luận và mối quan hệ của chúng với nhau
2 Kỹ năng Biết vận dụng và nhận biết được các đặc diểm văn nghị luận
3.Thái độ Yờu thớch văn bản nghị luận
II Chuẩn bị:
GV : Nghiên cứu soạn bài, bảng phụ
HS : Chuẩn bị bài
III Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động 1 Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là văn bản nghị luận? Nờu cỏc dạng văn bản nghị luận thường gặp?
Hoạt động 2 Giới thiệu bài
Như chúng ta đã biết văn nghị luận nhằm xác định cho người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó để có sức thuyết phục người viết phải có quan điểm rõ ràng, có lí lẽ dẫn chứng thuyết phục Vậy luận điểm, luận cứ và lập luận được thể hiện như thế nào trong bài văn nghị luận và vai trò của chúng ra sao? Tiết học hôm nay, chúng ta cùng đi tìm hiểu
Hoạt động 3. Bài mới
- Gọi học sinh đọc lại bài: "Chống nạn
thất học "
- GV giải thích: văn bản ''Chống nạn
thất học'' của tác giả Hồ chí Minh ra
đời khi đất nước ta vừa giành được độc
lập Trước tình hình giặc đói và giặc
dốt đang hoành hành 95% dân số
nước ta mù chữ Văn bản được trích
trong'' Hồ Chí Minh toàn tập, tập 4-
NXB chính trị quốc gia Hà Nội năm
2000''
? Tỡm luận điểm chính của bài?
? Căn cứ vào đâu mà em biết được điều
đó?
- Căn cứ vào nhan đề văn bản và nội
dung văn bản
HS đọc
HS trả lời
I Luận điểm, luận cứ và lập luận.
1 Luận điểm:
* Bài tập :
- Vấn đề chính: chống nạn thất học.
Trang 2? Luận điểm được nờu ra dưới dạng
nào ?
? Tỡm cỏc cõu văn mang luận điểm
chớnh của bài ?
?Gv đõy là những cõu văn mang luận
điểm chớnh của bài, vấn đề chống nạn
thất học còn được thể hiện ở những câu
nào trong bài văn?
- GV những cõu văn mang luận điểm
chung được coi là luận điểm chớnh,
cũn những nhiệm vụ cụ thể là luận
điểm phụ trong bài văn nghị luận
? Trong bài văn nghị luận, luận điểm
cú vai trũ gỡ ?
? Em có nhận xét gì về nội dung, hình
thức cỏc câu văn mang luận điểm của
bài nghị luận?
- GV: qua bài tập trờn em hóy cho biết:
? Theo em luận điểm là gì ? Luận điểm
cú đặc điểm gỡ ?
- Gv : Đó là ý 2 phần ghi nhớ SGK
- Hs đọc ghi nhớ
- GV : Đõy là đặc điểm thứ 1 trong bài
văn nghị luận Vậy đặc điểm thứ 2 là
gỡ?→ 2
? Bài văn nghị luận này cú mấy luận
cứ?
- GV cú 2 luận cứ :
+ Chớnh sỏch ngu dõn
+ Nõng cao dõn trớ
? Tỡm những lớ lẽ và dẫn chứng mà
người viết đưa ra trong đoạn văn?
- Phát hiện
- Phát hiện
Nghe Trả lời
Nhận xét
HS chỳ ý bài văn sgk
HS chỳ ý đ.văn " từ đầu → sao được " sgk.7
Hs phỏt hiện
( Cõu khẳng định - khẩu hiệu )
- Một trong những dõn trớ
- Mọi người quốc ngữ
→ Luận điểm chớnh
- Những người biết chữ hãy dạy cho những người chưa biết chữ
- Những người chưa biết chữ hãy học cho biết đi
- Phụ nữ lại càng phải học…
-> Luận điểm phụ
- Thống nhất cỏc đoạn văn thành
1 khối
- Đó là những quan điểm đỳng đắn, chõn thật, đỏp ứng được nhu cầu thực tế
* Ghi nhớ chấm 2 (sgk)
2 Luận cứ :
* bài tập:
Trang 3- câu 1 : lí lẽ
- câu 2, 3 : dẫn chứng
? Nhận xét gì về các lí lẽ và dẫn chứng
được đưa ra ở đây?
- GV: Đó là các lí lẽ và dẫn chứng
được đưa ra trong luận cứ thứ nhất còn
các lí lẽ và dẫn chứng được đưa ra
trong luận cứ thứ hai là gì?
? Tìm lí lẽ và dẫn chứng trong đ văn?
- GV :
+ Nâng cao dân trí .mọi người dân
phải biết đọc, viết (lí lẽ)
+ Người biết chữ (lí lẽ) → góp sức
(d chứng)
+ Người chưa biết (lí lẽ) → vợ chưa
biết thì chồng bảo ( d chứng)
+ Phụ nữ lại càng phải học (lí lẽ) →
kịp nam bầu cử, ứng cử ( d chứng)
- GV : Những lí lẽ và dẫn chứng được
đưa ra trong bài văn nghị luận như trên
được coi là luận cứ vì trong bài nghị
luận người ta thường triển khai luận cứ
bằng các lí lẽ và dẫn chứng
? Em hiểu luận cứ là gì?Luận cứ cần
có yêu cầu ntn?
- HS đọc ghi nhớ
- GV Cã ®îc luËn ®iÓm, luËn cø chÝnh
x¸c tiªu biÓu cÇn ph¶i s¾p xÕp chóng
nh thÕ nµo -> phÇn 3
? Đoạn này có thể trả lời cho câu hỏi
nào?
- Gv :?Vì sao phải chống nạn thất học?
? Vậy nội dung đ.văn này nêu điều gì?
- GV vì chính sách ngu dân của TDP->
95% dân số mù chữ
tr¶ lêi
HS chú ý đ.văn còn lại
HS thảo luận nhóm (3')
Nghe Trả lời
HS nghe
HS chú ý đ.1" từ đầu -> sao được"
Trả lời
HS chú ý đ.2
" nay -> chữ quốc ngữ"
- Chân thực, đúng đắn, tiêu biểu
* Ghi nhí chấm 3 ( SGK)
3 LËp luËn
* Bài tập :
- Nªu lý do v× sao ph¶i chèng n¹n thÊt häc
Trang 4? Theo em đoạn văn này trả lời cho
cõu hỏi nào?
- GV ? Chống nạn thất học để làm gỡ?
? Nội dung đ văn nờu lờn điều gỡ?
- GV phải nõng cao dõn trớ nờn người
viết đó đề ra nhiệm vụ đọc, viết
? Đặt cõu hỏi cho đ văn trờn?
- Gv ? chống nạn thất học bằng cỏch
nào?
? Nội dung đ văn này trỡnh bày điều
gỡ?
- GV cỏch trỡnh bày như trờn được coi
là lập luận trong bài viết
? Người viết lập luận như trờn nhằm
mục đớch gỡ?
- Gv để làm nổi bật luận điểm : Chống
nạn thất học mà bài văn đó nờu ra
? Nhận xột gỡ về cỏch lập luận của
người viết?
? Cách sắp xếp như trờn gọi là lập
luận Theo em lập luận là gì ? Yêu cầu
của lập luận ra sao ?
- HS đọc
GV kết luận : Lập luận trong bài văn
nghị luận giúp cho việc trình bày luận
điểm, luận cứ hết sức chặt chẽ Làm
cho bài văn có sức thuyết phục tác
động lớn tới người đọc
? Các em đã được tìm hiểu 3 đặc điểm
cơ bản trong bài văn nghị luận Đú là
những đặc điểm nào? nếu thiếu một
trong ba yếu tố trên thì bài văn có phải
là văn nghị luận nữa không ?
? Từ đó em thấy vai trò của các yếu tố
trên như thế nào?
- Gv để cụ thể húa cỏc yếu tố này
trong bài văn vừa tỡm hiểu - > chỳ ý và
quan sỏt sơ đồ sau:
Trả lời
HS chỳ ý đ.cuối"những người -> hết"
Nhận xét
HS khái quát
trả lời
- Mục đớch
- Biện phỏp cụ thể
- > Chống nạn thất học
-> Cách sắp xếp lô gíc chặt chẽ,hợp lớ
* Ghi nhớ chấm 4 ( SGK)
- Nếu bỏ một trong ba yếu tố thì bài văn không còn là bài văn nghị luận
-> Đó là ba yếu tố không thể thiếu trong bài văn nghị luận
Trang 5(bảng phụ)
- Gọi học sinh đọc văn bản: Cần tạo
thói quen tốt trong đời sống xã hội-
Bài 18
? Tỡm luận điểm, luận cứ, lập luận
trong bài văn?
? Cỏch trỡnh bày như trờn được gọi là
gỡ?
- GV lập luận (đưa luận điểm chớnh
->luận cứ => lập luận)
? Nhận xột gỡ về sức thuyết phục của
bài văn?
- Bài văn có sức thuyết phục cao vì tác
giả đã nêu ra 1 vấn đề thực tế trong đời
sống, lập luận chặt chẽ, luận điểm rừ
ràng, dẫn chứng cụ thể chính xác
HS thảo luận bàn(1')
II Luyện tập.
Cần tạo thói quen tốt trong đời
sống xã hội ( Luận điểm chớnh)
↓
Luận cứ1
Có thói quen xấu và thói quen tốt ( lí lẽ)
Dạy sớm, đỳng hẹn, gữi lời hứa, hỳt thuốc lỏ, cỏu giận, mất trật tự (d chứng)
↓
Luận cứ 2:
Phõn biệt được tốt và xấu
(lớ lẽ) Gạt tàn thuốc, vứt rỏc ra đường, sụng, nơi cụng cộng (d chứng) ↓
Luận cứ 3
Tạo thúi tốt thỡ khú, nhiễm xấu thỡ
dễ -> ta phải xem lại mỡnh
Hoạt động 4: Hoạt động nối tiếp
- Đối với Hs trung bỡnh yếu: ? Những yếu tố nào cần cú trong bài văn nghị luận?Luận điểm
là gỡ?Luận cứ là gỡ? Lập luận là gỡ?
- Đối với Hs khỏ giỏi : Làm bài tập 1-> 6 bài tập ngữ văn
- Học bài
- Đọc thờm sgk
- Soạn: Đề văn nghị luận