con người thành hình ảnh béc lé t×nh c¶m cña m×nh chọn hình ảnh có ý nghĩa ẩn dụ tượng trưng - Tình cảm trong văn biểu cảm thường là những tình cảm đẹp, thấm nhuần tư tưởng nhân văn như[r]
Trang 1Soạn ngày: 19/4/2009
Dạy ngày: 21/4/2009
: 7A - B
Tiết 127-128: Ôn tập phần tập làm văn
I Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- ôn lại và củng cố các khái niện cơ bản về văn biểu cảm và văn bản nghị luận
2 Kỹ năng:
- HS biết vận dụng các phần lý thuyết đã học vào bài thực hành
3.Thái độ:
- Yờu thớch văn biểu cảm và văn bản nghị luận
II Chuẩn bị:
- Giáo viên: Soạn bài
- Học sinh: Chuẩn bị bài
III.Tiến trình các hoạt động.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ:
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài.
- Để giúp các em có kỹ năng làm các loại văn bản, đã MN học trong M) trình ngữ văn 7 tiết học hôm nay chúng ta cùng đi ôn tập
* Hoạt động 3: Bài mới
? Kể tên các văn bản biểu
cảm đã học trong kỳ I, II
( chỉ kể văn xuôi)?
? Trong cỏc
trờn, em thớch
? Em là
gỡ?
- Gv ) cũn
HS liệt kê
HS
Hs
I Văn biểu cảm
1 Các văn bản biểu cảm
- Cổng trưởng mở ra
- Mẹ tôi
- Một thứ quà của lúa non- cốm
- Mùa xuân của tôi
- Sài gòn tôi yêu
2 Đặc điểm của văn biểu cảm
- Về mục đích: Biểu
thái độ và $0 đánh giá của M\ viết đối với
M\ và việc ngoài đời hoặc tác phẩm văn học
Trang 2? Em hãy cho biết văn
biểu cảm có những đặc
điểm gì?
- Gv cỏc bài ca dao,
tỡnh, tựy bỳt là ,
: 09
? Nêu vai trò của yếu tố
miêu tả trong văn biểu
cảm?
- Gv miờu
chõn dung >? Mốn, >?
xuõn(mựa xuõn G% tụi)
? Nêu vai trò của yếu tố tự
sự trong văn biểu cảm?
- GV : Văn biểu cảm
không cần có cốt truyện
hoàn chỉnh, chi tiết phức
tạp chỉ cần cốt truyện
đơn giản cốt chỉ để nêu
bật cảm xúc của các nhân
vật :
(Cổng AM\Z , nhõn
tụi (Ca Huế )
Hs nghe
HS trả lời
- Hs nghe
HS trả lời
Hs nghe
HS trình bày ý kiến
Hs nghe
- Về cách thức : TM\ viết phải biến đồ vật,
cảnh vật , sự việc con M\ thành hình ảnh bộc lộ tình cảm của mình ( + hỡnh cú ý
- Tỡnh
nhõn nhiờn,
- Theo mạch tình cảm, suy nghĩ.
3 Vai trò của yếu tố miêu tả trong văn biểu cảm.
- Cú vai trũ khơi gợi cảm xúc, tình cảm, do cảm xúc, tình cảm chi phối chứ không nhằm miêu tả đầy đủ phong cảnh chân dung hay sự việc
4 Vai trò của yếu tố tự sự trong văn biểu cảm, đánh giá.
- Cú vai trũ khơi gợi cảm xúc, tình cảm, do cảm xúc, tình cảm chi phối chứ không nhằm mQ 4 chớnh là W 7;
5 Khi muốn bày tỏ tình cảm cần nêu
Trang 3? Khi muốn bày tỏ tình
M) yêu, lòng Mf
mộ với con M\L sự vật
thì phải nêu MN những
gì?
- GV X nờu 4JR vẻ
đẹp bên ngoài, đặc điểm,
phẩm chất, tõm - tớnh
cỏch, Y Z hành 41999
ảnh M[L tác dụng, ấn
MN sâu đậm và tốt đẹp
G% nú đối với con M\
và cảnh vật
? Ngụn , 4*
\ $Y /Q cỏc
Hs
Hs nghe
Hs
a Với con người: Vẻ đẹp ngoại hình, vẻ đẹp
lời nói, cử chỉ hành động, vẻ đẹp tâm hồn, tính cách
b Với cảnh vật: Vẻ đẹp riêng, ấn MN đối
với cảnh quan, con M\W ta
cho ta
6 Các phương diện tu từ trong văn biểu cảm qua 2 văn bản:" Sài gòn tôi yêu và mùa xuân
của tôi"
VD nM) tiện tu từ trong văn bản : "Sài gòn tôi yêu"
- So sánh
- Đối lập tương phản
- Câu cảm thán, trực tiếp
bộc lộ cảm xúc tâm
trạng.
- Điệp ngữ
- Sài Gòn trẻ hoài M cây tơ M) độ nõn nà Tôi yêu Sài Gòn M M\ đàn ông vẫn ôm ấp mối tình đầu
- Một cái thú giang hồ êm ái M nhung cũng M lòng mình say @MD một cái gì đó
- Nền trời đùng đục M màu pha lê
- Sài Gòn trẻ- tôi thì M) già, ba trăm năm - Năm ngàn năm
đất MG
- Nắng sớm - đêm khuya, tĩnh lặng - náo động
- Non J999999J hoa
- Đẹp quá đi, mùa xuân ơi!
- Tôi yêu Sài Gòn da diết
- Tụi yờu mựa xuõn
- Sài gòn vẫn trẻ hoài, Sài gòn cứ trẻ tôi yêu, ai cấm MN
Trang 4- Cõu
- Câu văn nhịp nhàng,
kéo dài, dạt dào ý thơ.
- Ai non ai " 4JR
- Mùa xuân của tôi - mùa xuân Bắc Việt thơ mộng
- "7 3 húm Z
7 Điền vào ô trống
- Nội dung biểu cảm
- Mục đích biểu cảm
- nM) tiện biểu cảm
- Cảm xúc, tâm trạng, tình cảm và đánh giá , nhận xét của
M\ viết
- cho M\ đọc thấy rõ nội dung biểu cảm và đánh giá của
M\ viết
- Câu cảm, so sánh, M) phản, trùng điệp, câu hỏi tu từ, trực tiếp biểu hiện cảm xúc, tâm trạng
8 Điền vào ô trống: Bố cục bài văn biểu cảm
- Mở bài
- Thân bài
- Kết bài
? Nờu cỏch làm 1 bài
- Theo 4 J : tỡm 4^
và tỡm ý,
$Y% '5 bài
? Cú
?
- 2 cỏch :
? '%+ nào sau 4=7 khụng
A Truyện ngắn B Ca dao
C Tựy bỳt D
? Theo em
A f8 B Sai
? Nờu 4` 4 G%
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Nêu cảm xúc, tình cảm, tâm trạng và đánh giá khái quát
- Triển khai cảm xúc, tâm trạng, tình cảm
- Nhận xét, đánh giá cụ thể hay tổng thể
- ấn MN sâu đậm nhất còn đọng lại trong lòng M\ viết(4+I
Trang 5TIẾT 2
? f^ tên các văn bản nghị
luận đã học theo : sau?
- Gv dựng Q9
- Gv Những câu tục ngữ
cũng là văn bản nghị luận
ngắn gọn, cô đúc
? ) D 'K là gỡ?
( SGK.9)
? Trong đời sống, trên báo
trí và trong SGK, em thấy
văn nghị luận
hiện trong những AM\ hợp
nào? Nêu ví dụ?
- Gv vớ
rỏc
5 cho $e W\ 9
? Trong bài văn nghị luận
phải có , yếu tố nào?
Yếu tố nào là G 7?
HS 4^ các văn bản
- Trả lời
- Trả lời
Hs nghe
HS suy nghĩ trả lời
II Ôn tập văn nghị luận
1 Các bài văn nghị luận
- Tinh thần yêu MG của nhân dân ta
- Sự giầu đẹp của Tiếng Việt
- Đức tính giản dị của Bác Hồ
- ý nghĩa của văn M)
2- Chớ Minh f` Thai Mai X5 v f- Hoài Thanh
2 Trong đời sống gặp rất nhiều văn bản nghị luận:
* Nghị luận nói
- ý kiến tranh luận trong các cuộc họp
- ý kiến trao đổi trong các cuộc giao "ML phỏng vấn
- ý kiến trong các buổi bảo vệ luận án, luận văn
- Bình luận thể thao
* Nghị luận viết:
- Các bài xã luận, phê bình, luận án, luận văn các bài nghị luận trong SGK
3 Yếu tố cơ bản của văn nghị luận.
- Luận 4^ 'K điểm, luận cứ, luận chứng, lý
Trang 6- GV Trong đó yếu tố lập
luận là quan
bài văn lập luận có sức
thuyết phục, có đanh thép,
sâu sắc, thấm thía, chặt chẽ
hay không phụ thuộc vài
trình độ và hiệu quả nghệ
thuật lập luận của M\ viết
? K 4 là gỡ?
? K e là gỡ?
? K 'K là ntn?
( sgk.19)
- Gọi HS đọc câu 4 sgk
? Câu nào là câu luận điểm
? Cú ngJ3 núi : " Làm
D 'K e minh là
4JR " - sgk.140 Núi J
K7 cú 48 khụng ? Vỡ sao?
- Khụng vỡ trong CM thỡ
ngoài 'K 4 và /:
e thỡ cú thờm 7?
phõn tớch 4D J cho
/: e ^ phớa 'K
4 $C <? cho 5
VD (SHT.105)
Hs nghe
HS trả lời
- HS đọc
HS trả lời
- HS đọc
HS trả lời
Hs nghe
lẽ, lập luận
- Trong đó yếu tố lập luận, 'K 4 'K
e là chủ yếu
4 Các yếu tố luận điểm, luận cứ, lập luận.
- Luận điểm: Là ý kiến thể hiện M M[L
quan điểm của bài văn, là linh hồn của bài viết, nó thống nhất các đoạn văn thành một khối Luận điểm phải đúng đắn, chân thật,
đáp ứng nhu cầu thực tế, có sức thuyết phục cao
- Câu a, d là luận điểm vỡ
rừ ràng, chõn
- Câu b chỉ là câu cảm thán
- Câu c MD đầy đủ, rõ ý chủ nghĩa anh hùng nào? của ai?
5 Câu 5
- Trong bài văn chứng minh cần có dẫn chứng, lý lẽ và lập luận
- Dẫn chứng tiêu biểu, toàn diện, chọn lọc, chính xác, phù hợp với luận điểm luận đề,
Trang 7- GV cho HS thảo luận
? [D 'K CM và D
'K thớch cú gỡ khỏc
nhau?
- HS đọc
- HS trình bày ý kiến
HS thảo luận 1'
đồng thời MN phát triển làm rõ bằng lý lẽ, lập luận chứ không phải chỉ nêu, MDL thống
kê dẫn chứng
- Lý lẽ, lập luận không chỉ là chất keo nối kết các dẫn chứng mà còn làm sáng tỏ, nổi bật dẫn chứng, đó mới là chủ yếu
- Dẫn chứng phải phù hợp MG tới luận
điểm, luận đề
- Lập luận phải chặt chẽ, mạch lạc, lô gíc
6 Câu 6
* Giống:
- Chung 1 luận đề
- Cũng phải sử dụng lý lẽ và dẫn chứng, lập luận
* Khác
+ Giải thích(a)
- Vấn đề( Giả thiết là) MD rõ
- Lý lẽ là chủ yếu
- Làm rõ bản chất vấn đề là M thế nào?
+ Chứng minh(b)
- Vấn đề( Giả thiết) đã rõ
- Dẫn chứng chủ yếu
- Chứng tỏ sự đúng đắn của vấn đề M thế nào?
- là 1 phộp 'K 'K
dựng lớ 'p /:
- 4 bài cú $e
cú 1 4 48 4C
- Cú 3 S
+ MB : nờu 'K
4 và 4D J
CM + TB : e minh + KB :
- Là g.thớch, p.tớch làm rừ n.dung
, 4^ J%
- Làm cho J3
- Cú 3 S : + MB : nờu " 4^
S g.thớch
+ TB : G.thớch + KB : " 5
Trang 8? Phần mở bài, thân bài, kết
bài cần trình bày những nội
dung gì?
? Nêu yêu cầu của đề?
?Tìm trạng ngữ của các câu
trên
- HS đọc đề
- HS trình bày
- HS đọc
- HS đọc
- HS phát
O% G% " 4^
III Luyện tập
1 Đề 1
a Mở bài.
- Dẫn dắt nêu luận điểm
- Thiên nhiên là nơi đem đến cho con M\
ta sức khỏe và sự hiểu biết
b Thân bài
- Tác hại của việc chơi điện tử nhiều
- Vai trò của thiên nhiên đối với con M\ nói chung và với HS nói riêng ( Dẫn chứng)
- Khẳng định thiên nhiên là vô cùng quý giá với con M\
c Kết bài
- Lời khuyên : Hãy đến với thiên nhiên và hòa mình vào thiên nhiên
2 Đề 4
a Mở bài
- Giải thích trích đoạn : Chèo Quan Âm
- Nêu vấn đề: Thi Kính không chỉ chịu nỗi oan mà còn mang nỗi nhục của một thân phận nghèo hèn bị kẻ giầu sang tàn ác, khinh rẻ
b Thân bài
- Thị Kính là M\ vợ đoan chính bị nghi oan giết chồng
- Lời nói của mẹ chồng luôn đay đi nghiến lại cái ý: Giống nhà bà giống 5MN , giống công
- Mụ tự nhận mụ là dòng dõi cao sang còn Thị Kính con nhà nghèo hèn
- Thái độ của Sùng Bà là thái độ đàn áp
c Kết bài
- Khẳng định lại ý kiến, nhận xét
3 Đề 5.
a -Từ YMD đến nay,
Trang 9? Chỉ ra một AM\ hợp
dùng cụm từ C-V làm thành
phần?
? Câu đầu có sử dụng biện
pháp đảo từ hãy chỉ ra và
nêu tác dụng?
? Tác giả dùng hình ảnh nào
để thể hiện cụ thể sức mạnh
của lòng yêu MG
- GV MG dẫn HS làm ở
nhà
hiện
- HS phát hiện
- HS trả lời
độc lập
- Phát hiện
- HS đọc
- mỗi khi Tổ Quốc bị xâm lăng sụi U -> Trạng ngữ chỉ thời gian
b @s khi Tổ Quốc bị Xâm lăng
c v
- >cụm C-V này làm thành một câu bị động
c ''nồng nàn yờu J '' - nhấn mạnh ý văn và làm
dân ta
d hình ảnh một làn sóng so sỏnh với tinh thần yờu nước để cụ thể hóa sức mạnh của
tinh thần yêu MG Hình ảnh này càng làm cho M\ đọc dễ cảm nhận MN ý văn làm tăng giá trị biểu cảm, tăng tính thuyết phục
e
vững chắc của khối đoàn kết toàn dân và nói
MN sức mạnh của lòng yêu MG của tinh thần đoàn kết , $C thỏi khỏc nhau
4 Đề 7
a Câu1 nêu luận điểm: Tiếng Việt là một
thứ tiếng đẹp, hay
- Hai câu sau giải thích cho luận điểm
b Tác giả giải thích
- Tiếng Việt đẹp vì nó hài hòa về âm M[ trong cách đặt câu
- Tiếng Việt hay thời kỳ lịch sử của nó -> Hai phẩm chất ấy có quan hệ mật thiết với nhau Chính cái đẹp làm cơ sở cho cái hay và làm cho Tiếng Việt ngày càng phong phú và diễn tả MN mọi M M[L tình cảm con M\
* Hoạt động 4: H
-
-(SHT/107)
- fE hs trung bỡnh 7? ? Về ôn tập toàn bộ , chuẩn bị thi học kỳ
- Làm các đề còn lại
- ễn
... pha lê- Sài Gòn tr? ?- tơi M) già, ba trăm năm - Năm ngàn năm
đất MG
- Nắng sớm - đêm khuya, tĩnh lặng - náo động
- Non J999999J hoa
- Đẹp q đi, mùa...
- GV MG dẫn HS làm
nhà
hiện
- HS phát
- HS trả lời
độc lập
- Phát
- HS đọc
- Tổ Quốc bị xâm lăng sụi U -& gt; Trạng... class="page_container" data-page="4">
- Cõu
- Câu văn nhịp nhàng,
kéo dài, dạt ý thơ.
- Ai non " 4JR
- Mùa xuân - mùa xuân Bắc Việt